III SA/GL 752/24

III SA/Gl 752/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 303
art. 18  pkt 1,  art. 20  ust. 2 i  ust. 4  pkt 1
ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na  rynku gazu (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 lipca 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1021/2024/7455 w przedmiocie odmowy refundacji podatku od towarów i usług odbiorcy paliwa gazowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach [dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy] z 29 lipca 2024 r., nr SKO.PSS.41.5/1021/2024/7455, wydana po rozpatrzeniu odwołania P.K. [dalej: skarżący, strona, wnioskodawca], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r. przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent Miasta G. decyzją nr [...] z dnia 24.04.2023 r. orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do refundacji podatku VAT, o którym mowa w ustawie o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał brzmienie obowiązujących przepisów prawa oraz podał argumenty przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem. Organ wskazał w szczególności, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że w centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB) w dniu 30 stycznia 2023r. dokonano wpisu urządzeń grzewczych zasilanych paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne.
Wcześniej, w dniu 21 lutego 2022 r. dokonano wpisu w formie pieca kaflowego na paliwo stałe, kotła na paliwo stałe, ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Zgonie z pismem z ZBM [...] TBS z dnia 8 marca 2023 r., lokal przy ul. [...] w G. ogrzewany jest paliwem gazowym. Pierwotna deklaracja CEEB została złożona błędnie w dniu 21.02.2022r., natomiast skorygowana została w styczniu 2023 r. Tym samym w ocenie organu I instancji źródło ciepła zasilane gazem nie zostało wpisane/zgłoszone do CEEB w terminie do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U z 2022 r. poz. 2687), tj. do dnia 21 grudnia 2022 r. Prawidłowa (skorygowana) deklaracja do CEEB została złożona w dniu 30 stycznia 2023 r. W związku z powyższym zaskarżoną decyzją organ odmówił przyznania prawa do refundacji podatku VAT za gaz.
Od ww. decyzji, w terminie ustawowym, odwołanie wniósł skarżący, wyrażając niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W odwołaniu wskazał, że brak prawidłowego wpisu do CEEB nastąpił z powodu rażącego zaniedbania właściciela lokalu tj. ZBM [...] TBS G.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie uwzględniło odwołania decyzją z dnia 29 lipca 2024r .
Wskazało, iż postępowanie w sprawie ustalenia prawa do refundacji podatku VAT zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 09 lutego 2023 r. oraz z dnia 10 marca 2023 r. Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r. orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do refundacji podatku VAT, o którym mowa w ustawie o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu. W wyniku odwołania wniesionego przez stronę Kolegium decyzją nr [...] z dnia 19 czerwca 2023 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia 24.04.2023 r.
Następnie, w wyniku skargi decyzja II instancji została uchylona wyrokiem WSA w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 642/23 z dnia 15 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał w szczególności, że "(...) pierwotna deklaracja nie była błędna bo odzwierciedlała stan źródeł ciepła na luty 2022 r., a druga deklaracja miała charakter aktualizacyjny wobec wykonanej modernizacji systemu grzewczego w budynku przez ZBM. Tym samym przedwczesne było twierdzenie przez SKO o niedopełnieniu ustawowego terminu 21 grudnia 2022 r. na złożenie spornej deklaracji skoro organy nie zbadały daty zakończenia procesu instalowania nowych źródeł ciepła w budynku i całościowego oddania instalacji do użytku lokatorów. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla oceny spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków".
W wykonaniu zaleceń Sądu Kolegium pismem z dnia 13.05.2023 r. zwróciło się od organu I instancji o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z wyroku Sądu, a dotyczącym ustalenia daty zakończenia procesu instalowania nowych (gazowych) źródeł ciepła w budynku przy ul. Jaracza 8 w Gliwicach i całościowego oddania instalacji do użytku lokatorów.
Jak ustalił organ deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania na budynek przy ul. [...] w G. została złożona do CEEB Budynków w terminie 21 lutego 2022 r. ale dotyczyła źródła ogrzewania w formie pieca kaflowego na paliwo stałe, kotła na paliwo stałe, ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Deklaracja korygująca do CEEB została złożona w dniu 30 stycznia 2023 r. i wskazywała na źródło ogrzewania takie jak: kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 303), dalej również jako: "ustawa", w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27e ust. 1 tej ustawy:
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę - 18 przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Jednocześnie, zgodnie z art. 27g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków - właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw.
Kolegium podkreśliło, że ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r.
Skoro zatem ustawodawca w treści art. 18 pkt 1 ustawy wiąże skutki prawne z datą dokonania wpisu lub zgłoszenia głównego źródła ogrzewania zasilanego paliwami gazowymi do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, to zgłoszenie to (wpis lub jego korekta) powinno zostać dokonane w terminie do dnia 21 grudnia 2022 r. Dopiero po spełnieniu tego warunku strona może ubiegać się o prawo do refundacji podatku VAT za gaz.
Kolegium wskazało, że w dniu 20 czerwca 2022 r. sporządzony został protokół odbioru montażu wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w G. - instalacji co. zasilania kotła gazowego. W toku uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w wykonaniu wyroku WSA w Gliwicach na podstawie informacji przedstawionych przez Z Sp. z o.o. w G. ustalono, że w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w G. wykonano instalację c.o. etażowego gazowego w 2022 roku z naliczeniem opłaty uwzględniającej zwyżkę +15% za konserwację ogrzewania gazowego od 01 lipca 2022 r. Przyjąć zatem należy, że najpóźniej w dacie 01 lipca 2022 r. nastąpiło zakończenie procesu instalowania nowych (gazowych) źródeł ciepła w lokalu zajmowanym przez stronę i w dacie tej instalacja gazowa była już oddana do użytku lokatora.
Kolegium podniosło iż w analizowanym przypadku strona, pomimo zainstalowania gazowych źródeł ciepła w zajmowanym lokalu przy ul. [...] w G. przed 21 grudnia 2022 r. nie dopełniła formalności i nie złożyła deklaracji przed wejściem w życie przywołanej wyżej ustawy. Deklaracja ta została złożona do CEEB dopiero w dniu 30 stycznia 2023 r.
Organ odwoławczy podkreślił również, że strona w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w postępowaniu odwoławczym jak i w toku uzupełniającego postępowania dowodowego (na wezwanie organu pierwszej instancji) nie przedłożyła żadnych dokumentów obalających okoliczność przekroczenia terminu do złożenia wniosku do CEEB.
Wydając zatem w dacie 24 kwietnia 2023 r. decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do refundacji podatku VAT za gaz organ zobowiązany był orzekać w oparciu o obwiązujące w dacie wydania decyzji przepisy prawa, a to zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Tym samym organ I instancji wywiódł prawidłowe skutki prawne związane z brakiem dokonania przez stronę wpisu (w tym przypadku dokonania korekty wskazującej główne źródło ogrzewania zasilane paliwami gazowymi) do CEEB w terminie ustawowym.
Kolegium zwróciło uwagę że na gruncie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. brak jest przepisów analogicznych do unormowań wynikających np. z ustawy o dodatku węglowym (vide: art. 2 ust. 15g), ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (vide: art. 24 ust. 25b), które zawierają w treści ustawowy mechanizm pozwalający na konwalidację terminu w przypadku naruszenia t ustalonego dla złożenia deklaracji do CEEB lub korekty wpisu do CEEB. Skoro zatem wolą racjonalnego ustawodawcy było aby mechanizmy takie nie dotyczyły terminu wynikającego z art. 18 pkt 1 ustawy, to niezłożenie deklaracji do CEEB (lub jej korekty) w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi przesłankę negatywną przyznania wnioskowanej przez stronę refundacji podatku VAT za gaz.
Końcowo organ na poparcie swego stanowiska powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 659/23 oraz z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 597/23. Nie zgadzając się z decyzją Kolegium, strona wniosła do WSA w Gliwicach skargę ponosząc iż nie ona uchybiła terminowi zgłoszenia Źródła ciepła do CEEB. Jest jedynie najemcą lokalu a terminowi uchybił TBS G.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja poddana kontroli Sądu została wydana na podstawie przepisów ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu i orzeka o odmowie przyznania skarżącemu refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za dostarczone paliwa gazowe.
Powstały na gruncie niniejszej sprawy spór dotyczy interpretacji przepisów ustawy w zakresie warunków przyznania przedmiotowego świadczenia. Rozstrzygając tę kwestię, Sąd uznał, że organy dokonały w tym zakresie nieprawidłowej wykładni art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy, czym naruszyły wskazane regulacje.
Zgodnie z art. 18 ustawy w przypadku, gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków [dalej: CEEB], o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej, do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do CEEB, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę
- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Stosownie do art. 19 ust. 1-2 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 30 września 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
Przepis art. 20 ust. 1 ustawy stanowi, że do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę.
Na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej.
Z kolei na mocy art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej,
2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3
- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne.
Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Jest ona jednak wydawana w przypadku odmowy przyznania refundacji podatku VAT, uchylenia lub zmiany wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcia w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT.
Wniosek strony w sprawie był złożony w dniu 9 lutego 2023r. (pierwotny) i 10 marca 2023r. W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że nie złożono w wymaganym terminie, tj. do dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji CEEB. Deklaracja złożona bowiem została najpierw w dniu 21 lutego 2022 i dotyczyła ogrzewania w formie pieca kaflowego elektrycznego, zaś deklaracja aktualizacyjna/korygująca została złożona 30 stycznia 2023r. i wskazywała na żródło ogrzewania takie jak kocioł gazowy /bojler gazowy, pogrzewacz gazowy, przepływowy /kominek gazowy .
Podstawą odmowy przyznania refundacji było natomiast ustalenie przez organy, że skarżący nie złożył w wymaganym terminie, tj. do dnia wejścia w życie ustawy, deklaracji CEEB gdyż ta złożona została 30 stycznia 2023 r., czyli już w toku postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem strony o refundację podatku VAT. Tymczasem ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r. Brak złożenia deklaracji w wymaganym terminie organy uznały za brak spełnienia koniecznego warunku do przyznania przedmiotowego świadczenia.
Sąd nie podziela jednak oceny dokonanej przez organy w tym zakresie. Podkreślić należy, że jest ona sprzeczna z wykładnią, do której odwołuje się orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach. Podzielając poglądy orzecznictwa, zauważyć przyjdzie, że regulacje dotyczące CEEB, o której mowa w art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy, zostały wprowadzone do ustawy termomodernizacyjnej na podstawie ustawy zmieniającej z dnia 28 października 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2127). Zgodnie z dodanym art. 27g ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Zakres przestawianych w deklaracji informacji określa art. 27g ust. 3 ustawy termomodernizacyjnej. Przepis art. 27g ust. 4 ustawy termomodernizacyjnej stanowi z kolei, że w przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 3 pkt 5, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana. Na podstawie art. 27g ust. 5 ustawy termomodernizacyjnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta wprowadza do ewidencji dane i informacje zawarte w deklaracji z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję w terminie 30 dni od dnia otrzymania deklaracji w postaci pisemnej.
Przepis art. 27g ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. - Dz.U. z 2021 r. poz. 583). W związku z wejściem w życie nowych regulacji, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy termomodernizacyjnej, właścicielom lub zarządcom budynków zakreślono termin na złożenie deklaracji do 30 czerwca 2022 r., gdzie należało wskazać, między innymi używane źródła ciepła oraz paliwo w nich stosowane. W przypadku nowych źródeł ciepła uruchomionych po 1 lipca 2021 r. ustalono z kolei, że termin na złożenie deklaracji wynosił 14 dni od dnia ich uruchomienia. W art. 27h ustawy termomodernizacyjnej ustawodawca przewidział też, że osoba, która nie złożyła deklaracji CEEB w terminie, podlega karze grzywny.
W odniesieniu do wskazanych wyżej uregulowań w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepisy ustawy termomodernizacyjnej mają inne funkcje i cele, które nie są przedmiotem postępowania w sprawie refundacji podatku VAT. CEEB to ewidencja dotycząca źródeł ciepła i spalania paliw, której dane miały ułatwić organom walkę ze smogiem. Dopiero też w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie w szczególności przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1630) [dalej: udw); ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1704); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1772); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967); z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 2243).
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy podzielić należy pogląd orzecznictwa, że wykładnia art. 18 pkt 1 ustawy powinna być dokonywana w zgodzie z przepisami Konstytucji oraz celami tej regulacji prawnej. W związku z tym dostrzec należy, że z uzasadnienia projektu ustawy (Sejm IX kadencji, druk nr 2804, pkt 2.1) wynikało, że wprowadzone przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych, w tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., potwierdzonego dokumentem dotyczącym dostarczenia tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.
Zgodnie zaś z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jest to zasada demokratycznego państwa prawnego. Jej elementem składowym jest zasada proporcjonalności. Państwo prawne opiera się bowiem na założeniu racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie przestrzegania prawa. Zasada proporcjonalności kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Zastosowanie w stosunku do skarżącego wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. uznać należy, za nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. W istocie bowiem nie daje ona możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu, tj. po wejściu w życie ustawy.
Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z zasadą równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. O tym z kolei, że dane widniejące w CEEB nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych, świadczą orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczące dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania wymienionego dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas, gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo iż spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g udw). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.
Z uregulowań art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy niewątpliwie wynika, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji podatku VAT jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznający wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB. Mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię, Sąd uznał jednak w niniejszej sprawie, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony. Wprawdzie stosowna deklaracja została złożona 30 stycznia 2023 r., a więc z naruszeniem art. 27g ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej, jednakże kwestia odpowiedzialności właściciela lokalu za naruszenie wymienionego przepisu nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i może stanowić przedmiot odrębnego postępowania. W ocenie Sądu najistotniejsze w kwestii przyznania przedmiotowego świadczenia jest osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej w niniejszej sprawie naruszyłoby natomiast art. 32 Konstytucji RP, gdyż jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem.
Zaznaczyć przyjdzie, że przyjęta przez Sąd w niniejszej sprawie wykładnia jest ugruntowana w poglądach orzecznictwa wyrażanych w podobnych stanach faktycznych (wyroki WSA: w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1085/23; we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 516/23; w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Go 51/24; w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 660/24, oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo). Jej uwzględnienie prowadzi natomiast do stwierdzenia, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy, przez dokonanie błędnej wykładni, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że stosownie do przedstawionej wcześniej wykładni, także w przypadku stwierdzenia, że źródło ogrzewania jest nowe, niezachowanie terminu do złożenia deklaracji nie mogło mieć znaczenia dla ustalenia prawa do przyznania refundacji podatku VAT. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku złożenia deklaracji w terminie została bowiem określona art. 27h ustawy termomodernizacyjnej i stanowi przedmiot odrębnego rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań i sprowadzają się do ponownej oceny wniosku strony czy w sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia, przy czym rozpoznając ponownie wniosek należy go rozpoznać na podstawie przepisów ustawy, przy pominięciu w art. 18 pkt 1 ustawy, terminu zgłoszenia źródła ciepła do CEEB.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.