III SA/Gl 744/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy odpowiedzialność nabywcy majątku spółki za jej zaległości podatkowe z tytułu VAT.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy majątku spółki B Sp. z o.o. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując, że w momencie nabycia nie wiedział o zaległościach i działał w dobrej wierze, a także że nie powinien odpowiadać za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po transakcji. Sąd uznał jednak, że skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności, ponieważ nie wystąpił o wymagane zaświadczenie o braku zaległości, a przepisy dotyczące odpowiedzialności nabywcy majątkowych stosuje się również do kosztów egzekucyjnych związanych z zaległościami powstałymi przed nabyciem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako nabywcy majątku B Sp. z o.o. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. Skarżący nabył składniki majątku spółki za kwotę co najmniej [...] zł. Spółka nie zapłaciła podatku VAT, a egzekucja okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że w chwili transakcji nie wiedział o zaległościach i działał w dobrej wierze, a także że nie powinien odpowiadać za koszty postępowania egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę, wskazując, że skarżący nie może powołać się na ochronę przewidzianą dla nabywcy działającego w dobrej wierze, ponieważ przepis wyłączający odpowiedzialność w takim przypadku wszedł w życie po dacie nabycia. Zastosowano art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości niewykazane w zaświadczeniu, o które nabywca nie wystąpił. Sąd uznał również, że skarżący odpowiada za koszty postępowania egzekucyjnego, gdyż nie są one odrębnymi zaległościami podatkowymi, a są ściśle związane z zaległością powstałą przed nabyciem. Sąd odrzucił również zarzut przedwczesności postępowania, wskazując, że decyzja określająca zaległość podatkową była ostateczna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca odpowiada za zaległości podatkowe, chyba że uzyskał zaświadczenie o braku zaległości. Brak wiedzy o zaległościach i działanie w dobrej wierze nie wyłączają odpowiedzialności, jeśli nie zostały spełnione formalne wymogi przewidziane w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie może powołać się na ochronę przewidzianą dla nabywcy działającego w dobrej wierze, ponieważ przepis wyłączający odpowiedzialność w takim przypadku wszedł w życie po dacie nabycia. Zastosowano art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości niewykazane w zaświadczeniu, o które nabywca nie wystąpił.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 112 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności nabywcy składników majątku za zaległości podatkowe zbywcy.
Pomocnicze
O.p. art. 112 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie nabycia składników majątku, wyłączający odpowiedzialność nabywcy za zaległości niewykazane w zaświadczeniu.
O.p. art. 112 § § 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nie znajduje zastosowania w sprawie, odnosi się do zaległości podatkowej powstałej po dniu wydania zaświadczenia.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 112 § § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 306g
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy zaświadczenia o braku zaległości podatkowych.
O.p. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej.
O.p. art. 107 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności solidarnej za koszty egzekucyjne.
O.p. art. 201 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku zawieszenia postępowania.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o działaniu w dobrej wierze i braku wiedzy o zaległościach podatkowych w momencie nabycia majątku. Argument skarżącego o braku odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po dacie nabycia majątku. Argument skarżącego o przedwczesności orzekania o jego odpowiedzialności, gdyż zaległość podatkowa jest kwestionowana w innym postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie może powołać się na przesłankę wyłączającą odpowiedzialność nabywcy określoną w art. 112 § 1 in fine O.p., albowiem przepis ten w takim kształcie obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2009 r. Nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową.
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
sędzia
Mirosław Kupiec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności nabywcy majątku za zaległości podatkowe zbywcy, w tym za koszty postępowania egzekucyjnego, oraz znaczenie formalnych wymogów (zaświadczenie) dla wyłączenia tej odpowiedzialności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2009 r. w zakresie przepisów o dobrej wierze nabywcy. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności za koszty egzekucyjne może być pomocna w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi podatkowe przy nabyciu firmy lub jej części, co jest istotne dla przedsiębiorców i ich doradców prawnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów Ordynacji podatkowej.
“Czy kupując firmę, przejmujesz też jej długi podatkowe? Sąd wyjaśnia, kiedy odpowiadasz za VAT i koszty egzekucji.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 744/09 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2009-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-07-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Orzepowska-Kyć Ewa Karpińska /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Kupiec Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 700/10 - Postanowienie NSA z 2011-04-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 112 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., w wyniku odwołania A.B. na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] nr [...], orzekającej o odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A, jako nabywcy składników majątku B Sp. z o.o. w D. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od ww. zaległości obliczonymi do dnia nabycia składników majątku ww. spółki w wysokości [...] zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 112 § 1 pkt 3, § 2, § 3, § 4 pkt 2, § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., odtąd O.p.). W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że w dniu [...] została wydana decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] określająca zobowiązanie podatkowe spółki B za sierpień 2005 r. we wskazanej powyżej wysokości. Ponieważ spółka nie wpłaciła w terminie, który upłynął w dniu 26 września 2005 r., powyższego zobowiązania, przekształciło się ono w zaległość podatkową. Zaległość ta została objęta tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...], ale egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w D. okazała się bezskuteczna. Mając na uwadze powyższe wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy składników majątku ww. spółki. Na podstawie faktury VAT z [...] nr [...] oraz załącznika do tej faktury organ podatkowy I instancji ustalił, że A.B. nabył od spółki B towary na sumę wynoszącą co najmniej [...] zł. Środki te stanowią aktywa trwałe. Ponadto ustalono także, że strona nie wystąpiła do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 112 § 6 O.p. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z [...]. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wskazano, że w chwili dokonania przez A.B. transakcji ze spółką B zobowiązanie podatkowe tej spółki nie występowało, zostało dopiero stwierdzone po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Ponadto odwołujący się uznał, że wykazał należytą staranność, bowiem w chwili transakcji dysponował kopiami deklaracji VAT-7, z których wynikało, że spółka B nie zalega z podatkami. Ponadto sama zaległość podatkowa ww. spółki jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, które może uczynić kwestię odpowiedzialności nabywcy bezprzedmiotową. Organ nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy. Z takim rozstrzygnięciem organu podatkowego wydanym w trybie odwoławczym nie zgodziła się strona składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 121 § 1 O. p. a także przepisów prawa materialnego – art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez dokonanie jego wykładni w sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 112 § 7 O.p. przez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego obciążające zbywcę z tytułu czynności egzekucyjnych podjętych po zbyciu przez skarżącego składników majątku W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, bez uwzględnienia innych kryteriów. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, materialnego lub procesowego, prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych i wspólnotowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i ustalając materialny stan prawny, adekwatny do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że spór między stronami sprowadzał się do kwestii odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki B z tytułu nabycia składników jej majątku na kwotę przekraczającą [...] zł. Skarżący uważa, że skoro w momencie nabycia składników majątku spółki nie wiedział o istnieniu zaległości podatkowej powinien korzystać z ochrony przewidzianej dla nabywcy działającego w dobrej wierze. Należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie może powołać się na przesłankę wyłączającą odpowiedzialność nabywcy określoną w art. 112 § 1 in fine O.p., albowiem przepis ten w takim kształcie obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2009 r., a to na mocy ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 118). W stosunku zatem do odpowiedzialności skarżącego organ zasadnie zastosował art. 112 § 6 O.p. w brzemieniu obowiązującym w dacie nabycia przezeń składników majątku spółki ([...]). Zgodnie natomiast z tym przepisem nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Należy zauważyć, że zaświadczenie to wydawane jest na wniosek nabywcy. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o wydanie takiego zaświadczenia nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności posiłkowej z art. 112 § 1 O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p. Skarżący kwestionuje również swoją odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po nabyciu przezeń majątku spółki. Z tym poglądem również nie można się zgodzić. Podkreślić należy, że art. 112 § 1 O.p. określa odpowiedzialność podatkową nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy powstałe do dnia nabycia, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei art. 51 § 1 O.p. definiuje zaległość podatkową jako podatek niezapłacony w terminie płatności. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową. Zatem niezależnie od faktu braku zaświadczenia, o którym mowa w art. 306g O.p. przepis art. 112 § 7 O.p. w ogóle nie znajduje w tej sprawie zastosowania, odnosi się on bowiem do zaległości podatkowej powstałej po dniu wydania zaświadczenia, a nie do kosztów egzekucyjnych związanych z zaległością podatkową powstałą wcześniej. Zatem art. 112 § 1 O.p. określa moment nabycia składników majątkowych podatnika przez osobę trzecią jako granicę odpowiedzialności nabywcy jedynie w zakresie zaległości podatkowych. Z kolei art. 112 § 4 O.p. wyłącza odpowiedzialność nabywcy jedynie w zakresie w nim wskazanym, nieobejmującym kosztów egzekucyjnych. Zatem nabywca będzie stosownie do art. 112 § 1 w zw. z art. 107 § 2 pkt 4 O.p. odpowiadał solidarnie ze zbywcą za koszty egzekucyjne zarówno powstałe przed datą nabycia przedsiębiorstwa jak i po tej dacie, jeżeli zaległość podatkowa z związku z którą powstały zaistniała przed nabyciem przedsiębiorstwa. Również w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu. Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego, iż orzekanie o jego odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki B za sierpień 2005 r. miało charakter przedwczesny, gdyż zaległość ta jest kwestionowana w innym postępowaniu. Jeżeli – co nie budzi w sprawie wątpliwości – decyzja określająca zaległość podatkową jest ostateczna, organ nie miał stosownie do art. 201 § 1 pkt 5 O.p. obowiązku zawieszania postępowania. Z kolei nawet ewentualne złożenie wniosku o wzruszenie decyzji o odpowiedzialności podatnika w trybie nadzwyczajnym (np. wniosek o wznowienie postępowania) nie wzrusza domniemania ostatecznej decyzji z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI