III SA/Gl 753/25

III SA/Gl 753/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1 ustawy; art. 72 ust. 1 ustawy
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na rozstrzygnięcie [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia 11 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Uzasadnienie
M. T. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) złożył 31 marca 2025 r. wniosek o dofinansowanie projektu (WOD) pod nazwą "[...]". Projekt dotyczył programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji), dla Priorytetu: FESL. 10.00- Fundusze Europejskie na transformację dla Działania: FESL.10.03-Wsparcie MSP na rzecz transformacji, w naborze nr [...].
Pismem z 7 lipca 2025 r. (znak: [...]) Zastępcy Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości (dalej: [...]CP) poinformowano wnioskodawcę, że jego wniosek o dofinansowanie został oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów zgodnie z kryteriami wyboru projektów FE SL 2021-2027 Działanie 10.03 Wsparcie MSP na rzecz transformacji - stanowiącego załącznik nr 1 do Regulaminu wyboru projektów. Projekt nie spełnił kryterium formalnego bez możliwości poprawy.
W uzasadnieniu negatywnej oceny tego kryterium wskazano: "Złożony wniosek nie został wypełniony zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie projektu (załącznik nr 4 do Regulaminu), tj. w części E.2.2.1.C "Pozostałe wskaźniki dla kwot ryczałtowych". Zgodnie z zapisami dotyczącymi stosowania kwot ryczałtowych, brak realizacji wskaźnika przypisanego do kwoty ryczałtowej skutkuje uznaniem całego zadania za niekwalifikowalne. Tym samym, wybór odpowiednich wskaźników oraz ich prawidłowa realizacja są warunkiem uznania wydatków za kwalifikowalne (...). Ponadto, brak wypełnienia pkt E.2.3 dotyczącego wydatków niekwalifikowalnych, w projekcie - nie wskazano podatku VAT. Nadmieniam, iż podatek VAT jest kosztem niekwalifikowalnym i należało ująć jego wartość w przedmiotowym punkcie".
Wnioskodawca złożył protest od tej oceny, wyjaśniając, że omyłkowo nie wpisał danych w wymaganym punkcie ("Pozostałe wskaźniki dla kwot ryczałtowych w części E.2.2.1 ,C - str. 40") tj. informacje nie zostały należycie przez niego podane. Dalej zaznaczył, że: "był to błąd niezamierzony i wyłącznie techniczny, wynikający z trudności w obsłudze aplikacji generatora wniosku oraz jej ograniczeń - system nie zwrócił żadnego komunikatu o braku wymaganych danych". Strona dalej argumentowała, że przy pierwszym samodzielnym wypełnianiu tego typu wniosku — jako mikroprzedsiębiorca — nie miał świadomości, że dane te nie zostały zapisane, szczególnie, że dla wszystkich pozostałych 8 zadań punkt E.2.2.1.C został wypełniony prawidłowo. Następnie wnioskodawca zaznaczył, że jego zdaniem, tego typu niedopatrzenie — wynikające z omyłki technicznej — nie powinno skutkować całkowitym odrzuceniem zadania jako niekwalifikowalnego, zwłaszcza że zadanie to dotyczyło kosztu zakupu sprzętu uzupełniającego i nie miało wpływu na kluczową strukturę projektu.
Pismem z 11 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) zatytułowanym jako "rozpatrzenie protestu" poinformowano wnioskodawcę, że [...]CP nie uwzględniła protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku nr [...], złożonego w ramach naboru nr [...]. Organ następnie zaznaczył, że na etapie procedury odwoławczej dokonał analizy dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę na etapie aplikowania i stwierdził, że punkt E.2.2.1.C wniosku o dofinansowanie nie został wypełniony prawidłowo - nie przedstawiono żadnych wskaźników dla kwot ryczałtowych w ramach zadania 9 oraz nie wykazano żadnych kosztów niekwalifikowalnych (punkt E.2.3 wniosku). Zdaniem organu obowiązkiem wnioskodawcy było przypisanie właściwego wskaźnika do każdej kwoty ryczałtowej. Brak spełnienia tego warunku — jak miało to miejsce w przedmiotowym wniosku — stanowi natomiast, w ocenie organu, istotne uchybienie formalne, skutkujące niespełnieniem wymogów naboru, w tym niespełnieniem kryterium wyboru projektów pn. "Wypełnienie wniosku". Natomiast brak określenia wskaźnika uniemożliwia prawidłowe rozliczenie zadania, a tym samym uniemożliwia weryfikację zasadności wydatkowania środków w ramach danej kwoty ryczałtowej. W efekcie, zdaniem organu, zgodnie z zasadą "spełnia - nie spełnia", takie zadanie nie może zostać uznane za kwalifikowalne do dofinansowania.
Organ następnie wskazał, że brak określenia wskaźnika uniemożliwia prawidłowe rozliczenie zadania, a tym samym uniemożliwia weryfikację zasadności wydatkowania środków w ramach danej kwoty ryczałtowej. Natomiast odnosząc się do stwierdzenia wnioskodawcy, że popełnione przez niego błędy miały charakter techniczno-formalny, a nie merytoryczny i odmowa dalszego procedowania wniosku nie oddaje ducha konkursu, organ podkreślił, że opis kryterium "Wypełnienie wniosku", jednoznacznie wskazuje, że w ramach przedmiotowego kryterium oceniane jest, czy wnioskodawca wypełnił wszystkie wymagane punkty wniosku aplikacyjnego. Kryterium nie zostanie spełnione, jeżeli jakiekolwiek obligatoryjne do wypełnienia punkty wniosku (zgodnie z Instrukcją wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie) nie zostaną wypełnione lub zostaną wypełnione nieczytelnymi znakami graficznymi bądź treścią nieadekwatną dla danego punktu.
Z powyższym rozstrzygnięciem [...] Centrum Przedsiębiorczości z 11 sierpnia 2025 r., sygn. [...], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny formalnej projektu pn. "[...]" o numerze [...] nie zgodził się wnioskodawca i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając:
1. naruszenie art. 43 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 55 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), poprzez błędne przyjęcie, że stwierdzone braki w punktach E.2.2.1 .C oraz E.2.3 wniosku stanowią uchybienia niepodlegające uzupełnieniu, podczas gdy miały one charakter oczywistych braków technicznych, możliwych do uzupełnienia bez ingerencji w treść merytoryczną projektu, które - stosownie do ww. przepisów - powinny być uzupełnione na wezwanie organu;
2. naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej zwanej: "k.p.a.") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej - poprzez: (1) brak podjęcia działań w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy; (2) niezastosowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów; (3) nieuwzględnienie, że uchybienia formalne nie miały wpływu na ocenę merytoryczną projektu;
3. naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 32 Konstytucji RP – tj. zasady proporcjonalności i równego traktowania przez odmowę procedowania wniosku z przyczyn czysto formalnych, bez istotnego znaczenia dla wartości i celów projektu, co narusza równowagę pomiędzy celem postępowania, a sankcją za uchybienia.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi wraz ze stwierdzeniem, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz o przekazanie sprawy organowi w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez niego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Strona wniosła również o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...]CP podtrzymał stanowisko ujęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079, ze zm., dalej ustawa wdrożeniowa).
Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:
1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz
2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.
Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu.
Według art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej, regulamin wyboru projektów określa w szczególności: kryteria wyboru projektów;
Art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi natomiast, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców (art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art.6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin wyboru projektów, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektu.
W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, należy przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania).
Z powyższych unormowań wynika, że oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu.
W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie z 11 sierpnia 2025 r. polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] pod nazwą "[...]" złożonego w ramach programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji), dla Priorytetu: FESL.IO.OO-Fundusze Europejskie na transformację dla Działania: FESL.10.03-Wsparcie MSP na rzecz transformacji.
W związku z treścią części zarzutów skargi (pkt 3 - naruszenie zasady proporcjonalności i równego traktowania), zwrócić należy uwagę na treść art. 9 ust. 1. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. UE. L. 2021.231.159, dalej rozporządzenie) zgodnie z którym Państwa członkowskie i Komisja zapewniają poszanowanie praw podstawowych oraz przestrzeganie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w procesie wdrażania Funduszy. Natomiast w myśl art. 73 ust. 1 rozporządzenia do celów wyboru operacji instytucja zarządzająca ustanawia i stosuje kryteria i procedury, które są niedyskryminacyjne, przejrzyste, zapewniają dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i równouprawnienie płci oraz uwzględniają Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, zasadę zrównoważonego rozwoju oraz unijną politykę w dziedzinie środowiska zgodnie z art. 11 i art. 191 ust. 1 TFUE. Kryteria i procedury muszą zapewniać, aby finansowy wkład unijny przyznawany był w pierwszej kolejności operacjom, które w największym stopniu mogą przyczynić się do osiągnięcia celów programu.
Przypomnieć również należy, że wynikająca z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania Regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny, dość sformalizowany, przy czym stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania, obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiono żadnych wątpliwości odnośnie przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Powyższe ma tą konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowania w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności (arbitralności), gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r., II GSK 4127/17, LEX nr 2479129; wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2024 r., I SA/Sz 648/23, LEX nr 3699317).
Podkreślenia wymaga, że przystępując do konkursu strona zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., II GSK 60/17, Legalis nr 1578638; podobnie: wyrok WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2024 r., III SA/Wr 177/24, Legalis nr 3093833; wyrok WSA w Poznaniu z 5 czerwca 2024 r., III SA/Po 191/24, Legalis nr 3088546). Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 kwietnia 2024 r., III SA/GI 206/24, LEX nr 3717097; wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2018 r., IV SA/GI 235/18, Legalis nr 1787110). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących (w tym ekspertów oceniających) aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Dodać należy, że sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyrok NSA z 24 maja 2017r., II GSK 1028/17, LEX nr 2308603; wyrok NSA z 15 października 2019 r., I GSK 2236/18, Legalis nr 2291876).
Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r., I GSK 1641/21, Legalis nr 2683337; wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2018 r., IV SA/GI 79/18, Legalis nr 1769429; wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2024 r., I SA/Sz 648/23, LEX nr 3699317).
Z ww. przepisów wynika, że postępowania wyboru projektów do dofinansowania środkami unijnymi muszą mieć na celu wybór najlepszego projektu, najpełniej gwarantującego wydatkowanie środków zgodnie z celami poszczególnych naborów i muszą być prowadzone w sposób przejrzysty, jawny, zapewniający równość szans, mają na celu sprawiedliwy podział środków unijnych, a środki te muszą służyć wartościom przyświecającym powstaniu Unii Europejskiej.
W rozpoznawanej sprawie ocena spornego projektu, zdaniem Sądu, nie naruszyła żadnych z ww. zasad. Analizując przedstawioną dokumentację Sąd nie znajduje argumentów do podważenia tej oceny.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 59 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jak wynika natomiast z treści art. 72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Z tego też względu nie mogły okazać się skuteczne podniesione w skardze zarzuty (pkt 2 skargi) dotyczące naruszenia wskazanych tam przepisów proceduralnych dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego.
Sąd niniejszym wskazuje, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść sformułowanych zarzutów skargi (pkt 1 skargi) wraz z ich uzasadnieniem oraz stanowiska wnioskodawcy prezentowanego w dokumencie protestu z 21 lipca 2025 r. stanowiła kwestia prawidłowości oceny organu pod względem ustalenia, czy wniosek o dofinansowanie projektu z 31 marca 2025 r. spełnił kryterium formalne nr 1 "Wypełnienie wniosku", czy też nie. Odpowiedź na to pytanie jest podstawową kwestią w tej sprawie, gdyż niespełnienie tego kryterium oznacza negatywną ocenę projektu zamykającą drogę do jego oceny merytorycznej, w efekcie uniemożliwia realizację projektu ze środków europejskich, co podnosiła strona w uzasadnieniu skargi i na rozprawie 11 września 2025 r.
Treść ww. kryterium "Wypełnienie wniosku" jest opisana w Kryteriach wyboru projektów obowiązujących w naborze nr nr [...], stanowiących załącznik nr 1 do Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 numer [...], Priorytet FESL. 10 Fundusze Europejskie na transformację Działanie FESL. 10.03. Wsparcie MŚP na rzecz transformacji, typ projektu Wsparcie rozwoju działalności rzemieślniczej (dalej: Regulamin naboru; regulamin).
Zgodnie z definicją kryterium formalnego nr 1 "Wypełnienie wniosku" weryfikowane będzie, czy: "Wnioskodawca wypełnił wszystkie wymagane punkty wniosku aplikacyjnego. Treść w poszczególnych punktach musi być adekwatna przez co rozumie się, że informacje wskazane w punktach muszą być spójne z tematem tych punktów wynikającym z zapisów instrukcji wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie. Kryterium nie zostanie spełnione jeżeli jakiekolwiek obligatoryjne do wypełnienia punkty wniosku (zgodnie z Instrukcją wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie) nie zostaną wypełnione lub zostaną wypełnione nieczytelnymi znakami graficznymi bądź treścią nieadekwatną dla danego punktu. Kryterium obowiązuje na etapie aplikowania". Dalej zaznaczono, że kryterium to nie podlega uzupełnieniom / sposób oceny kryterium: zero-jedynkowo.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oceniający w uzasadnieniu negatywnej oceny projektu wskazał, że: "Złożony wniosek nie został wypełniony zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie projektu (załącznik nr 4 do Regulaminu), tj. w części E.2.2.1.C »Pozostałe wskaźniki dla kwot ryczałtowych«. Zgodnie z zapisami dotyczącymi stosowania kwot ryczałtowych, brak realizacji wskaźnika przypisanego do kwoty ryczałtowej skutkuje uznaniem całego zadania za niekwalifikowalne. Tym samym, wybór odpowiednich wskaźników oraz ich prawidłowa realizacja są warunkiem uznania wydatków za kwalifikowalne. W analizowanym wniosku natomiast nie wybrano żadnych wskaźników w ramach kwot ryczałtowych dla zadania 9, co oznacza, że punkt E.2.2.1.C dla zadania 9 nie został wypełniony. Ponadto, brak wypełnienia pkt E.2.3 dotyczącego wydatków niekwalifikowalnych, w projekcie - nie wskazano podatku VAT. Nadmieniam, iż podatek VAT jest kosztem niekwalifikowalnym i należało ująć jego wartość w przedmiotowym punkcie". Wnioskodawca, który nie zgodził się z stanowiskiem oceniającego zawartym w uzasadnieniu negatywnej oceny projektu, wyjaśnił między innymi: że był to błąd niezamierzony i wyłącznie techniczny, wynikający z trudności w obsłudze aplikacji generatora wniosku oraz jej ograniczeń - system nie zwrócił żadnego komunikatu o braku wymaganych danych. Jako mikroprzedsiębiorca — nie miał bowiem świadomości, że dane te nie zostały zapisane, szczególnie że dla wszystkich pozostałych 8 zadań punkt E.2.2.1.C został wypełniony prawidłowo.
Wobec tak sformułowanego stanowiska przez stronę, w pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że kontrola sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie sprowadza się nie do (ponownej) weryfikacji wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i zasad z niej wynikających (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., I GSK 1990/22, Legalis nr 2882830).
Pamiętać jednak należy, że o sposobie interpretacji kryteriów wyboru projektów decyduje nie tylko nazwa poszczególnych kryteriów, ale ich definicje ułożone na potrzeby danego naboru i które stronie przystępującej do konkursu muszą być znane.
Poza tym definicja kryterium służy do jego prawidłowej interpretacji. W definicji kryterium wskazano, że kryterium nie zostanie spełnione jeżeli jakiekolwiek obligatoryjne do wypełnienia punkty wniosku (zgodnie z Instrukcją wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie) nie zostaną wypełnione lub zostaną wypełnione nieczytelnymi znakami graficznymi bądź treścią nieadekwatną dla danego punktu - kryterium obowiązuje na etapie aplikowania.
Sąd w tym miejscu podkreśla, biorąc pod uwagę argumentację strony co do możliwości wezwania przez organ do wyjaśnienia/poprawy wniosku (zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), że według
załącznika numer 1 do Regulaminu wyboru projektów - Kryteria wyboru projektów FE SL 2021-2027 Działanie 10.03 Wsparcie MŚP na rzecz transformacji, Typ projektu: Wsparcie rozwoju działalności rzemieślniczej: Ocena spełnienia kryteriów formalnych prowadzona jest w trybie zero-jedynkowym. Polega na przypisaniu każdemu z kryteriów wartości logicznych TAK / NIE — zasada "0-1". Wszystkie kryteria formalne są obligatoryjne do spełnienia. Niespełnienie przynajmniej jednego z kryteriów formalnych skutkuje negatywną oceną formalną dla projektu i brakiem przekazania do oceny merytorycznej. Wniosek spełniający wszystkie kryteria formalne jest przekazywany do oceny spełnienia kryteriów merytorycznych.
Z dokumentu w postaci zatytułowanego jako "Kryteria wyboru projektów FE SL 2021-2027 Działanie 10.03 Wsparcie MŚP na rzecz transformacji", z jego pkt 1 (Tabela 1. Kryterium formalne) dookreślono, czy spełnienie kryterium jest konieczne do przyznania dofinansowania i oznaczono, że: jest konieczne ("tak"), a przy tym kryterium to nie podlega uzupełnieniom.
W proteście oraz w uzasadnieniu skargi strona natomiast przekonywała, że ww. uchybienia wynikły z przyczyn technicznych, braku walidacji w systemie LSI2021 oraz niewystarczająco intuicyjnego interfejsu, a ich uzupełnienie było możliwe bez ingerencji w treści projektu.
W sprawie tej nie budzi zatem wątpliwości to, że złożony przez skarżącego wniosek o dofinansowanie z 31 marca 2025 r. zawierał braki. Okoliczność ta wynika w istocie wprost z treści samej skargi i stanowiska prezentowanego w proteście. Argumentacja ta została również podtrzymana na rozprawie 11 września 2025 r.
Odnosząc się do tego zarzutu skarżącej należy uznać go za bezzasadny, z niżej naprowadzanych przyczyn.
Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców. Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 3 tej ustawy w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej właściwa instytucja może poprawić ją z urzędu, informując o tym wnioskodawcę.
W Regulaminie wyboru projektów określono, że wnioskodawca ma tymczasem prawo do poprawy wniosku w zakresie spełnienia kryteriów zero-jedynkowych podlegających uzupełnieniom, w terminie 7 dni (pierwsze wezwanie) lub 4 dni (kolejne wezwanie) od dnia następującego po dniu zamieszczenia wezwania w LSI2021. WOD nie będzie podlegał dalszej ocenie i zostanie oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej w przypadku dokonania nieuzasadnionych zmian w zakresie:
• dodanie/usunięcie wydatku;
• zwiększenie wartości całkowitego dofinansowania pierwotnie
założonego we wniosku;
• dodanie/usunięcie celu lub rezultatu projektu.
Wbrew zarzutom skargi nie jest zatem możliwe dokonanie poprawy wniosku o dofinansowanie w toku oceny formalnej w zakresie kryterium nr 1 "Wypełnienie wniosku". Korekta wniosku o dofinansowanie może nastąpić wyłącznie w zakresie kryteriów z możliwością poprawy, do których - jak wyżej wskazano - nie należy ww. kryterium nr 1, co wprost zostało wskazane w dokumencie pn. "Kryteria wyboru projektów FE SL 2021-2027 Działanie 10.03 Wsparcie MŚP na rzecz transformacji". Poza tym trzeba zauważyć, że strona w WOD z 31 marca 2025 r., w jego części I ("Oświadczenia wnioskodawcy") w pkt 3 (trzecim) złożyła oświadczenie, że zapoznała się z regulaminem i jego załącznikami, a zatem również ze wskazanym załącznikiem dotyczącym kryteriów wyboru.
W odniesieniu do zarzutu strony, zgodnie z którą podczas wypełniania wniosku system teleinformatyczny nie zwrócił żadnego komunikatu o braku wymaganych danych w sekcji E.2.2.1.C, trzeba wskazać, iż system LSI2021 pełni funkcję pomocniczą i jego zadaniem nie jest zastępowanie procesu weryfikacji zgodności wniosku z kryteriami oceny, czy też dokonywania oceny merytorycznej wniosku.
Jak wynika z "Instrukcji wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie dla naboru nr [...]", aby: "złożyć wniosek w systemie LSI2021 musisz wypełnić wszystkie punkty wymagane Instrukcją wypełniania i składania WOD oraz dołączyć co najmniej jeden poprawny obligatoryjny załącznik. Dołóż wszelkich starań by wraz ze składanym wnioskiem dostarczyć wszystkie obligatoryjne załączniki. Zwróć też uwagę na pojawiające się w "Podsumowaniu" walidacje w formie komunikatów. Walidacje mają charakter pomocniczy i informacyjny. Brak pojawienia się walidacji w podsumowaniu wniosku nie oznacza, że cały wniosek jest wypełniony bezbłędnie. Twoim obowiązkiem jest wypełnienie/ zaznaczenie wszystkich wymaganych punktów/ pól we wniosku, a także sprawdzenie przed złożeniem wniosku, czy wszystkie punkty/pola zostały odpowiednio wypełnione/zaznaczone. Przed złożeniem wniosku obowiązkowo sprawdź wygenerowany plik PDF i upewnij się, że zawiera on wszystkie wypełnione w systemie informacje".
Zignorowanie przez skarżącą części procedury umożliwiającej skuteczną aplikację skutkuje brakiem możliwości powoływania się na wadliwość systemu informatycznego w postępowaniu odwoławczym (też sądowym). Żadne okoliczności nie wskazują, że błędnie wypełniony wniosek jest wynikiem wadliwego działania systemu informatycznego. Okoliczność, że skarżąca nie zweryfikowała wniosku przed wysłaniem, obciąża skarżącą i nie może stanowić podstawy do negatywnej oceny rozstrzygnięcia organu. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że dokumentacja konkursowa nie zawiera oświadczenia organizatora konkursu o zagwarantowaniu wnioskodawcom automatycznego sprawdzenia przez system każdego pola wniosku, a z przepisów prawnych nie wynika obowiązek zagwarantowania pełnej walidacji.
Korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Na stosowanie w procedurze konkursowej nie tylko przepisów prawa, ale i zasad wynikających z dokumentacji konkursowej wnioskodawca wyraża zgodę, składając stosowne oświadczenie. To po jego stronie leży obowiązek dochowania należytej staranności i dostosowania się do jawnych i identycznych dla wszystkich wnioskodawców wymogów. Z dokumentacją konkursową należy się wnikliwie zapoznać, a ewentualne wątpliwości wyjaśnić. Przewidziano możliwości instytucjonalne skonsultowania się i uzyskania wyjaśnień, w celu dostosowania się do obowiązków nałożonych na wnioskodawców w postępowaniach konkursowych. Na gruncie ustawy nie budzi wątpliwości uprawnienie instytucji przeprowadzającej konkurs do określenia regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) obejmującego szereg istotnych zasad procedowania: w tym kryteriów wyboru projektu oraz sposobu uzupełniania braków formalnych, formy i sposobu udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu.
Sąd nie znalazł także podstaw do akceptacji żądania skarżącej dotyczącego uruchomienia procedury sanacyjnej wniosku na podstawie art. 43 ustawy wdrożeniowej.
Zgodnie z tym przepisem prawnym w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji (ust. 2). Prawodawca nie zdefiniował pojęcia braki formalne oraz pojęcia oczywista omyłka. Na mocy art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej kwestie te winny zostać uregulowane w Regulaminie.
Zgodnie z Regulaminem wnioskodawca ma prawo do poprawy wniosku w zakresie spełnienia kryteriów zero-jedynkowych, ale tylko takich które podlegają uzupełnieniom. Dalej wskazano, że: "Uzupełnieniu lub poprawie (braków/ błędów w zakresie oceny spełnienia kryteriów formalnych zero-jedynkowych podlegających uzupełnieniom) mogą podlegać elementy wskazane do poprawy lub uzupełnienia przez lON/bądź stanowiące uspójnienie dotychczasowych zapisów we wniosku. Jeśli poprawa wskazanego błędu powoduje konieczność poprawy w innych punktach dokumentacji aplikacyjnej, wówczas powinieneś wprowadzić niezbędne korekty będące wynikiem zmian elementów wskazanych do poprawy /uzupełnienia oraz przekazać do lON informację o dokonanych dodatkowych zmianach celem uzyskania akceptacji KOP".
Sąd stwierdza, że brak danych na skutek niewypełnienia przez stronę punktu E.2.2.1.C (pozostałe wskaźniki dla kwot ryczałtowych - zadanie 9) oraz punktu E.2.3 (koszty niekwalifikowalne - VAT) nie może zostać zakwalifikowany jako brak formalny - błąd techniczny wynikający z "niewystarczającego interfejsu".
Są to bowiem dane, analiza ekspercka których pozwala na ocenę merytoryczną projektu, stanowiąc podstawę do podjęcia decyzji o udzieleniu mu finansowego wsparcia. Nie ma racji skarżąca wywodząc, że organ winien jej umożliwić uzupełnienie tych danych liczbowych, na mocy regulacji zawartej w Regulaminie oraz w art. 43 ustawy wdrożeniowej. Gdyby tak uczynił postąpiłby nielegalnie, naruszając zasady ustawowe oraz przyjęte w programie, dotyczące możliwości uzupełnienia wniosku. Doszłoby do naruszenia zasady równego traktowania wnioskodawców (por. także: wyrok WSA w Gliwicach z 24 października 2016 r., IV SA/GI 489/16, Legalis nr 1542329).
Skarżący w uzasadnieniu skargi oraz na rozprawie 11 września 2025 r. zwracał dodatkowo uwagę, że "uchybienia wynikły z przyczyn technicznych, braku walidacji w systemie LSI2021 oraz niewystarczająco intuicyjnego interfejsu". Natomiast organ w replice, oraz w odpowiedzi na skargę przekonywał, że z przywołanych przez skarżącego przepisów nie wynika, że system informatyczny obligatoryjnie winien dokonywać walidacji każdego pola wniosku. Nadto dokumenty programowe nie zawierają zapewnienia o pełnej walidacji. Natomiast LSI generuje komunikaty informujące beneficjenta o możliwości podjęcia określonych czynności, co wypełnia wymóg wynikający z przepisów. Przyjazność systemu dla użytkownika nie została zagwarantowana poprzez sprawdzanie każdego z jego działań w systemie, lecz poprzez szczegółowe uregulowanie w dokumentach programowych zasad korzystania z tego narzędzia w sposób umożliwiający prawidłowe wypełnienie wniosku. Wnioskodawca powinien dokładnie i rzetelnie przeczytać dokumenty programowe i zastosować się do wynikających z nich zasad działania. Wszystkie wskazane okoliczności zadecydowały o nieuwzględnieniu protestu (por. odpowiedź na skargę: protokół rozprawy z 11 września 2025 r.).
W ocenie Sądu żaden jednak przepis prawa nie przewiduje, że system informatyczny winien dokonywać obligatoryjnie walidacji każdego pola wniosku, co oznacza, że w takiej sytuacji faktyczne niedokonywanie automatycznej walidacji dalszego odpowiedniego pola wniosku po wskazaniu koniecznych danych w polach wcześniejszych, nie stanowi o wadliwości tego systemu. Należy też zwrócić uwagę, że komunikaty programowe nie zawierają w takich warunkach zapewnienia o pełnej walidacji. Natomiast system LSI generuje przede wszystkim komunikaty informujące beneficjenta o możliwości podjęcia określonych czynności, co wypełnia wymóg wynikający z przywołanych przepisów. Tym samym przyjazność systemu dla użytkownika nie została zagwarantowana poprzez sprawdzanie każdego z jego działań w systemie, lecz poprzez szczegółowe uregulowanie w dokumentach programowych zasad korzystania z tego narzędzia w sposób umożliwiający prawidłowe wypełnienie wniosku. Dlatego wnioskodawca powinien dokładnie i rzetelnie przeczytać dokumenty programowe i zastosować się do wynikających z nich zasad działania. Zgodzić się można z tym (na co zwracała uwagę strona na rozprawie 11 września 2025 r. - por. protokół rozprawy: karta nr 117 akt sądowych), że tak określona funkcjonalność systemu jest trudniejsza dla wnioskodawcy niż w przypadku, gdy system sprawdza działania wnioskodawcy i wzywa go do korekt.
Jednakże przyjęty w LSI poziom odpowiedzialności wnioskodawców za poprawność własnych działań nie może być uznany za przekraczający dopuszczalną miarę, tym bardziej w stosunku do przedsiębiorców, jako profesjonalistów. Brak zatem podstaw do stwierdzenia, że stosowany przez organ system LSI jest dotknięty taką wadliwością, że nie może być stosowany w prawidłowo prowadzonym naborze wniosków o dofinansowanie (por. także; uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z 31 lipca 2017 r., III SA/Lu 229/17, Legalis nr 1689002).
W konsekwencji Sąd stwierdził, że ocena wniosku skarżącej została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla kontrolowanego postępowania konkursowego. Również w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia protestu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Rozpoznając protest odniesiono się do wszystkich zgłoszonych w nim zarzutów i uargumentowano negatywne rozpatrzenie wniosku wobec niedostosowania się przez wnioskodawcę do zasad określonych w załączniku nr 1 do Regulaminu wyboru projektów.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza ustawy wdrożeniowej oraz zasad wynikających z systemu realizacji projektów w związku z czym, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej