III SA/GL 75/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2019-06-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
prawo geologiczne i górniczewydobycie kopalinkoncesjaopłata podwyższonaodpowiedzialność właścicielanadzór górniczypostępowanie administracyjnedowodykwalifikacje zawodowesprzęt pomiarowy

WSA w Gliwicach oddalił skargę właścicieli działki na decyzję o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji, uznając ich odpowiedzialność jako właścicieli terenu.

Skarga dotyczyła decyzji o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie piasku i żwiru bez wymaganej koncesji na działce należącej do skarżącego i jego żony. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące uprawnień osób dokonujących pomiarów oraz braku świadectw użytego sprzętu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, a zarzuty dotyczące procedury pomiarowej nie znalazły potwierdzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R. S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny (piasków ze żwirem) bez wymaganej koncesji. Skarżący, będący współwłaścicielem działki, na której doszło do wydobycia, kwestionował prawidłowość postępowania dowodowego, zarzucając m.in. brak odpowiednich kwalifikacji osób dokonujących pomiarów oraz brak świadectw użytego sprzętu. Sąd administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Stwierdzono, że pracownicy organów nadzoru górniczego posiadali wymagane uprawnienia do przeprowadzenia oględzin i pomiarów, a użyty sprzęt (odbiornik GPS Trimble R8s, kontroler Trimble TSC3) spełniał wymogi techniczne, co potwierdzały deklaracje zgodności producenta. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność właściciela nieruchomości za działalność prowadzoną bez koncesji wynika z przepisów Prawa geologicznego i górniczego, zwłaszcza gdy sprawca nielegalnego wydobycia nie został ustalony. Właściciele działki, prowadzący działalność gospodarczą w branży materiałów budowlanych, w tym piasku i żwiru, w bliskiej odległości od spornej działki, mieli obowiązek dbać o teren i nie mogli zasłaniać się niewiedzą co do sposobu powstania wyrobiska. Sąd uznał, że materiał dowodowy został zebrany i oceniony prawidłowo, a zarzuty skarżącego stanowiły jedynie linię obrony. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność, jeśli nie można ustalić podmiotu, który dopuścił się nielegalnego wydobycia, na podstawie art. 143 ust. 3 Pgg.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji, gdy nie można jednoznacznie ustalić sprawcy nielegalnego wydobycia, odpowiedzialność spada na właściciela nieruchomości, który ma tytuł prawny do terenu i obowiązek dbać o niego. Właściciele działki, prowadzący działalność w branży wydobywczej, mieli świadomość sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Pgg art. 140 § 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pgg art. 140 § 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pgg art. 140 § 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pgg art. 143 § 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pgg art. 6 § 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pgg art. 21 § 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Pgg art. 53

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Pracownicy organów posiadali wymagane kwalifikacje do przeprowadzenia pomiarów i oględzin. Użyty sprzęt pomiarowy spełniał wymogi techniczne, a jego prawidłowość była gwarantowana przez producenta. Właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność za działalność prowadzoną na jego terenie bez koncesji, jeśli sprawca nie został ustalony. Zarzuty skarżącego dotyczące procedury pomiarowej nie znalazły potwierdzenia i stanowiły jedynie linię obrony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie pomiarów przez osoby bez odpowiednich kwalifikacji geologa/geodety. Naruszenie art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. poprzez niezałączenie do akt świadectw kwalifikacji pracowników i świadectw użytego sprzętu. Naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja odnosi się do wydobycia kopaliny, a nie do zasypania wyrobiska powstałego po wydobyciu, dlatego nie ma znaczenia kto zasypał wyrobisko. W przypadku braku podmiotu, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność. Pomiary kubatury nielegalnie wyeksploatowanej kopaliny wykonał pracownik organu I instancji posiadający uprawnienia w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, a więc osoba posiadająca wiedzę specjalną w tym zakresie. Samo twierdzenie, że organ nie dołączył świadectw urządzeń wykorzystanych do obliczeń, przy jednoczesnym niewykazaniu wadliwości tych obliczeń nie jest wystarczające dla uwzględnienia podnoszonych zarzutów. Wobec ustalenia faktu wydobycia kopaliny bez koncesji, bez znaczenia jest oświadczenie strony, że nie prowadził ani nie zlecał żadnych robót na terenie swojej działki.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

sędzia

Iwona Wiesner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za nielegalne wydobycie kopaliny bez koncesji, wymogi dotyczące dowodów w postępowaniu administracyjnym (kwalifikacje, sprzęt)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydobycia bez koncesji i odpowiedzialności właściciela, a także interpretacji przepisów Prawa geologicznego i górniczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności właściciela za działania na jego gruncie, co jest częstym problemem prawnym. Interpretacja przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu administracyjnym jest również istotna dla praktyków.

Czy możesz odpowiadać za to, co dzieje się na Twojej ziemi, nawet jeśli nie wiesz, kto to robi?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 75/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Iwona Wiesner
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Sygn. powiązane
II GSK 1424/19 - Wyrok NSA z 2023-02-15
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2126
art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 143 ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej: kpa) oraz art. 140 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126 ze zm., dalej: Pgg), po rozpatrzeniu odwołania R.S., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. z dnia [...] r., nr [...], ustalającą małż. R. i R. S. opłatę podwyższoną za wydobycie w 2017 r. bez wymaganej koncesji, kopaliny-piasków ze żwirem, w ilości 2 403 ton z terenu działki ewidencyjnej nr [...], położonej w miejscowości K., gmina Z., województwo [...] w wysokości [...] zł.
Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. ustalił małż. R. i R. S. opłatę podwyższoną za wydobycie w 2017 r., bez wymaganej prawem koncesji, kopaliny - piasków ze żwirem, w ilości 2 403 ton, z terenu działki ewidencyjnej nr [...], położonej w miejscowości K., gmina Z., województwo [...], w wysokości [...] zł i zobowiązał ich do wniesienia powyższej opłaty, w wysokości 60% ustalonej powyżej kwoty, tj. [...] zł na konto Gminy Z. i w wysokości 40% tej kwoty, tj. [...] zł na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Jako podstawę prawną tej decyzji, organ I instancji powołał art. 140 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 Pgg.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w związku z otrzymanym zawiadomieniem z dnia 12 października 2017 r., dotyczącym nielegalnej eksploatacji piasku i żwiru przy budowie trasy [...] - na odcinku R., w woj. [...], przeprowadził w dniu 24 października 2017 r. wizję terenową w południowej części ww. rejonu, graniczącego z modernizowaną trasą [...], w wyniku której stwierdzono w miejscowości K., w południowej części działki ewid. nr [...], zawodnione wyrobisko wgłębne o wymiarach 28 x 23 m i głębokości max. 4 m do lustra wody.
W wyniku dokonanych oględzin, stwierdzono, że wydobytą kopalinę stanowiły piaski drobno i średnioziarniste, z przewarstwieniami żwiru. Urobek został shałdowany wokół górnych krawędzi wyrobiska. Skarpy miały kąt naturalnego usypu, miejscami, w części stropowej osiągały wartość ok. 70°. Nadkład został zdjęty i zdeponowany w południowej części przedmiotowej działki, poza wyrobiskiem. Z przeprowadzonych w czasie wizji terenu czynności sporządzono Notatkę służbową.
W dniu oględzin pracownik organu I instancji, posiadający stosowne uprawnienia geodezyjne, wykonał obmiar wyrobiska w części objętej świeżą eksploatacją przy użyciu urządzenia: odbiornik GPS R8s firmy Trimble (S/N: 5519R00481), spełniającego wymagania zgodnie z Dyrektywą R&TTE 1999/5/EC, kontroler TSC3 firmy Trimble (S/N: RS3FC74857), metodą pozycjonowania satelitarnego. Z danych pomiarowych sporządzono w dniu 22 listopada 2017 r. dokumentację w celu obliczenia ilośei wydobytej kopaliny. Objętość wydobytej kopaliny wyniosła 1502 m3.
Wobec powyższego, Dyrektor Okręgowego Urzędu w W., pismem z dnia 22 listopada 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej w związku z prowadzeniem działalności bez wymaganej prawem koncesji z terenu działki ewid. nr [...], położonej w miejscowości K., gmina Z., o czym zawiadomił strony postępowania małż. R. i R. S. jako współwłaścicieli przedmiotowej działki. Jednocześnie poinformował strony o wyznaczonym na 15 grudnia 2017 r. terminie przeprowadzenia dowodu oględzin działki, które wobec niestawiennictwa właścicieli działki odbyły się bez ich udziału. W czasie oględzin ustalono, ze wyrobisko zostało całkowicie zasypane, a świeże ślady na powierzchni działki wskazywały, że prace były prowadzone w dniach poprzedzających oględziny.
Po zgromadzeniu i analizie zebranego materiału dowodowego, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. wydał ww. decyzję, od której odwołanie wniósł R. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1.naruszenie art. 7 kpa i art. 80 kpa poprzez uznanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że R. i R. S. wydobyli w 2017 r., bez wymaganej prawem koncesji 2 403 ton kopaliny - piasków ze żwirem, w sytuacji gdy podjęcie skarżonej decyzji nastąpiło w oparciu o zeznania skarżącego, którym organ odmówił waloru wiarygodności, podczas gdy w toku prowadzonego postępowania nie przeprowadzono żadnych czynności dowodowych mogących wykluczyć prawdziwość twierdzeń podawanych przez R. S., zgodnie z którymi zlecił on za pośrednictwem swojego znajomego zasypanie powstałego wyrobiska firmie zewnętrznej, samemu nie posiadając wiedzy w przedmiocie osób lub podmiotów, które doprowadziły do jego powstania na należącej do niego działce położonej w miejscowości K.;
2. niezałączenie do materiałów postępowania świadectw potwierdzających uzyskanie przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w W. określonej kategorii kwalifikacji w zawodzie geologa, która uprawniała ich do przeprowadzania pomiarów wyrobiska oraz dokonywania oględzin w miejscu jego ujawnienia;
3. niezałączenie do materiałów postępowania świadectw instrumentów wykorzystywanych przez pracowników Okręgowego Urzędu Gómiczego w W. przy dokonywaniu pomiarów wyrobiska w celu określenia parametrów dokładnościowych urządzenia, potwierdzenia poprawności pracy podzespołów urządzenia.
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, podzielił ustalenia organu I instancji, szeroko odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, które uznał za niezasadne.
Organ II instancji, po szczegółowej analizie zebranego w trakcie postępowania administracyjnego materiału dowodowego stwierdził, że bezspornym jest, że R. i R. S. są właścicielami terenu działki ewidencyjnej nr [...], położonej w miejscowości K., gmina Z., województwo [...].
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg i 19 Pgg kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może (nie musi) przynieść korzyść gospodarczą.
Z kolei, zgodnie z art. 140 ust. 1 Pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Stosownie do art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji ustała się opłatę podwyższoną w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny, a na mocy art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg organem właściwym w takiej sprawie jest właściwy organ nadzoru górniczego. Wysokość opłaty jest uzależniona wyłącznie od ilości wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji i przyjętej stawki opłaty eksploatacyjnej.
Na podstawie art. 143 ust. 2 pkt 3 Pgg stroną takiego postępowania jest podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji albo w przypadku braku tego podmiotu inne osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu odwołujących, że organ I instancji wydając decyzję uznał, że R. i R. S. wydobyli całość kopaliny, nie biorąc pod uwagę twierdzeń R. S., że zlecił on zasypanie powstałego wyrobiska firmie zewnętrznej, a sam nie posiada wiedzy kto wyrobisko wykonał, organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa decyzja odnosi się do wydobycia kopaliny, a nie do zasypania wyrobiska powstałego po wydobyciu, dlatego nie ma znaczenia kto zasypał wyrobisko. Odwołujący zostali uznani za stronę postępowania zgodnie z art. 143 ust. 3 Pgg, stanowiącym, że w przypadku braku podmiotu, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność. Zdaniem organu II instancji z analizy materiału dowodnego zebranego przez organ I instancji wynika, że na działce ewid. nr [...], położonej w miej- scowości K., gmina Z., stanowiącej własność R. i R. S., od lat ma miejsce prowadzenie działalności polegającej na nielegalnym wydobywaniu kopaliny - piasków ze żwirem. W wyniku tej działalności powstało m.in. wgłębne zawodnione wyrobisko odkrywkowe w południowej części działki, które w dniu oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji, tj. 24 października 2017 r., miało powierzchnię ok. 644 m3 i głębokość do lustra wody maks. 4 m co potwierdza sporządzona Notatka służbowa z dnia 24 października 2017 r. Na podstawie archiwalnych zdjęć satelitarnych z programu GoogleEarth Pro wynika, że wyrobisko to powstało po dniu 20 maja 2017 r. (dowód: zdjęcie z dnia 20 maja 2017 r., s. 15 dokumentacji zdjęciowej). Za mało wiarygodne organ II instancji uznał zeznanie strony, że do wykonywania robót ziemnych na swojej nieruchomości wynajmował osoby trzecie (nie podając żadnych konkretnych firm), ponieważ prowadząc pod nazwą PHU A R. S., z siedzibą w Z., działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży materiałów budowalnych, m.in. piasku i żwiru, oraz w zakresie robót budowlanych, m.in. przygotowywanie terenów dla górnictwa odkrywkowego, doskonale zna firmy wykonujące tego rodzaju usługi oraz prawdopodobnie sam dysponuje sprzętem mogącym je wykonywać. Nie ma również wątpliwości, że odwołujący mogli odnieść z tytułu wydobywania piasku korzyść gospodarczą poprzez wykorzystanie go w swojej działalności gospodarczej. Bez znaczenia, zdaniem organu II instancji, pozostaje fakt, czy eksploatacja prowadzona była bezpośrednio przez odwołujących, czy korzystali oni z usług firm zewnętrznych. W ocenie organu II instancji wszystkie dowody potwierdzają, że roboty ziemne na terenie działki ewid. nr [...] prowadzone były z inicjatywy i za zgodą odwołujących - właścicieli nieruchomości, którzy mieli świadomość o działalności mającej miejsce na ich terenie mieszkając od lat w odległości jedynie 2,4 km. Ponadto odwołujący nie zgłosili na policję okoliczności ewentualnego nielegalnego wydobycia z ich działek kopaliny. Wobec powyższego, organ II instancji uznał, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. słusznie wskazał odwołujących za osoby odpowiedzialne za prowadzoną na ich terenie działalność. Dlatego zdaniem organu II instancji przedmiotowy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu strony, że do materiału dowodowego organ I instancji nie załączył świadectw potwierdzających uzyskanie przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w W. określonej kategorii w zawodzie geologa, która uprawnia ich do przeprowadzenia pomiarów wyrobiska oraz dokonywania oględzin w miejscu jego ujawnienia, organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 140 ust 2 pkt 2 Pgg, organami właściwymi w sprawie działalności wykonywanej bez wymaganej koncesji, która podlega opłacie podwyższonej, są organy nadzoru górniczego. Organ II instancji wskazał, że obliczenia ilości wydobytej kopaliny i wysokości opłaty podwyższonej dokonał pracownik A.G,, posiadający uprawnienia do sporządzania projektów (programów) badań i dokumentacji geologicznych m.in. w zakresie poszukiwania i rozpoznawania piasków kwarcowych oraz naturalnych kruszyw budowlanych i drogowych potwierdzone decyzją nr [...], a więc osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie i doświadczenie zawodowe. Pomiary GPS wykonano odbiornikiem Trimble R8s, metodą pozycjonowania satelitarnego, przy wykorzystaniu systemu stacji referencyjnych YRSNet. Natomiast obliczenia wykonano wykorzystując szeroko stosowany w geodezji, licencjonowany program komputerowy WinKalk. Zarówno sposób wykonania pomiarów jak i obliczeń, zdaniem organu II instancji, jest prawidłowy i wiarygodnie odzwierciedla ilość ubytku kopaliny.
Odnosząc się do zarzutu odwołujących, że do materiałów postępowania nie załączono świadectw instrumentów wykorzystywanych przez pracowników organów I instancji przy dokonywaniu pomiarów wyrobiska, w celu określenia parametrów dokładnościowych urządzenia, potwierdzenia poprawności pracy podzespołów urządzenia, organ II instancji stwierdził, że sprzęt wykorzystany przez organ I instancji, do pomiarów terenowych stanowią urządzenia wyprodukowane przez firmę TRIMBLE NAYIGATION LIMITED/TRIPOD DATA SYSTEM, 345 SW Avery Ave. Con/ałlis, OR 97333 USA, tj.: (1) odbiornik nawigacji satelitarnej Trimble R8s, który jest zgodny z zasadniczymi wymogami oraz pozostałymi stosowanymi postanowieniami DyreEywy 1999/5/EC, (2) kontroler Trimble TSC3 spełniający zasadnicze wymogi Dyrektywy R&TTE, 1999/5/EC, załącznik lY zawierający zmiany zgodnie z Dyrektywą CE 93/68/EEC.
Organ II instancji zaznaczył, że prawidłowość działania tych urządzeń jest gwarantowana przez producenta w deklaracjach zgodności, których kopie wraz z nimi zostały przekazane użytkownikowi, w tym przypadku jest to organ I instancji. Podkreślił, że pomiary kubatury nielegalnie wyeksploatowanej kopaliny wykonał pracownik organu I instancji posiadający uprawnienia w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, a więc osoba posiadająca wiedzę specjalną w tym zakresie. Analiza raportu z pomiaru GPS RTK/RTN stanowiącego część składową "Dokumentacji ustalającej ilość wydobytej kopaliny bez koncesji. WAR.543.60.2017" z dnia 22 listopada 2017 r. dokonana przez organ II instancji pokazuje, że współrzędne przestrzenne pikiet pomiarowych zostały określone z dokładnościami pojedynczych centymetrów. Organ II instancji zauważył, że do obliczeń ilości nielegalnie wydobytej kopaliny organ I instancji wykorzystał licencjonowany, powszechnie stosowany w geodezji program komputerowy WinKalk wersja 4.05. Powyższe ustalenia pozwalają zdaniem organu II instancji bezwzględnie stwierdzić, że brak jest podstaw, aby podważać prawidłowość pracy urządzeń pomiarowych i tym samym kwestionować wiarygodność poczynionych pomiarów i obliczeń.
Strona, kwestionująca ww. decyzję organu odwoławczego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art 7 kpa, 8 kpa, 77 kpa oraz 80 kpa poprzez wykonanie pomiarów i czynności związanych z ustaleniem obliczenia ilości wydobytej kopaliny, obmiarów wyrobiska, przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w W., którzy nie posiadali określonej kategorii kwalifikacji w zawodzie geologa i geodety, uprawniających pracownika organu, który wykonywał te czynności do przeprowadzania pomiarów wyrobiska przez wzgląd na niezałączenie do materiałów postępowania świadectw potwierdzających uzyskanie przez pracowników OUG w W. określonej kategorii kwalifikacji w zawodzie geologa, która uprawniała ich do przeprowadzenia pomiarów wyrobiska oraz dokonywania oględzin w miejscu jego ujawnienia;
2. art. 7 kpa, 8 kpa, 77 kpa oraz 80 kpa poprzez niezałączenie do materiałów postępowania świadectw narzędzi wykorzystywanych przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w W. przy dokonywaniu pomiarów wyrobiska w celu określenia parametrów dokładnościowych urządzenia oraz potwierdzenia poprawności pracy podzespołów urządzenia oraz potwierdzenia legalności dokonywanych pomiarów;
3. art. 138 § 1 kpa wobec utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W., gdyż decyzja ta dotknięta była szeregiem uchybień wymagających jej uchylenia.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2018, poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływana jako p.p.s.a.).. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Wskazać należy, że przedmiotem sporu jest zasadność nałożenia opłaty eksploatacyjnej podwyższonej na małż. R. i R. S. jako właścicieli działki ewidencyjnej nr [...] w miejscowości K., gmina Z., powiat [...], woj. [...], na której prowadzono wydobycie kopaliny bez koncesji.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 Pgg., działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 Pgg., jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg, kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 P.g.g.). Z kolei, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg., wykonywana na podstawie udzielonej koncesji.
Organy ustaliły, że na ww. działce stanowiącej własność skarżącego i jego żony doszło do nielegalnej eksploatacji piasku i żwiru, a skarżący temu nie zaprzecza kwestionując jedynie uprawnienia pracownika organu, który przeprowadził pomiary wyrobiska oraz brak świadectw narzędzi wykorzystanych do pomiarów.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wyłącznie naruszenia przepisów postępowania i nieprawidłowego przeprowadzenia dowodów w sprawie, zauważyć należy, że Notatka służbowa dotycząca nielegalnego wydobywania kopaliny z 24 października 2017 r. potwierdza, że wizja terenowa została przeprowadzona przez trzech starszych inspektorów OUG w W. posiadających legitymacje służbowe o podanych numerach. W trakcie oględzin dokonano obmiaru wyrobiska. Pomiar wykonał starszy inspektor M.M., posiadający uprawnienia geodezyjne, przy użyciu określonych urządzeń tj. odbiornika GPS R8s firmy Trimble (S/N: 5519R00481), spełniającego wymagania zgodnie z Dyrektywą R&TTE 1999/5/EC, kontroler TSC3 firmy Trimble (S/N: RS3FC74857), metodą pozycjonowania satelitarnego. Raport z pomiaru o nazwie: Dokumentacja ustalająca ilość kopaliny wydobytej bez koncesji WAR.543.60.2017 określa producenta urządzeń, użytkownika, rodzaj i wersję oprogramowania, parametry odwzorowania, a także dane techniczne wykorzystanych urządzeń. Pomiaru dokonał uprawniony pracownik posiadający specjalistyczne kwalifikacje i sprzęt do dokonania takich obliczeń. Dokumentacja zawiera obliczenie ilości wydobytej kopaliny i obliczenie wysokosci opłaty podwyższonej dokonane przez A.G. posiadającego stosowne uprawnienia określone w decyzji Nr [...]. Skarżący zarzucił, że organ nie załączył świadectw potwierdzających uprawnienia pracowników, a ponadto nie załączył świadectw narzędzi wykorzystywanych przez pracowników OUG w W., przy czym nie kwestionował faktu nielegalnego wydobycia piasku na działce stanowiącej jego własność, jak również nie przedstawił własnej opinii, z której wynikałoby, że przeprowadzone pomiary są nierzetelne.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że pomiarów i obliczeń dokonali pracownicy OUG w W. posiadający uprawnienia do wykonania oględzin, pomiaru terenu i wykonania obliczeń zawartych w dokumentacji. Kwestie uprawnień górniczych w Ustawie Prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje. Nie budzi zatem wątpliwości posiadanie przez osoby dokonujące pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności, na podstawie których sporządzono fachową dokumentację. Sposób obliczenia objętości mas ziemi zobrazowano tabelarycznie z odniesieniem się do konkretnych punktów pomiarowych. Rzetelności pomiarów zarówno wyrobiska jak i urobku skarżący w istocie skutecznie nie zakwestionował, nie podważył również skutecznie metodologii dokonanych obliczeń. Samo twierdzenie, że organ nie dołączył świadectw urządzeń wykorzystanych do obliczeń, przy jednoczesnym niewykazaniu wadliwości tych obliczeń nie jest wystarczające dla uwzględnienia podnoszonych zarzutów. Sporządzona dokumentacja jest szczegółowa i pełna. Można ją porównać z dokumentacją fotograficzną sporządzoną w czasie wizji oraz ze zdęciami satelitarnymi z programu Google Earth Pro, z których wynika, że wyrobisko powstało po 20 maja 2017 r. W ocenie Sądu podniesione zarzuty stanowią wyłącznie przyjętą przez skarżącego linię obrony w tej sprawie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawidłowość działania wykorzystanych do pomiarów urządzeń jest gwarantowana przez producenta w deklaracjach zgodności, których kopie wraz z nimi zostały przekazane użytkownikowi, w tym przypadku jest to organ I instancji. Skarżący w postępowaniu przed tym organem miał zapewnione prawo czynnego udziału w sprawie i wówczas nie zgłaszał żadnych uwag i zarzutów.
Należy zauważyć, że organ wydając decyzję w zakresie swej kognicji winien dysponować wiedzą fachową swych pracowników by móc ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy, dokonać jego oceny zarówno pod względem technicznym jak i prawnym. Tym obowiązkom w zaskarżonej decyzji organ sprostał, a zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie, organ prawidłowo uznał, że dysponuje wiedzą specjalistyczną oraz sprzętem technicznym do dokonania oceny stanu sprawy, tj. jego pracownicy mają odpowiednie uprawnienia i dysponują sprzętem oraz wiedzą do ustalenia wielkości wyrobiska i urobku.
Odnosząc się do zarzutu wybiórczego potraktowania materiału dowodowego i nieuwzględnienia wyjaśnień strony i świadka, zauważyć należy, że organ uzasadnił przyczyny, dla których odmówił wiary stronie skarżącej. W rozpatrywanej sprawie, decyzja organu została prawidłowo skierowana do skarżacego i jego żony jako właścicieli działki, na której dokonano wydobycia bez koncesji. Taka podstawa prawna wynika za art. 143 ust. 3 Pgg. W przedmiotowej sprawie, decyzja organów została skierowana do właścicieli działki, wobec nieustalenia w sposób bezsporny sprawcy nielegalnego wydobycia kopaliny. W takim przypadku wobec ustalenia faktu wydobycia kopaliny bez koncesji, bez znaczenia jest oświadczenie strony, że nie prowadził ani nie zlecał żadnych robót na terenie swojej działki. Jeśli bowiem organ nie może ustalić podmiotu, który dopuszcza się nielegalnego wydobycia, wówczas odpowiada właściciel jako podmiot mający tytuł prawny do nieruchomości. Organ ustalił, ze strony mieszkają i prowadzą działalność gospodarczą (sprzedaż materiałów budowlanych, w tym pisku i żwiru oraz roboty ziemne i drogowe) w bliskiej odległości od działki, na której miało miejsce wydobycie. Zatem jeśli nawet sami nie dopuścili się nielegalnego wydobycia, to już sam fakt własności działki zobowiązywał ich do pieczy nad tym terenem.
W ocenie Sądu prawidłowo i w wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy zgromadzono i ocenionego materiał dowodowy. Organy nie przekroczyły granic ich swobodnej oceny. W ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ kierował się zasadami logiki, traktował zebrane dowody obiektywnie i co najistotniejsze, ocenił je wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy. Dopóki tak zakreślone granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przez organ orzekający przekroczone, sąd administracyjny nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
Wobec powyższego Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi, zaś stanowisko organu, iż doszło do wydobycia kopaliny bez koncesji na terenie stanowiącym własność skarżącego i jego żony uznał za uprawnione. Dlatego skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI