III SA/Gl 689/25

III SA/Gl 689/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 67 ust.1, art. 60, art. 207 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 54 par. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G.J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 maja 2025 r. nr 1853/RT/2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
G. J. (dalej również jako "Skarżący") zaskarżył decyzję Zarządu Województwa Śląskiego (w skrócie jako "Zarząd’) z 28 maja 2025 r. o numerze 1853/RT/2025.
Wydanie tej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
Decyzją z 15 czerwca 2022 r., nr [...], Zarząd Województwa Śląskiego zobowiązał Skarżącego do zwrotu części dofinansowania projektu "[...]" w wysokości 16.644,73 zł. Orzekając o obowiązku zwroty tych pieniędzy przez Skarżącego Zarząd wskazał, że kwota ta ma być powiększona o odsetki za zwłokę określone jak za zaległości podatkowe, liczone od dnia przekazania środków (20 grudnia 2019 r.). Decyzja ta stała się ostateczną.
Wnioskiem z 1 grudnia 2024 r. Skarżący zawnioskował o stwierdzenie nieważności wskazanej tu decyzji z 15 czerwca 2022 r. Swój wniosek umotywował naruszeniem przez Zarząd przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z przepisem art. 207 oraz art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 1530, w skrócie jako "u.f.p."). Stwierdził, że w decyzji z 15 czerwca 2022 r. naruszono zasady naliczania odsetek od należności głównej. Nie zastosowano odpowiednio przepisów art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U z 2023 r., poz. 2383) i nie uwzględniono okresów, za które nie nalicza się odsetek. Bez podstawy prawnej naliczono odsetki od całej kwoty 16.644,73 zł za czas od 20 grudnia 2019 r. do dnia zwrotu środków. Zdaniem Skarżącego, odsetki nie powinny być naliczane za czas od 4 lutego 2022 r. (wszczęcie postępowania) do 26 czerwca 2022 (doręczenie decyzji pierwszo-instancyjnej) w sumie 142 dni, co skutkuje naruszeniem przepisów art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z 12 marca 2025 r., nr [...], Zarząd Województwa Śląskiego odmówił stwierdzenia nieważności swej decyzji z 15 czerwca 2022 r. Zarząd wyszedł z założenia, że dla stwierdzenia nieważności decyzji konieczne jest uznanie, że decyzja narusza prawo w stopniu rażącym, tymczasem decyzja ta nie narusza prawa w żadnym stopniu.
Odnosząc się do kwestii naliczania odsetek od należności głównej Zarząd stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie naliczania odsetek nie jest elementem decyzji wymiarowej. Obowiązek zapłaty odsetek wynika z mocy prawa, a obowiązek ich naliczenia dotyczy podmiotów zobowiązanych do ich wpłacenia (podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny, osoba trzecia odpowiadająca za zaległości).
Odnosząc się dalej, do zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zarzutu dotyczącego naliczenia w decyzji odsetek za okresy, w których organ nie miał prawa tego dokonać, Zarząd wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Art. 60 u.f.p., w pkt 6, dotyczy należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Tak więc do należności tych zastosowanie znajdują przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, ale tylko do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Tymczasem art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a u.f.p. reguluje kwestię okresu naliczania odsetek i stanowi w tym względzie, że środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji w sprawie zwrotu. Odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona.
Uregulowanie w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a u.f.p. kwestii okresu naliczania odsetek od podlegających zwrotowi środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 powoduje, że do należności tych nie stosuje się przepisu art. 54 § 1 pkt 7 O.p. i należy przyjąć, że ustawodawca nie przewidział przerwy w okresie naliczania odsetek, gdyż kwestia odsetek została jasno uregulowana w u.f.p. Końcowy termin do naliczania odsetek, to dzień zwrotu środków lub dzień wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Odesłanie do uregulowań zawartych w Ordynacji podatkowej dotyczy tylko kwestii wysokości odsetek, co oznacza, że będzie miał w tym zakresie zastosowanie art. 56 § 1 tej ustawy.
Stanowisko to Zarząd podtrzymał w całości w zaskarżonym orzeczeniu z 28 maja 2025 r., wydanym wskutek wniosku Skarżącego o ponowne rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze wniesionej do Sądu Skarżący zawarł następujące zarzut naruszenie przepisów postępowania, a to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, pomimo że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 207 u.f.p w związku z art. 67 u.f.p. w związku z art. 60 u.f.p. w związku art. 54 ust. 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Skarżącego w decyzji z 15 czerwca 2022 r. Zarząd wskazał okres, za jaki odsetki mają być naliczane. Wskazał, nie uwzględniając przy tym treści art. 67 ust. 1 u.f.p., zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepis art. 54 § 1. Przepis ten stanowi, że odsetek za zwłokę od należności główniej nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Pomijając ten przepis Zarząd bezpodstawnie wydłużył okres naliczania odsetek o 142 dni.
Wobec powyższych zarzutów, wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , w skrócie "p.p.s.a.") a także o zasądzenie na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
Prawidłowo Zarząd wyszedł z założenia, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie artykułu 156 k.p.a. nie rozstrzyga się ponownie sprawy zakończonej już ostateczną decyzją, a bada się zaistnienie przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. W tym przypadku Skarżący wskazał na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Organ ogranicza się zatem jedynie do poszukiwania uchybienia i wadliwości zastosowania prawa, i to nie każdej, a jedynie o charakterze rażącym. Polega ono na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Zatem nawet stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, o ile nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
Kwestię sporną stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie okresu, za jaki winny być naliczone odsetki od środków pomocowych wydatkowanych z naruszeniem procedur.
Słusznie twierdzi Skarżący, że orzeczenie o okresie, za jaki należy naliczać odsetki znalazło się w decyzji z 15 czerwca 2022 r., co wynika z jej sentencji. Błędnie jednak Skarżący oczekiwał, że nastąpi to wg reguł określonych w Ordynacji podatkowej, tj. z wyłączeniem okresu od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji, gdyż postępowanie trwało dłużej niż 3 miesiące (art. 54 § 1 pkt 7 O.p.), podczas gdy natomiast organ odwołał się do treści art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i naliczył odsetki od dnia przekazania środków.
Zdaniem Sądu, spór ten dotyczy właściwej wykładni art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), który stał się podstawą prawną zobowiązania Skarżącego do zwrotu środków wraz z odsetkami. Stosownie do tego przepisu, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa.
Zatem spór w tej części sprowadza się do wykładni prawa, a ściślej do zakresu odpowiedniego stosowania Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p. Z tego względu nie może nosić cechy rażącego naruszenia prawa, które - jak już wskazano - winno być oczywiste i stanowić przekroczenie prawa w sposób niedwuznaczny, gdy nie jest konieczne dokonywanie wykładni prawa, a proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu wskazuje na sprzeczność.
Wobec powyższego - zdaniem Sądu - nie nosi cech takiego rażącego naruszenia rozstrzygnięcie, którego analiza wymagałaby prowadzenia wykładni art. 67 u.f.p. i rozważenia zakresu zawartego w nim odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej. To mogłoby być dokonywane jedynie w postępowaniu zwykłym, w toku postępowania odwoławczego i ewentualnie sądowo-administracyjnego, które nie miało jednak miejsca.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9. Okres, za jaki mają być naliczane odsetki od należności głównej jest w tym przepisie wskazany, a skoro tak, to przepisy Ordynacji Podatkowej nie mają tu zastosowania.
Twierdzenie Skarżącego o wydaniu decyzji z 15 czerwca 2022 r. z rażącym naruszeniem prawa jest nieuzasadnione.
W skardze znalazły się również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 k.p.a., wszystkie w związku z przepisami ustawy o finansach publicznych – art. 207, art. 67 i art. 60 oraz, w ostatecznym rozrachunku, z przepisem art. 54 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Uznanie jednak, że Zarząd nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego skutkuje tym, że wywodzone z tego zarzutu naruszenia przepisów postępowania staje się bezpodstawne.
Nie mniej jednak Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Przedstawia przebieg postępowania poprzedzającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oraz jego ocenę. Zarzut braków w części faktycznej orzeczenia ma w tego rodzaju sprawie ograniczone znaczenie. Jak to już Sąd nadmienił, prowadząc postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ nie rozstrzyga ponownie sprawy w co do jej istoty, a bada spełnienie przesłanki wznowieniowej. W tym zakresie zaskarżone orzeczenie nie budzi żadnych zastrzeżeń. Jest pełne i wyczerpujące.
Przedstawiona dotychczas ocena zaskarżonego orzeczenia wyklucza uznanie, że zostało ono wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady prowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.