III SA/GL 746/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-02-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publicznyorzeczenia sądoweanonimizacjasędziowiewyłączenie sędziegoWSAPrezes Sądu Okręgowego

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając żądane orzeczenia za informację przetworzoną, która wymagała wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Skarżący domagał się udostępnienia zanonimizowanych orzeczeń Sądu Okręgowego z lat 2009-2019, w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie. Prezes Sądu odmówił, uznając brak szczególnie istotnego interesu publicznego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że żądane informacje miały charakter przetworzony i wymagały wykazania interesu publicznego, którego skarżący nie udowodnił.

Sprawa dotyczyła wniosku Z. F. o udostępnienie zanonimizowanych orzeczeń Sądu Okręgowego w R. z lat 2009-2019, w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia informacji, uznając, że skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, co jest wymogiem przy informacji przetworzonej. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o doręczeniach i błędną interpretację wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że żądane orzeczenia, ze względu na konieczność ich wyszukania, anonimizacji i potencjalnego skanowania, miały charakter informacji przetworzonej. W związku z tym, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, skarżący musiał wykazać szczególnie istotny interes publiczny, czego nie uczynił. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych, uznając, że ewentualne uchybienia w doręczeniu decyzji nie miały wpływu na wynik sprawy, a interpretacja pojęcia 'osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania' była prawidłowa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, żądane orzeczenia mają charakter informacji przetworzonej, ponieważ ich udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności w postaci przejrzenia całości dokumentacji z 11 lat, co wiąże się z zaangażowaniem środków osobowych i finansowych, a w efekcie powstaje nowy, dotychczas nieistniejący zbiór danych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ze względu na konieczność przeszukania akt z 11 lat, anonimizacji i potencjalnego skanowania, żądane informacje nie istniały w gotowym zbiorze i wymagały przetworzenia, co kwalifikuje je jako informację przetworzoną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

p.p.s.a. art. 151

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Termin udostępniania informacji publicznej na wniosek wynosi 14 dni, z możliwością przedłużenia do 2 miesięcy w przypadku niemożności udostępnienia w ustawowym terminie, o czym należy powiadomić.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej powinna zawierać dane osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania.

k.p.a. art. 39 § 1 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pism może następować za pomocą środków komunikacji elektronicznej, gdy strona złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego.

k.p.a. art. 35 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględnia skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeśli naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane orzeczenia mają charakter informacji przetworzonej, co wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Brak wykazania przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadnia odmowę udostępnienia informacji. Ewentualne uchybienia w doręczeniu decyzji nie miały wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego nie miało podstawy prawnej. Doręczenie decyzji w formie papierowej zamiast elektronicznej stanowi naruszenie prawa. Organ błędnie zinterpretował zakres wniosku. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy było bezpodstawne.

Godne uwagi sformułowania

Pod pojęciem „osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania”, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. należy rozumieć osoby, które przez wyrażony przez siebie pogląd miały wpływ na fakt, że w sprawie została wydana decyzja odmowna. Informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Suma informacji prostych, w zależności od wiążących się z ich pozyskaniem nakładów, jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona.

Skład orzekający

Małgorzata Jużków

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do informacji publicznej, wymóg wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przy informacji przetworzonej, zasady dotyczące przedłużania terminów załatwiania wniosków o informacje publiczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju informacji (orzeczenia sądowe z określonymi cechami) i konkretnego organu (Prezes Sądu Okręgowego). Interpretacja pojęcia 'informacja przetworzona' ma jednak szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, co jest tematem o szerokim zainteresowaniu. Kluczowe jest rozróżnienie między informacją prostą a przetworzoną oraz wymóg wykazania interesu publicznego, co stanowi istotny aspekt praktyczny dla prawników i obywateli.

Czy żądanie dostępu do orzeczeń sądowych to zawsze informacja prosta? WSA wyjaśnia, kiedy potrzebny jest 'szczególnie istotny interes publiczny'.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gl 746/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Jużków /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 6725/21 - Postanowienie NSA z 2023-09-29
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 3 ust. 1 pkt 1. art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust 2
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 39  1 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Tezy
Pod pojęciem „osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania”, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. należy rozumieć osoby, które przez wyrażony przez siebie pogląd miały wpływ na fakt, że w sprawie została wydana decyzja odmowna. Nie mieszczą się natomiast w tym pojęciu osoby, które wykonywały czynności techniczne czy dostarczyły tylko informacji o faktach lub danych liczbowych, gdyż taka jedynie techniczna lub pomocnicza ich rola wskazuje, że nie miały one wpływu na sposób załatwienia sprawy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w R. odmówiła udostępnienia skarżącemu Z.F. informacji publicznej ze względu na brak szczególnej istotności przetworzenia z punktu widzenia interesu publicznego.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskiem z [...] r. skarżący zwrócił się o udostępnienie w formie elektronicznej, zanonimizowanych orzeczeń Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. z okresu od 2009r. do 2019r., w których sąd rozpoznawał sprawy sądów rejonowych, w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, która nie została im przydzielona lub gremialnie wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznania sprawy, która nie była im przydzielona.
Pismem z [...] r. organ powiadomił wnioskodawcę, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p, informacja publiczna nie może zostać udostępniona w ustawowym 14-dniowym terminie, a to z uwagi na fakt trwających czynności polegających na konieczności sprecyzowania wniosku, wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a następnie zgromadzenia i przygotowania żądanych informacji. Nowy termin załatwienia sprawy określono na nie dłużej niż do [...] r., nadto wezwano wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku poprzez określenie dokładnego zakresu czasowego żądania udzielenia informacji tj. czy żądanie obejmuje okres od 1 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2019r. czy też inny okres - w terminie 7 pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na skalę zapytania i czynności niezbędnych do przeprowadzenia w celu dokonania anonimizacji żądanych orzeczeń wezwano także wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego tj. wyjaśnienia, w jaki sposób zamierza wykorzystać żądane informacje dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego a także wykazanie, że informacje, których udzielenia się domaga, są ważne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczą wyłącznie jego interesu - w terminie 7 pod rygorem wydania decyzji odmownej.
Jednocześnie przedstawiając kserokopię wniosku strony, Prezes zwrócił się do Przewodniczących Wydziałów [...], [...]i [...] Sądu o przedstawienie zbiorczych informacji o liczbie spraw o wyłączenie sędziego/sędziów Sądów Rejonowych na ich żądanie w latach 2009 - 2019, bądź wskazanie w wyżej wymienionym terminie, że informacja nie może być przygotowana w terminie lub w ogóle – ze wskazaniem przyczyn.
[...] r. Przewodniczący Wydziału [...] Sądu Okręgowego w R. poinformował, że w latach 2009 - 2019 w ówczesnym Wydziale [...] Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. zanotowano [...] spraw objętych wnioskiem. Ustalono także, że w Wydziale [...] Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. było rozpoznanych [...] spraw objętych wnioskiem, a w Wydziale Cywilnym zanotowano [...] takich spraw.
W odpowiedzi na wezwanie organu, [...] r. wnioskodawca poinformował, że wniosek obejmuje okres od 1 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2019r., natomiast wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego nie ma żadnej podstawy prawnej, a wręcz przeciwnie jest naruszeniem praw wnioskodawcy wynikających z Konstytucji RP i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. i może być rozumiane jako przekroczenie uprawnień funkcjonariusza publicznego tj. przestępstwo z art. 231 k.k. i/lub co najmniej przewinienie dyscyplinarne. Wyraził także wątpliwość, że skala czynności niezbędnych do przeprowadzenia anonimizacji żądanych orzeczeń sądowych faktycznie będzie duża, domniemywał, że orzeczeń, o które się zwrócił wcale nie będzie zbyt wiele, jeśli w ogóle takowe, we wskazanym okresie były wydane.
Organ ustalił, że mimo iż od [...] r. funkcjonuje w sądownictwie system SAWA/Currenda, elektroniczne wersje wydawanych w sprawach orzeczeń umieszczane są w systemie od [...] roku ([...] ), od połowy [...] roku ([...]) i od [...] roku ([...]), a orzeczenia objęte zakresem wniosku nie są publikowane w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, co oznacza, że aby przygotować elektroniczne zanonimizowane wersje orzeczeń zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy w sprawach, w których sąd nie dysponuje elektroniczną wersją orzeczenia koniecznym będzie sprowadzenie akt z archiwum lub innego sądu następnie zeskanowanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i jego właściwa anonimizacja.
[...] roku Prezes Sądu wydał zaskarżoną decyzję odmowną w przedmiocie wniosku skarżącego, albowiem uznał, że nie wykazał on szczególnie istotnego interesu publicznego.
W skardze na to rozstrzygnięcie, określonej jako odwołanie/sprzeciw skarżący wniósł o uchylenie decyzji i udostępnienie informacji publicznej lub wydanie decyzji zgodnej z u.d.i.p., gdyż decyzja Prezesa z [...] r. nie dotyczy złożonego wniosku ani nie posiada cech, jakie powinna posiadać decyzja wydana w trybie u.d.i.p.
W uzasadnieniu zarzucił, że jeżeli wniosek został złożony w formie elektronicznej, to organ zobowiązany jest udzielić informacji w takiej samej formie. Natomiast do [...] r. na jego skrzynkę epuap ani adres e-mailowy nie wpłynęła żadna odpowiedź, co wskazuje, że organ nie dopełnił obowiązków służbowych i wyczerpane zostały znamiona czynu z art. 231 k.k. Wskazał, że prowadził z organem korespondencję w formie elektronicznej, natomiast organ przesłał mu decyzję w formie tradycyjnej, papierowej, przez co również nie dopełnił obowiązków służbowych. Nadanie decyzji w Urzędzie Pocztowym nastąpiło [...] r., a zatem po terminie wyznaczonym przez organ na załatwienie sprawy. Stwierdził, że termin załatwienia wniosku został przedłużony bezpodstawnie. Zdaniem strony znajduje on zastosowanie wówczas, gdy organ zamierza informacje ujawnić, a jedynie przewiduje, że nie zdąży tego uczynić w terminie 14 dni, a nie wówczas, gdy jej nie udostępnia. Również brak wskazania w decyzji jakie osoby brały udział w jej wydaniu, do czego obliguje organ art. 16 ust. 2 pkt 2 udip, stanowi czyn wskazany w art. 231 k.k. Jednak najistotniejsze uchybienie polega na tym, że organ wydał decyzję niedotyczącą wniosku strony.
Skarżący domagał się bowiem udostępnienia jedynie tych orzeczeń Sądu Okręgowego w R., wydanych we wskazanym okresie, w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, która nie została im przydzielona lub gremialnie wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznania sprawy, która nie była im przydzielona. Natomiast z wystąpienia Prezesa do Przewodniczących Wydziałów wynika, że zwrócił się on o przedstawienie zbiorczych informacji o liczbie spraw o wyłączenie sędziego/sędziów Sądów Rejonowych na ich żądanie. Sprawy o wyłączenie sędziego lub kilku sędziów i sprawy, gdzie wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłącznie lub wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznania sprawy to zupełnie inne zbiory. Informacja, że w okresie od 2009r. do 2019r. w Sądzie Okręgowym prowadzonych było [...] spraw, w których sędzia/sędziowie się wyłączyli leży poza zakresem wniosku strony; nie wnioskował on także o udostępnienie mu orzeczeń w takich sprawach, lecz zupełnie innych.
W drugiej skardze z [...] r. wniesionej w przedmiocie tego samego wniosku z [...] r., skarżący wniósł o orzeczenie, że Prezes rażąco naruszyła prawo i pozostaje bezczynna w sprawie wniosku strony, zobowiązanie o organu do rozpoznania wniosku i udostępnienie informacji lub wydanie decyzji oraz zwrot kosztów.
W uzasadnieniu tej skargi podniósł twierdzenia analogiczne, jak w niniejszej sprawie.
W piśmie z [...] organ wyjaśnił, że Sąd Okręgowy w R. został utworzony z dniem [...] r. W początkowym okresie jego funkcjonowania organizacja pracy pionu administracyjnego była utrudniona z uwagi na braki kadrowe i brak specjalizacji urzędników sądowych, w związku z tym decyzje były wysyłane pocztą. Tym niemniej nawet jeśli adresat wnosił o doręczenie elektroniczne, to doręczenie mu decyzji w formie pisemnej jest także skuteczne. Jednocześnie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi.
Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2019r., poz. 1429 ze zm., dalej "u.d.i.p.").
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, przyczyną wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji był fakt, że – zdaniem organu – brak było szczególnej istotności przetworzenia informacji z punktu widzenia interesu publicznego.
Natomiast skarżący, wzywany o wykazanie owego interesu w e-mailu z [...]r. stwierdził, że wezwanie go do wykazania takiego interesu nie ma żadnej podstawy prawnej, wyraził też wątpliwość, czy skala czynności niezbędnych do przeprowadzenia anonimizacji żądanych orzeczeń faktycznie będzie duża.
Odnosząc taki stan faktyczny do uregulowań prawnych przypomnieć należy, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z powyższego wynika, że ustawa rozróżnia informację prostą od przetworzonej. Rozróżnienie to ma doniosłe znaczenie, albowiem tylko w przypadku tej drugiej informacji wnioskodawca winien wykazać, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy pierwsza winna być udostępniona bez żadnych dodatkowych warunków.
Dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu konieczna jest zatem ocena żądanych danych co do ich charakteru jako informacji prostej lub przetworzonej.
Pojęcia informacji publicznej prostej i przetworzonej nie posiadają definicji legalnych. Pod pojęciem informacji prostej rozumie się informację, której nie można przypisać cech przetworzenia. Jest to informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada i nie jest to związane z koniecznością poniesienia kosztów lub znacznego nakładu pracy, trudnych do pogodzenia z bieżącym funkcjonowaniem jednostki. Przy czym anonimizacja informacji nie czyni jej przetworzoną, a jedynie przekształconą.
Natomiast informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. "Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste" (tak NSA w wyroku z 26 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 833/15).
Chodzi tu więc o taką informację, która dopiero zostanie wytworzona specjalnie dla wnioskodawcy w oparciu o kryteria zawarte we wniosku o udostępnienie informacji. Przy czym w orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda wielu informacji, to nawet wówczas, gdy pojedynczo mają one walor informacji prostej, to suma takich informacji prostych może stanowić informację przetworzoną (por. wyroki NSA z 23 stycznia 2015r. sygn. akt I OSK 315/14, z 28 stycznia 2015r., sygn. akt I OSK 547/14, z 5 marca 2015r., sygn. akt I OSK 864/14, dostępne w CBOSA).
W ostatnim z powołanych wyroków NSA stwierdził, że "W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Powyższe zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego."
Z powyższego wynika, że cechę przetworzenia mogą mieć takie dane publiczne proste, które wymagają dokonania analiz, obliczeń, zestawień, porównania danych statystycznych, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności i to właśnie przez konieczność dokonania tych czynności w celu ich pozyskania, uzyskują one walor informacji przetworzonej. Innymi słowy uzyskanie wnioskowanych informacji wiązać się musi z potrzebą odpowiedniego przetworzenia danego zbioru danych według określonych kryteriów, czego nie należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać na wyodrębnieniu pojedynczych informacji ze zbiorów będących w posiadaniu organów (które mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie zawartych w nich informacji) i ich przygotowaniu według założeń wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążących się z ich pozyskaniem nakładów, jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona.
Na jeszcze inny aspekt zwrócił uwagę NSA w wyroku z 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 977/11 stwierdzając, że "udostępnienie zbioru wnioskowanych przez zainteresowaną wybranych orzeczeń administracyjnych za okres pięciu lat wiąże się z koniecznością ich wyboru i zanonimizowania, co może negatywnie wpłynąć na bieżące wykonywanie ustawowych zadań przez skarżącego kasacyjnie, dlatego zbiór tych orzeczeń należy uznać za informację przetworzoną. Samo bowiem zanonimizowanie wnioskowanych do udostępnienia orzeczeń administracyjnych nie stanowi przetworzenia informacji wynikającej z tych orzeczeń, a jedynie jej przekształcenie, dlatego stanowi ona informację prostą. Jeżeli jednak utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów."
Tak więc nawet suma informacji prostych w sytuacji, gdy ich wyodrębnienie wiąże się z koniecznością przeszukania całego zbioru danych będących w posiadaniu organu spowoduje, że stanie się ona informacją przetworzoną.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, Sąd podzielił stanowisko organu co do przetworzonego charakteru informacji objętych wnioskiem.
Przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy była bowiem informacja, którą na dzień złożenia wniosku podmiot zobowiązany nie dysponował w jednym gotowym zbiorze, a jej udostępnienie wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności w postaci przejrzenia całości dokumentacji z 11 lat i już choćby tylko z tego względu połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych. W efekcie tego powstałby nowy, dotychczas nieistniejący zbiór danych, a ich uzyskanie wymagałoby przetworzenia posiadanych danych prostych.
Natomiast - jak wskazał organ w decyzji - mimo, że od roku 2008 funkcjonuje w sądownictwie system SAWA/Currenda, elektroniczne wersje orzeczeń umieszczane są w systemie od [...]r. ([...]), od połowy [...]r. ([...]), i od [...]13r. ([...]), co oznacza, że nie obejmują całego okresu, którego dotyczy wniosek. Organ podniósł także, że orzeczenia objęte zakresem wniosku nie są publikowane w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, co oznacza, że aby przygotować ich elektroniczne zanonimizowane wersje w sprawach, w których Sąd nie dysponuje elektroniczną wersją orzeczenia, koniecznym będzie sprowadzenie akt z archiwum lub innego sądu następnie zeskanowanie orzeczenia i jego anonimizacja.
W odpowiedzi na wezwanie organu o wykazanie szczególnej istotności udzielenia informacji dla interesu publicznego strona wyraziła pogląd, że "skala czynności niezbędnych do anonimizacji żądanych orzeczeń sądowych faktycznie będzie duża". Odnośnie tego zauważyć należy, że o przetworzonym charakterze informacji nie przesądza ilość orzeczeń wymagających anonimizacji, które odpowiadają wskazanym przez stronę kryteriom, lecz skala czynności koniecznych do wykonania w celu jej uzyskania (wyodrębnienia) z wszystkich akt spraw z okresu 11 lat i zaangażowania organu w jej przygotowanie. Skoro przynajmniej częściowo w okresie, którego dotyczy wniosek, elektroniczne wersje orzeczeń nie były umieszczane w systemie i sporządzenie ich skanu wymagałoby ich odszukania w archiwum lub ściągnięcia z archiwum innego sądu, a dopiero finalnie zeskanowania orzeczeń i ich anonimizacji, to ocena organu, że tego rodzaju informacja ma charakter przetworzony jest uprawniona. Jest tak tym bardziej, że niektóre akta w ogóle mogły nie być w posiadaniu organu, lecz innych sądów. Natomiast u.d.i.p. nie nakłada na organ obowiązku pozyskania dla wnioskodawcy informacji, którą ten organ nie dysponuje.
Z powyższego wynika, że – wbrew twierdzeniu strony – skierowane do niej żądanie wykazania interesu publicznego w uzyskaniu danych nie było bezprawne, a wręcz przeciwnie – w pełni znajdowało oparcie w cytowanym już art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Brak jest bowiem podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Skoro skarżący takowego interesu nie wykazał, wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej było zgodne z prawem.
Nie zmienia powyższej oceny fakt, że zakres procedowanego przez organ pytania był szerszy, niż pytania zadanego. Organ ustalił bowiem ile jest spraw, w których jakikolwiek sędzia złożył wniosek o wyłączenie, podczas gdy intencją strony było uzyskanie wiedzy o tym, w ilu sprawach wszyscy sędziowie taki wniosek złożyli. Rację ma skarżący twierdząc, że są to różne zbiory, ale nie są one rozłączne, lecz zakres pytania zadanego przez stronę zawiera się w zakresie badanym przez organ. Grupa spraw, w których wszyscy sędziowie się wyłączyli musi bowiem wchodzić skład grupy, w której od rozpoznania sprawy wyłączył się sędzia jeden lub większa ich liczba (czyli także wszyscy sędziowie). Natomiast udzielenie odpowiedzi zarówno na pytanie faktycznie postawione przez stronę, jak i zinterpretowane tak jak zrozumiał je organ wymagałoby takich samych czynności, w szczególności związanych z przejrzeniem akt spraw celem wyszukania takich, które odpowiadają wskazanemu kryterium. Zatem stwierdzenie, że są to informacje przetworzone, mimo błędnej interpretacji wniosku - pozostaje uprawnione.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p.:
1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Cytowanego przepisu nie sposób jednak rozumieć inaczej niż tak, że:
1) Znajduje on zastosowanie w każdym przypadku, a nie tylko wówczas, gdy organ zamierza informację ujawnić, jak twierdzi strona;
2) Jest to termin obowiązujący organ wówczas, gdy nie istnieje konieczność uściślenia, doprecyzowania wniosku czy wykazania istnienia wspomnianego istotnego interesu publicznego; w przeciwnym razie ulega on przedłużeniu o czas pomiędzy wezwaniem wnioskodawcy do dokonania tych czynności, a doręczeniem organowi stosownej odpowiedzi, sprecyzowania, etc.
Wyjaśniając powyższe stwierdzenia zauważyć należy, że jeśli powodem przedłużenia terminu do udzielenia informacji jest konieczność wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, organ nie może przewidzieć, czy finalnie informacji udzieli, gdyż będzie to uzależnione od tego, czy wnioskodawca wykaże tę okoliczność. Dopiero jeśli tak się stanie, to wówczas może potrzebować dłuższego czasu na jej przygotowanie. Wskazuje to, że interpretacja powołanego przepisu dokonana przez skarżącego jest oczywiście błędna.
Również przyjęcie, że w każdym przypadku organ jest zobligowany terminem dwóch miesięcy jako granicznym terminem załatwienia sprawy jest wadliwe. Zdaniem Sądu jest tak tylko wówczas, gdy nie zachodzi konieczność uzupełnienia czy sprecyzowania wniosku. Przyjęcie założenia przeciwnego, tj. że termin ten jest graniczny nawet w sytuacji opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu, w skrajnych przypadkach (np. udzielenia przez wnioskodawcę odpowiedzi w ostatnim dniu dwumiesięcznego terminu) mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której organ zostałby praktycznie pozbawiony możliwości terminowego udzielenia informacji i popadłby w bezczynność bez własnej winy i bez wpływu na niezałatwienie sprawy w terminie. Założenie takie jest niemożliwe do akceptacji.
Odnośnie powyższego przypomnieć należy, że stosownie do art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Przyznać trzeba, że K.p.a. w sprawach u.d.i.p. znajduje zastosowanie wprost dopiero od momentu wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do czynności poprzedzających jej wydanie nie należy w razie potrzeby stosować K.p.a. na zasadzie wnioskowania per analogiam. Nie sposób bowiem założyć, że podejmowane przez organ i wnioskodawcę czynności, składane pisma, funkcjonują w "próżni prawnej". W każdym przypadku istnieje przecież konieczność zbadania prawidłowości doręczenia pism czy obliczenia terminów. Dlatego, mimo że – zgodnie z poglądami orzecznictwa i brzmieniem art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do czasu wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej albo umarzającej postępowanie w tej sprawie K.p.a. nie znajduje zastosowania wprost, to jednak nie można zupełnie tracić z pola widzenia rozwiązań prawnych przewidzianych w przepisach tej ustawy, zwłaszcza, gdy ich odrzucenie prowadziłoby do nielogicznych wyników.
Wniosek o udzielenie informacji wpłynął do organu [...]r., [...]r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy i wezwał stronę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Na to wezwanie skarżący udzielił odpowiedzi [...]r. Zatem dwumiesięczny termin upływał [...]r. (termin pierwotny, przypadający na [...]r., przedłużony o [...] dni pomiędzy [...] a [...]r.). Odpowiedź organu została nadana [...]r., a więc z zachowaniem terminu.
Faktem jest, że stosownie do art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji o odmowie udostępnienia informacji stosuje się przepisy K.p.a., w tym o doręczeniach. Zgodnie z art. 391 § 1 pkt 1 K.p.a., doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, m.in. wówczas, gdy strona lub inny uczestnik postępowania złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej. Skarżący nadesłał wniosek o udostępnienie informacji w formie dokumentu elektronicznego na skrzynkę organu, a otrzymał decyzję w formie papierowej. Tym niemniej, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., aby Sąd uwzględnił skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, naruszenie to musi być tego rodzaju, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc to do stanu faktycznego sprawy zauważyć należy, że zasadnym jest stanowisko organu, że skoro skarżący otrzymał decyzję, to weszła ona do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne. Zatem fakt jej doręczenia w innym trybie niż wymagany przepisami K.p.a. nie skutkuje takim naruszeniem prawa, które nakazywałoby jej uchylenie.
Również fakt, że uzasadnienie decyzji nie zawiera danych osób innych niż osoby pełniącej funkcję organu nie musi wskazywać na jej wadliwość, wszak osób takich po prostu mogło nie być. Ustawa przewiduje konieczność ujawnienia personaliów osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Zdaniem Sądu, pod pojęciem "osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania", o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. należy rozumieć osoby, które przez wyrażony przez siebie pogląd miały wpływ na fakt, że w sprawie została wydana decyzja odmowna. Nie mieszczą się natomiast w tym pojęciu osoby, które wykonywały czynności techniczne czy dostarczyły tylko informacji o faktach lub danych liczbowych, gdyż taka jedynie techniczna lub pomocnicza ich rola wskazuje, że nie miały one wpływu na sposób załatwienia sprawy.
Podobnie ocenił tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając w wyroku z 1 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1860/14, że "Pod pojęciem "zajęcie stanowiska w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej", w znaczeniu określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. należy rozumieć pisemne stanowisko podmiotu innego niż organ wydający decyzję, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy."
Końcowo Sąd informuje, że skarga na bezczynność z [...]r. stanie się przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę