III SA/Gl 744/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2009-11-10
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodpowiedzialność podatkowanabywca majątkuzaległości podatkowekoszty egzekucyjneOrdynacja podatkowadobra wiarazaświadczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy odpowiedzialność nabywcy majątku spółki za jej zaległości podatkowe z tytułu VAT.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy majątku spółki B Sp. z o.o. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując, że w momencie nabycia nie wiedział o zaległościach i działał w dobrej wierze, a także że nie powinien odpowiadać za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po transakcji. Sąd uznał jednak, że skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności, ponieważ nie wystąpił o wymagane zaświadczenie o braku zaległości, a przepisy dotyczące odpowiedzialności nabywcy majątkowych stosuje się również do kosztów egzekucyjnych związanych z zaległościami powstałymi przed nabyciem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako nabywcy majątku B Sp. z o.o. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. Skarżący nabył składniki majątku spółki za kwotę co najmniej [...] zł. Spółka nie zapłaciła podatku VAT, a egzekucja okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że w chwili transakcji nie wiedział o zaległościach i działał w dobrej wierze, a także że nie powinien odpowiadać za koszty postępowania egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę, wskazując, że skarżący nie może powołać się na ochronę przewidzianą dla nabywcy działającego w dobrej wierze, ponieważ przepis wyłączający odpowiedzialność w takim przypadku wszedł w życie po dacie nabycia. Zastosowano art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości niewykazane w zaświadczeniu, o które nabywca nie wystąpił. Sąd uznał również, że skarżący odpowiada za koszty postępowania egzekucyjnego, gdyż nie są one odrębnymi zaległościami podatkowymi, a są ściśle związane z zaległością powstałą przed nabyciem. Sąd odrzucił również zarzut przedwczesności postępowania, wskazując, że decyzja określająca zaległość podatkową była ostateczna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nabywca odpowiada za zaległości podatkowe, chyba że uzyskał zaświadczenie o braku zaległości. Brak wiedzy o zaległościach i działanie w dobrej wierze nie wyłączają odpowiedzialności, jeśli nie zostały spełnione formalne wymogi przewidziane w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie może powołać się na ochronę przewidzianą dla nabywcy działającego w dobrej wierze, ponieważ przepis wyłączający odpowiedzialność w takim przypadku wszedł w życie po dacie nabycia. Zastosowano art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości niewykazane w zaświadczeniu, o które nabywca nie wystąpił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 112 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy odpowiedzialności nabywcy składników majątku za zaległości podatkowe zbywcy.

Pomocnicze

O.p. art. 112 § § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie nabycia składników majątku, wyłączający odpowiedzialność nabywcy za zaległości niewykazane w zaświadczeniu.

O.p. art. 112 § § 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Nie znajduje zastosowania w sprawie, odnosi się do zaległości podatkowej powstałej po dniu wydania zaświadczenia.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 112 § § 4 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306g

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zaświadczenia o braku zaległości podatkowych.

O.p. art. 51 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definicja zaległości podatkowej.

O.p. art. 107 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy odpowiedzialności solidarnej za koszty egzekucyjne.

O.p. art. 201 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku zawieszenia postępowania.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o działaniu w dobrej wierze i braku wiedzy o zaległościach podatkowych w momencie nabycia majątku. Argument skarżącego o braku odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po dacie nabycia majątku. Argument skarżącego o przedwczesności orzekania o jego odpowiedzialności, gdyż zaległość podatkowa jest kwestionowana w innym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący nie może powołać się na przesłankę wyłączającą odpowiedzialność nabywcy określoną w art. 112 § 1 in fine O.p., albowiem przepis ten w takim kształcie obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2009 r. Nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową.

Skład orzekający

Ewa Karpińska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

sędzia

Mirosław Kupiec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności nabywcy majątku za zaległości podatkowe zbywcy, w tym za koszty postępowania egzekucyjnego, oraz znaczenie formalnych wymogów (zaświadczenie) dla wyłączenia tej odpowiedzialności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2009 r. w zakresie przepisów o dobrej wierze nabywcy. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności za koszty egzekucyjne może być pomocna w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi podatkowe przy nabyciu firmy lub jej części, co jest istotne dla przedsiębiorców i ich doradców prawnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów Ordynacji podatkowej.

Czy kupując firmę, przejmujesz też jej długi podatkowe? Sąd wyjaśnia, kiedy odpowiadasz za VAT i koszty egzekucji.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 744/09 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2009-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Ewa Karpińska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Kupiec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 700/10 - Postanowienie NSA z 2011-04-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 112
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., w wyniku odwołania A.B. na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] nr [...], orzekającej o odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A, jako nabywcy składników majątku B Sp. z o.o. w D. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od ww. zaległości obliczonymi do dnia nabycia składników majątku ww. spółki w wysokości [...] zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 112 § 1 pkt 3, § 2, § 3, § 4 pkt 2, § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., odtąd O.p.).
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że w dniu [...] została wydana decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] określająca zobowiązanie podatkowe spółki B za sierpień 2005 r. we wskazanej powyżej wysokości. Ponieważ spółka nie wpłaciła w terminie, który upłynął w dniu 26 września 2005 r., powyższego zobowiązania, przekształciło się ono w zaległość podatkową. Zaległość ta została objęta tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...], ale egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w D. okazała się bezskuteczna. Mając na uwadze powyższe wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy składników majątku ww. spółki. Na podstawie faktury VAT z [...] nr [...] oraz załącznika do tej faktury organ podatkowy I instancji ustalił, że A.B. nabył od spółki B towary na sumę wynoszącą co najmniej [...] zł. Środki te stanowią aktywa trwałe. Ponadto ustalono także, że strona nie wystąpiła do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 112 § 6 O.p.
Mając na uwadze powyższe organ podatkowy I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z [...].
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wskazano, że w chwili dokonania przez A.B. transakcji ze spółką B zobowiązanie podatkowe tej spółki nie występowało, zostało dopiero stwierdzone po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Ponadto odwołujący się uznał, że wykazał należytą staranność, bowiem w chwili transakcji dysponował kopiami deklaracji VAT-7, z których wynikało, że spółka B nie zalega z podatkami. Ponadto sama zaległość podatkowa ww. spółki jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, które może uczynić kwestię odpowiedzialności nabywcy bezprzedmiotową.
Organ nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy.
Z takim rozstrzygnięciem organu podatkowego wydanym w trybie odwoławczym nie zgodziła się strona składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 121 § 1 O. p. a także przepisów prawa materialnego – art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez dokonanie jego wykładni w sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 112 § 7 O.p. przez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego obciążające zbywcę z tytułu czynności egzekucyjnych podjętych po zbyciu przez skarżącego składników majątku
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, bez uwzględnienia innych kryteriów.
Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, materialnego lub procesowego, prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych i wspólnotowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i ustalając materialny stan prawny, adekwatny do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że spór między stronami sprowadzał się do kwestii odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki B z tytułu nabycia składników jej majątku na kwotę przekraczającą [...] zł. Skarżący uważa, że skoro w momencie nabycia składników majątku spółki nie wiedział o istnieniu zaległości podatkowej powinien korzystać z ochrony przewidzianej dla nabywcy działającego w dobrej wierze. Należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie może powołać się na przesłankę wyłączającą odpowiedzialność nabywcy określoną w art. 112 § 1 in fine O.p., albowiem przepis ten w takim kształcie obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2009 r., a to na mocy ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 118). W stosunku zatem do odpowiedzialności skarżącego organ zasadnie zastosował art. 112 § 6 O.p. w brzemieniu obowiązującym w dacie nabycia przezeń składników majątku spółki ([...]). Zgodnie natomiast z tym przepisem nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Należy zauważyć, że zaświadczenie to wydawane jest na wniosek nabywcy. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o wydanie takiego zaświadczenia nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności posiłkowej z art. 112 § 1 O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p.
Skarżący kwestionuje również swoją odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po nabyciu przezeń majątku spółki. Z tym poglądem również nie można się zgodzić. Podkreślić należy, że art. 112 § 1 O.p. określa odpowiedzialność podatkową nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy powstałe do dnia nabycia, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei art. 51 § 1 O.p. definiuje zaległość podatkową jako podatek niezapłacony w terminie płatności. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową. Zatem niezależnie od faktu braku zaświadczenia, o którym mowa w art. 306g O.p. przepis art. 112 § 7 O.p. w ogóle nie znajduje w tej sprawie zastosowania, odnosi się on bowiem do zaległości podatkowej powstałej po dniu wydania zaświadczenia, a nie do kosztów egzekucyjnych związanych z zaległością podatkową powstałą wcześniej. Zatem art. 112 § 1 O.p. określa moment nabycia składników majątkowych podatnika przez osobę trzecią jako granicę odpowiedzialności nabywcy jedynie w zakresie zaległości podatkowych. Z kolei art. 112 § 4 O.p. wyłącza odpowiedzialność nabywcy jedynie w zakresie w nim wskazanym, nieobejmującym kosztów egzekucyjnych. Zatem nabywca będzie stosownie do art. 112 § 1 w zw. z art. 107 § 2 pkt 4 O.p. odpowiadał solidarnie ze zbywcą za koszty egzekucyjne zarówno powstałe przed datą nabycia przedsiębiorstwa jak i po tej dacie, jeżeli zaległość podatkowa z związku z którą powstały zaistniała przed nabyciem przedsiębiorstwa. Również w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu.
Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego, iż orzekanie o jego odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki B za sierpień 2005 r. miało charakter przedwczesny, gdyż zaległość ta jest kwestionowana w innym postępowaniu. Jeżeli – co nie budzi w sprawie wątpliwości – decyzja określająca zaległość podatkową jest ostateczna, organ nie miał stosownie do art. 201 § 1 pkt 5 O.p. obowiązku zawieszania postępowania. Z kolei nawet ewentualne złożenie wniosku o wzruszenie decyzji o odpowiedzialności podatnika w trybie nadzwyczajnym (np. wniosek o wznowienie postępowania) nie wzrusza domniemania ostatecznej decyzji z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym.
Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI