III SA/Gl 774/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-12-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyprzeciwdziałanie przemocy w rodziniezespół interdyscyplinarnyuchwałaakt prawa miejscowegokompetencjenadzórkontrola administracyjnasamodzielność samorządu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu dotyczącą trybu powoływania członków Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego, uznając, że nie doszło do istotnego naruszenia prawa.

Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu z 2011 r. dotyczącą Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego, zarzucając jej niezgodność z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w szczególności przekroczenie upoważnienia ustawowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że uchwała nie narusza istotnie prawa, a "milczenie ustawodawcy" nie stanowi zakazu regulowania pewnych kwestii przez samorząd, o ile nie narusza to praw i obowiązków wynikających z ustawy.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 4 lipca 2011 r. nr XII/118/11, która określała tryb i sposób powoływania oraz odwoływania członków Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz warunki jego funkcjonowania. Wojewoda zarzucił uchwale niezgodność z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, wskazując na przekroczenie przez radę gminy zakresu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9a ust. 15 tej ustawy. W szczególności kwestionowano regulacje dotyczące tworzenia grup roboczych, sposobu wskazywania kandydatów, przyczyn odwoływania członków, kwestii wynagrodzenia, obsługi techniczno-organizacyjnej oraz obowiązkowego uczestnictwa w posiedzeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że uchwała jest aktem prawa miejscowego i podlega kontroli sądu. Podkreślono, że "milczenie ustawodawcy" nie jest równoznaczne z zakazem regulowania pewnych kwestii przez samorząd, o ile nie narusza to przepisów prawa i nie ogranicza uprawnień. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała, mimo pewnych modyfikacji i powtórzeń przepisów ustawowych, nie narusza istotnie prawa w sposób, który uzasadniałby jej nieważność, a tym samym nie doszło do przekroczenia kompetencji ustawowych przez radę gminy. Rozstrzygnięcie oparto na zasadzie samodzielności samorządu terytorialnego oraz interpretacji przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała rady gminy może zawierać regulacje dotyczące szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu, które nie są wprost uregulowane w ustawie, o ile nie naruszają przepisów prawa i nie ograniczają uprawnień. "Milczenie ustawodawcy" nie jest zakazem regulowania pewnych kwestii przez samorząd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada samodzielności samorządu terytorialnego pozwala na regulowanie przez rady gmin kwestii nieuregulowanych wprost w ustawie, o ile nie narusza to obowiązującego porządku prawnego. "Milczenie ustawodawcy" nie stanowi przeszkody do podjęcia uchwały w danej materii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.p.w.r. art. 9a § ust. 3,4,5,7,11,12,13,15

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 13 § ust. 1 pkt 2

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy może zawierać regulacje wykraczające poza ścisłe brzmienie delegacji ustawowej, o ile nie narusza prawa i nie ogranicza uprawnień. Milczenie ustawodawcy nie jest zakazem regulowania pewnych kwestii przez samorząd. Nie każde powtórzenie lub modyfikacja przepisu ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Miejskiej w Zabrzu naruszyła art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego. Zaskarżone przepisy uchwały stanowiły istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności.

Godne uwagi sformułowania

milczenie ustawodawcy nie oznacza zakazu wypowiadania się na dany temat w uchwale skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym istotne naruszenie prawa zasada samodzielności samorządu terytorialnego

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Adam Gołuch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu upoważnienia ustawowego dla samorządów przy tworzeniu aktów prawa miejscowego, zasada samodzielności samorządu, pojęcie istotnego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii (zespół interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie) i konkretnego stanu prawnego z 2011 r., choć ogólne zasady interpretacji przepisów dotyczących samorządu mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji samorządów i interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia.

Samorządowa samodzielność: Czy "milczenie ustawodawcy" pozwala na własne regulacje?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 774/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 955/23 - Wyrok NSA z 2024-11-13
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1249
art. 7 art. 9a ust. 3,4,5,7,11,12,13,15
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 4 lipca 2011 r. nr XII/118/11 w przedmiocie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz warunków jego funkcjonowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Śląski (dalej skarżący, organ nadzoru) zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 4 lipca 2011 r. nr XII/118/11 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Miejskiego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz warunków jego funkcjonowania.
Zaskarżonej uchwale zarzucił niezgodność z art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1249 – dalej jako ustawa o przeciwdziałaniu), w zw. z art. 7, ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 – dalej jako Konstytucja RP) i wniósł o stwierdzenie nieważności ww. zaskarżonej uchwały, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała została częściowo unieważniona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/GL 164/18, na skutek skargi wniesionej przez Prokuraturę Rejonową w Z.
Skarżący zaznaczył, że upoważnienie Rady Gminy do określenia w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania zawiera art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Nadto wskazał, że ustawa o przeciwdziałaniu sama wskazuje organ właściwy do powołania zespołu, natomiast od uchwałodawcy wymaga jedynie określenia trybu i sposobu powołania jego członków. Tym samym zadaniem organu jednostki samorządu terytorialnego jest określić drogę prowadzącą do tego powołania i odwołania. Brak takich unormowań w uchwale czyni system powoływania i odwoływania członków zespołu niekompletnym, uniemożliwiając właściwe wykonanie ustawy, samą zaś uchwałę niezgodną z prawem. Organ nadzoru podkreślił, że przepis art. 9a ust. 3-5 ustawy o przeciwdziałaniu zawiera kompleksowe unormowanie dotyczące Zespołu Interdyscyplinarnego.
W skład Zespołu Interdyscyplinarnego (na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały) powinni wchodzić przedstawiciele:
1. Jednostek Organizacyjnych Pomocy Społecznej;
2. Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
3. Policji;
4. Oświaty;
5. ochrony zdrowia
6. organizacji pozarządowych (art. 9a ust. 11 ustawy).
W skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzili także kuratorzy sądowi a także mogli wchodzić prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9a ust. 4 i 5 ustawy o przeciwdziałaniu).
Organ nadzoru zaznaczył, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale norm, zobowiązuje do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej, a organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego powinien ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu kompetencyjnym.
W związku z powyższym skarżący wskazał, że działanie Rady Gminy nie mieści się w ramach przekazanego upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9 a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu i tym samym stanowi to istotne naruszenie prawa.
W ocenie skarżącego za niezgodną z prawem należy uznać regulację § 3 ust 2 załącznika do uchwały, zgodnie z którym kandydatów na członków zespołu oraz grupy roboczej wskazują osoby kierujące instytucjami i jednostkami określonymi w §2, ponieważ przepis art. 9 a ust. 3 i 4 ustawy o przeciwdziałaniu wskazuje podmioty które obligatoryjnie wchodzą w skład zespołu, zaś art. 9 a ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu określa jakie podmioty wchodzą w skład zespołu fakultatywnie. Żaden przepis ustawy nie daje Radzie Gminy uprawnienia do kształtowania składu zespołu ponieważ wyłącznie upoważnionym w tym zakresie jest organ wykonawczy gminy.
Organ nadzoru zaskarżając ww. uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 4 lipca 2011 r. nr XII/118/11 w całości, zarzucił naruszenie art. 9 a ust 15 ustawy o przeciwdziałaniu, poprzez:
W § 1 ust 2 załącznika do uchwały zgodnie z którym zespół może tworzyć grupy robocze w celu pracy nad konkretnymi problemami (...) dokonanie modyfikacji i przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego określonego przepisem art. 9 a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu, przyznając możliwość powoływania grup roboczych oraz wskazując podmiot uprawniony do ustalenia trybu ich powołania;
W § 3 ust 2 załącznika do uchwały ograniczenie organowi wykonawczemu gminy uprawnienie kształtowania składu osobowego zespołu, co w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/GL 164/18 jest całkowicie bezprzedmiotowe;
W § 3 ust 3 i 4 załącznika do uchwały nie wypełniono delegacji ustawowej określonej przepisem art. 9 a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu, a także wykroczono poza delegację ustawową, ponieważ określono nie tylko procedury pozbawienia członkostwa zespołu, lecz jego przyczyny tym samym przekroczono upoważnienie ustawowe modyfikując i powtarzając przepisy ustawy o przeciwdziałaniu;
W § 5 ust 2 załącznika do uchwały dokonano modyfikacji przepisu art. 9 a ust. 13 ustawy o przeciwdziałaniu, określając kwestię wynagrodzenia członków Zespołu;
W § 5 ust 4 załącznika do uchwały dokonano modyfikacji przepisu art. 9 a ust. 9 ustawy o przeciwdziałaniu;
W § 6 ust 2 załącznika do uchwały dokonanie modyfikacji przepisu art. 9 a ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu, określając czasokres kwartalnych posiedzeń Zespołu;
W § 6 ust 3 załącznika do uchwały wykroczyły poza delegację ustawową, wynikającą z przepisu art. 9 a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu, określając, że uczestnictwo w posiedzeniach Zespołu jest obowiązkowe ponieważ warunki funkcjonowania zespołu należy określać ściśle.
Podsumowując, skarżący stwierdził, że zaskarżone przepisy załącznika do uchwały podjęte zostały z przekroczeniem normy kompetencyjnej zawartej w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, co oznacza, że wskazane zapisy istotnie naruszają prawo, a tym samym uchwała jest niezgodna z przepisami obowiązującymi w dniu jej podjęcia.
W odpowiedzi na skargę, organ wykonawczy wskazał, że uchwała ta była poddana kontroli i funkcjonuje już od 2011 r., a organ nadzoru nie stwierdził wadliwości zapisów w uchwale, co oznacza, że zapisy te nie budziły zastrzeżeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych or-ganów administracji rządowej. W myśl z kolei art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważ-ność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważno-ści.
Należy zaznaczyć, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego gdyż zawiera normy abstrakcyjne i generalne. Uchwała podjęta przez radę gminy będzie aktem prawa miejscowego, jeżeli będzie to akt normatywny, zawierający nor-my abstrakcyjne i generalne. Charakter normatywny aktu oznacza, że akt taki musi wyznaczać adresatom pewien sposób zachowania się, np. mogą to być zakazy, na-kazy lub uprawnienia. Z kolei generalny charakter mają te normy, które określają adresata poprzez wskazanie cech, nie zaś poprzez wymienienie z imienia (nazwy). Generalny charakter może też dotyczyć odniesienia do nazw instytucji, władz publicznych, a więc do nazw generalnych szczególnego rodzaju. Abstrakcyjność nor-my wyraża się natomiast w tym, że nakazywane, zakazywane albo dozwolone po-stępowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Ponadto akty prawa miejscowego mają charakter powszechny. Adresatami tych aktów mogą być zarówno wszystkie podmioty, jak też niektóre ich kategorie.
Dla kwalifikacji danego aktu jako aktu prawa miejscowego znaczenie decydu-jące ma charakter norm prawnych i kształtowanie przez te normy sytuacji prawnej adresatów. W przypadku bowiem uznania, że uchwała zawiera przynajmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym jest ona aktem pra-wa miejscowego, który zgodnie z art. 421 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 – dalej jako usg) w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów pranych podlega obowiązkowej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Zaskarżona uchwała została jako akt prawa miejscowego opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 4 lipca 2011 r., nr 224, poz. 3845 i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że uchwała rady gminy w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego sta-nowi akt prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2020r. w spr. IV SA/Po 738/19, wyrok WSA w Gliwicach z 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1542/21).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 4 lipca 2011 r. nr XII/118/11 w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Uchwała ta została podjęta na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i stanowi akt prawa miejscowego w związku z art. 91 ust. 1 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 – dalej jako usg), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Argumentując a contrario do treści art. 91 ust. 4 usg, stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde istotne naruszenie prawa uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762).
Przy ocenie stopnia naruszenia prawa znaczenie ma wyrok Trybunału Kon-stytucyjnego z 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, w którym Trybunał uznał, że za istotne naruszenie prawa uznać należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Dalej w wyroku z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 845/18 WSA w Warszawie podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała po-zostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywi-ste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Z kolei w wyroku z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1650/16, NSA wskazał, że w świetle art. 91 ust. 1 i 4 usg przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy jest istotne naruszenie prawa, czyli takie, którego skutki nie mogą być tolerowane w demokra-tycznym państwie prawa (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 października 1990 r., sygn. akt SA/Lu 669/90) wszystkie powołane tu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały stwierdzić przyjdzie, że w § 1 ust. 2 załącznika do uchwały wskazano, że zespół interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie, może utworzyć grupy robocze w celu pracy nad konkretnymi problemami osób rodzin lub środowisk, w których występuje przemoc w rodzinie. W skład grup roboczych wchodzą osoby, o których mowa w art. 9a ust. 11 i 12 ustawy o przeciwdziałaniu. Zaś unormowanie dotyczące możliwości powoływania grup roboczych oraz wskazanie podmiotu uprawnionego do ustalenia trybu ich powoływania mieści się w zakresie szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego.
W ocenie Sądu przepis ten nie stanowi modyfikacji przepisu ustawowego i nie jest to istotne naruszenie prawa.
Ustalenie w przepisie § 3 ust 2 zaskarżonej uchwały o przeciwdziałaniu, że kandydatów na członków zespołu oraz grup roboczych wskazują osoby kierujące instytucjami i jednostkami określonymi w § 2, jest w istocie zapisem martwym ponie-waż odsyła do § 2 wspomnianego przepisu, co do którego stwierdzono nieważność zatem nie jest to istotne naruszenie prawa.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w przepisie § 3 ust 3 i 4 załącznika do uchwały, zgodnie z którym każdy członek Zespołu może zostać odwołany w trybie natychmiastowym, w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole oraz na wniosek instytucji lub jednostki, która go wskazała.
- członek zespołu może być także odwołany na wniosek Przewodniczącego Zespołu w przypadku:
a) nieusprawiedliwionej wielokrotnej nieobecności na posiedzeniach Zespołu,
b) rażącego zaniedbywania swoich obowiązków wynikających z udziału w je-go składzie,
c) wykonywanie przez członka Zespołu czynności lub zajęć pozostających w kolizji z obowiązkami członka Zespołu lub podważających zaufanie do jego bez-stronności lub niezależności oraz w przypadku skazania członka Zespołu prawo-mocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie
d) w przypadku wystąpienia innych okoliczności utrudniających dalszą pracę członka Zespołu.
Zdaniem Sądu nie w każdym przypadku powtórzenie oraz modyfikacja regulacji ustawowej stanowi istotne naruszenie prawa. Ponieważ ww. przyczyny odwołania członka Zespołu wskazane w przepisie § 3 ust 3 i 4 załącznika do uchwały dają podstawę do wystąpienia fakultatywnie z wnioskiem o odwołanie członka Zespołu przez instytucji lub jednostkę, która go wskazała, a także z wnioskiem Przewodniczącego Zespołu o odwołanie wskazanego członka Zespołu, co już jest elementem trybu zakładającego konieczność złożenia wniosku, a nie odwołania z urzędu oraz określenie przez kogo ten wniosek ma być złożony, a do takiej regulacji zgodnie z ustawą była Rada Gminy upoważniona.
Nie stanowi też naruszenia prawa przepis § 5 ust 2 załącznika do uchwały określając kwestię wynagrodzenia członków Zespołu. Zawarta w nim modyfikacja przepisu art. 9 a ust. 13 ustawy o przeciwdziałaniu sprowadza się do powtórzenia jego treści oraz dodania zwrotu, że nie przysługuje im wynagrodzenie, co nie stanowi istotnego naruszenia prawa, gdyż nie prowadzi do modyfikacji treści normy prawnej zawartej w art. 9 a ust. 13 ustawy o przeciwdziałaniu jako, że na gruncie tego przepisu wynagrodzenie dodatkowe także nie przysługuje.
W ocenie Sądu użycie w zaskarżonej uchwale w § 5 ust 4 załącznika do uchwały sformułowania stanowiącego iż "za obsługę techniczno-organizacyjna Zespołu odpowiedzialny jest Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu nie jest modyfikacją przepisu art. 9 a ust. 9 ustawy o przeciwdziałaniu, który stanowi, że: "Obsługę organizacyjno-techniczną zespołu interdyscyplinarnego zapewnia ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz.U. poz. 1818) - centrum usług społecznych".
Natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie działający w Gminie Zabrze, jest tożsamy z działającym na jej terenie ośrodkiem pomocy społecznej, o którym mowa w art. 9 a ust. 9 ustawy o przeciwdziałaniu.
Także użycie w § 6 ust 2 załącznika do uchwały sformułowania, że posiedzenia zespołu zwoływane są nie rzadziej niż raz na kwartał nie stanowią modyfikacji przepisu art. 9 a ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu, która stanowi, że posiedzenia odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na 3 miesiące. Wszak trzy miesiące to właśnie kwartał. Wniosek ten jest oczywisty dla każdego posługującego się językiem polskim.
W ocenie Sądu przepis § 6 ust 3 załącznika do uchwały stanowiący o obowiązkowym uczestnictwie w posiedzeniach Zespołu nie wykroczył poza delegację ustawową, wynikającą z przepisu art. 9 a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu, ponieważ mieści się w delegacji ustawowej określenie szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu.
Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu mogą wyłącznie na pod-stawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiać akty prawa miej-scowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Potwierdza tę zasadę obowiązujący w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały art. 40 ust. 1 usg wprost stano-wiący, że gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowią-zujących na obszarze gminy wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. Skoro akt prawa miejscowego jest wydawany na podstawie delegacji ustawowej, to tylko przestrzeganie tak zakresu podmiotowego jak i przedmiotowego tej delegacji daje podstawy do uznania danego aktu za zgodny z prawem.
Rozstrzygnięcie sporu w tym zakresie wymaga odpowiedzi na pytanie, czy zapisy uchwał, w tym stanowiących akty prawa miejscowego, muszą być kazui-stycznie umocowane w regulacji ustawowej, czy też należy przyjąć, że ustawowe upoważnienie do kształtowania ich treści jest generalne, a nie kazuistyczne. Organ nadzoru stanął na stanowisku, że zgodne z prawem są tylko takie zapisy uchwały, które wyraźnie zostały w ustawie przewidziane. Możliwy jest jednak i drugi pogląd sprowadzający się do uznania, że brak ustawowego uregulowania określonych kwestii ustrojowych tzw. milczenie ustawodawcy, nie oznacza generalnie zakazu wypowiadania się na dany temat w uchwale.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z 20 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1725/21, zgodnie z któ-rym milczenie ustawodawcy nie oznacza zakazu wypowiadania się na dany temat w uchwale, o ile tylko nie skutkuje nałożeniem na jednostki obowiązków nieprzewi-dzianych w ustawie albo pozbawieniem lub ograniczeniem przyznanych im ustawą uprawnień. Sąd w tamtej sprawie powołał się przede wszystkim na zasadę samo-dzielności samorządu terytorialnego, która stanowi podstawową i najistotniejszą ce-chę samorządu gminnego i dotyczy nie tylko sfery prywatnoprawnej, ale także pu-blicznoprawnej. Samodzielność publicznoprawna gminy oznacza, że jest ona zde-centralizowanym podmiotem władzy publicznej, działającym na podstawie i w grani-cach wynikających z przepisów obowiązującego prawa i w tym zakresie jakakolwiek ingerencja podmiotu zewnętrznego dopuszczalna jest tylko w przypadku wprost wskazanym w przepisie ustawy i musi być powiązana z prawem do ochrony tejże samodzielności (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 2103/17). Ta chroniona Konstytucyjnie samodzielność jest jednym z filarów demokratycznego, zdecentralizowanego i obywatelskiego Państwa i - w odróżnieniu od administracji rządowej - jest jedną z rudymentarnych zasad kreujących taki samorząd.
Nadto, w myśl art. 94 Konstytucji, organ samorządu podejmuje akt prawa miej-scowego "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie", a tym sa-mym dysponuje większą samodzielnością prawotwórczą, aniżeli organ wydający rozporządzenie, który działa na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP).
Nie można pominąć również Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego przyję-tej 15 października 1985 r. w Strasburgu a ratyfikowanej przez Polskę w 1994 r. i opublikowanej w Dz. U. nr 124, poz. 607. Zgodnie z jej art. 3 ust. 1, samorząd lokalny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych pra-wem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców. Nadto społeczności lokalne mają - w zakresie określonym prawem - pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy. Kompetencje przyznane społecznościom lokalnym po-winny być w zasadzie całkowite i wyłączne i mogą zostać zakwestionowane lub ograniczone przez inny organ władzy, centralny lub regionalny, jedynie w zakresie przewidzianym prawem. Wreszcie stosownie do art. 8 ust. 3 kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić.
Na ochronę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego wskazują orzeczenia powołane już we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia. Inge-rencja organów nadzoru winna być ograniczona do tych przypadków, kiedy działal-ność organów jednostek samorządu w sposób oczywisty i jednoznaczny narusza obowiązujące przepisy rangi ustawowej, a nie wówczas, gdy wypowiada się w kwe-stiach objętych "milczeniem ustawodawcy".
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podziela stanowiska organu nadzoru, że w § 1 ust 2, § 3 ust 2, 3, 4, § 5 ust 2 i 4, § 6 ust 2, 3, załącznika do uchwały, Rada Miasta Zabrze przekroczyła kompetencje ustawową wprowadzając przepisy nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym.
Zdaniem Sądu nie można zatem przyjąć, mając na uwadze powyższe rozważania, że doszło w tym przypadku do istotnego naruszeniu prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI