III SA/Gl 765/24

III SA/Gl 765/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 78, art. 140 mb
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 lipca 2024 r. nr SKO.K/41.3/1423/2024/10894/KS w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. W. (dalej "Skarżący" lub "strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") wydana w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Decyzją z dnia 27 maja 2024 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") w związku z art. 78 ust. 2 pkt 1 i stosownie do art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, dalej "p.r.d.") oraz odpowiednio do art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1394), Prezydent Miasta B. (dalej "organ pierwszej instancji") orzekł o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie nieprzekraczającym 30 dni. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał na stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy. Następnie organ pierwszej instancji rozpatrzył możliwość odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 189f k.p.a., stwierdzając, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia.
2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podniósł, że w jego ocenie podstawą do odstąpienia od nałożenia kary jest fakt, że waga naruszenia prawa była znikoma i zaprzestał naruszenia prawa w zakresie popełnionego czynu.
3. Kolegium decyzją z dnia 22 lipca 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W zakresie stanu faktycznego organ odwoławczy ustalił, że w dniu 9 grudnia 2023 r. Skarżący zbył pojazd marki VOLKSWAGEN o numerze rejestracyjnym [...] (dalej "pojazd"). Skarżący był zatem zobowiązany do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu do dnia 8 stycznia 2024 r. Skarżący zawiadomił organ pierwszej instancji o zbyciu pojazdu dopiero w dniu 16 lutego 2024 r. Oznacza to, że Skarżący uchybił terminowi wskazanemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym czynności zawiadomienia o zbyciu pojazdu powinien był dokonać w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dokonania tej czynności prawnej.
W ocenie Kolegium w sprawie wystąpiła zatem przesłanka nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej z tytułu niewypełnienia obowiązku wskazanego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., tj. obowiązku polegającego na zawiadomieniu starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie.
Zdaniem Kolegium obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. ma charakter bezwzględny. Wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia o jego zbyciu lub nabyciu ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo przeniesienia własności samochodu, pojazd ten nadal jest zarejestrowany na zbywcę i to on figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako właściciel tego pojazdu. Spóźnienie przy zawiadomieniu o zbyciu/nabyciu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. powoduje zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Ze zgromadzonych w ewidencji danych korzysta bowiem wiele podmiotów, w tym ochrony prawnej, więc uzyskanie przez te organy nieprawidłowych lub nieaktualnych danych z ewidencji nie może być uznane za znikome naruszenie przepisów prawa, ponieważ naruszenie terminów zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu niesie za sobą niebezpieczeństwo mające negatywny wpływ na działanie organów państwa. Celem regulacji prawnych przewidujących kary za nieterminowe zgłaszanie nabycia/zbycia pojazdu jest poprawa przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia w określonym terminie zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, co w konsekwencji wpłynie na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów.
W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika jednak, aby w rozpatrywanej sprawie uchybieniu obowiązkowi zgłoszenia zbycia pojazdu towarzyszyły Skarżącemu okoliczności, które powodowały, że jego sytuacja była szczególna, a uchybienie niezawinione. W szczególności Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały mu terminowe wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku (pobyt w szpitalu, zwolnienie lekarskie itp.). Organ pierwszej instancji nie posiadał zatem informacji na temat zmiany właściciela pojazdu, zaś intencją ustawodawcy było wprowadzenie takiej normy prawnej, której realizacja doprowadzi do stanu, że dane dotyczące własności pojazdu ujęte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców będą aktualne i rzetelne.
Zawierając umowę kupna-sprzedaży pojazdu, Skarżący powinien być świadomy obowiązku zawiadomienia o nabyciu czy zbyciu pojazdu. O znikomości naruszenia nie może świadczyć też okoliczność, że Skarżący sam zaprzestał dalszego naruszenia i ostatecznie zgłosił zbycie przedmiotowego pojazdu. Zaprzestanie naruszenia prawa stanowi bowiem odrębną przesłankę, od której spełnienia na gruncie art. 189f § 1 k.p.a. uzależniono odstąpienie od kary. Nie można tej przesłanki utożsamiać ze znikomością naruszenia. Obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów oraz wynikających z nich powinności nie stanowi okoliczności wyłączającej winę ani okoliczności redukującej wagę naruszenia prawa. Biorąc także pod uwagę istotne znaczenie wymienionych powyżej wartości oraz dóbr prawnie chronionych - waga naruszenia prawa nie może zostać oceniona jako znikoma. Przeciwnie, trzeba przyjąć, że w świetle okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy waga naruszenia obowiązku ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. była większa niż znikoma. Reasumując, w ocenie Kolegium brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.
Przechodząc do ustalenia wysokości kary, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 140mb pkt 2 i art. 140n ust. 4 p.r.d. u wysokość kary z tytułu niewykonania obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu wynosi od 200 zł do 1000 zł, natomiast ustalając wysokość kary w konkretnej sprawie uwzględnia się takie kryteria, jak: zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Wymierzając jednak karę - przy użyciu ww. kryteriów - należy mieć na uwadze ustawowe granice kary i konieczność jej miarkowania w stosunku do okoliczności sprawy, zgodnie z konstytucyjnymi zasadami proporcjonalności oraz równości wobec prawa.
Organ odwoławczy ustalił, że naruszenie, będące przedmiotem rozważań w rozpatrywanej sprawie, jest pierwszym tego typu naruszeniem, jakiego dopuścił się Skarżący i nie osiągnął z tego tytułu żadnych korzyści finansowych. Jednocześnie Skarżący pozostawał w zwłoce w wykonaniu obowiązku niewiele ponad miesiąc.
Mając to na uwadze, Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do ustalenia wysokości kary na najniższym możliwym poziomie, tj. 200 zł. Kolegium doszło do przekonania, że wymierzona kara jest współmierna do okoliczności sprawy i zgodna z zasadą proporcjonalności.
Z uwagi na związany charakter decyzji w sprawie nałożenia kary na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., Kolegium nie mogło uwzględnić odwołania i całkowicie odstąpić od wymierzenia kary.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o odstąpienia od nałożenia kary za naruszenia i poprzestanie na pouczeniu.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
W sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Skarżący zbył pojazd na rzecz A.W. w drodze umowy darowizny zawartej w dniu 9 grudnia 2023 r., a zawiadomił organ o jego zbyciu w dniu 16 lutego 2024 r., czyli z uchybieniem terminu określonego w 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Sąd, rozpatrując sprawę, podziela ocenę i argumentację zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia z 5 marca 2025 r. (sygn. akt III SA/Gl 764/24) uwzględniającym skargę Skarżącego na decyzję Kolegium z 15 lipca 2024 r. wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, stąd w dalszej części uzasadniania posłuży się argumentacją zawartą w tym orzeczeniu.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu - jak prawidłowo stwierdziło Kolegium - obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Stosownie bowiem do art. 14 ustawy dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1394, - zwanej dalej: ustawą nowelizującą), zmieniającej Prawo o ruchu drogowym z dniem 1 stycznia 2024 r., w przypadku gdy pojazd został:
1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej,
2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
Sporny pojazd został zbyty 9 grudnia 2023 r., zatem jego nabycie musiało nastąpić przed 1 stycznia 2024 r., wobec czego w sprawie znajdują zastosowanie przepisy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.
Stosownie do art. 140n ust. 6 p.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 189d k.p.a. określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, które organ winien uwzględnić wymierzając administracyjną karę pieniężną.
Jednak ustalenie w konkretnym przypadku jaka kara jest adekwatna do popełnionego czynu winno nastąpić dopiero po ustaleniu, że niezasadne jest odstąpienie od jej wymierzenia.
Natomiast zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej w drodze decyzji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Z takiej redakcji wynika, że odstąpienie od wymierzenia kary nie jest objęte uznaniem administracyjnym, lecz ma charakter związany ("organ odstępuje"), o ile wystąpią przesłanki odstąpienia, tj.:
- waga naruszenia prawa jest znikoma,
- strona zaprzestała naruszania prawa.
Ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien się kierować przy dokonywaniu oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Przyjmuje się jednak, że oceniając czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze, można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. S. Dudzik, Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2018, nr 6, s. 23-32).
Zatem zgodnie z art. 115 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17) przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, bierze się pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W piśmiennictwie wskazuje się również, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", można odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX, 2019, komentarz do art. 189f). Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia (art. 189d pkt 1 k.p.a.).
Jeszcze inny pogląd (A. Cebera i J.G. Firlus, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019, komentarz do art. 189f) nakazuje przy ocenie wagi naruszenia prawa kierować się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa:
- wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna;
- wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna;
- wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.
Uznać zatem należy, że istnieje pewne podobieństwo pomiędzy pojęciem znikomości wagi naruszenia prawa i znikomą społeczną szkodliwością czynu, znaną z prawa karnego. Wspólną cechą obu pojęć jest przede wszystkim małe negatywne oddziaływanie czynu przez prawo zakazanego na sferę publiczną i społeczną. Odnosząc się zatem do tego zagadnienia należy, zdaniem Sądu, wyraźnie wskazać, że nie każde, nawet oczywiste, naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. (niezawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu w ustawowo określonym terminie) wyłącza zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pomimo formalnego stwierdzenia naruszenia prawa. Wszak gdyby do naruszenia w ogóle nie doszło, nie byłoby przesłanek do ukarania strony. Zatem sam fakt naruszenia i pewien stopień naruszenia prawa musi nastąpić, aby w ogóle mówić o konieczności nałożenia kary. Dlatego z drugiej strony istnieje i istnieć musi jako swoisty sposób zabezpieczenia (ochrony) przed nadmiernym formalizmem prawa, pewna grupa zachowań podmiotów zobowiązanych, które pomimo formalnego naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie wyłączają właśnie odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej z tego tytułu. Znikomości wagi naruszenia, o którym traktuje art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie można przy tym postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu zaistnienia deliktu administracyjnego (niezawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu), ale skutków jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. Wskazuje na to wyraźnie dalszy człon art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. uzależniający odstąpienie od potwierdzenia faktu usunięcia naruszenia prawa (a więc jego skutków).
Zdaniem tut. Sądu organy, oceniając wagę naruszenia prawa, nie uwzględniły opisanych wyżej kryteriów, według których należy ocenić stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Rozważając przesłanki odstąpienia od wymiaru kary, uwzględniły w rzeczywistości jedynie kryteria wymiaru kary z art. 140n ust. 4 p.r.d., przy czym zakres naruszenia prawa sprowadziły wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia oraz powtarzalności tych naruszeń, odnotowując, że Skarżący nie odniósł korzyści finansowej w związku z naruszeniem. Jedynym kryterium mającym znaczenie w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ocenionym przez organy był rodzaj naruszonego dobra. Organy eksponowały bowiem, że znaczne opóźnienie w wypełnieniu ustawowego obowiązku przez Skarżącego mogło mieć negatywny wpływ na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami. Nie oceniły natomiast takich kryteriów, spośród wyżej wskazanych, jak sposób i okoliczności popełnienia naruszenia, zamiar, motywacja Skarżącego, czy zachowanie po powzięciu informacji o naruszeniu prawa, co czyni dokonaną przez organy ocenę w tym zakresie niepełną.
W kwestii ustaleń, czy naruszenie prawa przez Skarżącego spowodowało znaczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawem chronionych należy wskazać, że niewątpliwie kara wynikająca z art. 140mb pkt 2 p.r.d. ma na celu ochronę legalnego obrotu pojazdami. Omawiana kara ma jednak przede wszystkim istotne znaczenie z punku widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Zgodnie z pkt 1 preambuły ww. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, omawiane przepisy mają zminimalizować szkodliwy wpływ pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się tym samym do zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska naturalnego oraz oszczędzenia energii oraz po drugie, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz unikać zakłóceń konkurencji na obszarze Wspólnoty. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że wprowadzone zmiany, w tym także określenie sankcji w przypadku niezarejestrowania lub wyrejestrowania pojazdu w wysokości do 1000 zł są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji ww. dyrektywy dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Komisja uznała, że Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni.
Dlatego też znaczenie przy ocenie rodzaju i skutków naruszonego dobra chronionego prawem może mieć ustalenie, czy obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. dotyczył samochodu importowanego, wycofanego z eksploatacji oraz czy obowiązek zgłoszenia został wypełniony przez nabywcę pojazdu. Jak zauważa się bowiem w orzecznictwie przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone, jeśli wobec dokonania zgłoszenia przez nabywcę samochodu, pozwalało to już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 376/22 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nie można tu również pominąć kwestii funkcji kary administracyjnej. Kara ta ma charakter przede wszystkim prewencyjny, gdyż jej zasadniczym celem jest skłonienie konkretnego podmiotu, który narusza prawo administracyjne (prewencja indywidualna), jak i innych potencjalnych sprawców deliktów administracyjnych (prewencja ogólna) do przestrzegania norm administracyjnoprawnych.
Zdaniem Sądu trudno mówić o prewencyjnym charakterze kar pieniężnych, jeżeli postępowanie administracyjne w przedmiocie kary wszczęte zostało 26 kwietnia 2024 r., a strona dobrowolnie usunęła naruszenie (zgłosiła zbycie pojazdu) 16 lutego 2024 r.
W ocenie Sądu organ w ramach oceny omawianych przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, powinny rozważyć, czy nałożenie na Skarżącego kary po ponad trzech miesiącach od wypełnienia obowiązku przez samą stronę mogło wpłynąć na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, co jest równoznaczne z wypełnieniem drugiej przesłanki odstąpienia od wymiaru kary w postaci zaprzestania naruszania prawa, co należy utożsamić z doprowadzeniem do stanu z prawem zgodnego, a czego dokonała strona z własnej inicjatywy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium zobowiązane będzie uwzględnić przedstawioną przez Sąd argumentację i dokona kompleksowej oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. według wskazanych przez tut. Sąd kryteriów. Oceny tej dokona z uwzględnieniem indywidualnego, osadzonego w realiach sprawy, stopniowania wagi naruszenia. Uznanie, że uchybienie przez stronę ustawowo określonemu terminowi na zgłoszenie zbycia pojazdu o 39 dni dyskwalifikuje przyjęcie znikomej wagi naruszenia, jest niewystarczające. Wyklucza bowiem realne zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sprzeciw Sądu budzi prowadzenie postępowania w przedmiocie naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu przede wszystkim w celu fiskalnym, jako działanie sprzeczne z prewencyjnym charakterem kary pieniężnej, mającej chronić określone dobro i służyć wymuszeniu realizacji obowiązków wynikających z ustawy, które wszak Skarżący - jakkolwiek z opóźnieniem - zrealizował.
Należy również uwzględnić okoliczność, że zbycie pojazdu nastąpiło w drodze darowizny na rzecz jego dotychczasowego współwłaściciela, stąd wydaje się, że tego rodzaju stan faktyczny nie ma wpływu na eksponowaną przez organ poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami.
Art. 189f k.p.a. - w ocenie Sądu - jakkolwiek umieszczony w ustawie procesowej, ma charakter materialnoprawny, gdyż określa nie tyle tok procedury związanej z wymierzeniem lub odstąpieniem od wymierzenia kary, lecz materialne przesłanki, których zaistnienie jest konieczne do odstąpienia od jej wymierzenia.
Dlatego Sąd stwierdził, że rozpoznając sprawę organ naruszył prawo materialne, tj. art. 189f k.p.a.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.