III SA/GL 724/24

III SA/Gl 724/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Dorota Fleszer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 41 k.p.a.; art. 107 par. 3 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 19 czerwca 2024 r. nr EKO/2S/1/7302A w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Rektora Uniwersytetu[...] w K. (dalej: Rektor, organ; organ administracji) nr EKO/2S/1/7302A z 19 czerwca 2024 r. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1668 z późn. zm.), art. 104 - w związku z art. 107 oraz art. 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 77, z późn. zm.) oraz § 37 ust 2 pkt. 1 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] w K. skreślono P. S. (dalej: skarżący, strona) z listy studentów Uniwersytetu [...] w K. z powodu niezłożenia ślubowania.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w związku z przyjęciem na studia w wyniku postępowania rekrutacyjnego w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023 skarżący był zobowiązany, zgodnie z § 2 ust. 1 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] w K. do złożenia ślubowania w terminie do 30 dni od daty rozpoczęcia zajęć tj. do 29 marca 2023 r., a ponieważ skarżący nie złożył ślubowania to zgodnie z § 35 ust. 2 pkt. 1, skarżący został skreślony z listy studentów z powodu niepodjęcia studiów, ponieważ nie złożył ślubowania w ciągu 30 dni od daty rozpoczęcia zajęć.
W zaskarżonej decyzji pouczono skarżącego o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora Uniwersytetu [...] w K., a w przypadku nieskorzystania z tego środka zaskarżenia o prawie wniesienia skargi do Sądu.
Pismem z 26 lipca 2024 r. zatytułowanym jako "skarga na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. nr EKO/2S/1/7302A z dnia 19 czerwca w przedmiocie skreślenia z listy studentów wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów)" skarżący złożył jej pierwszą stronę, którą opatrzył podpisem. W dniu 24 marca 2025 r. (wpływ do Sądu) skarżący złożył pismo – cyt.: "w uzupełnieniu treści skargi", w której sformułował następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niewłaściwe poinformowanie skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu skreślenie z listy studentów, a to przesłanie zawiadomienia na nieaktualny adres zamieszkania, przy jednoczesnym posiadaniu przez organ wiedzy w zakresie aktualnego adresu zamieszkania i korespondencyjnego skarżącego, który wskazywał on w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach sygn. akt: III SA/Gl 460/23 oraz w piśmie kierowanym do Działu Windykacji i Rozliczeń U[...] w K.;
2. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Mając powyższe na uwadze wniósł o:
I. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
II. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu ww. pisma strony z 24 marca 2025 r. (data wpływy do Sądu) skarżący argumentował, że organ "nigdy nie zawiadomił mnie prawidłowo o wszczęciu postępowania administracyjnego (...), a o wszczęciu tego postępowania dowiedziałem się już po wydaniu decyzji w sprawie". Skarżący dalej przekonywał, że "organ był w posiadaniu numeru telefonu skarżącego, który został mu wskazany w toku rekrutacji na studia. Zatem jeżeli organ powziął wątpliwość co do aktualnego adresu (...) mógł podjąć próbę bezpośredniego kontaktu ze skarżącym celem weryfikacji aktualnego adresu".
W odpowiedzi na skargę organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosił o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu argumentowano, że Rektor po przeanalizowaniu sprawy ponownie przesłał skarżącemu, za pośrednictwem poczty, zawiadomienie z 27 maja 2024 r. o wszczęciu postępowania o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Następnie w dniu 19 czerwca 2024 r. została skarżącemu przesłana decyzja o skreśleniu go z list studentów, której odbiór został potwierdzony z datą 26 czerwca 2024 r. Oba ww. dokumenty, jak dalej przekonywano, zostały skarżącemu przesłane na adres wskazany przez niego w podaniu o przyjęcie na studia II stopnia w Uniwersytecie [...] w K., w którym to podaniu oświadczył, iż zobowiązuje się do powiadamiania Uczelni o wszelkich zmianach danych osobowych.
Następnie zaznaczono, że w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r. Dyrektor Dziekanatu zwróciła się 24 maja 2024 r. do skarżącego z prośbą o wskazanie Działowi Windykacji i Rozliczeń ze studentami danych właściciela rachunku bankowego, na który ma być dokonany zwrot, zasądzonych w postępowaniu przed WSA kosztów sądowych jednak "Cel podania tych danych nie był jednakże tożsamy z celem, dla jakiego podał swoje dane w podaniu o przyjęcie na studia, a sama informacja o tym adresie nie stanowiła jeszcze informacji o zmianie adresu zamieszkania podanego w Podaniu o przyjęcie na studia II stopnia". W ocenie pełnomocnika organu skarżący nie przesłał żadnej informacji o zmianie swojego adresu do Dziekanatu Kolegium Studiów Uniwersytetu, który prowadzi sprawy studenckie, a o zmianie którego skarżący zobowiązał się, zgodnie ze złożonym przez siebie oświadczeniem, informować.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał, że 3 czerwca 2025 r. złożył Rektorowi oświadczenie, które zawierało informację o jego miejscu zamieszkania (G., ul. [...]) i adresie do doręczeń (G.ul. [...]). Jednak, jak dalej naprowadzano, Rektor nie kierował korespondencji na wskazany adres – "w ogóle żadnej korespondencji nie odebrał skarżący". (por. karta nr 29 i 29 verte akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżący został prawidłowo poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu skreślenie go z listy studentów, gdyż – jak argumentuje – zawiadomienie przesłano mu na nieaktualny adres zamieszkania. Natomiast w ocenie pełnomocnika organu skierowanie pisma na adres miejsca zamieszkania wskazany przez stronę w podaniu o przyjęcie na studia II stopnia było prawidłowe, gdyż skarżący "o jego zmianie nie powiadomił uczelni".
Rozważania co do trafności argumentacji jednej ze stron sporu trzeba rozpocząć od przypomnienia, że w dniu 16 kwietnia 2024 r. WSA w Gliwicach wydał wyrok (III SA/Gl 460/23) na mocy którego oraz w uwzględnieniu skargi P. S. uchylono zaskarżoną przez niego decyzję z 11 kwietnia 2023 r. nr EKO/2S/1/7302 w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W pisemnych motywach ww. orzeczenia przedstawiono stanowisko Sądu zajęte w sprawie, w tym "wskazania co do dalszego postępowania" kierowane do organu (art. 153 p.p.s.a.). Z treścią ww. przepisu koresponduje zresztą art. 141 § 4 in fine p.p.s.a, który stanowi: "Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania".
Mianowicie, w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23, przedstawiono następującą ocenę prawną oraz pozostające w związku z nimi wskazaniami co do dalszego postępowania – tj.:
1. "organ nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 61 § 4 k.p.a. co do prawidłowego doręczenia zawiadomienie o wszczęciu postępowania";
2. "(...) podania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, przez co naruszył również zasadę wysłuchania, czynnego uczestnictwa stron wskazaną w art. 10 § 1 k.p.a. To naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy powoduje, że zaskarżona decyzja nie może pozostać się w obrocie prawnym".
3. "ponownie rozpoznając sprawę organ przede wszystkim prawidłowo doręczy zgodnie z 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. zawiadomienie o wszczęciu postępowania mającego na celu skreślenie z listy studentów i ponownie oceni zebrany materiał dowodowy".
Ww. wyrok WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r. jest prawomocny.
Zgodne z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, Warszawa 2011 r., s. 546). Między oceną prawną a wskazaniami istnieje ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (por. m.in. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., I OSK 896/19, Legalis nr 2344882). Zaznaczyć należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Związanie oceną prawną i wskazaniami oznacza, że zarówno organy, jak i inne sądy, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz są zobowiązane do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Uwzględniając zasadę ekonomiki postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, sąd po to wyraża swoją ocenę prawną, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem (m.in.: wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., III FSK 450/21, Legalis nr 2779646).
Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocny wyrok wiąże nie tylko w zakresie jego sentencji, ale także jego uzasadnienia (por.: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170 p.p.s.a., Warszawa 2023, s. 862). Zawiera ono bowiem konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu (por. wyroki NSA z: 17 stycznia 2023 r., III OSK 1702/21, opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych; i z 30 czerwca 2022 r., I OSK 884/19, Legalis nr 2710888). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (por.: W. Piątek, w: P. Daniel, F. Geburczyk, P. Ostojski, W. Piątek, Wykonywanie wyroku sądu administracyjnego, Warszawa 2017, s. 192 i 199).
Mając zatem na uwadze przedstawioną ocenę prawną oraz wytyczne skierowane do organu i zawarte w przywołanym prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r. Sąd ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę musi przede wszystkim ocenić, czy organ zastosował się do wiążącej go oceny prawnej i dokonał nakazanych mu przez Sąd czynności.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej poddana jest ocena prawidłowości decyzji Rektora z 19 czerwca 2024 r. w przedmiocie skreślenia strony z listy studentów kierunku Logistyka z powodu niezłożenia ślubowania. Została ona wydana m.in. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 108 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (aktualny tekst jedn. z 11 września 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.; dalej: u.p.s.w.) zgodnie z którym studenta skreśla się z listy studentów w przypadku niepodjęcia studiów, przy czym skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jakkolwiek decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkól wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Dlatego też, jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stosowanie k.p.a. w sprawach skreślenia z listy studentów polega na zachowaniu przez organ procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. m.in.: wyrok NSA z 7 lipca 2023 r., III OSK 531/22, Legalis nr 3019961; wyrok NSA z 14 grudnia 2022 r., III OSK 1698/21, Legalis nr 2917897).
Również do tej argumentacji, tj. potrzeby zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, odwoływał się WSA w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23, a którego stanowiskiem jest obecnie związany skład Sądu rozpoznającego sprawę strony.
W aktach administracyjnych znajduje się dokument zatytułowany jako "Podanie o przyjęcie na studia II stopnia w Uniwersytecie [...] w K." z 17 lutego 2023 r. pod którym znajduje się również oświadczenie strony o następującej treści: "(...) zobowiązuję się do pisemnego powiadamiania Uniwersytetu o wszelkich zmianach swoich danych osobowych, pod rygorem ponoszenia skutków wynikających z zaniechania wykonania tego obowiązku".
Pismem z 3 czerwca 2024 r. (nadanym 4 czerwca 2024 r.) skarżący poinformował organ o swoim rachunku bankowym celem rozliczenia zasądzonych mu kosztów procesowych w sprawie o sygn. III SA/Gl 460/23 i równocześnie zawarł informację o adresie dla doręczeń tj. ul. [...], G. ([...]). Przedmiotową korespondencję nadał tzw. listem zwykłym (nierejestrowym) również wskazując ww. adres na kopercie. Oświadczenie strony dotarło do organu w dniu 10 czerwca 2024 r., co wynika z akt administracyjnych. Równocześnie pismem z 27 maja 2024 r. zatytułowanym jako "zawiadomienie" Rektor skierował do skarżącego informację o wszczętym postępowaniu mającym na celu skreślenie z listy studentów Uniwersytetu [...] w K., oraz poinformował skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Pismo to zostało nadane w dniu 29 maja 2024 r., a zostało doręczone dorosłemu domownikowi A. K. 4 czerwca 2024 r. co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych.
Tymczasem z oświadczeń strony zawartych w piśmie procesowym z 20 marca 2025 r. wynika, że – cyt.: "Rektor (...) nigdy nie zawiadomił mnie prawidłowo o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu skreślenie mnie z listy studentów, a o wszczęciu tego postępowania dowiedziałem się już po wydaniu decyzji w sprawie". Na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. skarżący dodatkowo przekonywał, że A. S. to jego babcia, ale z nią nie zamieszkuje, wobec czego "nie jest dorosłym domownikiem", a przy tym "Nie przekazała mu również informacji o tym, że wpłynęła adresowana do niego korespondencja w sprawie prowadzonej przez Rektora" (por. karta nr 29 i 29 verte akt sądowych).
Natomiast w ocenie pełnomocnika organu jakie zajął w odpowiedzi na skargę wynika, że cyt. "pisma związane ze wszczętym postępowaniem o skreślenie były kierowane na wskazany przez Skarżącego adres miejsca zamieszkania zawarty w Podaniu o przyjęcie na studia II stopnia, o zmianie którego Skarżący nie powiadomił uczelni".
Z akt administracyjnych wynika przy tym, że w dniu 19 czerwca 2024 r. została wydana zaskarżona decyzja, którą również zaadresowano na adres strony pierwotnie wskazany w podaniu o przyjęcie na studia, tj. ul. [...], S. ([...]). Sąd nie podziela stanowiska organu prezentowanego w odpowiedzi na skargę, aby skarżący skutecznie nie zawiadomił o zmianie swojego adresu do doręczeń w badanej sprawie. Z treści podania o przyjęcie na studia wynika, że strona złożyła oświadczenie o zobowiązaniu do pisemnego powiadamiania Uniwersytetu o wszelkich zmianach swoich danych osobowych, a zatem również adresu zamieszkania czy adresu do korespondencji. Oświadczenie tego rodzaju jest zbieżne z obowiązkiem objętym treścią art. 41 § 1 k.p.a. zgodnie z którym w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. Wymóg ten ma natomiast istotne znaczenie materialne, stanowiąc gwarancję dokonania doręczenia w taki sposób, by umożliwić stronie należyte zapoznanie się z treścią kierowanych do niej pism i podjęcie ewentualnych działań niezbędnych do dochodzenia praw i obrony swych interesów (funkcja gwarancyjna). W związku z tym nie należy go interpretować literalnie, co daje podstawę do uznania istnienia uprawnienia strony postępowania do wskazania adresu do korespondencji. Jeżeli bowiem strona wskaże adres, pod jaki ma być kierowana do niej korespondencja, to zrozumiałe jest, iż pod tym adresem właśnie czynności odbioru będzie dokonywać. Do takiego rozumienia (obecnie skonkretyzowanego) odwoływał się również w pisemnych motywach wyroku z 16 kwietnia 2024 r. WSA w Gliwicach wskazując, że: "organ będzie zobowiązany dokonać prawidłowego doręczenia".
Należy zatem uznać, że strona skutecznie złożyła oświadczenie wskazując na jaki konkretny adres powinny następować doręczenia w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Sąd miał przy tym również na uwadze, że nastąpiło to jeszcze przed wydaniem decyzji o skreśleniu. Odnosząc się natomiast do oceny skuteczności doręczenia pisma z 27 maja 2024 r. zatytułowanego jako zawiadomienie (nadane w dniu 29 maja 2024 r. – odebrane przez A. S. w dniu 4 czerwca 2024 r.) należało je również ocenić w związku z treścią pisma strony opatrzonego datą 3 czerwca 2024 r. (nadanego w dniu 4 czerwca 2024 r. i doręczonego organowi w dniu 10 czerwca 2024 r.), a ewentualne wątpliwości co do skuteczności doręczenia rozważyć na korzyść skarżącego. Zdaniem Sądu przemawia za tym ww. funkcja gwarancyjna przepisów k.p.a. o doręczeniach, jak również podstawowe zasady postępowania administracyjnego do których trzeba zaliczyć zasadę pogłębiana zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.), czy zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.), oraz odpowiednio zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.). W tej sprawie oraz wbrew dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, czy tego typu doręczenie zawiadomienia można było zaliczyć do skutecznych.
Przede wszystkim jednak obowiązek weryfikacji prawidłowości doręczenia, w okolicznościach badanej sprawie, wynikał z motywów prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23. Analiza akt administracyjnych nie wskazuje, aby tego typu czynności faktycznie wykonano. Natomiast najpóźniej w dacie wydawania decyzji administracyjnej (19 czerwca 2024 r.) należało ocenić prawidłowość doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a w sytuacji powzięcia wątpliwości – ponowić przedmiotowe zawiadomienie na adres wskazany przez skarżącego. Trzeba dodać, że od 10 czerwca 2024 r. organ dysponował jego adresem do korespondencji, który był inny niż ten zadeklarowany w podaniu o przyjęcie na studia. Organ powinien zatem poprzedzić wydanie decyzji weryfikacją skuteczności doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego; powinien był także przed wydaniem decyzji dodatkowo poinformować skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).
Poza tym motywy zaskarżonej decyzji nie odpowiadają kryteriom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a. Organ przede wszystkim nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żadnych rozważań związanych z prawidłowością dokonywanych doręczeń w tej sprawie, chociaż w tej sprawie wiązał go prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę oraz w sytuacji, kiedy dana sprawa jest ponownie rozpoznawana przez organ administracji, tj. na skutek wydania wyroku kasatoryjnego, to koniecznym elementem uzasadnienia decyzji jest odniesienie się przez organ administracji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego w prawomocnym orzeczeniu sądu (argument z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 in fine p.p.s.a.). Skoro wydano wyrok kasatoryjny na mocy którego sprawa administracyjna powraca do organu administracji celem jej ponownej i prawidłowej oceny, to należy dokonać wnikliwych rozważań, czy stwierdzone wadliwości zostały usunięte w ramach postępowania administracyjnego. Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zawiera w tym obszarze jakichkolwiek rozważań.
Trzeba jeszcze wyjaśnić, że ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom, stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, Legalis nr 908603).
W konsekwencji Sąd uznał, że organ nie zrealizował prawidłowo wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23, gdzie nakazano, aby organ prawidłowo doręczył stronie zgodnie z 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. zawiadomienie o wszczęciu postępowania mającego na celu skreślenie z listy studentów, jak również aby organ ponownie ocenił zebrany materiał dowodowy. W tym zakresie, trzeba dostrzec, że zgodnie z art. 286 § 1 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie (sądowoadministracyjne) akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Oznacza to, że elementem akt administracyjnych stanowi również odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W kontrolowanych aktach administracyjnych nie znajduje się jednak ww. odpis wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23. Poza tym organ nie wykonał wytycznych Sądu co do realizacji "zasady wysłuchania, czynnego uczestnictwa stron" o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a. W konsekwencji Sąd stwierdził naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. w zw. z 170 p.p.s.a. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże w sprawie. Natomiast brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do ww. wiążącej oceny prawnej i wytycznych zawartych w uprzednio wydanym prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego dodatkowo świadczy o naruszeniu przez organ administracji art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z tymi przepisami i zasadą zaufania do obywateli, w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów podjętej decyzji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika (480 zł). Jednocześnie Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzania zwrotu błędnie uiszczonej opłaty skarbowej od złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa w sprawie związanej z szkolnictwem wyższym (skreślenia ze studiów stacjonarnych drugiego stopnia). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. "g" ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn. z 4 września 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 2111) nie podlega opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach dotyczących m.in. nauki i szkolnictwa.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższej oceny prawnej i wyeliminowania wskazanych nieprawidłowości. Organ administracji winien uwzględnić także rozważania zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 460/23, przy czym akta administracyjne uzupełni o odpis ww. orzeczenia. Organ dołoży również staranności w podejmowaniu czynności związanych w prawidłowym zawiadamianiu strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę aktualną deklarację strony o adresie do korespondencji zawartą w jej piśmie z 3 czerwca 2025 r. ewentualnie będzie miał na uwadze inne jej oświadczenia co do adresu (o ile takie strona będzie składała w toku postępowania administracyjnego). Swoje stanowisko organ administracji przedstawi w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. wskazując, jakimi przesłankami kierował się podejmując rozstrzygnięcie oraz podstawę ustaleń faktycznych w sposób umożliwiający ich weryfikację. Przed wydaniem decyzji organ administracji zobowiązany będzie zastosować art. 10 § 1 k.p.a. w sposób umożliwiający skarżącemu zapoznanie się z kompletnymi aktami sprawy.