III SA/Gl 763/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o służbie w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, uznając brak jego interesu prawnego w sytuacji pozostawania w czynnej służbie.
Funkcjonariusz Policji złożył skargę na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując brak interesu prawnego skarżącego, który pozostaje w czynnej służbie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia powstaje dopiero w momencie wszczęcia postępowania emerytalnego po zwolnieniu ze służby.
Przedmiotem sprawy była skarga funkcjonariusza Policji na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji o odmowie wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Skarżący domagał się potwierdzenia okoliczności faktycznych uprawniających do podwyższenia podstawy wymiaru emerytury za służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując, że funkcjonariusz pozostający w czynnej służbie nie posiada interesu prawnego w jego uzyskaniu, gdyż taki interes powstaje dopiero w toku postępowania emerytalnego po zwolnieniu ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że skarżący legitymuje się co najwyżej interesem faktycznym, a nie prawnym, w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia. Sąd podkreślił, że zaświadczenie to jest środkiem dowodowym w postępowaniu emerytalnym, które wszczyna się po zwolnieniu ze służby, a brak jest przepisu prawa nakładającego obowiązek posiadania takiego zaświadczenia na funkcjonariusza w czynnej służbie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariusz Policji pozostający w czynnej służbie nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, gdyż taki interes powstaje dopiero w momencie wszczęcia postępowania emerytalnego po zwolnieniu ze służby.
Uzasadnienie
Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o służbie w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest związany z postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do emerytury, które jest wszczynane po zwolnieniu ze służby. Funkcjonariusz w czynnej służbie nie ma obowiązku posiadania takiego zaświadczenia, a jego potrzeba wynika co najwyżej z interesu faktycznego związanego z przyszłymi, hipotetycznymi zdarzeniami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 34 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin
rozporządzenie RM z 4 maja 2005 r. art. 4 § pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej
rozporządzenie MSWiA z 7 grudnia 2018 r. art. 14 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin
ustawa zaopatrzeniowa art. 15 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin
ustawa zaopatrzeniowa art. 15 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin
Pomocnicze
k.p.a. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa zaopatrzeniowa art. 15 § ust. 6
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego opierająca się na posiadaniu interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o służbie w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, podczas gdy pozostaje on w czynnej służbie. Argumentacja skarżącego, że zaświadczenie jest mu potrzebne w celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość, co stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny.
Godne uwagi sformułowania
interes policjanta pozostającego na służbie nie jest bowiem interesem rzeczywistym i aktualnym, gdyż jego żądanie dotyczy poświadczenia okoliczności mogących wywołać skutki w sferze przyszłych, obecnie jedynie prawdopodobnych, uprawnień policjanta. zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest środkiem dowodowym w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczeń z tego tytułu. Interes prawny musi być aktualny w chwili złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Magdalena Jankiewicz
członek
Adam Pawlyta
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wydania zaświadczenia o służbie w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury funkcjonariuszowi pozostającemu w czynnej służbie z powodu braku interesu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji ubiegających się o zaświadczenie emerytalne w trakcie czynnej służby.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw funkcjonariuszy służb mundurowych w kontekście przyszłej emerytury, co może być interesujące dla tej grupy zawodowej i ich pełnomocników.
“Czy funkcjonariusz na służbie może już teraz starać się o zaświadczenie emerytalne?”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 763/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 219 k.p.a. w zw. z art. 217 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 2 lipca 2024 r. nr 11/K/24 w przedmiocie wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) z 2 lipca 2024 r. nr 11/K24 utrzymujące w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w D. (dalej: organ pierwszej instancji) z 18 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że T. M. (dalej: strona; skarżący) pełnił służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury określonych w § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (tekst jedn. z 10 września 2020 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 1611; dalej: rozporządzenie RM z 4 maja 2005 r.).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania.
Pismem z 27 marca 2024 r. zatytułowanym jako "wniosek o wydanie zaświadczenia" skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do organu pierwszej instancji o wydanie zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, o których mowa w § 4 pkt 2 rozporządzenia z 4 maja 2005 r.
Postanowieniem nr [...] z 18 kwietnia 2024 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania stronie wnioskowanego zaświadczenia, argumentując, że nie posiada on interesu prawnego w jego uzyskaniu. Wskazano, że skarżący jest funkcjonariuszem Policji w czynnej służbie i nie zostało nawet wszczęte postępowanie w sprawie rozwiązania z nim stosunku służbowego.
Pismem z 20 maja 2024 r. strona działając przez pełnomocnika wniosła do organu odwoławczego na powyższe postanowienie zażalenie zarzucając mu naruszenie art. 219 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy strona wykazała zarówno interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, urzędowego potwierdzenia określonych faktów. Poza tym podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (dalej: rozporządzenie MSWiA z 7 grudnia 2018 r.), poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zaświadczenie, o którym mowa w wymienionym przepisie wydane być może wyłącznie w toku postępowania przed Dyrektorem ZER MSWiA i art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej: ustawa zaopatrzeniowa), poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość, o których mowa w wymienionym przepisie, gromadzone być mogą wyłącznie w toku postępowania przed Dyrektorem ZER MSWiA.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w celu wydania zaświadczenia żądanej treści.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 2 lipca 2024 r. nr 11/K/24, działając na podstawie art. 144 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy powołał art. 217 § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 k.p.a. i argumentował, że w niniejszej sprawie strona nie ma rzeczywistego interesu prawnego w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia, gdyż "interes policjanta pozostającego na służbie nie jest bowiem interesem rzeczywistym i aktualnym, gdyż jego żądanie dotyczy poświadczenia okoliczności mogących wywołać skutki w sferze przyszłych, obecnie jedynie prawdopodobnych, uprawnień policjanta. Dalej argumentowano, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wydania zaświadczenia żądanego przez stronę, albowiem dotychczas nie zostało nawet wszczęte postępowanie w sprawie rozwiązania stosunku służbowego z wymienionym funkcjonariuszem, a w konsekwencji Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA nie prowadzi postępowania w przedmiocie ustalenia jego prawa do zaopatrzenia emerytalnego.
Kwestionując powyższe postanowienie z 2 lipca 2024 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) skargę, żądając uchylenia postanowień obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła:
1. naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. art. 219 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy strona wykazała zarówno interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, urzędowego potwierdzenia określonych faktów;
2. błędne ustalenia w przedmiocie istnienia po stronie T. M. interesu w uzyskaniu zaświadczenia;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 7 grudnia 2018 r., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zaświadczenie, o którym mowa w wymienionym przepisie wydane być może wyłącznie w toku postępowania przed Dyrektorem ZER MSWiA;
b. art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość, o których mowa w wymienionym przepisie, gromadzone być mogą wyłącznie w toku postępowania przed Dyrektorem ZER MSWiA.
W jej uzasadnieniu przekonywano, że zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej w celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość oraz na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń organ emerytalny może żądać od osób zgłaszających wnioski o świadczenia przedstawiania dowodów uzasadniających prawo do świadczeń i ich wysokość. Wskazano przy tym, że zaświadczenie przewidziane w art. 217 k.p.a. nie stanowi szczególnego aktu decyzyjnego, dlatego też stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wydaje się nieuzasadnione i zbędnie generujące dalsze działania prawne strony. Organ pierwszej instancji, jak zaznaczył pełnomocnik strony, znajduje się w posiadaniu informacji wnioskowanych przez skarżącego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych w rozumieniu art. 218 § 1 k.p.a. i nic nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku o wydanie zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie streszczając motywy jakie zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie 19 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego akcentował dodatkowo brak ograniczeń czasowych co do możliwości zbierania dokumentacji na potrzeby przyszłego wymiaru emerytury, w tym żądania wydania stosownego zaświadczenia o warunkach pełnienia służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarżący zwrócił się do organu Policji z wnioskiem o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że w 2008 r. pełnił służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury określonych w § 4 pkt 2 rozporządzenie RM z 4 maja 2005 r.
Zasady i tryb wydania zaświadczenia reguluje dział VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 217 § 1 i 2 k.p.a.: § 1. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. § 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast w myśl art. 218 § 1 i 2 k.p.a.: § 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu; § 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Dodać przy tym należy, że w wyroku z 19 stycznia 2021 r., I OSK 1930/20 (Legalis nr 2617598) Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) stwierdził, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu.
Biorąc pod uwagę ustalony przez organy administracji stan faktyczny sprawy i powołane w skardze zarzuty, należy zatem rozważyć, czy skarżący – jako czynny funkcjonariusz Policji – ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia stwierdzającego, że w 2008 r. pełnił służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Zdaniem organów administracji strona legitymuje się co najwyżej interesem faktycznym w pozyskaniu tego typu zaświadczenia, podczas gdy przepisy prawa wymagają wykazania interesu prawnego. Natomiast w ocenie pełnomocnika strony obowiązujące prawo nie wykluczają a limine możliwości wcześniejszego ubiegania się o wydanie zaświadczenia, dlatego też ocena tej sprawy musi sprowadzać się przede wszystkim do oceny momentu, w którym strona uprawniona jest do wystąpienia z wnioskiem o wydanie tego typu zaświadczenia.
Skarżący we wniosku z 27 maja 2024 r. m.in. wskazywał, że domaga się potwierdzenia "przez stronę służbową okoliczności faktycznych uprawniających do podwyższenia o 0,5 % podstawy wymiaru za służbę w 2008 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu". W uzasadnieniu zażalenia z 20 maja 2024 r. natomiast przekonywano, że zaświadczenie jest stronie potrzebne "w celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość", gdyż skarżący winien być przygotowany na tego rodzaju wezwanie (do udokumentowania) jeszcze przed wszczęciem postępowania. Strona przy tym prezentowała stanowisko, że "może się okazać, ze w toku przyszłego postępowania emerytalnego nie będzie w stanie uczynić zadość wezwaniu organu emerytalno-rentowego i przedłożyć dowodu w wyznaczonym przez ten organ terminie". Do podobnej argumentacji strona odwołuje się również w uzasadnieniu skargi zaznaczając, że tego typu postępowanie organów administracji ogranicza stronę "w swobodnym i samodzielnym planowaniu dalszych działań i gromadzeniu dowodów na użytek przyszłego postępowania – narażając ją na szkodę". Z akt administracyjnych przy tym wynika, że strona rozpoczęła służbę w strukturach Policji w 1997 r. i kontynuuje ją do chwili obecnej (por. notatka z przebiegu służby – karta nr 22 i 23 akt administracyjnych). Przy tym z akt sprawy nie wynika, aby wobec strony został zainicjowany tryb zwolnienia ze służby. Skarżący uzasadnia zatem swoją wolę w pozyskaniu ww. zaświadczenia jako dowodu dla celów przyszłego postępowania emerytalnego.
W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że z art. 15 ust. 2 pkt 3 interpretowanego w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że emeryturę ("dla funkcjonariusza, który pozostawał na służbie") podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Na tą podstawę powołano się zresztą w uzasadnieniu wniosku z 27 marca 2024 r.
Przyznając funkcjonariuszom w ww. przepisie ustawy uprawnienie do podwyższenia emerytury, ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Mianowicie na podstawie tej delegacji zostało wydane ww. rozporządzenie Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji. W jej § 4 pkt 2 wskazano, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Stosownie natomiast do treści § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 7 grudnia 2018 r., środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwy organ. Powyższe zaświadczenie, w myśl § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia, wydaje się na żądanie funkcjonariusza.
Uwzględniając powyższe regulacje, jak również cel ustawy zaopatrzeniowej i jej zakres podmiotowy objęty art. 1 (funkcjonariuszom Policji zwolnionym ze służby, przysługuje z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne) zgodzić należy się ze stanowiskiem organów administracji, iż po stronie skarżącego - funkcjonariusza Policji pozostającego w służbie - brak jest interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia.
Otóż zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest środkiem dowodowym w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczeń z tego tytułu. Postępowanie takie wszczynane jest na wniosek funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury jest zatem związany z postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do emerytury. Kwestia ustalania uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego uzależniona jest natomiast od zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Żaden przepis prawa nie nakłada na funkcjonariusza Policji, będącego w czynnej służbie i wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby, obowiązku posiadania przedmiotowego zaświadczenia. Zaświadczenie takie jest wymagane dopiero w sytuacji, gdy rozpocznie się tryb związany ze zwolnieniem ze służby i przejściem funkcjonariusza na emeryturę. Nie można także skutecznie wywodzić istnienia po stronie funkcjonariusza interesu prawnego z faktu rozważania przez niego ewentualnego odejścia ze służby na emeryturę. Wobec strony nie został również zainicjowany tryb zwolnienia ze służby. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organy administracji zasadnie uznały, iż skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia przez organ administracji okoliczności warunkujących podwyższenie emerytury, gdyż ustalenie ww. okoliczności następuje dopiero w postępowaniu przed organem emerytalnym ustalającym prawo do emerytury i wysokość tego świadczenia. Argumentacja strony konsekwentnie prezentowana w toku postępowania administracyjnego odnosi się wprost do pozyskania ww. zaświadczenia jako dowodu dla celów ewentualnego, przyszłego postępowania emerytalnego.
Dlatego też, w ocenie Sądu, organy administracji nie naruszyły ani art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, ani też powołanego w skardze § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 7 grudnia 2018 r. Trzeba dostrzec, że interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury związany jest z postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do emerytury. Interes prawny musi być aktualny w chwili złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Przedmiotowe zaświadczenie jest wymagane dopiero w sytuacji, gdy wdrożony zostanie tryb związany ze zwolnieniem ze służby i przejściem funkcjonariusza na emeryturę. W niniejszej sprawie skarżący uzasadnia zamiar w pozyskaniu zaświadczenia jedynie potrzebą zabezpieczenia swojego interesu na przyszłość (pozyskanie dowodu), co świadczy o istnieniu co najwyżej interesu faktycznego. Nie jest zatem zasadny również zarzut strony co do "błędnego ustalenia w przedmiocie istnienia interesu w uzyskaniu zaświadczenia" (pkt 2 zarzutów skargi) i odpowiadająca mu argumentacja skargi związana z "dalszymi działaniami i gromadzeniu dowodów na użytek przyszłego postępowania – narażając ją na szkodę". Strona bowiem wprost w skardze posługuje się pojęciem "narażenia na szkodę", a zatem odnosi swoje racje do stanu hipotetycznego, niepewnego, obawy itp. (skoro na ten moment tej szkody nie stwierdzono).
W konsekwencji Sąd nie podzielił zasadności zarzutu naruszenia przez organy art. 219 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a., gdyż strona nie wykazała w toku sprawy interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia (a jedynie faktyczny – rozumiany jako zamiar pozyskania dowodu na przyszłość i dla ewentualnego postępowania emerytalnego strony). Sąd nie dostrzegł również, aby istniał "prawny wymóg urzędowego potwierdzenia określonego faktu" tzn. aby istniała podstawa prawna obligująca organy Policji do wydania zaświadczenia stwierdzającego, że skarżący pełnił służbę w 2008 r. w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Strona zresztą nie powołuje takiej podstawy w swoim wniosku z 27 marca 2024 r., a uzasadnienie skargi odwołuje się przy tym do motywacji strony w pozyskaniu ww. zaświadczenia dla celów przyszłego postępowania emerytalnego. Skarżący nie legitymuje się zatem (co wynika z jego oświadczeń składanych w toku postepowania administracyjnego) interesem aktualnym – tzn. związanym z obowiązującą normą prawną, wynikającą z konkretnych przepisów odnoszących się do uprawnień lub obowiązków danego podmiotu.
Związek pomiędzy żądaniem wydania przedmiotowego zaświadczenia a przepisem prawa, z którego wynika interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, powstaje dopiero w dacie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub zweryfikowania jego wysokości. Pozostawanie funkcjonariusza w służbie wyklucza natomiast wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających jej podwyższenie (por. NSA w wyrokach z: 31 stycznia 2017 r., I OSK 3166/15, Legalis nr 1578752; z 26 stycznia 2017 r., I OSK 3140/15, Legalis nr 1604846 oraz z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 3865/18, Legalis nr 2826665; także: wyroki WSA w Warszawie z 18 października 2019 r., II SA/Wa 260/19, Legalis nr 2359186; z 14 stycznia 2011 r., II SA/Wa 1184/10, Legalis nr 366503; z 9 grudnia 2015, II SA/Wa 667/15, Legalis nr 1450089; również: wyrok WSA w Opolu z 24 kwietnia 2018 r., II SA/Op 116/18, Legalis nr 1790737). Nadto należy zauważyć, że odmienne stanowisko przedstawione w wyroku WSA w Gdańsku z 27 stycznia 2011 r., III SA/Gd 579/10, jak i przez WSA w Krakowie w wyroku z 7 maja 2013 r., III SA/Kr 1081/12, nie zostało zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. powołany wyżej wyrok z 26 stycznia 2017 r., I OSK 3140/15 i tam prezentowana argumentacja).
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI