III SA/Gl 743/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę nabywcy składników majątku spółki na decyzję o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT, uznając, że nie wykazał on należytej staranności wymaganej do zwolnienia z odpowiedzialności.
Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję o odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy składników majątku spółki B za zaległości z tytułu VAT. A.B. nabył składniki majątku, nie występując o zaświadczenie o braku zaległości, a jedynie dysponując kopiami deklaracji VAT-7. Sąd uznał, że nabywca nie może uwolnić się od odpowiedzialności, gdyż nie dopełnił wymogu uzyskania zaświadczenia, a przepisy dotyczące dobrej wiary nabywcy w brzmieniu obowiązującym w dacie transakcji nie wyłączały jego odpowiedzialności w tej sytuacji. Sąd oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy składników majątku spółki B Sp. z o.o. za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. A.B. nabył składniki majątku spółki, która nie uregulowała zobowiązania podatkowego, a egzekucja okazała się bezskuteczna. Skarżący argumentował, że w momencie transakcji nie wiedział o zaległościach i wykazał należytą staranność, dysponując kopiami deklaracji VAT-7. Kwestionował również odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po nabyciu majątku oraz podnosił, że zaległość podatkowa jest przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej obowiązującymi w dacie nabycia majątku, nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości niewykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Ponieważ skarżący nie wystąpił o takie zaświadczenie, nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności. Deklaracje VAT-7 nie zastępowały wymaganego zaświadczenia. Sąd uznał również, że odpowiedzialność nabywcy obejmuje koszty egzekucyjne związane z zaległością powstałą przed nabyciem, niezależnie od momentu ich powstania. Podkreślono, że przepisy dotyczące odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy obejmują również odsetki i koszty egzekucyjne. Sąd stwierdził również, że postępowanie nie było przedwczesne, a ostateczna decyzja określająca zaległość podatkową nie wymagała zawieszenia postępowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca odpowiada za zaległości podatkowe zbywcy, jeśli nie uzyskał wymaganego zaświadczenia o braku zaległości, nawet jeśli wykazał się inną formą należytej staranności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące w dacie nabycia majątku wymagały uzyskania zaświadczenia o braku zaległości podatkowych jako warunku zwolnienia nabywcy z odpowiedzialności. Inne dokumenty, takie jak deklaracje VAT-7, nie mogły zastąpić tego zaświadczenia. Brak wniosku o wydanie zaświadczenia skutkował odpowiedzialnością nabywcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 112 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności nabywcy składników majątku za zaległości podatkowe zbywcy. W brzmieniu obowiązującym w dacie nabycia majątku, nabywca nie odpowiadał za zaległości niewykazane w zaświadczeniu z art. 306g O.p.
O.p. art. 112 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis stosowany w sprawie, zgodnie z którym nabywca nie odpowiadał za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu z art. 306g O.p.
Pomocnicze
O.p. art. 112 § 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis, którego zastosowania skarżący kwestionował w zakresie odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 306g
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zaświadczenia o braku zaległości podatkowych, którego uzyskanie jest warunkiem zwolnienia nabywcy z odpowiedzialności.
O.p. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej.
O.p. art. 112 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 107 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 201 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 8
Przepis nowelizujący Ordynację podatkową, wprowadzający zmiany w art. 112 § 1.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabywca nie uzyskał zaświadczenia o braku zaległości podatkowych, co wyłącza możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności. Koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po dacie nabycia, związane z zaległością powstałą przed nabyciem, obciążają nabywcę. Postępowanie nie było przedwczesne, gdyż decyzja określająca zaległość podatkową była ostateczna.
Odrzucone argumenty
W momencie nabycia składników majątku spółka nie miała zaległości podatkowych, zostały one stwierdzone dopiero po kontroli. Skarżący wykazał należytą staranność, dysponując kopiami deklaracji VAT-7. Zaległość podatkowa spółki jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego obciążające zbywcę z tytułu czynności egzekucyjnych podjętych po zbyciu majątku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, bez uwzględnienia innych kryteriów. Nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o wydanie takiego zaświadczenia nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności posiłkowej z art. 112 § 1 O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową.
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
sędzia
Mirosław Kupiec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności nabywcy składników majątku za zaległości podatkowe zbywcy, w szczególności wymogu uzyskania zaświadczenia o braku zaległości oraz zakresu odpowiedzialności za koszty egzekucyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie nabycia majątku i może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw, gdzie obowiązują nowsze brzmienia przepisów (np. art. 112 § 1 O.p. po zmianach od 2009 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi podatkowe przy nabyciu firmy, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia kluczowe wymogi formalne, których niedopełnienie może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.
“Kupiłeś firmę i myślisz, że jesteś bezpieczny? Uważaj na długi VAT – brak jednego dokumentu może kosztować fortunę!”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 743/09 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2009-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-07-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Orzepowska-Kyć Ewa Karpińska /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Kupiec Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 699/10 - Postanowienie NSA z 2011-04-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 112 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., w wyniku odwołania A.B. na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] nr [...], orzekającej o odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A, jako nabywcy składników majątku B Sp. z o.o. w D. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od ww. zaległości obliczonymi do dnia nabycia składników majątku ww. spółki w wysokości [...] zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 112 § 1 pkt 3, § 2, § 3, § 4 pkt 2, § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., odtąd O.p.). W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że w dniu [...] została wydana decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] określająca zobowiązanie podatkowe spółki B za lipiec 2005 r. we wskazanej powyżej wysokości. Ponieważ spółka nie wpłaciła w terminie, który upłynął w dniu 25 sierpnia 2005 r., powyższego zobowiązania, przekształciło się ono w zaległość podatkową. Zaległość ta została objęta tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...], ale egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w D. okazała się bezskuteczna. Mając na uwadze powyższe wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy składników majątku ww. spółki. Na podstawie faktury VAT z [...] nr [...] oraz załącznika do tej faktury organ podatkowy I instancji ustalił, że A.B. nabył od spółki B towary na sumę wynoszącą co najmniej [...] zł. Środki te stanowią aktywa trwałe. Ponadto ustalono także, że strona nie wystąpiła do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 112 § 6 O.p. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z [...]. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wskazano, że w chwili dokonania przez A.B. transakcji ze spółką B zobowiązanie podatkowe tej spółki nie występowało, zostało dopiero stwierdzone po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Ponadto odwołujący się uznał, że wykazał należytą staranność, bowiem w chwili transakcji dysponował kopiami deklaracji VAT-7, z których wynikało, że spółka B nie zalega z podatkami. Ponadto sama zaległość podatkowa ww. spółki jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, które może uczynić kwestię odpowiedzialności nabywcy bezprzedmiotową. Organ nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy. Z takim rozstrzygnięciem organu podatkowego wydanym w trybie odwoławczym nie zgodziła się strona składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 121 § 1 O. p. a także przepisów prawa materialnego – art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez dokonanie jego wykładni w sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 112 § 7 O.p. przez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego obciążające zbywcę z tytułu czynności egzekucyjnych podjętych po zbyciu przez skarżącego składników majątku W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, bez uwzględnienia innych kryteriów. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, materialnego lub procesowego, prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych i wspólnotowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i ustalając materialny stan prawny, adekwatny do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że spór między stronami sprowadzał się do kwestii odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki B z tytułu nabycia składników jej majątku na kwotę przekraczającą [...] zł. Skarżący uważa, że skoro w momencie nabycia składników majątku spółki nie wiedział o istnieniu zaległości podatkowej powinien korzystać z ochrony przewidzianej dla nabywcy działającego w dobrej wierze. Należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie może powołać się na przesłankę wyłączającą odpowiedzialność nabywcy określoną w art. 112 § 1 in fine O.p., albowiem przepis ten w takim kształcie obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2009 r., a to na mocy art. 8ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 118). W stosunku zatem do odpowiedzialności skarżącego organ zasadnie zastosował art. 112 § 6 O.p. w brzemieniu obowiązującym w dacie nabycia przezeń składników majątku spółki ([...]). Zgodnie natomiast z tym przepisem nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Należy zauważyć, że zaświadczenie to wydawane jest na wniosek nabywcy. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o wydanie takiego zaświadczenia nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności posiłkowej z art. 112 § 1 O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p. Skarżący kwestionuje również swoją odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po nabyciu przezeń majątku spółki. Z tym poglądem również nie można się zgodzić. Podkreślić należy, że art. 112 § 1 O.p. określa odpowiedzialność podatkową nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy powstałe do dnia nabycia, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei art. 51 § 1 O.p. definiuje zaległość podatkową jako podatek niezapłacony w terminie płatności. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową. Zatem niezależnie od faktu braku zaświadczenia, o którym mowa w art. 306g O.p. przepis art. 112 § 7 O.p. w ogóle nie znajduje w tej sprawie zastosowania, odnosi się on bowiem do zaległości podatkowej powstałej po dniu wydania zaświadczenia, a nie do kosztów egzekucyjnych związanych z zaległością podatkową powstałą wcześniej. Zatem art. 112 § 1 O.p. określa moment nabycia składników majątkowych podatnika przez osobę trzecią jako granicę odpowiedzialności nabywcy jedynie w zakresie zaległości podatkowych. Z kolei art. 112 § 4 O.p. wyłącza odpowiedzialność nabywcy jedynie w zakresie w nim wskazanym, nieobejmującym kosztów egzekucyjnych. Zatem nabywca będzie stosownie do art. 112 § 1 w zw. z art. 107 § 2 pkt 4 O.p. odpowiadał solidarnie ze zbywcą za koszty egzekucyjne zarówno powstałe przed datą nabycia przedsiębiorstwa jak i po tej dacie, jeżeli zaległość podatkowa z związku z którą powstały zaistniała przed nabyciem przedsiębiorstwa. Również w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu. Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego, iż orzekanie o jego odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki B za lipiec 2005 r. miało charakter przedwczesny, gdyż zaległość ta jest kwestionowana w innym postępowaniu. Jeżeli – co nie budzi w sprawie wątpliwości – decyzja określająca zaległość podatkową jest ostateczna, organ nie miał stosownie do art. 201 § 1 pkt 5 O.p. obowiązku zawieszania postępowania. Z kolei nawet ewentualne złożenie wniosku o wzruszenie decyzji o odpowiedzialności podatnika w trybie nadzwyczajnym (np. wniosek o wznowienie postępowania) nie wzrusza domniemania ostatecznej decyzji z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI