III SA/GL 696/22

III SA/Gl 696/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant referent - stażysta Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Rektora Akademii [...] w K. z dnia 28 lipca 2022 r. nr ASP-DKS-0262/2022/II w przedmiocie zawieszenia w prawach studenta postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lipca 2022r., o nr ASP-DKS-0262/2022/II Rektor Akademii [...] w K. (dalej: Rektor [...], organ), po rozpatrzeniu wniosku K. M. (dalej: Strona, Skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia 7 lipca 2022 r. o zawieszeniu w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej wskazał art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej Kpa), art. 312 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.; dalej jako: Pswn).
W uzasadnieniu wyjaśnił, że 5 lipca 2022 r. Rektor [...] polecił rzecznikowi dyscyplinarnemu ds. studentów wszczęcie postępowania wyjaśniającego zgodnie z § 4 ust. i Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1882; dalej jako: rozporządzenie MNiSW). Decyzja o zawieszeniu Strony w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną ds. studentów została podjęta w dniu 7 lipca 2022 r. na podstawie art. 312 ust. 5 Pswn, zgodnie z którym "w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa, rektor jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może zawiesić studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną". Decyzja ta została wydana w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez w/w przestępstwa opisanego w: art. 190 § 1 w zw. z art. 115 § 13 pkt 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2345 ze zm.; dalej: k.k.); art. 212 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 115 § 13 pkt 4; art. 216 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 115 § 13 pkt 4k.k.; art. 224 § 1 i 2 k.k. (usiłowanie); art. 226 § 1 k.k. oraz wykroczenia opisanego w art. 140 ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2008 ze zm.).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona zarzuciła, że decyzja o zawieszeniu w prawach studenta narusza art. 5 Rozporządzenia MNiSW, zgodnie z którym rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i doręcza je studentowi, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, oraz zawiadamia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego; w postanowieniu tym zamieszcza się pouczenie o prawach studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, określonych w odpowiednio stosowanym art. 286 ust. 2 ustawy Pswn. Natomiast Strona została ukarana przed możliwością jakiejkolwiek wcześniejszej obrony, przesłuchania tj. została ukarana 7 lipca 2022 roku, a na przesłuchanie wezwana na termin 26 lipca.
Zaskarżoną decyzją, rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Rektor [...] utrzymał swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w mocy. Wyjaśnił, że zawieszenie Strony w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną nie stanowi kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 308 Pswn, lecz środek o charakterze zapobiegawczym stosowany w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa. Zastosowanie środka przewidzianego w art. 312 ust. 5 Pswn ma na celu zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania, nie stanowi kary ma charakter zapobiegawczy i wiąże się zawsze z określonymi dolegliwościami, stanowiąc ingerencję w sferę praw danej osoby, jednakże jest to dopuszczalne przez przepisy prawa w sytuacji zaistnienia przesłanki uzasadniającej podejrzenie popełnienia przestępstwa przez studenta. Zastosowanie tego środka nie narusza praw studenta, którego czynu ma dotyczyć postępowanie wyjaśniające, oraz nie ma wpływu na przebieg postępowania wyjaśniającego, ani ewentualnego postępowania dyscyplinarnego. Do zastosowania przez Rektora środka wskazanego w art. 312 ust. 5 Pswn wystarczy jedynie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez danego studenta, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Zaskarżonej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 Kpa, zgodnie z którym "decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego...", w związku z uzasadnionymi obawami władz Akademii dotyczącymi możliwości dokonania przez Stronę czynności niezgodnych z prawem. Obawy były uzasadnione treścią nagrania opublikowanego przez Stronę pod pseudonimem "F. Z." w dniu 23 maja 2022 r. na portalu www.facebook.com, a opublikowane nagranie: stanowiło próbę wywierania groźbą wpływu na działanie Akademii, w szczególności w zakresie nadawania przez nią tytułu zawodowego magistra [...]; zawierało informacje oraz oświadczenia stanowiące pomówienie oraz zniesławienie Akademii jako uczelni publicznej, jej organów i pracowników (a przede wszystkim pracowników posiadających tytuły profesora), a także innych niewymienionych wyżej członków wspólnoty Akademii; dokumentuje nieobyczajne zachowania autora, a w szczególności publiczne obnażanie genitaliów. Dalej w decyzji organ zacytował treść nagrania wideo i wypowiadanych przez Stronę stwierdzeń, oświadczeń, gróźb i żądań.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona zarzuciła naruszenie:
- § 5 rozporządzenia MNiSW poprzez wydanie decyzji przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego;
- art. 108 § 1 Kpa, zgodnie z którym decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia;
- art. 42 § 3 k.k., gdyż każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
W konsekwencji zawnioskowała o uchylenie tej decyzji w całości podkreślając, została ukarana przed możliwością jakiejkolwiek wcześniejszej obrony w postaci rozmowy dyscyplinarnej, nie jest osobą karaną, zarzuty przedstawione nie zostały do tej pory rozpatrzone przez żaden sąd karny, nie jest osobą oskarżoną ani też skazaną. Skoro więc Konstytucja RP jest najwyższym aktem prawnym w Polsce i obowiązuje zasada domniemania niewinności oraz art.42 § 3 k.k. to Rektor powinien zanim wydał decyzję o zawieszeniu w prawach studenta wziąć pod uwagę brak karalności oraz domniemania niewinności. Podkreśliła, że nie stanowiła żadnego zagrożenia; postawa jako studenta w czasie zajęć na Akademii była bardzo dobra, nigdy nie było żadnej interwencji w postaci np. interwencji policji, nauczycieli akademickich nie stanowiła nigdy w czasie zajęć zagrożenia dla mienia oraz ludzi. Na ten powołała się na zgodę od promotora prof. M. M. oraz kierownik katedry [...] prof. M. R. na korzystanie z pracowni nr. [...] w dniu 9 czerwca 2022 r., a zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa zostało złożone w dniu 1 czerwca 2022 r. do Prokuratury Rejonowej K. Zatem uważa, że rygor natychmiastowej wykonalności jest sprzeczny ponieważ profesorowie wydali zgodę wiedząc, że zostało złożone w/w zawiadomienie, a ich wydana zgodą wyraźnie świadczy, że strona skarżąca nie stanowiła zagrożenia. Zaznaczyła, iż jestem studentem V roku, który ma się bronić w II terminie w okresie jesiennym, a decyzją rektora uniemożliwia korzystanie z pracowni m.in [...].
W odpowiedzi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazano, że Skarżący w treści swojej skargi mija się z prawdą twierdząc, że przeciwko niemu nie toczy się żadne postępowania karne, ponieważ Akademia [...] w K. złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez Skarżącego, zawiadomienie zostało przez prokuraturę przyjęte, a następnie sprawa została przekazana Komisariatowi Policji nr [...] w K., który pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. zawiadamiał Akademię o wszczęciu dochodzenia w kierunku popełnienia przez Skarżącego przestępstwa tj. groźby karalnej, co nie wyklucza postawienia Skarżącemu także innych zarzutów karnych.
W piśmie procesowym z 23 lutego 2023r. organ wyjaśnił, że zostało wydane orzeczenie dyscyplinarne zatem postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i winno ulec umorzeniu.
Na rozprawie Skarżący podtrzymał zarzuty skargi.
Pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego; z ostrożności podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
W myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "ppsa") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie to z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-2 (tj. skuteczne cofnięcie skargi, śmierć strony) tego przepisu stało się bezprzedmiotowe.
Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa wtedy, gdy w toku tego postępowania,
a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia.
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż zaskarżoną decyzją zawieszono Stronę w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Natomiast w dniu 6 lutego 2023r. wydane zostało stosowne orzeczenie i tym samym decyzja o zastosowaniu środka zapobiegawczego wygasła.
Skoro więc zaskarżona decyzja aktualnie już nie funkcjonuje w obrocie prawnym to wobec tego Sąd uznał, iż dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.