III SA/Gl 774/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2015-09-30
NSApodatkoweŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnieniespółka z o.o.podatek akcyzowysytuacja finansowadokumentacjawiarygodnośćp.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na sprzeczne dane dotyczące jej sytuacji finansowej i brak wykazania braku środków na ich pokrycie.

Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazała na brak działalności gospodarczej i zabezpieczenie majątku przez organy państwowe. Sąd, analizując dostarczone dokumenty finansowe (raporty kasowe, bilans, deklaracje VAT, CIT-8), stwierdził sprzeczności z oświadczeniem spółki i wykazał, że spółka nadal funkcjonuje na rynku i dysponuje kapitałem. W konsekwencji, sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał wniosek spółki "A" Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka argumentowała, że od lat nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu zabezpieczenia jej majątku i rachunków bankowych, co uniemożliwia jej osiąganie zysków. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające umorzenie opłaty kancelaryjnej ze względu na bezskuteczność egzekucji. Jednakże, sąd, analizując dostarczone przez spółkę dokumenty źródłowe, takie jak raport kasowy, bilans, rachunek zysków i strat oraz deklaracje VAT i CIT-8, stwierdził istotne sprzeczności z jej oświadczeniami. Wykazano, że spółka generowała przychody w 2014 i 2015 roku, a także wykazywała podstawę opodatkowania w deklaracjach VAT, co świadczy o jej aktywności na rynku. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ponieważ dostarczona dokumentacja była sprzeczna z oświadczeniami spółki, a także wykazywała istnienie kapitału zakładowego i zapasowego oraz środki pieniężne, sąd uznał, że spółka nie udowodniła braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Dodatkowo, sąd wskazał na możliwość pozyskania środków przez spółkę z dopłat od wspólników, czego spółka nie wykazała, że nie może uczynić. Wobec powyższego, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Spółka przedstawiła sprzeczne dane dotyczące swojej sytuacji finansowej, a dostarczona dokumentacja nie potwierdziła jej twierdzeń o braku działalności i środków. Sąd uznał, że spółka nie podjęła wszelkich niezbędnych działań w celu zdobycia funduszy, w tym nie skorzystała z możliwości dopłat od wspólników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku niewykazania przesłanek.

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres częściowego prawa pomocy obejmujący zwolnienie od opłat sądowych.

p.p.s.a. art. 246 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie prawnej, gdy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.s.h. art. 177 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Możliwość pozyskania środków przez spółkę z o.o. poprzez zobowiązanie wspólników do dopłat.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga zysków z powodu zabezpieczenia majątku. Spółka nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków.

Skład orzekający

Jolanta Skowronek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla osób prawnych, ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy, analiza dokumentacji finansowej spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i jej obowiązku wykazywania braku środków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty ubiegania się o prawo pomocy przez spółki i podkreśla znaczenie rzetelnego przedstawienia sytuacji finansowej.

Czy spółka naprawdę nie ma pieniędzy na sąd? Sąd sprawdza dokumenty i odmawia prawa pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 774/15 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2015-09-30
Data wpływu
2015-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Jolanta Skowronek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3 i art. 246 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku jego uiszczenia. Żądanie to rozszerzyła następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku podała zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego wskazała, że od lat nie prowadzi działalności gospodarczej, albowiem organy państwowe zabezpieczyły cały jej majątek i wszystkie rachunki bankowe. Z tego powodu Spółka nie osiąga zysków i nie ponosi strat, a jej kapitał według złożonego oświadczenia wynosi 4.000,00 zł.
Do wniosku dołączono odpis sentencji zarządzenia nr [...], wydanego z upoważnienia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia [...] r., o umorzeniu Spółce opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł oraz postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wszczętego na wniosek Sądu w sprawie tej opłaty, ze względu na bezskuteczność egzekucji.
Tymczasem jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano następujące dokumenty źródłowe: raport kasowy za sierpień 2015 r., gdzie po stronie przychodów odnotowano łączną kwotę [...] zł i saldo z poprzedniego okresu rzędu [...] zł, bilans wraz z rachunkiem zysków i strat, z którego ustalono, że w roku 2014 Spółka wypracowała przychody rzędu [...] zł, składane w 2015 r. deklaracje VAT, gdzie wykazana podstawa opodatkowania kształtowała się następująco: [...] zł (styczeń), [...] zł (luty), [...] zł (marzec), [...] zł (kwiecień), [...] zł (maj), [...] zł (czerwiec), [...] zł (lipiec), a nadto zeznanie podatkowe CIT-8, gdzie za 2014 r. odnotowano stratę rzędu [...] zł.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).
Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nadesłana przy piśmie z dnia [...] r. dokumentacja źródłowa okazała się sprzeczna z oświadczeniem strony jakoby Spółka od kilku lat nie prowadziła działalności (vide: rubryka nr 5). W zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2014 r. zadeklarowała wszakże przychody w kwocie [...] zł, które po potrąceniu o koszty ich uzyskania rzędu [...] zł przyniosły stratę wynoszącą [...] zł. Natomiast w rachunku zysków i strat odnotowała przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi w łącznej kwocie [...] zł, jak również pozostałe przychody operacyjne rzędu [...] zł, które po potrąceniu o koszty ich uzyskania przyniosły zysk w kwocie [...] zł. Podobnie w deklaracjach dla podatku od towarów i usług od stycznia do maja 2015 r. oraz w lipcu 2015 r. wykazała podstawę opodatkowania, co oznacza, że nadal funkcjonuje na rynku. A ponieważ w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04 niepubl.). Dlatego też brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku zarówno w całości jak i w części. Tym bardziej, że jak ustalono z nadesłanych do akt dokumentów Spółka dysponuje kapitałem podstawowym rzędu [...] zł, a nie jak oświadczyła w rubryce nr 6 w kwocie [...] zł. Ponadto posiada kapitał (fundusz) zapasowy wynoszący [...] zł (vide: bilans na koniec 2014 r.). Wprawdzie jej środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych wynosiły według bilansu [...] zł. Jednakże jak ustalono z akt o sygn. I SA/Gl 1482/14 w raporcie kasowym Spółki za marzec 2015 r. odnotowano przychody rzędu [...] zł, podczas gdy stan kasy na początek miesiąca wynosił [...] zł, a pod koniec miesiąca [...] zł. Z kolei w sierpniu 2015 r. odnotowano saldo wynoszące [...] zł i nie podano żadnego przekonującego powodu, dla którego ze środków tych nie mogłyby być sfinansowane koszty sądowe. Zgodnie zaś z poglądem wyrażonym w orzecznictwie osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951 oraz z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 124/14, LEX nr 1426679). Powyższe w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że w przypadku spółki z o.o. istnieje możliwość pozyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat (vide: art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych – t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), które mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Ponieważ z akt sprawy nie wynika czy z możliwości takiej Spółka może skorzystać, przyjąć należało, że nie wykazała jakoby przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w jej przypadku wystąpiła. Wprawdzie na mocy zarządzenia z dnia [...] r. została Spółce umorzona opłata kancelaryjna jednakże przyczyną tego rozstrzygnięcia było umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek Sądu z uwagi na jego bezskuteczność. Według sprawy nr [...] umorzenie postępowania komornik poprzedził wezwaniem wierzyciela do wskazania majątku dłużnika, czego nie uczyniono. Przyjąć zatem należało, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek Sądu w przedmiocie opłaty kancelaryjnej było wynikiem nie tego, że Spółka nie posiada majątku, lecz tego, że wierzyciel nie był w stanie tego majątku wskazać (vide: akta sprawy o sygn. I SA/Gl 1482/14). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI