III SA/GL 22/20

III SA/Gl 22/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1019/20 - Wyrok NSA z 2023-11-09
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1131
art. 140 ust. 1, ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M.K.(K.) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r., nr [...], Idz. [...], naliczającą opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 3273 ton kopaliny - piasku na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., w okresie od 7 marca 2017 r. do [...] r., w wysokości 78 552 zł.
Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1257; dalej Kpa), w zw. z art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1131 ze zm.; dalej Pgg).
W uzasadnieniu odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podkreślono, że w dniu 14 marca 2017r. do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. wpłynęło zawiadomienie Zastępcy Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r., o stwierdzeniu przypadku noszącego znamiona nielegalnej eksploatacji piaskiem, na terenie działek nr [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S.. W zawiadomieniu poinformowano organ nadzoru górniczego, że na prowadzone roboty nie udzielono pozwolenia na budowę lub innego uprawnienia wynikającego z ustawy Prawo budowlane, jak również o tym, że roboty te nie są prowadzone w oparciu o decyzję ustalającą kierunek i termin rekultywacji, na podstawie przepisów o ochronie gruntów leśnych i rolnych.
W dniu 15 marca 2017r. przedstawiciele Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili oględziny terenu położonego przy ul. [...] w S. stwierdzając, że został wykonany, na tej nieruchomości, wykop o wymiarach: 80m długości, 12-20m szerokości i 3,3m głębokości, z którego wybrany został piasek. Wykop na odcinku około 26 m został zasypany nawiezionymi masami ziemnymi. Wydobyty piasek zmagazynowano na pryzmie przyległej do wykopu o wymiarach 80m długości, 10-16m szerokości i około 4,5m wysokości. W trakcie wizji pracowników organu na tym terenie nie przebywały osoby trzecie. Nie stwierdzono również sprzętu służącego do wydobywania i transportowania wydobytego piasku. W terenie nie prowadzano żadnych prac. W czasie rozpoznania dokonano pomiaru geodezyjnego przy użyciu odbiornika GPS Trimble oraz wykonano zdjęcia terenu, w rejonie wykonanego wykopu.
Na podstawie danych otrzymanych z Wydziału Geodezji i Kartografii tj.: fragmentu mapy ewidencyjnej oraz wypisu skróconego z rejestru gruntów, ustalono właścicieli działek oraz numery działek, na których wykonano wykop i zmagazynowano piasek. Wykop wykonano na działkach nr: [...],[...],[...],[...] i [...], natomiast piasek zmagazynowano na działkach nr: [...],[...] i [...]. Właścicielem działki nr [...], zgodnie z informacjami zawartymi w wypisie z rejestru gruntów, jest Skarb Państwa, natomiast właścicielami pozostałych działek są osoby fizyczne lub właściciele są nieznani.
Wstępne czynności wyjaśniające, podjęte przed wszczęciem postępowania, nie pozwoliły jednoznacznie ustalić, kto bez wymaganej koncesji wykonał wykop piasku, na działkach nr [...], [...],[...] i [...], położonych przy ul. [...] w S..
Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zawiadomieniem z dnia 10 maja 2017r., wszczął z urzędu postępowanie, wobec strony - S. Z., ojca właścicielki działki nr [...], obecnego w dniu dokonania wykopu. S. Z. został przesłuchany w charakterze strony w dniu 19 października 2017 r. Zeznał, że nie ma żadnej wiedzy na temat wykopów, które powstały na przedmiotowych działkach, Poinformował również, że zgodził się na przyjęcie ziemi z wykopu wykonanego przy ul. [...] w S., przez firmę "A", która prowadziła budowę osiedla mieszkaniowego. Zakwestionował również treść protokołu sporządzonego podczas wizji w terenie w dniu [...] r., przez pracowników Urzędu Miasta w S. i Straży Miejskiej.
W związku z informacjami pozyskanymi w trakcie przesłuchania strony organ administracji publicznej przesłuchał w charakterze świadków T. P. i B. S., pracowników Urzędu Miasta S., przeprowadzających wizję w terenie w dniu [...] r. Z zeznań tych osób wynika, że stwierdzili, iż do wykopu dowożone są przez firmę J. K. z R. masy ziemne z wykopu wykonanego przy ul. [...] w S.. Roboty te wykonywano na zlecenie firmy "A" z D.. W trakcie wizji nie ustalono na czyje polecenie wykonano wykop. Na podstawie zeznań świadków nie można było w sposób jednoznaczny wskazać podmiotu, który wykonał wykop w piasku. W trakcie przesłuchania, świadkowie wskazali nazwy firm, które ich zdaniem mogły uczestniczyć w wykonaniu wykopu tj.: "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D., "B" sp. z o.o. i J. K. S.C. z siedzibą w R..
W trakcie postępowania przesłuchano w dniu 4 stycznia 2018r. R. K., prezesa "A" Sp. z o.o., a w dniu 26 stycznia 2018r. M. K. i M. J. wspólników Spółki J. K. S.C. Z wyjaśnień złożonych przez tych świadków wynika, że ich firmy nie prowadziły działalności związanej z wydobyciem piasku na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S.. R. K., pismem z dnia 11 stycznia 2018r., przekazał informację, że wykop przy ul. [...] w S. wykonywany był przez firmę "C".
Przesłuchiwany w charakterze świadka S. K. zeznał, że firma "B" Sp. z o.o. zleciła wykonanie usługi firmie "C", w zakresie wykonania wykopu, na działce nr [...] przy ul. [...] w S., pod budynek mieszkalny wielorodzinny z parkingiem podziemnym - II etap - o kubaturze ok. 6000 m. Świadek wyjaśnił, że do przedmiotowych robót skierował M. P.. Przesłuchiwany w charakterze świadka M. K. zeznał, że samochody ciężarowe i koparki, należące do firmy jego ojca, skierowane zostały przez niego, w rejon działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., w celu wykonania na tych działkach wykopu w piasku. Wykop przy ul. [...] w S. nie został dokończony ze względu na interwencję w dniu [...]r. Straży Miejskiej w S.. Świadek zeznał, że prace te wykonywano na ustne zlecenie kierownika z firmy "B" P. K..
P. K., zeznał, że masy ziemne powstałe z wykopu wykonanego pod fundament osiedla, budowanego przy ul. [...] w S., wywożone były na wysypisko miejskie w S., a część mas gromadzona była na terenie budowy osiedla. Zeznał również, że nie przebywał na nieruchomości położonej przy ul. [...] w S..
Natomiast prezes spółki "B", L. B. zeznał, że nie wie, kto zlecił firmie "C" z R. wykonanie wkopu przy ul. [...] w S., natomiast jego spółka nie prowadziła na terenie przedmiotowych działek przy ul. [...] żadnych prac. Rzeczywiście zawarł ze spółką "C" umowę na piśmie, ale w kwestii wykonania wykopu pod budynek mieszkalny wielorodzinny z parkingiem podziemnym przy ul. [...] w S..
Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K., opierając się na zeznaniach złożonych w dniu 20 lutego 2018r. przez M. K., zawiadomieniem z dnia 16 maja 2018r, wszczął z urzędu postępowanie, wobec niego, w sprawie prowadzenia eksploatacji kopaliny bez wymaganej koncesji na działkach, położonych przy ul. [...] w S.. Natomiast decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie wobec S. Z..
Przesłuchiwany w charakterze strony M. K. zeznał, że w okresie od 7 do [...]r. nadzorował pracę operatorów koparek i kierowców samochodów ciężarowych i wydawał bezpośrednie polecenia operatorom koparek do prowadzenia robót związanych z wykopaniem piasku, z działek, położonych przy ul. [...] w S..
Natomiast przesłuchiwani w charakterze świadków – S. C. i A. W., funkcjonariusze Straży Miejskiej w S., przyznali, że brali udział w oględzinach w dniu [...] r., ale nie znają M. P. i nie wiedzą, jaką pełnił rolę w przedsięwzięciu.
W tym stanie rzeczy Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...]r. ustalił dla M. K. opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 3273 ton kopaliny - piasku na działkach nr: [...],[...],[...],[...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., w okresie od 7 marca 2017r. do [...]r., w wysokości 77 256zł. Pełnomocnik strony wniósł odwołanie od tej decyzji a Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], l.dz. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji ustalił, w oparciu o wykonane pomiary geodezyjne w dniu 15 marca 2017r. i sporządzoną "Dokumentacją ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji" z marca 2017r. organ, że objętość wykopu w piasku z terenu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., wynosi 1632 metrów kwadratowych. Obliczona ilość pozyskanej kopaliny wynosi 3273 ton Ilość wydobytej kopaliny w okresie od 7 do [...]r., wyniosła 2046 metrów kwadratowych .
Następnie organ ustalił, że M. K. nie posiada wymaganej koncesji na prowadzenie wydobywania kopaliny z terenu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S.. Wobec powyższego ustalił względem niego , opłatę podwyższoną w wysokości 78 552zl.
Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia pełnomocnik strony wniósł odwołanie od ww. decyzji żądając stwierdzenia jej nieważności, względnie uchyleni i umorzenia postępowania pierwszej instancji względem Odwołującego.
Zaskarżonej decyzji w odwołaniu zarzucono
1) nieważność - na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a., albowiem decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania, gdyż uznano za stronę postępowania o ustalenie opłaty podwyższonej zleceniobiorcę głównego zainteresowanego w sprawie;
2) naruszenie art. 140 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9 Pgg, przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w postaci ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji, podczas gdy to nie Odwołujący powinien zostać objęty zobowiązaniem, a "B" sp. z o.o. jako zleceniodawca i rzeczony przedsiębiorca wskazany w słowniczku ustawowym;
3) naruszenie art. 6 i art. 76 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dokumentu w postaci protokołu z oględzin ww. działek, w sytuacji gdy dowód z oględzin został przeprowadzony z rażącym naruszeniem art. 79 § 1 i 2 K.p.a., czynność ta nie została powtórzona przez organ, a zatem protokół ten nie może stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone;
4) naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez:
a) niepodjęcie wszelkich kroków prowadzących do wyjaśnienia sprawy, nałożenie obowiązku na osobę, która temu nie powinna odpowiadać, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i wyrywkowy przejawiający się m. in. w:
- dokonaniu czynności ze zdjęć jedynie z jednego dnia,
- braku ustalenia czy "A" sp. z o.o. albo "B" sp. z o.o. zapłaciły za składowanie kopaliny, a jeśli tak to komu, oraz czy "A" sp. z o.o. dysponowała koncesją albo starała się o nią;
b) niedostateczne rozważenie i błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkiem czego było dokonanie ustalenia faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym w postaci rzeczywistej ilości wykopanego piasku, stwierdzenia odpowiedzialności odwołującego wbrew dowodom z osobowych źródeł, które wprost nie podały, aby jakkolwiek odpowiedzialnym za czyn opisany miał być odwołujący.
Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami odwołania i zaskarżoną decyzją podzielił ocenę wyrażoną w decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu stwierdził, że spór w sprawie sprowadza się do kwestii uznania odwołującego się za stronę postępowania. W tej materii nie dał wiary twierdzeniom odwołującego się a za wiarygodne uznał zeznania R. K., prezesa spółki "A" i P. K., prezesa spółki "B". W ocenie organu zeznania tych świadków pokrywają się z zeznaniami osób trzecich – w szczególności B. S., pracownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Środowiska Urzędu Miasta w S.. W oparciu o jej zeznania przyjęto, że firma J. K. transportowała odpady z budowlanego osiedla mieszkaniowego w S. przy ul. [...], K. na zlecenie developera, tj. firmy "A", a wykonawcą robót była firma "B", jednak zlecenie to dotyczyło transportu odpadów, a nie - będącego przedmiotem niniejszego postępowania - wydobycia kopaliny (wykonania wykopu). Za bezprzedmiotowy dla sprawy uznano fakt, że M. K. nie jest właścicielem przedmiotowych działek, gdyż jego odpowiedzialność za wydobycie kopaliny bez koncesji znajduje podstawę nie w art. 143 ust. 3 Pgg, ale w art. 143 ust. 2 pkt 2 Pgg, jako podmiotu, który prowadził działalność bez wymaganej koncesji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony zarzucił organowi:
1) na podstawie art. 156 §1 pkt 4 kpa w zw. z art. 28 kpa nieważność, albowiem decyzja została skierowana do osoby niebędącą stroną postępowania, gdyż uznano za stronę postępowania o nałożenie opłaty podwyższonej zleceniobiorcę głównego zainteresowanego w sprawie
2) naruszenie prawa materialnego a to art. 140 ust.2 ustawy z dnia 9.06.2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U., z 2017r., poz. 2126 z późn. zm.) w zw. z art. 5 pkt 9 cytowanej tu ustawy przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w postaci nałożenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji, podczas, gdy to nie odwołujący powinien zostać objęty zobowiązaniem, a "B" sp. z o.o. jako zleceniodawca M. P. i rzeczony przedsiębiorca wskazany w słowniczku ustawowym
3) naruszenie art. 6 i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie na podstawie dokumentu w postaci protokołu z oględzin ww. działek, w sytuacji gdy dowód z oględzin został przeprowadzony z rażącym naruszeniem art. 79 §1 i 2 k.p.a., czynność ta nie została powtórzona przez organ, a zatem protokół ten nie może stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone.
4) naruszenie art. 7 kpa , art. 7a, 77 kpa i 80 kpa poprzez:
a) niepodjęcie wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, nałożenie obowiązku na osobę, która temu nie powinna odpowiada dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i wyrywkowy przejawiający się m. in. w :
- dokonaniu czynności ze zdjęć jedynie z jednego dnia,
braku ustalenia czy "A" sp. z o.o. albo "B" sp. z o.o. zapłaciły za składowanie kopaliny a jeśli tak to komu czy "A" sp. Z o.o. Dysponowała koncesją albo starała się o nią
b) niedostateczne rozważenie i błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkiem czego było dokonanie ustalenia faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym w postaci rzeczywistej ilości wykopanego piasku, stwierdzenia odpowiedzialności odwołującego wbrew dowodom z osobowych źródeł, które wprost nie podały, aby jakkolwiek odpowiedzialnym za czyn opisany miał być odwołujący
W uzasadnieniu skargi zakwestionował argumentację przedstawioną w decyzji, albowiem bezsprzecznie " w trakcie wizji nie ustalono na czyje polecenie wykonano wykop". Zaznaczył, ze zleceniodawcą było przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. z siedzibą w D., które wskazało M. K., gdzie ma się udać i co ma wykonać, zaś ten był jedynie zleceniobiorcą i tylko wykonywał polecenia zleceniodawcy czyli firmy "A", co potwierdzają nie tylko zeznania samego zainteresowanego, ale i zeznania przesłuchanych w sprawie świadków w osobach strażników miejskich, którzy bezbłędnie i bez chwili zastanowienia nie potrafili go przypisać do tejże sprawy, czy też inni świadkowie wyraźnie wskazywali, że to "B" kierował pracami.
Trudno uznać za niewiarygodne zeznania strony w sytuacji, w której potwierdzają te wersję wszyscy inni świadkowie, a poza S. K. żaden z nich nie jest związany z osobą skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że żaden ze świadków przesłuchiwanych w sprawie nie stwierdził jakoby spółka "A" bądź "B" byli zleceniodawcami wykonania wykopu na działkach przy ulicy [...] w S.. Zarówno strażnicy miejscy jak i pracownicy Urzędu Miasta w S. nie mieli wiedzy na ten temat a S. K. potwierdził jedynie istnienie zlecenia w zakresie wykopu pod budynek mieszkalny wielorodzinny z parkingiem podziemnym przy ul. [...] w S., który to fakt jest w sprawie bezsporny. Natomiast okoliczność zawarcia umowy zlecenia na piśmie co do wykopu na ulicy [...] w ocenie organu poddaje w wątpliwość istnienie drugiego, ustnego zlecenia, co do wykopu przy ulicy [...]. Podkreślono także, że organy obu instancji oparły się nie na zdjęciach tylko z jednego dnia, ale uwzględniły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 3169, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że przedmiotem sporu jest zasadność nałożenia opłaty eksploatacyjnej podwyższonej na M. K. jako tego podmiotu który na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., w okresie od 7 marca 2017 r. do [...] r., dokonał wydobycia bez wymaganej koncesji 3273 ton kopaliny - piasku co skutkowało obowiązkiem zapłaty opłaty podwyższonej w wysokości 77 256 zł.
Zdaniem organu to M. K. dokonał wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji, natomiast strona skarżąca twierdzi, iż organy błędnie przyjęły iż to on jest stroną tego postępowania. Utrzymuje, iż w ramach umowy zlecenia ustnego otrzymanego od firmy "B" podjął się wykopu i wydobycia piasku z działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S.. Zatem to "B" winien zostać uznany za stronę tego postępowania i wobec niego winna zostać wydana sporna decyzja. Skarżący zarzucił także naruszenie prawa procesowego poprzez nie podjęcie wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy i oparcie decyzji o dowody – protokół z oględzin działek gdy został on przeprowadzony z naruszeniem art. 79 k.p.a.
Sąd orzekający nie podziela stanowiska strony skarżącej, podzielając zaś na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego ocenę organu, iż to M. K. jest podmiotem, który dokonał wydobycia kopaliny na w/w działkach przy ul. [...] w S. bez wymaganej koncesji i to on jest stroną tego postępowania.
Sąd uznał także, że stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony przez organy nadzoru górniczego, zgodnie z regułami określonym w art. 7 , 77, 80 kpa i przyjął go za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Uznał także, że organ dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane normy prawa materialnego a to art. 143 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust.1 i ust.2 pkt 2, obejmując zaskarżoną decyzją M. K. i przyznając mu status strony w niniejszym postępowaniu wobec którego to winna być ustalona opłata podwyższona za wydobywanie kopaliny bez koncesji.
W świetle art. 143 ust. 2 Pgg w sprawach określonych w dziale VII, tym tych dotyczących opłaty podwyższonej stroną postępowania jest odpowiednio przedsiębiorca (pkt 1) albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji (pkt 2), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych(pkt 3), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych (4). W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne (ust. 3 art. 143).
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie. Ponadto, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji za wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 4 ust. 1 Pgg. W przypadku naruszenia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4 pgg. Decyzje ustalająca opłatę podwyższoną nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie (art. 143 ust. 10). W sprawach określonych działem VII stroną postępowania jest odpowiednio:1) przedsiębiorca zdefiniowany w art. 6 pkt 9 jako podmiot posiadający koncesję na wydobywanie kopaliny, albo 2) podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji. Brzmienie przepisu art. 143 Pgg nie budzi wątpliwości i wynika z niego jednoznacznie kto jest stroną postępowania o ustalenie opłaty podwyższonej. Może być nim przedsiębiorca posiadający koncesję z naruszeniem jej warunków albo każdy, kto wydobywa kopaliny bez koncesji czy zgłoszenia dopuszczonego na warunkach art. 4 Pgg. I z tym ostatnim przypadkiem w sprawie mamy do czynienia. Ustawodawca w w/w przepisie użył spójnika "albo" co oznacza iż któryś z podmiotów przepisem tym wskazany może być uznany za stronę postępowania. W sytuacji gdy dochodzi do faktycznego wydobycia kopaliny (odłączenia od złoża) bez spełnienia warunków określonych ustawą Prawo Górnice i geologiczne ma miejsce prowadzenie działalności bez wymaganej koncesji w zakresie wydobywania kopalin ze złóż.
Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że sprawa została zainicjowana pismem z 14.03.2017r. Zastępcy Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r., l.dz. [...], o stwierdzeniu przypadku noszącego znamiona nielegalnej eksploatacji piasku, na terenie działek nr [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S.. W zawiadomieniu poinformowano organ, że na prowadzone roboty nie udzielono pozwolenia na budowę lub innego uprawnienia wynikającego z ustawy Prawo budowlane, jak również o tym, że roboty te nie są prowadzone w oparciu o decyzję ustalającą kierunek i termin rekultywacji, na podstawie przepisów o ochronie gruntów leśnych i rolnych. Do wniosku dołączono uwierzytelnione kopie protokołów Urzędu Miejskiego w S. z dnia 13.03.2017r., z postępowania wyjaśniającego dotyczącego zasypywania ziemią wykopu zlokalizowanego w rejonie ul. [...] w S. oraz z postępowania wyjaśniającego dotyczącego dowozu odpadów do tego wykopu.
W dniu 15.03.2017r. przedstawiciele OUG w K. przeprowadzili oględziny terenu położonego przy ul. [...] w S. stwierdzając, że został wykonany, na tej nieruchomości, wykop o wymiarach: 80m długości, 12-20m szerokości i 3,3m głębokości, z którego wybrany został piasek. Wykop na odcinku około 26m został zasypany nawiezionymi masami ziemnymi. Wydobyty piasek zmagazynowano na pryzmie przyległej do wykopu o wymiarach 80m długości, 10-16m szerokości i około 4,5m wysokości. W trakcie wizji pracowników OUG w K., na tym terenie nie przebywały osoby trzecie. Nie stwierdzono również sprzętu służącego do wydobywania i transportowania wydobytego piasku. W terenie nie prowadzano żadnych prac. W czasie rozpoznania dokonano pomiaru geodezyjnego przy użyciu odbiornika GPS Trimble oraz wykonano zdjęcia terenu, w rejonie wykonanego wykopu. W dniu 21 marca 2017r. Dyrektor OUG wystąpił z wnioskiem do Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta S. o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym gdzie na ich podstawie ustalono właścicieli działek oraz numery działek, na których wykonano wykop działki nr: [...],[...],[...],[...] i [...], i zmagazynowano piasek działki nr: [...],[...] i [...]. Jak ustalono właścicielem działki nr [...], jest Skarb Państwa, natomiast właścicielami pozostałych działek są osoby fizyczne .
Dyrektor OUG wezwał T. P. i B. S., pracowników Urzędu Miasta S., będących na wizji w terenie w dniu 13.03.2017r. w celu ustalenia przebiegu zdarzenia. Z wyjaśnień złożonych w dniu 13 listopada 2018r. przez B. S. i T. P. wynika m.in., że oględziny w terenie przeprowadzono w związku ze zgłoszeniem Straży Miejskiej w S., dotyczącym dowożenia odpadów, w rejon ul. [...] w S.. W trakcie oględzin stwierdzono , że do wykopu dowożone są przez firmę J. K. z R. masy ziemne z wykopu wykonanego przy ul. [...] w S.. Roboty te wykonywano na zlecenie firmy "A" z D.. W trakcie wizji nie ustalono na czyje polecenie wykonano wykop. Na podstawie zeznań świadków nie można było w sposób jednoznaczny wskazać podmiotu, który wykonał wykop w piasku. W trakcie przesłuchania, w/w świadkowie wskazali nazwy firm, które ich zdaniem mogły uczestniczyć w wykonaniu wykopu tj.: "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D., "B" sp. z o.o. i J. K. S.C. z siedzibą w R..
W trakcie postępowania przesłuchano 4 stycznia 2018r. R. K., Prezesa "A" Sp. z o.o., a 26 stycznia 2018r. M. K. i M. J. wspólników Spółki J. K. S.C. którzy zeznali, iż ich firmy nie prowadziły działalności związanej z wydobyciem piasku na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S.. R. K. Prezes firmy "A" Sp. z o.o., pismem z dnia 11.01.2018r., przekazał informację, że wykop przy ul. [...] w S. wykonywany był przez firmę "C". W związku z powyższym Dyrektor OUG wezwał do złożenia zeznań w charakterze świadka S. K., który 1 lutego 2018r zeznał, że firma "B" Sp. z o.o. zleciła wykonanie usługi firmie "C", w zakresie wykonania wykopu, na działce nr [...] przy ul. [...] w S., pod budynek mieszkalny wielorodzinny z parkingiem podziemnym - II etap - o kubaturze ok. 6000m, a do przedmiotowych robót skierował syna M. P.. Będąc przesłuchiwany w tym dniu S. K. powołał się na umowę "zlecenia wykonania usługi" w obrębie Z. przy ul. [...] w S.. Dyrektor OUG w K. wezwał M. P., do złożenia zeznań w charakterze świadka i ten 20 lutego 2018r. zeznał, że samochody ciężarowe i koparki, należące do firmy "C" z siedzibą przy ul. [...], [...]-[...] R., skierowane zostały przez niego, w rejon działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., w celu wykonania na tych działkach wykopu w piasku. Wykop przy ul. [...] w S. nie został dokończony ze względu na interwencję w dniu [...]r. Straży Miejskiej w S.. Świadek zeznał, że prace te wykonywano na zlecenie kierownika z firmy "B" Pana P. K..
Przesłuchany 13 marca 2018r. P. K. zeznał, że masy ziemne powstałe z wykopu wykonanego pod fundament osiedla, budowanego przy ul. [...] w S., wywożone były na wysypisko miejskie w S., a część mas gromadzona była na terenie budowy osiedla. Zeznał również, że nie przebywał na nieruchomości położonej przy ul. [...] w S.. Na potwierdzenie swoich zeznań, świadek P. K. przedstawił treść umowy "zlecenia wykonania usługi" z dnia 6 marca 2017 r., jaka została zawarta pomiędzy "B" sp. z o.o. a firmą "C", w której jako miejsce wykonania usługi polegającej na wykonaniu "wykopu pod budynek mieszkalny wielorodzinny z parkingiem podziemnym - II etap - około 6000m", wskazano działkę nr [...] obręb Z. przy ul. [...] w S., a jako termin realizacji usługi: "7.03.2017 do 25.03.2017 r.".
W toku postępowania w dniu 5 kwietnia 2019r. przesłuchano powtórnie M. P. który zeznał, że w okresie od 7 do [...]r. nadzorował pracę operatorów koparek i kierowców samochodów ciężarowych i wydawał bezpośrednie polecenia operatorom koparek do prowadzenia robót związanych z wykopaniem piasku, z działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S..
Dyrektor OUG w K., uwzględniając wniosek pełnomocnika strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków S. C. A. W. przesłuchał ich w dniu 21 sierpnia 2019r. Świadkowie wyjaśnili, że oględziny w terenie przy ul. [...] w S., w dniu 13.03.2017r. przeprowadzili wspólnie z pracownikami Urzędu Miejskiego w S.. Zeznali iż nie znają Pana M. P. i nie wiedzą, jaką pełnił rolę w przedsięwzięciu.
W tak ustalonym stanie faktycznym i zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym prawidłowo organy przyjęły, iż to M. K. był podmiotem, który prowadził działalność co do wydobycia kopaliny bez koncesji. Sąd nie dał wiary twierdzeniom strony skarżącej, iż została zawarta umowa zlecenia z firmą "B" na roboty ziemne na działkach przy ul [...] w S.. Przeczą temu dowody zebrane w aktach. Przede wszystkim przeczą temu zeznania P. K. kierownika nadzorującego budowę w firmie "B", który przesłuchany w charakterze świadka z dniu 20 lutego zeznał iż nigdy nie wskazywał firmie "C" S. K. miejsca przy ul. [...] w S., gdzie ta miałaby wykonać jakiekolwiek wykopy. Przyznał natomiast iż zlecał firmie "C" "wykop pod budynek przy ulicy [...] pod budowę budynku wielorodzinnego" (vide protokół przesłuchania świadka z dnia 13 marca 2018 r.). i w tym zakresie na potwierdzenie swych zeznań przedstawił treść umowy "zlecenia wykonania usługi" z dnia 6 marca 2017 r., jaka została zawarta pomiędzy "B" sp. z o.o. a firmą "C", w której jako miejsce wykonania usługi polegającej na wykonaniu "wykopu pod budynek mieszkalny wielorodzinny z parkingiem podziemnym - II etap - około 6000m", wskazano działkę nr [...] obręb Z. przy ul. [...] w S.. W ocenie Sądu skoro była zawarta umowa zlecenia w formie pisemnej (vide k 146 akt adm.) na prace wykopu pod adresem [...] w S. jej brak w zakresie innej lokalizacji robót a to przy [...] w S. oznacza iż takowej umowy w istocie rzeczy nie było pomiędzy stronami. Sąd zauważa iż w interesie strony gdyby zlecenie na dokonanie takowych robót było dane chociażby ustnie, było takie ułożenie stosunków gospodarczych pomiędzy stronami by znalazło to odzwierciedlenie w formie pisemnej, chociażby w celu zabezpieczenia stron umowy dla celów wynagrodzenia za dokonane usługi. Skoro takowej pisemnej umowy brak to zdaniem Sądu takowego zlecenia na roboty w lokalizacji przy ul. [...] w S. nie było. Ta ocena znajduje potwierdzenie także w innych dowodach zebranych w aktach sprawy, a to w zeznaniach l. B. - prezesa firmy "B" sp. z o.o. , który oświadczył, że firma "B" sp. z o.o. nie zlecała wykonywania wykopu przy ul. [...] w S. i nie prowadziła na terenie przedmiotowych działek przy ul. [...] żadnych prac. Także przesłuchiwani w dniach: 29 lipca 2019 r. i 21 sierpnia 2019 r. funkcjonariusze straży miejskiej nie pamiętający szczegółów dotyczących interwencji, która miała miejsce [...] r. nie potwierdzili, że przedmiotowe wykopy zostały dokonane na zlecenie firmy "B". Także zeznania świadka B. S., nie potwierdzają odpowiedzialności firmy "B" czy "A" za wydobycie kopaliny na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...], przy ul. [...] w S.. W konsekwencji nietrafnymi są zarzuty art. 140 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.g.g., ani art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Podsumowując stwierdzić należy, że nielegalna eksploatacja kopaliny została prawidłowo wykazana całością materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Prowadząc postępowanie administracyjne związane z wydaniem zaskarżonej decyzji organy podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) oraz załatwienia sprawy oraz w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). W trakcie postępowania w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony został cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Organy dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdzając, iż to strona skarżąca była podmiotem który prowadził na działkach przy ul. [...] w S. wydobycie kopaliny bez koncesji. W tym zakresie nie doszło do przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów .Chybionym jest również zarzut naruszenia art. 6 i art. 76 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie na podstawie dokumentu w postaci protokołu oględzin z przedmiotowych działek z naruszeniem art. 79 § 1 i 2 k.p.a.
Niezasadnym jest zarzut naruszenia art. 6 i art. 76 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie protokołu oględzin z przedmiotowych działek, przeprowadzonego z naruszeniem art. 79 § 1 i 2 K.p.a. W sytuacji bowiem gdy protokół ten został sporządzony zgodnie z art. 153 ust. 1 pkt 4 P.g.g. który stanowi ,iż przy wykonywaniu nadzoru i kontroli upoważnionym pracownikom organów nadzoru górniczego przysługuje prawo żądania udzielania wyjaśnień w zakresie niezbędnym do sprawowania nadzoru i kontroli to regulacja ta jako szczególna wobec art. 79 k.p.a. wyklucza zastosowanie art. 79 k.p.a.(tak WSA w Gliwicach w wyroku o sygn. akt III SA/Gl 1393/16, CBOSA). Zatem w tym przypadku nie doszło do naruszenia art. 79 k.p.a., zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1) oraz ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Z tym, że w rozpoznawanej sprawie strona miała możliwość zapoznania się z przedmiotowymi wyjaśnieniami oraz możliwość odniesienia się do nich w trakcie prowadzonego postępowania.
Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.