III SA/GL 740/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-02-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja działalności gospodarczejwykreślenienieważność decyzjikodeks postępowania administracyjnegoprawo działalności gospodarczejterminypraworządnośćskarżącyorgan administracji

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, uznając brak rażącego naruszenia prawa.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 2007 r. o wykreśleniu go z ewidencji działalności gospodarczej, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i wydanie decyzji w warunkach przestępstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja z 2007 r. nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności, a skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zaprzestania działalności w ustawowym terminie.

Skarżący A. L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 2007 r. o wykreśleniu go z ewidencji działalności gospodarczej, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (art. 7d, 7b, 7e, 87 ustawy Prawo działalności gospodarczej) oraz wydanie decyzji w warunkach przestępstwa (art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a.). Twierdził, że decyzja została wydana z "wykreowaną przez siebie datą sztucznie przedłużającą o rok jej zakończenie", co miało być sprzeczne z prawem i prowadzić do popełnienia przestępstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując na brak podstaw prawnych do takiej decyzji i prawidłowe zastosowanie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter wyjątkowy i dotyczy jedynie kwalifikowanych wad prawnych. Stwierdził, że decyzja z 2007 r. miała podstawę prawną (art. 7e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7a ust. 1 u.d.g.) i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący miał obowiązek zgłoszenia zaprzestania działalności w terminie 14 dni, czego nie uczynił, a organ ewidencyjny prawidłowo wykreślił działalność z datą zgodną z przepisami, nie zaś z datą wsteczną wskazaną przez skarżącego. Ponadto, sąd powołał się na zasadę bezpieczeństwa prawnego i dziesięcioletni termin do stwierdzenia nieważności decyzji, co dodatkowo przemawiało za oddaleniem skargi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja z 2007 r. nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja miała podstawę prawną i nie naruszała prawa w sposób rażący. Skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zaprzestania działalności w terminie, a organ prawidłowo ustalił datę wykreślenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt. 2 - wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt. 6 - w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

p.d.g. art. 7d § 1

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Obowiązek przedsiębiorcy zgłaszania zmian stanu faktycznego i prawnego oraz zaprzestania działalności w terminie 14 dni.

p.d.g. art. 7e § 1

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

pkt. 1 - wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności.

p.d.g. art. 7a § 1

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Podstawa materialnoprawna decyzji o wykreśleniu z ewidencji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nie stwierdza się nieważności decyzji po upływie dziesięciu lat od jej doręczenia lub ogłoszenia, ani gdy wywołała nieodwracalne skutki prawne.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

u.s.k.o.

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja z 2007 r. nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa materialnego. Skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zaprzestania działalności w ustawowym terminie 14 dni. Organ ewidencyjny prawidłowo ustalił datę wykreślenia z ewidencji. Nie zaszła przesłanka wydania decyzji wywołującej czyn zagrożony karą. Po upływie 10 lat od doręczenia decyzji nie można stwierdzić jej nieważności z przyczyn innych niż wskazane w art. 156 § 1 pkt 1, 3-5 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja z 2007 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Decyzja z 2007 r. została wydana w warunkach przestępstwa (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Należało stwierdzić nieważność decyzji z 2007 r.

Godne uwagi sformułowania

"rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnymi i niebudzącymi wątpliwości przepisami i wbrew literalnemu ich brzmieniu" "wykreowaną przez siebie datą sztucznie przedłużającą o rok jej zakończenie" "organ ewidencyjny dokonał wykreślenia z dniem 14 grudnia 2007 r. 'nie uwzględniając informacji strony o zakończeniu działalności z dniem 03.01.2007 r.'" "nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony" "rzuca się w oczy" rozbieżność między treścią decyzji a jej normatywnym wzorcem "Pewność obrotu gospodarczego wymaga bowiem, by dane zawarte w ewidencji działalności gospodarczej nie mogły być zmieniane wiele miesięcy wstecz." "konsekwencje naruszenia zasady praworządności obarczają wyłącznie organ administracji publicznej nawet wtedy, gdy przyczyną wadliwości postępowania lub decyzji są zachowania uczestników postępowania." "nie można stwierdzić jej nieważności po upływie dziesięciu lat od jej doręczenia lub ogłoszenia."

Skład orzekający

Marzanna Sałuda

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Adam Pawlyta

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności art. 156 § 1 i § 2 k.p.a., oraz obowiązków przedsiębiorcy w zakresie zgłaszania zmian w ewidencji działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy Prawo działalności gospodarczej, która została zastąpiona inną ustawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji prawnej jaką jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a także obowiązków przedsiębiorców. Choć stan faktyczny jest specyficzny, pokazuje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów i terminów.

Czy można cofnąć czas w ewidencji działalności gospodarczej? Sąd wyjaśnia granice prawa.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gl 740/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt. 2 k.p.a.; art. 156 par. 1 pkt 6 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 lipca 2023 r. nr SKO.DG/41.2/12/2023/12051/AW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 7 lipca 2023 r., znak: SKO.DG/41.2/12/2023/12051/AW Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ; SKO w Katowicach) odmówiło A. L. (dalej: skarżący; strona) stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z 28 grudnia 2007 r. wydanej w sprawie dotyczącej wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. W podstawie prawnej organ powołał art. 156 § 1 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 17 kwietnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 1 marca 2018 r., Dz.U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.).
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z 8 maja 2023 r. skarżący zwrócił się do SKO w Katowicach "o stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa" decyzji Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r., nr [...] orzekającej wykreślenie z rejestru działalności gospodarczej wpisu z 14 grudnia 1992 r. nr [...] dotyczącego działalności gospodarczej. Zdaniem strony decyzja z 28 grudnia 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 7 d ust.1 w zw. z art. 7b ust.1 i ust. 2 oraz art. 7e ust.1 pkt 1 oraz art. 87 ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.; dalej: p.d.g.), co wyczerpywało przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 2 i pkt 6 k.p.a. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku z 8 maja 2023 r. Prezydent Miasta K. wydając decyzję z 28 grudnia 2007 r. [...] o wykreśleniu z dniem 14 grudnia 2007 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu zarejestrowanego pod numerem [...] wydał ją z rażącym naruszeniem prawa materialnego, które polegało na tym, że "rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnymi i niebudzącymi wątpliwości przepisami i wbrew literalnemu ich brzmieniu i która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację obowiązującego prawa". Strona dalej argumentowała, że Prezydent Miasta K. mając wiedzę o przedmiocie działalności skarżącego (z wpisu i kodu PKD) wydał decyzję z naruszeniem obowiązującego prawa z "wykreowaną przez siebie datą sztucznie przedłużającą o rok jej zakończenie, świadomie czy nieświadomie podżegał do popełnienia przestępstwa w sytuacji gdy działanie bez uprawnień zawodowych zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat dwóch". Dlatego też – w ocenie skarżącego – zasadna jest również druga powołana we wniosku z 8 maja 2023 r. przesłanka obejmująca okoliczność wydania decyzji z 28 grudnia 2007 r. w warunkach przestępstwa (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Zdaniem skarżącego organ rejestrowy (Prezydent Miasta K.) "będąc świadomym, czy nieświadomym bezsensownie wykreował fikcyjną datę zakończenia działalności skarżącego przedłużając ją o rok", co jest niezgodne z prawem.
Zaskarżoną decyzją z 7 lipca 2023 r. SKO w Katowicach odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r., nr [...] argumentując, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz aby w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Zdaniem organu decyzja nie była dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a. Dalej wskazano, że istniała podstawa prawna do orzekania w przedmiotowej sprawie, którą stanowił art. 7e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7d ust. 1 i 7g ust. 1 u.d.g. Została ona powołana w decyzji Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r. Ponadto SKO w Katowicach nie stwierdziło by doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ przepisy nie określają wprost daty wykreślenia podmiotu z ewidencji działalności gospodarczej, gdy wykreślenie następuje na podstawie art. 7e ust. 1 pkt 1 u.d.g., a zatem wobec braku regulacji prawnej nie można stwierdzić by Prezydent Miasta K. wydając decyzję rażąco regulację taką naruszył.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając jej nieważność przez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj.: art. 7e ust.1 pkt. 1 w zw. z art. 7d ust.1 w zw. z art. 7b ust. 1-3 u.d.g., a także art. 87 ust.1 u.d.g. W konsekwencji strona wnosiła o: uchylenie decyzji w całości, jak również o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z przyczyn zawartych w art. 156 § 1 pkt. 2 i 6 k.p.a., zwrot na rzecz skarżącego kosztów postepowania i o wydanie nakazu "o wykreśleniu działalności skarżącego, wpisanej w dniu 14.12.1992r. do rejestru działalności gospodarczej pod numerem [...] prowadzonej przez organ ewidencyjny w Katowicach - z dniem 3 stycznia 2007r.- na podstawie art. 7e ust. 1 pkt. l ustawy". W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała stanowisko zawarte we wniosku z 8 maja 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r. nie była dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 k.p.a., co zostało obszernie wyjaśnione w treści jej uzasadnienia.
Na rozprawie 14 lutego 2024 r. skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze, oraz dodał, że wnosił do sądu powszechnego odwołanie od decyzji w przedmiocie zaliczenia okresu od 3 stycznia 2007 r. do 14 grudnia 2007 r. do okresu ubezpieczenia społecznego, ale sąd oddalił to odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: z 28 października 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 7 lipca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w sprawie przez SKO w Katowicach.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., w związku z czym może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W myśl art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wskazany termin biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, przy czym jego upływ nie jest przesłanką negatywną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a jedynie przesłanką stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie zaś do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się – jak w postępowaniu zwykłym – oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w wyżej wymienionym postępowaniu zwykłym. Wady decyzji administracyjnej stanowiące zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. przyczyny stwierdzenia jej nieważności mają charakter materialny i tkwią w niej samej. W orzecznictwie stwierdza się, że ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość instytucji stwierdzenia decyzji (por. wyrok NSA z 22 września 1999 r., IV SA 1380/97, LEX nr 47894).
Przedmiotem rozważań organu prowadzącego postępowanie w trybie art. 156 k.p.a. winno być zatem jedynie bezsporne ustalenie wystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie, a nie ponowna merytoryczna analiza przepisów w oparciu o nowe dowody zgłoszone przez skarżącą. W konsekwencji zakres kontroli sądowoadministracyjnej ograniczony był wyłącznie do analizy legalności rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym, a nie do kontroli czynności dokonanych przez organ ewidencyjny (Prezydenta Miasta K.) oraz samego rozstrzygnięcia zapadłego w ramach postępowania zwykłego (decyzja z 28 grudnia 2007 r.).
We wniosku z 8 maja 2023 r. inicjującym sprawę skarżący podniósł, m.in. że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W tym zakresie należy wyjaśnić, że w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wtedy, gdy "rzuca się w oczy" rozbieżność między treścią decyzji a jej normatywnym wzorcem. Przedmiotem rażącego naruszenia mogą być tylko przepisy jednoznaczne w swej treści i niebudzące wątpliwości interpretacyjnych. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, LEX nr 47008). Nie stanowi natomiast rażącego naruszenia prawa wybranie jednej z rozbieżnych wykładni przepisu o niejednoznacznej treści, nawet jeśli później wykładnia ta uznana zostanie za nieprawidłową (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., I OSK 1114/21, Legalis nr 2686233). Gdy zaś idzie o skutki decyzji, to liczą się te, których nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności (por. wyrok NSA z 26 marca 2021 r., II OSK 2180/20, Legalis nr 2810599; także: wyrok NSA z11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, LEX nr 47008; wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98, LEX nr 41891). Przy czym, nie każde oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony.
Skarżący wskazał również, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Oznacza to, że podstawą stwierdzenia nieważności jest okoliczność, że dokonanie czynności koniecznych do wykonania decyzji stanowiłoby czyn zagrożony karą. Przesłanka ta stanowi szczególny przypadek niewykonalności prawnej decyzji. Mianowicie już samo podjęcie wykonania decyzji miałoby znamiona czynu zagrożonego sankcją karną. W odniesieniu do przestępstw i wykroczeń zakres stosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 6 co do osób fizycznych, które miałyby wykonać decyzję, będzie wyznaczony bytem przestępstwa lub wykroczenia (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2020 r., II OSK 27/20, Legalis nr 2418242).
Analiza akt sprawy prowadzi do stanowiska, że decyzja Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r. nie została, wbrew stanowisku strony, wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu należy wskazać, że podstawą materialnoprawą wyżej wskazanej decyzji stanowiły przepisy u.d.g., a mianowicie art. 7e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7a ust. 1 u.d.g., zgodnie z którymi wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym wskazana regulacja nakazywała zgłaszać wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego w ciągu 14 dni. Dlatego też – jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r. – organ ewidencyjny dokonał wykreślenia z dniem 14 grudnia 2007 r. "nie uwzględniając informacji strony o zakończeniu działalności z dniem 03.01.2007 r.". Na zarejestrowanym w ewidencji gospodarczej przedsiębiorcy ciążył bowiem obowiązek zgłoszenia organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni, zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do podmiotu gospodarczego i działalności gospodarczej powstałego po wpisie do ewidencji. Dlatego też jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w uzasadnieniu wyroku z 29 marca 1999 r., II SA 124/99 (Legalis nr 2250850): "W praktyce przyjmowano więc dzień zgłoszenia jako ostatni dzień 14-dniowego terminu, co oznacza że zmiany w ewidencji dokonuje się, co najwyżej z datą o 14 dni wcześniejszą niż data zgłoszenia zmian do ewidencji". Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji SKO z 7 lipca 2023 r., że niemożliwa była zmiana, której domaga się skarżący: wykreślenia wpisu z ewidencji z prawie roczną datą wsteczną. Możliwość takiej zmiany - nie mającej zresztą żadnej podstawy w obowiązujących przepisach prawa, podważałaby nie tylko wiarygodność, ale i jakikolwiek sens prowadzenia ewidencji działalności gospodarczej jako rejestru publicznego. Pewność obrotu gospodarczego wymaga bowiem, by dane zawarte w ewidencji działalności gospodarczej nie mogły być zmieniane wiele miesięcy wstecz.
W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym jakie wykształciło się w okresie obowiązywania u.d.g. i poprzedzającej jej ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324) zawierającej w tym zakresie podobne rozwiązania prawne argumentowano, że rezygnacja przez przedsiębiorcę z prowadzenia działalności gospodarczej rodzi po jego stronie obowiązek zawiadomienia o tym fakcie, a do zawiadomienia należy przyłożyć miarę najwyższej staranności. Brak zawiadomienia rodzi bowiem domniemanie, że działalność jest nadal prowadzona. Dlatego też przyjmowano, że w razie uchybienia 14-dniowemu terminowi do zawiadomienia o zaprzestaniu działalności gospodarczej terminem zakończenia tej działalności określonym w decyzji administracyjnej o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej jest data początkowa 14-dniowego okresu poprzedzającego zgłoszenie (por. wyrok NSA z 28 września 1992 r., II SA 462/92, Legalis nr 37454).
Nie zaistniała również przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Ponieważ organ ewidencyjny mógł dokonać zmiany z datą co najwyżej o 14 dni wcześniejszą niż data zgłoszenia do ewidencji (która w stanie faktycznym sprawy nastąpiła 28 grudnia 2007 r.), to prawidłowo orzeczono o wykreśleniu z dniem 14 grudnia 2007 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego 14 grudnia 1992 r. pod numerem [...]. Nie ma przy tym racji skarżący, który twierdzi, że składając wniosek dopiero 28 grudnia 2007 r. mógł on skutecznie żądać wykreślenia wpisu o prowadzonej działalności gospodarczej z datą wsteczną prawie roku. W stanie prawny obowiązującym w dacie złożenia wniosku z 28 grudnia 2007 r., zgodnie z art. 7d ust. 1 u.d.g. przedsiębiorca był obowiązany zgłaszać organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu, i powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Jeżeli zatem jest tak jak twierdzi skarżący we wniosku z 8 maja 2023 r., że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej 3 stycznia 2007 r. to powinien niezwłocznie zgłosić ten fakt właściwemu organowi ewidencyjnemu, czego jednak nie uczynił. Stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 u.p.g. wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Oznacza to, że w myśl cytowanego przepisu o zaprzestaniu działalności organ ewidencyjny jest zawiadamiany przez przedsiębiorcę, przy czym bezspornym jest, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek takiego działania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2012 r., III SA/Gl 2006/11, Legalis nr 1937578). Należy dodać, że gdyby Prezydent Miasta K. spełniłby oczekiwanie skarżącego dotyczące wykreślenia wpisu z datą wsteczną, to wtedy organ doprowadziłby do wydania decyzji naruszającej porządek prawny.
Tymczasem obowiązek stosowania zasady praworządności w postępowaniu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oznacza zobligowanie organów ewidencyjnych do odmowy dokonywania zmian wpisów stojących w sprzeczności z porządkiem prawnym. W doktrynie postępowania administracyjnego ugruntowany jest bowiem pogląd, że art. 7 k.p.a. wiąże zasadę praworządności z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu. Oznacza to obowiązek organu administracji do kontroli przestrzegania prawa przez strony i innych uczestników postępowania, co należy łączyć z faktem, że konsekwencje naruszenia zasady praworządności obarczają wyłącznie organ administracji publicznej nawet wtedy, gdy przyczyną wadliwości postępowania lub decyzji są zachowania uczestników postępowania. Z tego względu organ administracji powinien nie tylko sam przestrzegać prawa, lecz zapobiegać naruszeniom prawa przez strony i innych uczestników postępowania (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., II GSK 268/06, Legalis nr 109159).
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2008 r. została skierowana na prawidłowy adres skarżącego (podany we wniosku z 28 grudnia 2007 r.), lecz pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta i wróciła do organu ewidencyjnego z adnotacją "nie podjęto w terminie". W związku z czym została ona uznana za doręczoną (z upływem 26 lutego 2008 r.) i dołączono ją do akt administracyjnych. Od wyżej wskazanej decyzji nie wniesiono odwołania i stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach taki upływ czasu od wydania decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej i konstytucyjne zasady bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania obywatela do państwa wynikające z art. 2 Konstytucji RP także uzasadniają brak podstaw do wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z 4 listopada 2022 r., I OSK 2191/19, Legalis nr 2857111). Zwrócić należy bowiem uwagę, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 156 § 2 k.p.a. w przypadku pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności nie stwierdza się nieważności decyzji po upływie dziesięciu lat od jej doręczenia lub ogłoszenia. Wobec tego i z tych powodów za chybiony należy uznać zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 k.p.a.
Wszystkie te okoliczności, w kontekście charakteru postępowania jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności sprawiają, że decyzja SKO w Katowicach o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2007 r. jest prawidłowa.
Organ dokonał właściwej analizy akt administracyjnych sprawy i odniósł się do argumentacji skarżącego zawartej we wniosku z 8 maja 2023 r. w stopniu wystarczającym by uznać, że podjęto właściwe rozstrzygnięcie trafnie odmawiające stwierdzenia nieważności omawianej decyzji. Skarżący zdaje się nie zauważać, że postępowanie nadzwyczajne nie może prowadzić do pełnej kontroli decyzji ostatecznej. Nadzwyczajne postępowanie, którego przedmiotem była decyzja w przedmiocie wykreślenia wykazało, że nie narusza ona prawa w sposób rażący, a zatem nie jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Postępowanie nadzwyczajne, mające służyć wzruszeniu ostatecznych decyzji i postanowień, może dotyczyć tylko najpoważniejszych wad tych aktów. Nie może ono zastępować kontroli instancyjnej i prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., II OSK 1328/19, Legalis nr 2711186). Przedmiotowa decyzja pozostaje w obrocie prawnym i powoduje skutki takie jak każda inna decyzja ostateczna.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę