III SA/Gl 708/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-08
NSAtransportoweWysokawsa
ustawa SENTkara pieniężnazgłoszenie SENTnumer rejestracyjnykontrola drogowaaktualizacja danychniezgodność danychuchylenie decyzjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za błąd w zgłoszeniu SENT, uznając, że aktualizacja danych nastąpiła przed kontrolą.

Spółka "W" sp. z o.o. została ukarana karą 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu SENT niezgodnego numeru rejestracyjnego pojazdu. Spółka argumentowała, że błąd został szybko skorygowany, a aktualizacja nastąpiła przed kontrolą. Organy administracji utrzymywały karę, uznając błąd za naruszenie przepisów. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że aktualizacja danych nastąpiła przed kontrolą, co wykluczało podstawę do nałożenia kary.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "W" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona z powodu podania w zgłoszeniu SENT numeru rejestracyjnego pojazdu niezgodnego ze stanem faktycznym. Spółka podnosiła, że błąd w zgłoszeniu został niezwłocznie skorygowany zgodnie z przepisami, a aktualizacja nastąpiła przed kontrolą celno-skarbową. Organy administracji uznały jednak, że naruszenie przepisów ustawy SENT miało miejsce, a przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary nie zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po analizie akt sprawy, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że spółka dokonała aktualizacji zgłoszenia o wymagane dane dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu przed rozpoczęciem kontroli. W związku z tym, dane dotyczące numerów rejestracyjnych środka przewozowego nie były niezgodne ze stanem faktycznym, co wykluczało podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli aktualizacja nastąpiła przed kontrolą i dane okazały się zgodne ze stanem faktycznym w momencie kontroli, nie ma podstaw do nałożenia kary.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka dokonała aktualizacji numeru rejestracyjnego pojazdu przed rozpoczęciem kontroli. W związku z tym, dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka przewozowego nie były niezgodne ze stanem faktycznym w momencie kontroli, co wykluczało podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

ustawa SENT art. 24 § 1 pkt 2

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Nakłada karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru.

ustawa SENT art. 5 § ust. 4 pkt 1 lit. c

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu.

ustawa SENT art. 22 § ust. 2

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Nakłada karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4.

Pomocnicze

ustawa SENT art. 24 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Umożliwia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.

ustawa SENT art. 26 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Określa warunki dopuszczalności pomocy publicznej przy odstąpieniu od nałożenia kary.

O.p. art. 165b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu przedawnienia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych działania na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów Państwa.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

O.p. art. 210 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji.

p.przed. art. 10

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Zasada proporcjonalności w stosunku do przedsiębiorcy.

p.przed. art. 11

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Zasada proporcjonalności w stosunku do przedsiębiorcy.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada sprawiedliwości społecznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) – c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aktualizacja numeru rejestracyjnego pojazdu nastąpiła przed kontrolą celno-skarbową. Brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ dane w zgłoszeniu SENT nie były niezgodne ze stanem faktycznym w momencie kontroli.

Odrzucone argumenty

Organy administracji utrzymywały, że doszło do naruszenia przepisów ustawy SENT poprzez podanie niezgodnego numeru rejestracyjnego pojazdu. Organy administracji twierdziły, że nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Organy administracji uznały, że art. 165b O.p. nie ma zastosowania do postępowań w sprawie kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT.

Godne uwagi sformułowania

aktualizacja zgłoszeń o wymagane dane dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu nastąpiły przed rozpoczęciem kontroli. dane dotyczące numerów rejestracyjnych środka przewozowego nie były niezgodne ze stanem faktycznym. organ uwzględni przedstawione w uzasadnieniu uwagi, a zwłaszcza wyjaśni sprzeczności w ustaleniach kontrolujących dotyczące czasokresu aktualizacji, ponieważ w przypadku potwierdzenia aktualizacji przed dokonaniem czynności kontrolnych, bądź aktualizacji nie wywołanych przez czynności kontrolne, brak będzie podstaw do nałożenia kary na skarżącego.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Adam Gołuch

sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku aktualizacji danych w zgłoszeniach, momentu kontroli a aktualizacji, oraz zasad odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w numerze rejestracyjnym pojazdu w systemie SENT i jego korekty przed kontrolą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie momentu dokonania aktualizacji danych w systemie SENT w kontekście kontroli i jak sąd może uchylić karę, jeśli organy nieprawidłowo ocenią stan faktyczny.

Błąd w zgłoszeniu SENT? Sąd uchyla karę, jeśli korekta nastąpiła przed kontrolą!

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 708/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 5 ust 4, art 22 ust 2,3,  art. 24 ust 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi "W" sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 lipca 2022 r. nr 2401-IOA.48.45.2022.JK w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej 4017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 lipca 2022 r., nr 2401-IOA.48.45.202.JK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) oraz przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 29 kwietnia 2022 r., nr [...] nakładającą na W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, skarżąca, przewoźnik) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu podania w zgłoszeniu SENT, numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego niezgodnego ze stanem faktycznym.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 22 października 2020 r., od godz. od 10:22 do 11:43, na drodze A[...] w G., funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z pojazdu samochodowego (nr rejestracyjny [...]) oraz naczepy (nr rejestracyjny [...]), kierowanym przez kierowcę zatrudnionego przez przewoźnika towaru tj. skarżącą Spółkę. Do przedmiotowego przewozu dokonane były dwa zgłoszenia SENT o numerach referencyjnych: SENT[...], SENT[...].
Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
W trakcie kontroli kierujący zespołem pojazdów przedstawił opisane w protokołach znak [...] dokumenty w tym zgłoszenia o numerach referencyjnych: SENT[...], SENT[...].
Kontrolujący dokonali sprawdzenia danych wprowadzonych do systemu SENT i stwierdzili, że obejmowało ono towar o nazwie olej [...] klasyfikowany do pozycji CN 2710 o wadze 24960 kg. Skarżąca Spółka będąca podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem realizowała przewóz drogowy na trasie krajowej z K. do K..
Po sprawdzeniu w systemie SENT zarejestrowanego przewozu towaru stwierdzono niezgodność zapisów w polu informacje o środku transportu. W zgłoszeniu SENT wpisano nr rejestracyjny ciągnika [...], natomiast w rzeczywistości towar przewożony był pojazdem samochodowym numerze rejestracyjnym [...], co stanowiło naruszenie przepisów wynikających z ustawy SENT.
Szczegółowe ustalenia z przeprowadzonej kontroli zawarto w protokołach nr [...] oraz nr [...] kontroli z 22 października 2020 r., których integralną część stanowi formularz przewozu towarów drukowany przez funkcjonariusza podczas kontroli na drodze (wydruk z rejestru zgłoszeń) oraz dokumentacja fotograficzna okazanych przez kierującego dokumentów. Kierowca kontrolowanego pojazdu odmówił zapoznania się z ww. protokołami i ich podpisania, a zostały podpisane tylko przez kontrolujących.
W oparciu o powyższe ustalenia, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego K. postanowieniem z 23 listopada 2021 r. wszczął z urzędu wobec przewoźnika postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT.
Pismem z dnia 24 listopada 2021 r. poinformowano stronę o dyspozycji zawartej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, która umożliwia organowi odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., decyzją z [...] r. wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na podaniu w zgłoszeniu w rejestrze pod numerami referencyjnymi SENT[...], SENT[...], danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego o których mowa w art. 5 ust.4 pkt 1 lit. c) ustawy SENT.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że w zgłoszeniu SENT[...], SENT[...], dane dotyczące numerów rejestracyjnych środka przewozowego zostały podane niezgodnie ze stanem faktycznym, co uzasadniało zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT i nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W odwołaniu od decyzji skarżąca wniosła o uchylenie decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie:
1. art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1,2,5 w zw. z art. 8 ust.1 oraz art.5 ust.4 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, mimo iż nie było ku temu podstaw.
2. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia jak i nie pozwalała stwierdzić, ze skarżąca nie dopełniła obowiązków z ustawy SENT.
3. art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, przez odmowę jego zastosowania gdy organ był obowiązany.
4. art. 187 i art. 191 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;
5. art. 120 i art. 122 O.p., przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt usunięcia dodatkowych danych;
6. art. 2a O.p., przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu;
7. art. 121 O.p., przez przeprowadzenia przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca Spółka podniosła m.in., że w dniu 22 października 2020 r., jeszcze przed przedmiotową kontrolą przez pewien czas w zgłoszeniach SENT[...], SENT[...], widniał inny numer ciągnika siodłowego lecz został niezwłocznie skorygowany zgodnie z art. 8 ust.1 ustawy SENT. Natomiast protokół przedmiotowej kontroli został sporządzony bez udziału kierowcy. Zatem spółka dopełniła wszelkich obowiązków, zgłoszeń i aktualizacji w tym wymaganych zgodnie z art.5 ust. 4 ustawy SENT.
Nadto skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie art. 165b O.p. z uwagi na przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy SENT, co oznacza, że przy odpowiednim zastosowaniu art. 165b O.p. wykluczona jest możliwość wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru kary pieniężnej z ustawy SENT po upływie 6 miesięcy od daty kontroli celno-skarbowej w zakresie przewozu towarów.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów oraz argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z 29 kwietnia 2022 r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącej w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 165b § 1 O.p. Wynika to z faktu, że postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisów ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie wprost (art. 26 ust. 5 ustawy SENT). Organ odwoławczy zaakcentował przy tym, że sformułowanie "stosuje się odpowiednio" oznacza, że część przepisów stosowanych będzie wprost, część trzeba będzie stosować z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, a więc z odpowiednimi modyfikacjami, a stosowanie niektórych przepisów zostanie całkowicie wyłączone. Podkreślił jednocześnie, że powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt II GSK 639/19.
W konsekwencji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że czynności kontrolne dokonane przez funkcjonariuszy celno-skarbowych w dniu 22 października 2020 r., podczas których stwierdzono opisane nieprawidłowości, nie były prowadzone w ramach kontroli podatkowej, o której mowa w dziale VI Ordynacji podatkowej, tak więc przepis art. 165b §1 O.p. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przechodząc do meritum sprawy organ odwoławczy przypomniał, że kontrola drogowa miała miejsce 22 października 2020 r., a to oznacza, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy materialne ustawy SENT obowiązujące w dniu dokonania kontroli.
Podkreślił, że w art. 3 ust. 2 ustawy SENT przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. towary klasyfikowane do kodu CN 2710, tak jak klasyfikowany był towar przewożony przez skarżącą, tj. olej WAR, jeżeli masa brutto przesyłki towaru przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Podstawowym środkiem technicznym służącym do monitorowania drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który jest jednocześnie administratorem danych przetwarzanych w tym rejestrze. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 8 ustawy SENT, przewoźnikiem jest m.in. osoba prawna, wykonująca przewóz towarów.
Przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 6 ust. 3 ustawy SENT, w tym m.in. o numery rejestracyjne środka transportu (pkt 3) oraz numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi (pkt 7). Sankcje za zgłoszenie przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym, określa art. 24 ust. 2, który przewiduje karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Przy czym nie ma znaczenia czy zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym wynikało z celowego działania, zaniechania, błędu, nieuwagi czy niedbalstwa.
Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów wynika jednoznacznie, że w zgłoszeniu o numerze referencyjnym SENT[...], SENT[...], czynności kontrolne wykonano w dniu 22 października 2020 r. odpowiednio o godz.10:28 do godz. 11:17 i o godz.10:32 do godz. 11:43, a zmian, danych dokonano w zgłoszeniach odpowiednio o godz.10:34 i godz. 10:35, czyli w trakcie kontroli. Natomiast dane dotyczące numerów rejestracyjnych środka przewozowego zostały podane niezgodnie ze stanem faktycznym, co uzasadniało zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.
Organ odwoławczy wskazał, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu. Oznacza to, że organ nakładając karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie wpisał prawidłowych danych do zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Organy podatkowe stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowań strony. Stwierdzając zaś naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę.
Zdaniem organu odwoławczego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się okoliczności wskazanych w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, dotyczących zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenie. Organ wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych przesłanek organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej pod warunkiem, że odstąpienie to spełnia warunki określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, czyli 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił że w przypadku stwierdzenia braku podstaw do udzielenia ulgi traci sens ustalanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną czy pomocą de minimis. Zaakcentował, że użyte w art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Oznacza to również, zdaniem organu odwoławczego, że decyzje pozytywne wydawane są w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych i udowodnionych przypadkach, wskazując bezsprzecznie na istnienie interesu wnioskodawcy, przy czym obowiązek wykazania ważnego interesu spoczywa na podatniku.
Analizując pojęcie "ważnego interesu podatnika" organ przyjął, że dotyczy ono sytuacji, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. W konsekwencji oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub też utratę majątku, przy czym powinno się uwzględniać również normalną sytuację majątkową i gospodarczą podatnika. Jest to zatem całokształt okoliczności dotyczących sytuacji przewoźnika, w szczególności aktualnej, lecz nie bez pominięcia przyczyn, które tę sytuację spowodowały. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które zostały popełnione wskutek błędów, omyłek czy niedopatrzeń, tym niemniej wbrew twierdzeniom strony skarżącej ponosi ona winę za zaistniałą omyłkę, niezależnie od powodu jej popełnienia. Natomiast zebrana w toku postępowania dokumentacja wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej jest dobra. Spółka nie posiada zaległości podatkowych oraz zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Również przedłożona przez Spółkę dokumentacja finansowa nie wskazuje na symptomy, które mogłyby zagrażać dalszemu prowadzeniu działalności.
W oparciu o powyższe informacje organ stwierdził, że sytuacja finansowa przewoźnika pozwala na uregulowanie nałożonej kary, mimo, że skarżąca twierdziła, że obarczenie Spółki niewspółmiernie wysoką odpowiedzialnością, godzi w elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej i narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzi również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Wskazał przy tym, że pojęcie "interesu publicznego" należy interpretować uwzględniając zasady konstytucyjne.
Zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Zatem udzielenie ulgi w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku nieuzasadnionym szczególnymi okolicznościami byłoby złamaniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Podkreślił, że w realiach niniejszej sprawy, niedopuszczalnym z punktu widzenia interesu publicznego byłoby przerzucenie odpowiedzialności przewoźnika na budżet państwa. Ponadto przedsiębiorca podejmując decyzję o prowadzeniu działalności gospodarczej bierze na siebie odpowiedzialność za jej prowadzenie w każdym aspekcie jej funkcjonowania. To oznacza, że nie tylko odpowiada za jakość świadczonych usług, ale także za profesjonalne jej zarządzanie ludźmi, aspektami prawnymi i finansowymi, tak by nie naruszyć swojego interesu poprzez działanie, które podlega sankcjom karnym. Zadaniem przedsiębiorcy jest takie prowadzenie działalności, by podejmowane decyzje skutecznie redukowały mogące powstać negatywne konsekwencje.
Reasumując organ stanął na stanowisku, że skoro w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, za zasadne należało uznać nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów procesowych odwołania, wskazując, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a rozstrzygnięcie zostało oparte na kompletnie zgromadzonym i rozpatrzonym materiale dowodowym, dającym przez to podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych. Ponadto całokształt postępowania wskazuje, że było ono prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a strona miała zapewniony czynny udział w całym postępowaniu.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie:
przepisów w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 233 § 1 pkt. 1 w zw. art. 210 § 1 pkt. 5 w zw. z art. 165b § 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust.1 ustawy SENT w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
2) art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust.1,2 i 5 w zw. z art. 8 ust.1 oraz art. 5 ust.4 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, mimo iż nie było ku temu podstaw;
3) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia jak i nie pozwalała stwierdzić, że skarżąca nie dopełniła obowiązków z ustawy SENT;
4) art. 187 i art. 191 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;
5) art. 120 i art. 122 O.p., przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt usunięcia dodatkowych danych;
6) art. 121 O.p., przez przeprowadzenia przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa.
7) art. 2a O.p., przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu;
8) art. 10 i art. 11ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 poz.161 t.j.) SENT przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć na skarżącą możliwie wysoką karę;
9) art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę;
10) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej;
11) pominięcie ratio legis przepisów ustawy SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postepowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że analiza treści art. 165b § 1 O.p. prowadzi do wniosku, że organ nie może w dowolnym czasie dokonać wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary z ustawy SENT. Postępowanie takie winno zostać wszczęte w terminie 6 miesięcy od uzyskania stosownej informacji.
W niniejszej sprawie kontrola celno-skarbowa została przeprowadzona 22 października 2020 r., a postępowanie o nałożeniu kary zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z 23listopada 2021 r., czyli już po upływie terminu przewidzianego w art. 165b O.p. Należy zatem, w ocenie skarżącej uznać, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, co stanowi przesłankę do jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie.
Skarżąca zwróciła uwagę, że pojęcie aktualizacja oznacza, że każda zmiana w zakresie wymaganych danych, także spowodowana omyłką wymaga aktualizacji. Bez znaczenia pozostaje dla konsekwencji prawnych zdarzenia, czy przewoźnik podał dane nieprawidłowe w związku z błędem, czy przeoczenia. W każdym przypadku rezultat takich czynności oznacza pojawienie się w zgłoszeniu danych nieprawidłowych, a w konsekwencji wymagających aktualizacji. Ponadto Spółka zaakcentowała, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy SENT aktualizacja danych nastąpiła przed kontrolą funkcjonariuszy KAS.
Odnosząc się do przesłanek ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego Spółka, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazała, że organ badając przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary winien badać również, czy kwota, którą organ ukarze podmiot gospodarczy nie będzie wielokrotnie przekraczać przychodu, który podmiot ten uzyska z wykonania tego transportu. Ponadto w przypadku ustawy SENT o ważnym interesie przewoźnika można mówić, również w sytuacji, gdy ma on zostać ukarany za okoliczności powstałe nie z jego winy.
Ponadto Spółka podkreśliła, że kontrolujący nie zakwestionowali żadnych danych istotnych z perspektywy realizowanego przewozu, a w sprawie nie doszło, ani nawet potencjalnie nie mogło dojść, do jakichkolwiek nieprawidłowości czy ryzyka uszczupleń budżetowych, przewożony towar pochodził z legalnego źródła i był dostarczany do wiarygodnego podatnika. Nałożenie zatem kary w wysokości 10 000 zł, jest zatem w ocenie strony skarżącej ewidentnym naruszeniem zasady proporcjonalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze uznał za nieuzasadnione.
Na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że podtrzymuje wywody skargi i że zgłoszenie zostało skorygowane przez skarżącą około pół godziny po wyjeździe z bazy. Podkreślił, że art. 165b Op, powinien mieć zastosowanie w sprawie. Natomiast pracownik skarżącego zaznaczył, że w związku z wymianą sprzętu w firmie doszło do pomyłki w zgłoszeniu przez wprowadzenie błędnego numeru, lecz natychmiast po zorientowaniu się o pomyłce dokonał jej korekty, a kierowca podczas kontroli okazał w telefonie już zaktualizowane zgłoszenie i dlatego kontrolujący nakazali kontynuować jazdę, a protokół kontroli wówczas nie został sporządzony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. w Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c).ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zasadności nałożenia na skarżącą, jako podmiot wysyłający i przewoźnika, kary pieniężnej 10 000 zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT za podanie w zgłoszeniu przewozu SENT danych niezgodnych ze staniem faktycznym, to jest innego numeru rejestracyjnego środka transportu niż ten, którym był wykonywany przewóz. W trakcie kontroli drogowej nie stwierdzono nieprawidłowości dotyczących ilości i rodzaju przewożonego towaru. Organy podatkowe przyjęły nadto, że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 30 ust. 4 ustawy o SENT (kontrola drogowa), a także do odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej (art. 24 ust. 3 ustawy o SENT).
Organ II instancji uznał ustalenia faktyczne dokonane w sprawie za wystarczające do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10000 zł. Przyjął, że skarżąca działała jako podmiot wysyłający i przewoźnik. W trakcie kontroli stwierdzono, że Spółka dokonywała przewozu środkiem transportu o numerze nr rej. [...], podczas gdy w zgłoszeniu SENT[...], SENT[...].SENT wpisano numer rejestracyjny pojazdu [...].
Organy przyjęły zatem, że skarżąca podała w zgłoszeniu inny numer rejestracyjny pojazdu niż numer rejestracyjny pojazdu, którym był wykonywany przewóz. Zgłosiła zatem dane niezgodne ze stanem faktycznym. W konsekwencji wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit.c ustawy o SENT w wysokości 10000 zł. Z protokołu kontroli nie wynika, aby stwierdzono inne nieprawidłowości. Stwierdzona nieprawidłowość została wpisana w protokół, którego kierowca nie podpisał, po czym zezwolono kierującemu na kontynuowanie jazdy. Zdaniem organów, skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej, w postaci ważnego interesu podmiotu wysyłającego (przewoźnika) lub (i) interesu publicznego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru – odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10000 zł.
W świetle art. 24 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o SENT określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu i kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane.
W art. 3 ust. 2 ustawy o SENT przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU i pozycjami CN wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych.
Stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o SENT r., w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:
1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby;
2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
3) numery rejestracyjne środka transportu;
4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;
5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;
6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane;
7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;
8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi;
9) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy o SENT).
Rozpoznając niniejszą sprawę przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania drogowego obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Systemowi temu podlega m.in. przewóz oleju (pozycja CN 2710 - art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c), jeżeli masa brutto przysyłki tego towaru przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Środkiem technicznym, służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o SENT, rejestr zgłoszeń, prowadzony w systemie teleinformatycznym. W przypadku przewozu towaru objętego pozycją CN 2710 w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 ustawy o SENT.).
Przewoźnik jest natomiast obowiązany również przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy o SENT.
Z treści tych przepisów wynika, że uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy o SENT tj. numery rejestracyjne środka transportu drogowego, powinno nastąpić nie później niż przed rozpoczęciem przewozu oraz że uzupełnienia tego winien dokonać przewoźnik.
Warto zauważyć, że to w celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio, dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy o SENT.).
W myśl art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, w przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w kwocie 10000 zł.
Z podjętych w sprawie ustaleń jednoznacznie wynika, że spółka (podmiot wysyłający i jednocześnie przewoźnik), w zgłoszeniu, w zakładce środek transportu, dokonała aktualizacji danych dotyczących numeru rejestracyjnego pojazdu i okazała je podczas kontroli.
Skoro zaś skarżąca spółka dokonała aktualizacji zgłoszenia o wymagane dane dotyczących numeru rejestracyjnego pojazdu i okazała je podczas kontroli, to nie naruszyła przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy SENT. Nie było zatem podstaw do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 tej ustawy w wysokości 10000 zł. Składane przez skarżącą wyjaśnienia nie zostały uwzględnione przez organ. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że nie zaistniały podstawy do wymierzenia spółce kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.
Z akt sprawy wynika tymczasem, że czasokres dokonania kontroli nie pokrywa się z czasokresem aktualizacji zgłoszenia, a wątpliwości te potwierdzają stanowisko skarżącej iż dokonała aktualizacji numeru rejestracyjnego pojazdu tuż po wyjeździe z bazy, co oznacza, że stanowisko jakie w przedmiotowej sprawie zajęły organy w oparciu o ustalenia zawarte w protokołach z kontroli nr [...] oraz nr [...] z dnia 22 października 2020 r., nie odpowiada rzeczywistości i jako takie nie może stanowić podstawy do nałożenia na skarżącą kary.
Według protokołu z kontroli nr [...] kontrola rozpoczęła się o godz.10:34 a zakończyła o godz.11:17, natomiast ze zgłoszenia o numerze referencyjnym SENT[...], wynika, że o godz.09:02 był wpisany numer rejestracyjny ciągnika [...], lecz o godz.10:34 był już wpisany numer rejestracyjny ciągnika [...], czyli prawidłowy numer rejestracyjny.
Natomiast według protokołu z kontroli nr [...] kontrola rozpoczęła się o godz.11:22 a zakończyła o godz.11:43, natomiast ze zgłoszenia o numerze referencyjnym SENT[...] wynika, że o godz.09:02 był wpisany numer rejestracyjny ciągnika [...], lecz o godz.10:35 był już wpisany numer rejestracyjny ciągnika [...], czyli prawidłowy numer rejestracyjny.
Z powyższego wyraźnie wynika, że aktualizację zgłoszeń o wymagane dane dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu nastąpiły przed rozpoczęciem kontroli.
Sąd stwierdza zatem, że ocenione okoliczności faktyczne, towarzyszące wpisaniu przez skarżącą spółkę do zgłoszenia SENT numeru rejestracyjnego ciągnika [...], nastąpiło przed tym, jak kontrolujący ujawnili te nieprawidłowości. W konsekwencji aktualizacja danych w systemie nie uzasadniała zastosowania przez organ art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, ponieważ dane dotyczące numerów rejestracyjnych środka przewozowego nie były niezgodne ze stanem faktycznym.
Nadto z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę na to, że wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art. 22 ust. 2, ustawy SENT, że ich niewypełnienie, a dokładniej, niewypełnienie któregokolwiek z nich, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10000 zł. Co istotne, brzmienie przepisu wskazuje, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu, bowiem w przepisie tym nie użyto zwrotu "może". Nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie wpisał wymaganych danych do zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Dla wymiaru spornej kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek.
Zdaniem Sądu jedynie pełna, czyli nie jednostronna ocena możliwości zastosowania przesłanek w kontekście zaistniałych okoliczności danego zdarzenia, daje gwarancje że rozstrzygniecie organu nakładającego karę na podstawie art. 22 ust. 2 przepisów ustawy o SENT odpowiada prawu. Tymczasem organ wskazując na brak spełnienia przesłanki interesu publicznego (w ewentualnym odstąpieniu od kary pieniężnej), stwierdził, że dbałość o zaufanie do organów Państwa przemawia za tym, by kary nakładane za nierealizowanie obowiązków, jakie nakłada ustawa były ogólnie respektowane, a celu tego nie da się zrealizować, jeżeli aprobowane będzie niewywiązywanie się podmiotów z tych obowiązków. Takie stwierdzenia zdaniem Sądu są jednostronne, eksponują przede wszystkim interes Skarbu Państwa. Takie działanie organu nie jest prawidłowe i stoi w sprzeczności z interpretacją przesłanki "interesu publicznego" jakiej dokonał ten organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jest to dyrektywa postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji.
Skoro ustawodawca w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT wskazał na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Tymczasem zaprezentowana przez organ w zaskarżonej decyzji argumentacja przeczy takiemu stanowisku. Z tego powodu należy je uznać za niedopuszczalne jako ograniczające stosowanie regulacji ustawowych. Podzielając stanowiska organu prowadziłoby do uznania, że w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego ujętego w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. mamy do czynienia z przepisem niedziałającym w praktyce (tzw. martwe prawo), co byłoby sprzeczne z ratio legis zamieszczenia takiego przepisu w tej ustawie. Skoro w systemie prawnym obowiązuje art. 22 ust. 3 ustawy o SENT., to organ, działający zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej na podstawie przepisów prawa, powinien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zadaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Dopiero wówczas możliwa byłaby ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość prowadzonego postępowania.
Z tego powodu stwierdzenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10000 zł za podanie w zgłoszenia przewozu numeru rejestracyjnego niezgodnego ze stanem faktycznym (w sytuacji gdy aktualny numer rejestracyjny został okazany podczas kontroli) nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, należy uznać za co najmniej przedwczesne zwłaszcza jeśli zważy się na treść art. 121 § 1 Op, zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów oraz na treść art. 122 tej ustawy, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Natomiast przyjęcie poglądów organu, reprezentującego stanowisko niemal wyłącznie profiskalne, sprawiłoby, że w zasadzie każda ulga, czy odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów byłaby udzielona w sprzeczności z ww. zasadami konstytucyjnymi odnoszącymi się do równości i powszechności opodatkowania mimo, że została przewidziana przez ustawodawcę. Pozostaje to również w sprzeczności z stanowiskiem orzecznictwa, które dopuszcza możliwość odstępstwa od nałożenia kary pieniężnej w sytuacjach o charakterze wyjątkowym, czy szczególnych.
Według Sądu, argumentacja skarżącej zasługiwała tym samym na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia spornej kary.
Sąd stwierdza, że ocenione okoliczności faktyczne, towarzyszące wpisaniu przez skarżącą spółkę do zgłoszenia SENT numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego były sprzeczne. Nie można zgodzić się z organem, że nie ma wewnętrznej sprzeczności w ustaleniach kontrolujących, którzy twierdzili, że zgłoszenie SENT nie zostało uzupełnione przed przedmiotową kontrolą, co czyni niezbędnym - co najmniej - ponowne rozważenie przez organ odstąpienia od wymierzenia kary zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy. Zawarte bowiem w skarżonej decyzji wywody organu o bardzo ogólnym charakterze, co do stosowania przepisu art. 22 ust. 3, nie odnosiły się wystarczająco do uwarunkowań faktycznych, jak i prawnych, w jakich doszło do naruszenia art. 5 ust. 4 analizowanej ustawy. Takie postępowanie organu narusza natomiast przepisy art. 22 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy SENT w zw. z przepisami (zasadami tam wyrażonymi) art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6, § 4, a w konsekwencji art. 122 Op. W powyższym zakresie, Sąd uwzględnił skargę.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni przedstawione w uzasadnieniu uwagi, a zwłaszcza wyjaśni sprzeczności w ustaleniach kontrolujących dotyczące czasokresu aktualizacji, ponieważ w przypadku potwierdzenia aktualizacji przed dokonaniem czynności kontrolnych, bądź aktualizacji nie wywołanych przez czynności kontrolne, brak będzie podstaw do nałożenia kary na skarżącego.
Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego, Sąd uwzględniając regulacje art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 134 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku). Sąd orzekł stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI