III SA/Gl 689/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
finanse publiczneRPO WSLMŚPdofinansowaniezwrot środkówRozporządzenie 651/2014przedsiębiorstwo partnerskiestatus MŚPkontrolapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o zwrocie dofinansowania, uznając, że utrata statusu MŚP w wyniku transakcji kapitałowej skutkowała niekwalifikowalnością wydatków.

Spółka T. S.A. zaskarżyła decyzję o zwrocie dofinansowania przyznanego w ramach RPO WSL, argumentując, że nie utraciła statusu MŚP. Sąd administracyjny uznał jednak, że po transakcji z 19 lutego 2018 r., w wyniku której akcjonariusz zwiększył swój udział w kapitale spółki do 34,15%, spółka stała się dużym przedsiębiorcą. Utrata statusu MŚP w okresie trwałości projektu, wbrew postanowieniom umowy, skutkowała niekwalifikowalnością wydatków i koniecznością zwrotu dofinansowania.

Sprawa dotyczyła skargi spółki T. S.A. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o zwrocie dofinansowania w kwocie 157.323,78 zł, przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Spółka otrzymała dofinansowanie na projekt innowacyjny, jednak po transakcji z 19 lutego 2018 r., w wyniku której jej akcjonariusz zwiększył udział w kapitale zakładowym z 24,14% do 34,15%, utraciła status Małego i Średniego Przedsiębiorcy (MŚP). Organy administracji uznały, że utrata statusu MŚP w okresie trwałości projektu, wbrew postanowieniom umowy o dofinansowanie (§ 14 ust. 8), skutkuje niekwalifikowalnością wydatków i koniecznością zwrotu środków. Spółka argumentowała, że relacja z akcjonariuszem nie była relacją partnerstwa w rozumieniu przepisów UE, a utrata statusu MŚP nie nastąpiła w sposób nagły i nie miała wpływu na realizację projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że zgodnie ze sprostowanym brzmieniem art. 3 ust. 2 Załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, relacja partnerstwa powstaje przez sam fakt przekroczenia 25% udziałów kapitałowych, niezależnie od rynków działania. Utrata statusu MŚP nastąpiła w trakcie okresu trwałości projektu, co stanowiło naruszenie umowy i podstawę do zwrotu dofinansowania. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zwrotu środków nie przewidują miarkowania kwoty, a całe nienależnie pobrane dofinansowanie podlega zwrotowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata statusu MŚP w wyniku transakcji kapitałowej, która spowodowała przekroczenie progu 25% udziałów przez przedsiębiorstwo wyższego szczebla, stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie i przepisu § 14 ust. 8 umowy, co obliguje do zwrotu otrzymanego dofinansowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z Rozporządzeniem 651/2014, relacja partnerstwa między przedsiębiorstwami powstaje przez sam fakt przekroczenia 25% udziałów kapitałowych, niezależnie od rynków działania. Utrata statusu MŚP w okresie trwałości projektu, wbrew postanowieniom umowy, skutkuje niekwalifikowalnością wydatków i koniecznością zwrotu środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 184

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 art. 3 § ust. 2 Załącznika I

Definicja przedsiębiorstwa partnerskiego, po sprostowaniu, zakłada istnienie relacji partnerskiej w przypadku posiadania przez przedsiębiorstwo wyższego szczebla co najmniej 25% kapitału lub praw głosu w innym przedsiębiorstwie, niezależnie od rynków działania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 207 § ust. 9 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 12 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 art. 143 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 art. 3 § ust. 3 Załącznika I

Definicja przedsiębiorstw powiązanych, która nie została spełniona w tej sprawie.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 art. 71 § ust. 1 zd. 3

k.s.h. art. 431 § § 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata statusu MŚP przez beneficjenta w wyniku transakcji kapitałowej. Relacja partnerstwa między beneficjentem a akcjonariuszem w rozumieniu Rozporządzenia 651/2014. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie dotyczących utrzymania statusu MŚP i obowiązku informowania. Konieczność zwrotu całości dofinansowania z uwagi na niekwalifikowalność wydatków.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o braku relacji partnerstwa z akcjonariuszem. Argumentacja skarżącej o wadliwej wykładni i zastosowaniu art. 3 ust. 2 Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014. Argumentacja skarżącej o braku naruszenia § 14 ust. 8 umowy o dofinansowanie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) w zakresie oceny dowodów. Zarzut wadliwego ustalenia daty utraty statusu MŚP.

Godne uwagi sformułowania

Relacja partnerstwa między podmiotami jest niezależna od rynków, na których działają. Utrata statusu MŚP w okresie trwałości projektu stanowi naruszenie umowy i podstawę do zwrotu dofinansowania. Art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. nie pozwala na żadne miarkowanie kwoty podlegającej zwrotowi. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący

Dorota Fleszer

sędzia

Marzanna Sałuda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu MŚP w kontekście funduszy unijnych, definicji przedsiębiorstwa partnerskiego i konsekwencji utraty statusu MŚP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty statusu MŚP w wyniku transakcji kapitałowej i jej wpływu na kwalifikowalność wydatków w ramach funduszy UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funduszy unijnych – kryteriów MŚP – i pokazuje, jak skomplikowane transakcje kapitałowe mogą prowadzić do utraty statusu i konieczności zwrotu środków, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Utrata statusu MŚP po transakcji kapitałowej: czy grozi Ci zwrot unijnego dofinansowania?

Dane finansowe

WPS: 157 323,78 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 689/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 305
art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. S.A. w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 22 czerwca 2022 r. nr 2206/RR/2022 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 czerwca 2022 r. nr 2206/RR/2022 Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] C w C. (dalej: organ I instancji) zobowiązującą T S.A. w K. (dalej: beneficjent lub strona skarżąca) do zwrotu dofinansowania w kwocie 157.323,78 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm, dalej K.p.a.), przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.), a w szczególności jej art. 207 ust.1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12 pkt 2.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
13 marca 2017 r. została zawarta pomiędzy Województwem [...] - [...] C w C., pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej instytucja pośrednicząca) a stroną skarżącą umowa o dofinansowanie projektu [...] pn. "[...]" (zwanego dalej projektem) z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa III "Konkurencyjność MŚP", Działanie 3.2 Innowacje w MŚP (zwanego dalej: RPO WSL 2014-2020). Na podstawie tej umowy przyznano beneficjentowi dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 285 tys. PLN na realizację ww. projektu, którego głównym celem miało być zwiększenie zasięgu działania, dostępności do teleopieki i tym samym konkurencyjności strony skarżącej przez wprowadzenie usługi telemedycznej do zastosowania w profilaktyce, diagnostyce i terapii medycznej w kardiologii opartej o innowacyjne rozwiązania technologiczne oraz organizacyjne.
Strona skarżąca uzyskała dofinansowanie w kwocie 157.323,78zzł na podstawie trzech wniosków o płatność. Poszczególne wypłaty zostały dokonane 5 lipca 2017 r., 18 października 2017 r. i 18 kwietnia 2018 r.
W związku z toczącą się kontrolą Centralnego Biura Antykorupcyjnego sprawdzającą prawidłowość zarządzania środkami RPO WSL 2014-2020 przy udzielaniu wsparcia finansowego beneficjentowi i powzięciu informacji z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego o podwyższeniu kapitału zakładowego strony skarżącej, instytucja pośrednicząca pismem z 8 lipca 2021 r. wezwała beneficjenta do złożenia wyjaśnień dotyczących jego statusu na moment każdej zmiany w strukturze akcjonariuszy, które miały miejsce po podpisaniu umowy o dofinansowanie z 13 marca 2017 r. do zakończenia okresu trwałości projektu, tj. do 18 kwietnia 2021 r. Wyjaśnienia miały zostać złożone w postaci wypełnionych formularzy pn. "[...]. Celem tych wyjaśnień było ustalenie czy strona skarżąca utraciła status MŚP. Wyjaśnienia miały pozwolić na ustalenie wielkości przedsiębiorstwa beneficjenta w oparciu o prawidłowe, rzeczywiste dane dotyczące poziomu zatrudnienia, rocznego obrotu lub rocznej sumy bilansowej z uwzględnieniem ewentualnych relacji z innymi podmiotami.
Beneficjent pismem z 3 sierpnia 2021 r. przedłożył oświadczenia o spełnieniu kryteriów MŚP wraz z wykazem akcjonariatu, oświadczając przy tym, że posiada status średniego przedsiębiorcy. Przedstawił tabele z wykazem akcjonariatu oraz wskazał przedsiębiorców, z którymi jest powiązany.
Z uwagi na to, iż przedłożone oświadczenia w porównaniu z wykazem akcjonariatu budziły wątpliwość co do prawidłowości określenia statusu MŚP, instytucja pośrednicząca pismem z 11 sierpnia 2021 r. poprosiła o skorygowanie złożonych oświadczeń w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Strona skarżąca również została poinformowana, że zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie (§ 14 ust. 6 umowy o dofinansowanie) była zobowiązana do informowania instytucji pośredniczącej o każdych zmianach nie tylko takich, które są odnotowane w KRS.
W odpowiedzi na powyższe pismo beneficjent pismem z 18 sierpnia 2021 r. stwierdził, że po kolejnej analizie nie dostrzega podstaw do zmiany oświadczeń załączonych do pisma z 3 sierpnia 2021 r. i stoi na stanowisku, że analiza rzeczywistych relacji pomiędzy poszczególnymi podmiotami została przeprowadzona w sposób kompleksowy i rzetelny, z uwzględnieniem faktycznych wpływów, co znalazło następnie odzwierciedlenie w złożonych oświadczeniach. Szczegółowo określił łączące go, jego zdaniem, relacje ze swoimi akcjonariuszami, w tym z N Sp. z.o.o w T. (dalej określonego jako akcjonariusz).
Ze stanowiskiem tym instytucja pośrednicząca się nie zgodziła i biorąc pod uwagę obowiązek stosowania prawidłowego tłumaczenia przepisu art. 3 ust. 2 Załącznika I Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, zgodnie z opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 236 z 14 września 2017 r. sprostowaniem do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (dalej Rozporządzenie nr 651/2014), zbadała dokumenty złożone do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego spółki będącej akcjonariuszem i ustaliło dane tego przedsiębiorstwa w oparciu o: skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej za 2017 r. Grupy Kapitałowej N, informacje ogólne za 2017 r. Grupy Kapitałowej N, skonsolidowane sprawozdanie finansowe za 2018 r. Grupy Kapitałowej N oraz skonsolidowane sprawozdanie Zarządu za 2018 r. Grupy Kapitałowej N.
Na tej podstawie instytucja pośrednicząca ustaliła, że 19 lutego 2018 r. akcjonariusz zawarła ze stroną skarżącą umowę o objęciu akcji na okaziciela serii C o wartości nominalnej 0,10 zł każda, wyemitowanych na podstawie uchwały zarządu strony skarżącej z 14 lutego 2018 r. w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 88 164,60 zł, tj. do kwoty 668 164,60 zł w trybie subskrypcji prywatnej z wyłączeniem w całości prawa poboru. W związku z powyższym udział akcjonariusza w kapitale akcyjnym strony skarżącej zwiększył się z 24,14% do 34,15%. W konsekwencji powyższego, zdaniem instytucji pośredniczącej akcjonariusza należy uznać za przedsiębiorstwo partnerskie względem beneficjenta, co z kolei powoduje, że strona skarżąca nie może być uznana za przedsiębiorstwo z sektora MŚP, biorąc pod uwagę dane Grupy Kapitałowej N.
Według ustaleń instytucji pośredniczącej beneficjent przekroczył pułapy (zatrudnienia i rocznej sumy bilansowej) warunkujące status MŚP, w tym przekroczyło pułap określający status średniego przedsiębiorstwa, tj.:
- nieprzekraczalny pułap 250 osób (RJR) - przy wartości proporcjonalnej 34,15% zatrudnienia w samej spółce będącej akcjonariuszem. wynoszącej 1 341 osób w roku 2018 i 1 361 w roku 2017,
- pułap mniejszy lub równym 43 mln euro rocznej sumy bilansowej - przy wartości proporcjonalnej 34,15% rocznej sumy bilansowej w samej spółce będącej akcjonariuszem wynoszącej 247 mln euro w roku 2018 i 238 mln euro w roku 2017.
W ocenie instytucji pośredniczącej objęcie akcji serii C zgodnie z umową z 19 lutego 2018 r. przez akcjonariusza (z 24,14% na 34,15%) spowodowało zmianę statusu i strona skarżąca stała się dużym przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do Rozporządzenia nr 651/2014 w odniesieniu do statusu mikro, małego i średniego przedsiębiorstwa (status MŚP), przy czym zmiana ta nie wynikała z naturalnego rozwoju, lecz nastąpiła w sposób nagły, na skutek objęcia akcji przedsiębiorstwa przez duże przedsiębiorstwo zależne od N S.A., a to spowodowało przekroczenie pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego pozwalającego na przypisanie stronie skarżącej statutu MŚP, co było warunkiem w konkursie nr [...], z którego aplikowała ona o dofinansowanie. Instytucja pośrednicząca ustaliła, że utrata statusu MŚP nastąpiła 19 lutego 2018 r. (dzień podpisania umowy z akcjonariuszem o objęciu akcji), przed wypłatą wniosku o płatność końcową i przed wejściem projektu w okres trwałości, tym samym spółka strona skarżąca przestała spełniać kryterium kwalifikujące do udzielania wsparcia finansowego.
Z uwagi na powyższe instytucja pośrednicząca wszczęła procedurę zwrotu środków i pismem z 17 września 2021 r. wezwała beneficjenta do zwrotu kwoty 157 323,78 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez Bank [...]. Beneficjent pismem z 28 września 2021 r. podtrzymał swoje stanowisko o braku relacji partnerstwa z akcjonariuszem i tym samym uznał brak podstaw do zwrotu dofinansowania.
Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu środków Dyrektor [...] C w C. – działając jako organ I instancji - na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., w związku z art. 60, art. 67 i art. 207 ust. 1 i 9 u.f.p. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków wypłaconych beneficjentowi w ramach RPO WSL 2014- 2020 na podstawie umowy nr [...] z 13 marca 2017 r. z póżn. aneksami, o czym zawiadomił stronę skarżącą pismem z 13 października 2021 r.
Beneficjent zawarł swoje stanowisko w piśmie z 5 listopada 2021 r. i ponadto wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków stron a także L.B., M.K., S.B., B.O. na okoliczność charakteru relacji między beneficjentem, a akcjonariuszem, braku wpływu akcjonariusza na politykę finansową i operacyjną beneficjenta, samodzielności decyzyjnej zarządu beneficjenta oraz jego niezależności od akcjonariusza, rynków, na których działalność gospodarczą prowadzą beneficjent oraz akcjonariusz, w tym braku występowania relacji rynku wyższego i niższego szczebla. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentu - pisemnych wyjaśnień udzielonych przez organ w odpowiedzi na pismo CBA z 18 czerwca 2021 r., będącego w posiadaniu organu,
Organ I instancji przeprowadził przesłuchanie ww. świadków, a także dołączył do akt pismo z 29 listopada 2021 r. przedstawiciela akcjonariusza zawierające oświadczenie w przedmiocie relacji między przedsiębiorcami z oświadczeniem, że akcjonariusz nie pozostawała i nie pozostaje w relacjach partnerstwa ze stroną skarżącą w rozumieniu załącznika I do Rozporządzenia nr 651/2014.
Pełnomocnik beneficjenta pismem z 24 stycznia 2022 r. podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko strony skarżącej i wskazał, że brak jest podstaw do nałożenia na nią obowiązku zwrotu całości dofinansowania otrzymanego w ramach umowy, a to wobec braku występowania relacji partnerstwa z akcjonariuszem. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał także, że beneficjent, mimo zakupu akcji przez akcjonariusza, boryka się z tymi samymi trudnościami oraz wymogami w zakresie konkurencyjności, co pozostałe podmioty z sektora MŚP. Nie uzyskuje dodatkowych rynków zbytu dla własnych usług, jak też i dodatkowego, zewnętrznego finansowania na warunkach bardziej preferencyjnych, niż przykładowo kredyty bankowe Nabycie akcji przez akcjonariusza nie przełożyło się (i nadal nie przekłada) na osiągane przez stronę skarżącą wyniki finansowe, jak też i na wzrost zainteresowania zakupem akcji przez podmioty trzecie – akcjonariat strony skarżącej koncentruje się wokół tego samego kręgu osób Pełnomocnik wyraził pogląd, że przy wydawaniu decyzji organ powinien uwzględnić interes społeczny, jakim był skutek zrealizowania dofinansowanego zadania. Pełnomocnik wskazał też, że wniosek o płatność końcową wpłynął dnia 11 grudnia 2017 r., tj., na ponad 2 miesiące przed nabyciem przez akcjonariusza akcji w stronie skarżącej, które to nabycie spowodować miało przekroczenie pułapu 25% akcji, a ewentualna utrata statusu małego przedsiębiorstwa nastąpiłaby w momencie, gdy beneficjent już zrealizował projekt oraz związane z nim cele.
W tym stanie rzeczy organ I instancji 9 lutego 2022 r. wydał decyzję nr [...] zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w kwocie 157 323,78 zł.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że beneficjent naruszył obowiązujące procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p., a obowiązujące przy realizacji projektu i ujęte w następujących przepisach umowy o dofinansowanie: § 5 ust. 3 - wskazujący na obowiązek osiągnięcia i utrzymania celów projektu - a cel szczegółowy projektu jakim jest zwiększone zastosowanie innowacji w MŚP (mikro, małych i średnich przedsiębiorców) - nie może zostać zrealizowany przez dużego przedsiębiorcę; - §12 ust. 1 pkt 1 - wskazujący na obowiązek systematycznego monitorowania przebiegu realizacji projektu oraz niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 10 dni od danego zdarzenia, informowania instytucji pośredniczącej o wszelkich zdarzeniach powodujących lub mogących powodować zmiany w projekcie, a także o ewentualnych nieprawidłowościach lub problemach w realizacji projektu albo o zamiarze zaprzestania jego realizacji; §14 ust. 6 - wskazujący na obowiązek niezwłocznego, nie później niż 14 dni od powzięcia informacji o zmianie, poinformowania instytucji pośredniczącej o wszelkich okolicznościach, które spowodowały lub mogą spowodować nieotrzymanie trwałości projektu, a także zmianę kwalifikowalności wydatków, aż do momentu upływu okresu trwałości projektu; § 14 ust. 8 - wskazujący, że do momentu upływu okresu trwałości Projektu niedopuszczalna jest utrata przez beneficjenta statusu MŚP w wyniku zmian w strukturze właścicielskiej lub zarządczej przedsiębiorstwa beneficjenta, a polegających w szczególności na przejęciu przedsiębiorstwa beneficjenta lub uzyskaniu bezpośrednio lub pośrednio dominującego wpływu na przedsiębiorstwo beneficjenta przez inne przedsiębiorstwo, niemające statusu MŚP.
Dalej organ I instancji uznał, że tracąc status MŚP w wyniku swojego działania polegającego na wprowadzeniu zmian właścicielskich beneficjent przestał spełniać warunki uzyskania wsparcia w ramach konkursu nr [...], wynikające w szczególności z części 11.3.2. Innowacje w MŚP Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO WSL na lata 2014-2020, gdyż nie osiągnął celu szczegółowego RPO WSL 2014- 2020, przez co wydatki udzielone ze środków europejskich stały się niekwalifikowane. Dofinansowanie projektu nie może być udzielone dużemu przedsiębiorcy w konkursie kierowanym do MŚP.
Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że wystąpiła nieprawidłowość w projekcie, gdyż wydatki na realizację projektu w wysokości 157 323,78 zł poniósł przedsiębiorca nieposiadający statusu MŚP, a zatem nie kwalifikował się on do udzielenia pomocy publicznej w ramach konkursu [...] z RPO WSL 2014-2020. Wydatek ten musi zostać w całości uznany za niekwalifikowany, a kwota korekty winna wynosić 100% kwoty wkładu z budżetu Unii Europejskiej. Z uwagi na naruszenie przez beneficjenta procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, na podstawie art. 207 ust. 8 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 u.f.p. oraz zgodnie z § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie, jak również w oparciu o art. 143 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 1303/2013, uzasadnione jest żądanie zwrotu na poziomie 100% kwoty wypłaconego dofinansowania Beneficjentowi.
Beneficjent działając przez pełnomocnika złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Ponieważ zarzuty te pokrywają się z późniejszymi zarzutami skargi, dlatego też zostaną przedstawione w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy decyzją z dnia z 22 czerwca 2022 r. nr 2206/RR/2022 utrzymał w mocy sporną decyzję i zwrócił uwagę, że strona skarżąca w swoim stanowisku przywołała błędnie przetłumaczony art. 3 ust. 2 Załącznika I do ww. Rozporządzenia, który zgodnie ze sprostowaniem opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej PL L 236/28 z 14 września 2017 r. do Rozporządzenia nr 651/2014 został zmieniony w części dotyczącej właśnie definicji przedsiębiorstwa partnerskiego zawartej w art. 3 ust. 2 akapit pierwszy Załącznika I. Przepis ten po sprostowaniu posługuje się wyłącznie pojęciem przedsiębiorstwa wyższego/niższego szczebla, odnosząc tę relację jedynie do stosunków kapitałowych lub organizacyjnych (posiadania przez jedno przedsiębiorstwo kapitału lub prawa głosu w innym przedsiębiorstwie), nie warunkując relacji partnerskiej między tymi przedsiębiorstwami od działania przez nie na rynkach pozostających w relacjach typu upstream/downstream. Przedsiębiorstwa pozostające między sobą w takim związku, że jedno z nich dysponuje co najmniej 25% kapitału lub prawa głosu (lecz nie więcej niż 50%) w innym przedsiębiorstwie, pozostają wobec siebie partnerskie niezależnie od tego, na jakich rynkach prowadzą swoją działalność. Ponieważ beneficjent w dokumentacji aplikacyjnej zgodził się na stosowanie zmian w przepisach obowiązujących (pkt. H pkt. 4 wniosku o dofinasowanie: "zobowiązuje się do stosowania przy realizacji projektu dofinansowanego ze środków RPO WSL 2014-2020 przepisów prawa wspólnotowego i krajowego z uwzględnieniem dokonywanych wszelkich zmian obowiązujących przepisów w tym przepisów dotyczących między innymi zamówień publicznych, pomocy odwoławczy publicznej oraz ochrony środowiska, a także wszelkich wytycznych i instrukcji") organ uznał, że do niniejszej sprawy stosuje się aktualne brzmienie art. 3 ust. 2 Załącznika I do Rozporządzenia nr 651/2014, stanowiące nie tyle zmianę przepisu, ale jego prawidłowe rozumienie i stosowanie.
Tym samym organ II instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że pomiędzy akcjonariuszem a stroną skarżącą nie wystąpiła relacja powiązania, bowiem nie zostały spełnione żadne z przesłanek wymienionych z art. 3 ust. 3 Załącznika I do Rozporządzenia nr 651/2014. Relacja łącząca ww. przedsiębiorstwa ma charakter partnerski. Akcjonariusz wraz z przedsiębiorstwem powiązanym N S.A, będącym nadto liderem grupy kapitałowej posiadają 34,15% udziałów w przedsiębiorstwie beneficjenta. Akcjonariusz oraz podmioty z nim skonsolidowane są przedsiębiorstwem wyższego szczebla w stosunku do strony skarżącej , gdyż z tej strony nastąpił transfer kapitału skutkujący przejęciem udziałów przekraczającym 25% udziałów innego przedsiębiorstwa.
Następnie organ odwoławczy przedstawił dane dotyczące ilości osób zatrudnionych oraz rocznej sumy bilansowej dla akcjonariusza i stwierdził, że zostały przekroczone pułapy przewidziane dla MŚP.
Organ II instancji podzielił stanowisko Organu I instancji, że zmiana wielkości przedsiębiorstwa strony skarżącej nie wynikała z naturalnego rozwoju, lecz nastąpiła w sposób nagły, na skutek objęcia akcji przedsiębiorstwa przez duże przedsiębiorstwo, a to spowodowało, że utrata statusu MŚP nastąpiła w dniu przejęcia akcji przedsiębiorstwa. W opinii organu odwoławczego nie ma tutaj zastosowania przepis mówiący o tym, że jeżeli w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych dane przedsiębiorstwo stwierdza, że w skali rocznej przekroczyło pułapy zatrudnienia lub pułapy finansowe lub spadło poniżej tych pułapów, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych, bowiem beneficjent zgodził się na takie wyłączenie podpisując umowę o dofinansowanie, a w załączniku nr 16 do umowy z 13 marca 2017 r. zostało to wyraźnie wyartykułowane.
W ocenie Organu II instancji nie można się zgodzić z zarzutem Strony jakoby doszło do naruszenia prawa materialnego z art. 3 ust. 2 Załącznika I do Rozporządzenia nr 651/2014. Co prawda umowa o dofinansowanie została zawarta 13 marca 2017 r. i w czasie jej trwania dokonano publikacji sprostowanej wersji, ale nie jest to jednak zmiana tego przepisu, a sprostowanie tłumaczenia przedmiotowej regulacji.
Decyzja organu odwoławczego z 22 czerwca 2022 r. stała się przedmiotem skargi beneficjenta złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze strona skarżąca zawarła zarzuty:
1. Naruszenia prawa materialnego, a to art. 3 ust. 2 załącznika I do rozporządzenia 651/2014 poprzez:
a) jego wadliwą wykładnię, w tym w brzmieniu obowiązującym na dzień zawierania umowy o dofinansowanie, polegającą na przyjęciu, że przy ustaleniu relacji partnerstwa między przedsiębiorcami nieistotny jest fakt, czy przedsiębiorstwa te funkcjonują na rynku wyższego czy niższego szczebla, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że relację wyższego i niższego szczebla między przedsiębiorstwami ustala się w oparciu o relacje rynków, na których podmioty działają;:
b) jego wadliwe zastosowanie, poprzez przystąpienie do ustalania relacji partnerstwa między podmiotami, podczas gdy w pierwszej kolejności, zgodnie z brzmieniem tego przepisu, należy wykluczyć występowanie relacji powiązania - Organ natomiast nie poczynił w decyzji administracyjnej żadnych ustaleń w tym zakresie;
c) jego wadliwe zastosowanie polegające, w zakresie analizy rynków, na których funkcjonują beneficjent oraz akcjonariusz na przeprowadzeniu tej analizy w stosunku do rynków, na których funkcjonuje "GRUPA N", w skład w której wchodzi w istocie szereg różnych podmiotów, podczas gdy analiza rynków powinna być ograniczona do rynku, na który funkcjonuje akcjonariusz. W przypadku bowiem stwierdzenia występowania relacji partnerstwa/powiązania, powoduje to wyłącznie obowiązek sumowania wyników finansowych i liczby personelu, nie zaś rynków, na których podmioty funkcjonują co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 184 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
2. Naruszenia prawa materialnego, a to art. 207 i art. 184 u.f.p. poprzez ich wadliwe zastosowanie i nałożenie na beneficjenta obowiązku zwrotu dofinansowania m.in. na skutek naruszenia przez beneficjenta § 14 ust. 8 Umowy o dofinansowanie projektu, podczas gdy zgodnie z brzmieniem tego postanowienia penalizowane są te uchybienia beneficjenta, które prowadzą do przejęcia beneficjenta lub uzyskania dominującego wpływu na beneficjenta przez podmiot nie mający statusu MŚP, podczas gdy organ nie ustalił, aby jakichkolwiek podmiot trzeci przejął lub uzyskał dominujący wpływ na beneficjenta, a zatem nie doszło do naruszenia §4 ust. 8 Umowy o dofinansowanie, i tym samym - do zaktualizowania się obowiązku zwrotu dofinansowania na tej podstawie;
3. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz:
a) niedokonanie oceny dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron, brak poddania ich analizie oraz poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu, że organ nie dał wiary zeznań świadków w zakresie w jakim wskazali, że strona skarżąca nie zawarłaby umowy o dofinansowanie ze świadomością, że istnieje ryzyko zwrotu kwoty otrzymanego dofinansowania, przy czym organ nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary zeznań świadków w powyższym zakresie; ponadto, dostrzegając rozbieżność między treścią zeznań świadków a treścią informacji zawartych w sprawozdaniach z zarządu. Organ nie dążył do wyjaśnienia powyższych rozbieżności; organ winien także uzasadnić, dlaczego danym dowodom odmawia wiarygodności - tego rodzaju ocena nie została jednak zawarta w zaskarżonej decyzji;
b) niedokonanie jakiejkolwiek oceny dowodu w postaci oświadczenia datowanego na dzień 29 listopada 2021 roku, złożonego przez A Sp. z o.o.,
c) dokonanie wadliwej oceny dokumentu - pisma skierowanego przez pracownika organu w odpowiedzi na zapytanie beneficjenta z dnia 2 stycznia 2017 roku i wadliwie ustalenie, że odpowiedź ta nie była wiążąca, zaś organ w treści tegoż pisma wskazała wyłącznie jedną z kilku okoliczności, powodujących utratę statusu MŚP, podczas gdy takiego wniosku nie sposób wysnuć z treści pisma;
d) brak uwzględnienia charakteru i wagi nieprawidłowości, a to poprzez nieuwzględnienie faktów iż:
- środki zostały w całości wykorzystane w sposób poprawny, zgodnie z projektem, a nadto przyczyniły się do realizacji istotnego celu publicznego, jakim jest ochrona zdrowia i życia w ramach opieki kardiologicznej,
- beneficjent, na skutek zawarcia umowy z akcjonariuszem nie uzyskał korzystniejszej pozycji, a jego wyniki finansowe wręcz ulegały pogorszeniu, zamiast poprawie, co przeczy tezie Organu tezie o nieuprawnionym uprzywilejowaniu na rynku,
- beneficjent nie działał z zamiarem naruszenia przepisów, a także działał w zaufaniu do informacji pisemnej przedstawionej przez instytucję pośredniczącą, ewentualny obowiązek zwrotu winien być dokonany z zakresie pozostają w proporcji do stwierdzonej wadliwości;
e) wadliwe ustalenie, iż na skutek nabycia akcji przez akcjonariusza beneficjent uzyskał dodatkowe uprzywilejowanie w postaci możliwości korzystania z kapitału podmiotu trzeciego, podczas gdy udzielanie pożyczek przez akcjonariusza odbywało się na warunkach rynkowych, a zatem bez znaczenia dla ustalenia sytuacji beneficjenta pozostawało to, czy korzysta on z pożyczki udzielonej przez bank czy przez akcjonariusza;
f) wadliwie ustalenie rynku, na którym prowadzi działalność beneficjent i zawężenie go do rynku "świadczenia usług telemedycznych dla przychodni, w tym grupy N", podczas gdy beneficjent prowadzi działalność zorganizowaną w ramach własnej przychodni wielospecjalistycznej, nie zaś tylko jako podwykonawca usług dla innych podmiotów.
4. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to naruszenie art. 7 w zw. z art, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.w zw. z art. 431 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r.- Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, dalej: k.s.h.) poprzez wadliwe dokonanie oceny dowodów i ustalenie, że do utraty statusu MŚP doszło w dniu 19 lutego 2018 roku, podczas gdy podwyższenie kapitału zakładowego w spółce akcyjnej następuje z chwilą wpisania do rejestru, a zatem to ta data jest istotna z punktu widzenia ewentualnej utraty statusu MŚP;
- co w konsekwencji doprowadziło to do wadliwego zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a to na skutek wadliwego ustalenia, iż całość wypłaconych kwot została wykorzystana z naruszeniem procedur, podczas gdy ewentualna wadliwość mogła nastąpić dopiero z dniem podwyższenia kapitału zakładowego, a zatem ewentualny obowiązek zwrotu mógł zostać orzeczony w proporcjonalnym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Okolicznością bezsporną w sprawie jest zawarcie przez stronę skarżącą z instytucją pośredniczącą umowy z dnia 13 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa III "Konkurencyjność MŚP", Działanie 3.2 Innowacje w MŚP. W momencie zawarcia umowy strona skarżąca miała status średniego przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 załącznika nr 1 do Rozporządzenia nr 651/2014. Zgodnie z tym przepisem do kategorii mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnicjh przedsiębiorców (MŚP) należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR, lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów EUR. Następnie 19 lutego 2018 r. strona skarżąca zbyła nowo wyemitowane akcje na rzecz dotychczasowego swojego akcjonariusza w wyniku tego udział tego akcjonariusza w kapitale zakładowym strony skarżącej przekroczył 25 %.
Spór między stronami sprowadza się zatem do kwestii, czy w wyniku tej transakcji strona skarżąca utraciła status średniego przedsiębiorstwa oraz czy fakt ten winien skutkować pozbawieniem jej przyznanego dofinansowania w związku z naruszeniem przez nią postanowień umowy.
Sąd nie podzielił w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 3 ust. 2 załącznika I do Rozporządzenia 651/2014. Przepis ten definiuje przedsiębiorstwa partnerskie jako wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo (przedsiębiorstwo wyższego szczebla) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3 co najmniej 25 % kapitału innego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa niższego szczebla) lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie. Jest prawdą, że zgodnie ze sprostowaniem do Rozporządzenia nr 651/2014 opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod pozycją L/236/28 z 14 września 2017 .r. dokonano zmiany tłumaczenia w stosunku do poprzedniej wersji mówiącej o przedsiębiorstwie działającym na rynku wyższego bądź niższego szczebla. Należy zwrócić uwagę, że publikacja sprostowania nastąpiła po zawarciu umowy, ale przed dokonaniem przez stronę skarżącą transakcji z 19 lutego 2018 r. Oznacza to, że strona skarżąca zbywając 10 % udziałów na rzecz dotychczasowego akcjonariusza była związana treścią załącznika opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Tym samym między stroną skarżącą a jej akcjonariuszem. wystąpiła relacja partnerstwa przez sam fakt przekroczenia przez tę ostatnią spółkę pułapu 25 % kapitału strony skarżącej niezależnie od rynków na których funkcjonują te podmioty. Oznacza to także, że w wyniku tej umowy strona skarżąca straciła status średniego przedsiębiorstwa, skoro akcjonariusz. (niezależnie od członkostwa w grupie kapitałowej) był w momencie transakcji dużym przedsiębiorcą, na co wskazują wyżej omówione wyżej wskaźniki dotyczące poziomu zatrudnienia (1.341 osób) i sumy bilansowej (247 mln EUR). Skoro zatem relacja partnerstwa między podmiotami jest niezależna od rynków, na których działają, a wynika z samego faktu przekroczenia przez przedsiębiorcę wyższego szczebla udziałów w kapitale przedsiębiorcy niższego szczebla wynoszących 25 %, wykładnia dokonana przez organy obu instancji była prawidłowa.
Błędny był również zarzut wadliwego zastosowania art. 3 ust. 2 załącznika nr 1 do Rozporządzenia nr 651/2014 poprzez brak wykluczenia relacji powiązania. Należy zauważyć, że relacja powiązania jest definiowana przez art. 3 ust. 3 tego samego załącznika. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli akcjonariusza/udziałowca lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwa na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Skoro zatem akcjonariusz dysponuje pakietem 34,15 % akcji w kapitale zakładowym strony skarżącej, wobec powyższego nie występuje relacja powiązania, co słusznie zostało wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Nie można też uwzględnić zarzutu błędnego zastosowania art. 3 ust. 2 załącznika nr 1 do Rozporządzenia nr 651/2014 a polegającego na przeprowadzeniu analizy rynków całej grupy kapitałowej, skoro akcjonariusz sam w sobie niezależnie od innych podmiotów grupy jest dużym przedsiębiorcą w rozumieniu ww. załącznika.
Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowiącego, że gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi wraz odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji na wskazany w niej rachunek bankowy. Z kolei zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p (w tym projekty finansowane z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W wypadku strony skarżącej taką procedurę stanowiła podpisana przez nią umowa z 13 marca 2017 r.
Zgodne z § 14 ust. 8 tejże umowy do momentu upływu okresu trwałości projektu niedopuszczalna jest utrata przez beneficjenta statusu MŚP w wyniku zmian w strukturze właścicielskiej lub zarządczej przedsiębiorstwa beneficjenta a polegających w szczególności na przejęciu przedsiębiorstwa beneficjenta lub uzyskaniu bezpośrednio lub pośrednio dominującego wpływu na przedsiębiorstwo beneficjenta przez inne przedsiębiorstwo, niemające statusu MŚP. Nie ulega wątpliwości, że tak stało się w tym wypadku, a tym samym spółka skarżąca zawierając umowę z beneficjentem przed otrzymaniem ostatniej planowanej wpłaty naruszyła to uregulowanie. Co więcej, nie zawiadomiła o tym fakcie instytucji pośredniczącej a tym samym naruszyła także §12 ust. 1 pkt 1 wskazujący na obowiązek systematycznego monitorowania przebiegu realizacji projektu oraz niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 10 dni od danego zdarzenia, informowania instytucji pośredniczącej o wszelkich zdarzeniach powodujących lub mogących powodować zmiany w projekcie, a także o ewentualnych nieprawidłowościach lub problemach w realizacji projektu albo o zamiarze zaprzestania jego realizacji. W konsekwencji naruszyła także § 5 ust. 3 - wskazujący na obowiązek osiągnięcia i utrzymania celów projektu - cel szczegółowy projektu jakim jest zwiększone zastosowanie innowacji w MŚP (mikro, małych i średnich przedsiębiorców) skoro jeszcze w trakcie odbioru dofinansowania straciłą status MŚP i tym samym nie mogła osiągnąć celu projektu.
Tym samym strona skarżąca spełniła przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. co obligowało ją do zwrotu otrzymanego dofinansowania.
Sąd natomiast nie podziela wykładni § 14 ust. 8 umowy przedstawionej przez stronę skarżącą, zgodnie z którą penalizowane są tylko takie uchybienia beneficjenta, które prowadzą do przejęcia beneficjenta lub uzyskania dominującego wpływu na beneficjenta przez podmiot nie mający statusu MŚP. Warto zwrócić uwagę, że definicja MŚP zawarta w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 6551/2014 ma charakter powszechnie obowiązujący, a więc nie mogła być modyfikowana przez umowę beneficjenta z instytucją pośredniczącą, a co więcej § 14 ust. 8 jedynie przykładowo wskazuje przejęcie beneficjenta lub uzyskanie nań dominującego wpływu przez inny podmiot jako utratę statusu MŚP. Zatem organ nie miał obowiązku ustalania przejęcia dominującego wpływu innego podmiotu na beneficjenta. Należy podkreślić w tym miejscu, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. nie pozwala na żadne miarkowanie kwoty podlegającej zwrotowi, natomiast nakazuje zwrócić całe nienależnie pobrane dofinasowanie. Niezależnie od tego godzi się zauważyć, że chociaż strona skarżąca dwie spośród trzech wpłat otrzymała przed zawarciem spornej transakcji, z chwilą jej zawarcia i utraty statusu MŚP straciła do nich prawo. Zatem zasadny był zwrot całej otrzymanej kwoty jako pobranej niezgodnie z zawartą umową.
Za bezzasadne Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały ich słusznej oceny. Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowa była jedna kwestia, a mianowicie utrata statusu MŚP przez stronę skarżącą w momencie okresu trwałości projektu. Organ w sposób niewątpliwy ustalił, że inny podmiot, niebędący MŚP, w wyniku przekształceń własnościowych stał się właścicielem 34,15 % akcji strony skarżącej, co tym samym pozbawiło strony skarżącej statusu MŚP. Warto zwrócić uwagę, że zarówno dla oceny statusu MŚP, kluczowe są wyłącznie wskaźniki obiektywne jak ilość zatrudnianych pracowników i roczny obrót lub roczna suma finansowa, a dla przyjęcia bądź nie relacji partnerstwa istotny jest sam fakt kapitałowego powiązania podmiotów. Tymczasem wnioski dowodowe złożone przez stronę skarżąca, które organ I instancji wprawdzie uwzględnił, ale uznał je z bez wpływu na rozstrzygnięcie, dotyczyły takich okoliczności faktycznych jak np. status rynkowy strony skarżącej po transakcji, czy wzajemne relacje strony skarżącej z jej akcjonariuszem, które dla dokonanej przez organ oceny są bez znaczenia. Zmierzały one bowiem do podważenia relacji powiązania w rozumieniu art. 3 ust. 3 załącznika do Rozporządzenia nr 651/2014, która w sprawie jak wskazano powyżej nie występuje.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 192 k.p.a., pomijając fakt, że jak przyznaje sama strona skarżąca nie ma on zastosowania w sprawie, gdyż odnosi się do błędnego pouczenia w decyzji, a nie do informacji, jakiej udzielono stronie skarżącej. Strona skarżąca powołuje się na pismo pracownika instytucji pośredniczącej będącej odpowiedzią na jej zapytanie z 2 stycznia 2017 r., tj. sprzed zawarcia umowy. Pismo to miało zawierać informację, że ewentualna utrata statusu MŚP nastąpi z chwilą przejęcia 50 % akcji strony skarżącej przez inny podmiot. Sąd zgadza się z organem, że zarówno pytanie jak i odpowiedź miały charakter hipotetyczny i nie odnosiła się do dokonanej później transakcji z akcjonariuszem. Co więcej wskazany powyżej § 12 ust. 1 pkt 1 umowy zawierał obowiązek niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 10 dni od danego zdarzenia, informowania instytucji pośredniczącej o wszelkich zdarzeniach zarówno powodujących jak i mogących powodować zmiany w projekcie, czego strona skarżąca już później zaniechała.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.w zw. z art. 431 § 4 k.s.h. poprzez wadliwe dokonanie oceny dowodów i ustalenie, że do utraty statusu MŚP doszło w dniu 19 lutego 2018 roku, podczas gdy podwyższenie kapitału zakładowego w spółce akcyjnej następuje z chwilą wpisania do rejestru, a zatem to ta data jest istotna z punktu widzenia ewentualnej utraty statusu MŚP. Powołany przez stronę skarżącą art. 431 § 4 k.s.h. stanowi, że uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego nie może być zgłoszona do sądu rejestrowego po upływie sześciu miesięcy od dnia jej powzięcia (...). Należy zwrócić uwagę, że podstawą wydania decyzji obligującej stronę skarżącą do zwrotu przyznanego dofinansowania nie było podwyższenie kapitału zakładowego a nabycie przez jednego z akcjonariuszy pakietu akcji powodującego powstanie relacji partnerstwa. Zwrócić należy uwagę, że organ trafnie uznał datę zawarcia umowy jako datę nabycia akcji, gdyż wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter deklaratoryjny, tj. jedynie potwierdza dokonane wcześniej czynności a nie kreuje nowego stanu prawnego. Nawet jednak przy przyjęciu iż dokonane wcześniej w/w czynności prawne nie kreują nowego stanu prawnego to ta okoliczność i tak nie ma wpływu na legalność spornego rozstrzygnięcia. Wskazany powyżej § 14 ust. 8 umowy z 13 marca 2017 r zobowiązywał stronę skarżącą do zachowania statusu MŚP w okresie trwałości projektu. Natomiast stosownie do art. 71 ust. 1 zd. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 okres trwałości projektu wyniósł trzy lata od płatności końcowej, co oznacza, że skończył się 18 kwietnia 2021 r., tym samym zmiana statusu strony skarżącej i utrata statusu MŚP nastąpiła w trakcie jego trwania.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
III.4. Rozpatrzenie wniosków i zarzutów przedstawionych przez skarżącego
1/43

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI