III SA/Gl 672/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-01-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegokara pieniężnadrogi publicznezezwolenieodpowiedzialność właścicielawsparcie muruchodnikwłaściciel nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, uznając odpowiedzialność obecnych właścicieli nieruchomości.

Skarżący zostali obciążeni karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego przez podpory podtrzymujące mur ogrodzeniowy, które istniały już w momencie nabycia przez nich nieruchomości. Skarżący argumentowali, że nie ponoszą odpowiedzialności, gdyż podpory zostały postawione przez poprzednich właścicieli. Sąd uznał jednak, że obecni właściciele, posiadając wiedzę o sytuacji i nie podejmując działań naprawczych ani nie występując o zezwolenie, ponoszą odpowiedzialność za trwające zajęcie pasa drogowego. Sąd oddalił skargę, uznając brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Problem wynikał z obecności drewnianych podpór podtrzymujących mur ogrodzeniowy posesji skarżących, które znajdowały się na chodniku. Skarżący nabyli nieruchomość w lutym 2020 r., zastając już istniejące podpory i wiedząc o konieczności naprawy muru. Argumentowali, że nie ponoszą odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego, ponieważ to poprzedni właściciele postawili podpory. Sąd administracyjny, podobnie jak organy administracji, uznał, że skarżący, jako aktualni właściciele, mieli obowiązek wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego lub usunąć podpory. Ignorowanie wezwań zarządcy drogi i brak podjęcia działań naprawczych skutkowały utrzymaniem kary. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie precyzują, kto dokładnie ponosi odpowiedzialność, ale literalna wykładnia wskazuje na właściciela obiektu zajmującego pas drogowy. W tej sytuacji, skarżący, mimo wiedzy o sytuacji, tolerowali zajęcie pasa drogowego, co uzasadniało nałożenie na nich kary. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary, uznając, że naruszenie nie było znikome, a celem kary jest motywacja do zachowań zgodnych z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność ponoszą obecni właściciele nieruchomości, którzy mieli wiedzę o sytuacji i nie podjęli działań zmierzających do usunięcia naruszenia lub uzyskania zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obecni właściciele, nabywając nieruchomość z istniejącymi podporami zajmującymi pas drogowy, mieli obowiązek podjąć działania w celu legalizacji zajęcia lub jego usunięcia. Tolerowanie stanu zajęcia pasa drogowego i brak reakcji na wezwania organów skutkuje przypisaniem im odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 6

Ustawa o drogach publicznych

Opłata za zajęcie pasa drogowego jest iloczynem powierzchni, liczby dni zajmowania i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

u.d.p. art. 4 § pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja pasa drogowego obejmuje grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.

k.c. art. 51

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące przynależności rzeczy.

k.c. art. 52

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące przynależności rzeczy.

k.p.a. art. 189f § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu w przypadku znikomej wagi naruszenia lub gdy poprzednia kara spełnia cele.

k.p.a. art. 189f § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wyznaczenia terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia lub powiadomienie o nim.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajęcie pasa drogowego przez podpory stanowiło faktyczne zajęcie bez zezwolenia. Obecni właściciele nieruchomości, posiadając wiedzę o sytuacji i nie podejmując działań, ponoszą odpowiedzialność za trwające zajęcie. Brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie ponoszą odpowiedzialności, gdyż podpory zostały postawione przez poprzednich właścicieli. Należało przeprowadzić dowód z zeznań poprzednich właścicieli w celu ustalenia, kto faktycznie postawił podpory i na jakiej podstawie prawnej. Organ dokonał dowolnej oceny dowodów, nie ustalając, czy podpory stanowią przynależność nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Pasa drogowego nie ogranicza się tylko do jezdni, ale może obejmować też grunt wzdłuż jezdni zabezpieczony na potrzeby ruchu drogowego. Okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, braku stosownego zezwolenia oraz powierzchni zajętego pasa i liczby dni zajmowania pasa bez zezwolenia. W ocenie Sądu zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został przez organy wyczerpująco wyjaśniony i zbędne było podejmowanie dalszych czynności dowodowych. Wobec tego prawidłowo SKO oraz Dyrektor uznał, że podmiotem który dokonał zajęcia pasa drogowego są Skarżący jako aktualni właściciele nieruchomości, której stan techniczny ogrodzenia wymaga użycia podpór drewnianych i tym samym zajęcie pasa drogowego. Wymierzenie kary ma wywoływać bowiem motywację do zachowań zgodnych z prawem.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności obecnych właścicieli nieruchomości za zajęcie pasa drogowego przez elementy związane z nieruchomością, które istniały przed nabyciem, a także brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego przez podpory podtrzymujące mur. Odpowiedzialność może być różnie oceniana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z odpowiedzialnością za stan techniczny nieruchomości i jego konsekwencje w postaci zajęcia pasa drogowego. Jest to typowa sprawa administracyjna, ale z elementami budzącymi wątpliwości co do przypisania odpowiedzialności.

Czy kupując nieruchomość, dziedziczysz też kary za jej wady? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego.

Dane finansowe

WPS: 67 766,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 672/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 320
art. 40 ust. 12
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A.A. i P.L.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2024 r. nr SKO.GN/41.8/56/2024/3632/WS w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2024 r., nr SKO.GN/41.8/56/2024/3632/WS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 18 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na A. A. oraz P. A. (dalej: Skarżący) kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 15 kwietnia 2021 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. (dalej: Dyrektor) wezwał Skarżących do pilnego usunięcia podpór do zabezpieczenia muru stanowiącego ogrodzenie posesji przy ul. [...] w K.. Poinformował także, że w przypadku konieczności zajęcia pasa drogowego należy wystąpić z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Wobec braku tego zezwolenia zarządca drogi zobowiązany jest naliczać opłaty karne za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych.
W odpowiedzi Skarżący oświadczyli, że nie ponoszą odpowiedzialności za zaistniałą sytuację, gdyż do pogorszenia się stanu technicznego ogrodzenia posesji przy ul. [...] w K. w stopniu wymagającym użycia drewnianych podpór doszło nim zostali właścicielami nieruchomości, a poprzedni właściciel nie poinformował ich o konieczności uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżący nie kwestionują potrzeby naprawy muru stanowiącego ogrodzenie posesji przy ul. [...], ale z powodu trwającego stanu pandemii wirusa SARS_CoV-2 oraz stosunkowo wysokich kosztów nie może odbyć się to niezwłocznie. Podkreślili, że organ w trybie art. 189f § 1 k.p.a. może odstąpić od nałożenia kary, a poprzestać na wydaniu postanowienia wyznaczającego termin na dostarczenie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa przez poprzedniego właściciela nieruchomości. Skarżący oświadczyli także, że w przypadku uzyskania ekspertyzy budowlanej o braku możliwości naprawy muru ogrodzeniowego w sposób niewymagający zajęcia pasa drogowego przy ul. [...] niezwłocznie wystąpią do Dyrektora o wydanie stosownego zezwolenia.
Pismem z 10 maja 2021 r. Skarżący zostali zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego.
W piśmie z 24 maja 2021 r. Skarżący oświadczyli, że są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w K. od 11 lutego 2020 r. Już w chwili nabywania prawa własności część muru ogradzającego posesję była zabezpieczona podporami drewnianymi, ustawionymi na chodniku biegnącym wzdłuż granicy przedmiotowej nieruchomości. Tym samym to nie Skarżący dokonali zajęcia pasa drogowego i nie posiadają informacji dotyczących tego, kto, kiedy oraz w czyim imieniu dokonał tego zajęcia pasa drogowego, jak również czy posiadał wymagane prawem zezwolenie zarządcy.
W toku prowadzonego postępowania Dyrektor zwrócił się do Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o informację, czy właściciel nieruchomości przy ul. [...] w K. wystąpił z wnioskiem o uzyskanie stosownych zezwoleń na wykonywanie prac dotyczących muru ogrodzenia posesji przy ulicy [...] w K.. W odpowiedzi Śląski Wojewódzki Konserwatorów Zabytków poinformował, że nie wydał pozwolenia konserwatorskiego na remont ogrodzenia nieruchomości przy ul. [...] w K. usytuowanej na terenie wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...]. O wydanie takiego pozwolenia właściciel nieruchomości nie występował.
O informację co do ewentualnych działań w związku z mocno odchylonym w stronę chodnika muru oporowego stanowiącego ogrodzenie posesji przy ul. [...] w K. Dyrektor pismem z 17 maja 2021 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Uzyskał odpowiedź, że decyzją nr [...] z 14 stycznia 2019 r. organ ten nakazał ówczesnym współwłaścicielom nieruchomości zabezpieczenie muru oporowego w ul. [...] w K..
Natomiast z informacji uzyskanych z Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w K. wynikało, że nie wpłynęło żadne zgłoszenie zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, remontu lub przebudowy ogrodzenia nieruchomości przy ul. [...] w K..
W toku postępowania Skarżący złożyli wniosek dowodowy z zeznań byłych właścicieli nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] w K. oraz zwrócenie się do organu nadzoru budowlanego o udzielenie informacji kto, kiedy i w jaki sposób wykonał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 14 stycznia 2019 r.
Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie ponosi odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego, nie była i nie jest właścicielką rzeczonych podpór, a także nie umieściła i nie zlecała ich umieszczenia na chodniku przy ul. [...] w K.. Z tych powodów nie może zostać na nią nałożona kara administracyjna wynikająca z zajęcia pasa drogowego (chodnika) bez zezwolenia zarządcy drogi.
W decyzji z 18 stycznia 2024r. Dyrektor orzekł o nałożeniu na Skarżących kary pieniężnej w wysokości 67 766,40 zł .
Ustalając karę pieniężną Dyrektor organ I instancji wziął pod uwagę regulację art. 189d pkt 1 k.p.a. Pomimo pisemnego wezwania Skarżących do pilnego i natychmiastowego usunięcia zagrożenia, które stanowi odchylony mur oporowy będący ogrodzeniem ich nieruchomości nie podjęte zostały przez nich działania mające na celu zaprzestanie zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia. Dlatego Dyrektor odrzucił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 bądź 2 k.p.a.
Od tej decyzji Skarżący złożyli odwołanie.
SKO pismem z 21 marca 2024 r. wezwało Dyrektora do wyjaśnienia powodu prowadzenia sprawy przez niemal 3 lata. Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania rozważał możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. tj. odstąpienia od zastosowania kary i poprzestania na pouczeniu. Wydał decyzję po 1 lipca 2023 r. tj. dacie zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego spowodowanego zagrożeniami wirusem SARS-Co V-2 w Polsce aby dać Skarżącym możliwość podjęcia działań mających na celu naprawę uszkodzonego muru. Działania te jednak nie zostały podjęte. Zauważył przy tym że przepisy nie precyzują daty zakończenia wszczętego postępowania
Po ponownym dokonaniu analizy akt sprawy SKO utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.
W jej uzasadnieniu podał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne.
SKO nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżących co do tego, że skoro nie postawili podpór pod mur to tym samym nie mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Skarżący nabyli nieruchomość przy ul. [...] 11 lutego 2020 r. wiedząc o podporach ustawionych przy murze ogradzającym posesję, to od tego dnia byli zobligowani do wystąpienia o stosowne zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w części chodnika. Podpory wchodzące w pas drogowy drogi publicznej należy traktować w zaistniałej sytuacji jako przynależność, o której mowa w art. 51 i 52 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.; dalej: k.c.).
Tymczasem Skarżący ani nie wystąpili bezzwłocznie po zakupie nieruchomości o wydanie stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ani też nie rozebrali podpór po otrzymaniu zawiadomienia Dyrektora z 10 maja 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Zdaniem SKO w sprawie nie ma znaczenia, że przedmiotowe podpory zostały ustawione przez poprzednich właścicieli nieruchomości. Dyrektor nie mógłby obciążyć karą poprzednich właścicieli po dniu sprzedaży nieruchomości.
W sprawie nie ma także znaczenia zarzut, że mur oporowy uległby uszkodzeniu lub zniszczeniu w razie usunięcia podpór. Znaczenie w sprawie ma jedynie to, że podpory zajmowały pas drogowy, a obecni właściciele nieruchomości nie wystąpili o stosowne zezwolenie mimo wielokrotnych zawiadomień ze strony Dyrektora.
SKO zaznaczył, że decyzja o nałożeniu kary winna zostać wydana wcześniej, aniżeli dwa lata po wszczęciu postępowania. Tym niemniej brak jest możliwości zmniejszenia kary z tego powodu.
Skoro w sprawie nie wystąpiły przesłanki dla odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., to nie znajduje w niej zastosowania art. 189d k.p.a. W ustawie o drogach publicznych zawarty jest bowiem sposób wyliczenia kary (nie może być ona w związku z tym w żaden sposób miarkowana), kara musi zostać nałożona zgodnie z powierzchnią zajęcia, okresem zajęcia oraz odpowiednią stawką wynikającą z przepisów miejscowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Pełnomocnik Skarżących (dalej: Pełnomocnik) zarzucił wydanej decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 5 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i wnikliwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskutek odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego Skarżących obejmującego przesłuchanie U. K. i P. K. w charakterze świadków, wskutek czego nie ustalono kto, kiedy oraz na jakiej podstawie prawnej zamontował podpory drewniane wspierające mur ogradzający nieruchomość przy ulicy [...] w K. ani tego kto był właścicielem tychże podpór;
II. naruszenie przepisów postępowania - art. 80 k.p.a. - polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, a to wskutek przyjęcia, że podpory drewniane wspierające mur ogradzający nieruchomość przy ulicy [...] w K. stanowią przynależność tej nieruchomości w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby U. K. i P. K. - będącym współwłaścicielami ww. nieruchomości do dnia 11 lutego 2020 r. - przysługiwało prawo własności ww. podpór drewnianych;
W związku z tak oznaczonymi zarzutami Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie na rzecz Skarżących od SKO zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu Pełnomocnik wskazał, że w sprawie nie poczyniono wszystkich ustaleń faktycznych poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków mających wiedzę o tym kto, kiedy i na jakiej podstawie prawnej umieścił podpory drewniane w ciągu chodnika przebiegającego wzdłuż ulicy [...] w K., które to fakty należało ustalić celem prawidłowego ustalenia podmiotu ponoszącego odpowiedzialność tytułem zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.
Pełnomocnik podniósł także, że gdyby to właśnie oni powierzyli zabezpieczenie muru osobie trzeciej, to powinnością organów było ustalenie treści zawartej umowy o roboty budowlane celem zweryfikowania postanowień umownych określających na kim - tj. inwestorze czy wykonawcy - spoczywał obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ewentualnie ustalenie czy zamawiający nie złożyli oświadczenia wiedzy o dysponowaniu tytułem prawnym umożliwiającym zajęcie pasa drogowego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wykonawca robót budowlanych może zobowiązać się do spełnienia wymogu uzyskania stosownego zezwolenia wydanego przez zarządcę drogi, na potwierdzenie czego Pełnomocnik wskazał orzecznictwo sądów administracyjnych.
Dodatkowo Pełnomocnik podniósł, że dla przyjęcia iż podpory drewniane stanowią przynależność nieruchomości niezbędne było ustalenie że poprzednim właścicielom nieruchomości przysługiwało prawo własności do tychże rzeczy ruchomych. Pominięcie środka dowodowego w postaci ich przesłuchania i przyjęcie na niekorzyść Skarżących, że podpory stanowią przynależność nieruchomości gruntowej przy ul. [...] w K. oznacza przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 KPA.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
W razie uznania przez Sąd, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw wówczas na podstawie art.151 p.p.s.a. podlega ona oddaleniu. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przechodząc do rozpatrzenia niniejszej sprawy, zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm.; dalej: u.d.p.) pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zatem pasa drogowego nie ogranicza się tylko do jezdni, ale może obejmować też grunt wzdłuż jezdni zabezpieczony na potrzeby ruchu drogowego (wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1642/19).
Z kolei według art. 40 ust. 6 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia obcego innego niż wymienione w ust. 2 pkt 2", albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
Natomiast stosownie do art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Warto przy tym zaznaczyć, że zawarte w art. 40 ust. 12 pkt 1 i 2 u.d.p. pojęcie "zajęcie pasa drogowego" jest przede wszystkim kwestią faktu, a nie prawa. O "zajęciu pasa drogowego" można bowiem mówić dopiero w przypadku faktycznego jego zajęcia (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2424/19). Okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, braku stosownego zezwolenia oraz powierzchni zajętego pasa i liczby dni zajmowania pasa bez zezwolenia (por. wyrok NSA z 8 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 565/18).
W ocenie Sądu zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został przez organy wyczerpująco wyjaśniony i zbędne było podejmowanie dalszych czynności dowodowych. W takiej sytuacji organy nie tylko nie były zobligowana do poszukiwania i gromadzenia dalszych środków dowodowych, ale - przez wzgląd na ekonomikę procesową - od czynności takich powinien się powstrzymać.
W sprawie bezspornym jest, że doszło do zajęcia przedmiotowego pasa drogowego ul. [...] w K. bez stosownego zezwolenia poprzez ustawienie na chodniku na powierzchni 15,60 m2 podpór drewnianych pod murem oporowym nieruchomości należącej do Skarżących w dniach 21 kwietnia 2021 r. do 14 kwietnia 2023 r. (724 dni). Powyższe okoliczności zostały wykazane w zgromadzonej w sprawie dokumentacji, na którą składała się dokumentacja fotograficzna potwierdzająca faktyczne zajęcie pasa drogowego (karta 53,55, 57, 59, 61, 63, 65, 67, 69, 71, 73, 75, 77, 79, 81, 83, 85, 87, 89, 91, 93, 95, 97, 99, 101 akt administracyjnych) oraz podkład geodezyjny z zaznaczonym miejscem zajęcia pasa drogowego i granicą pasa drogowego (karta 51 akt administracyjnych). Dodatkowo Skarżący nie kwestionują okresu zajęcia pasa drogowego.
Sporną kwestią jest natomiast określenie podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, w rozumieniu art. 40 ust. 12 u.d.p. Zdaniem SKO są nimi Skarżący jako właściciele nieruchomości. Z kolei zdaniem Skarżących to nie oni powinni ponosić odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego przez drewniane podpory, ale poprzedni właściciele nieruchomości którzy je faktycznie postawili i w ten sposób zajęli pas drogowy; względnie podmiot, który faktycznie usługę umieszczenia podpór drewnianych na zlecenie poprzednich właścicieli nieruchomości wykonał.
Tymczasem z treści przepisu art. 40 ust. 12 u.d.p. nie wynika kto ponosi odpowiedzialność karno - administracyjną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W istocie stanowi on jedynie o tym, że zarządca drogi zobowiązany jest do wszczęcia postępowania i wymierzenia kary. Tym niemniej literalna wykładnia tego przepisu skłania do uznania, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary jest właściciel obiektu zajmującego pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi. Taki też pogląd reprezentowany jest w orzecznictwie, z zastrzeżeniem że od tej zasady dopuszczalny jest wyjątek w sytuacji, gdy w sprawie występuje wiele podmiotów zajmujących pas drogowy w imieniu lub na rachunek osób trzecich. W takich sytuacjach przypisanie kary musi być odnoszone do konkretnej sytuacji faktycznej i w jej ramach organ ma obowiązek ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 565/18).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że Skarżący od 11 lutego 2020r. są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w K.. Wiedzę o stanie technicznym ogrodzenia posesji, wymagającego użycia drewnianych podpór i zajęcia pasa drogowego mieli już w chwili nabycia nieruchomości. Skarżący nie zaprzeczali także potrzebie naprawy muru ogrodzeniowego. Mieli także informację o konieczności ewentualnego wystąpienia o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. (karta 13 akt administracyjnych) Pomimo tego tolerowali stan zajęcia pasa drogowego i nie podejmowali żadnych działań zmierzających do przywrócenia zajętego pasa drogowego do poprzedniego stanu. Wobec tego prawidłowo SKO oraz Dyrektor uznał, że podmiotem który dokonał zajęcia pasa drogowego są Skarżący jako aktualni właściciele nieruchomości, której stan techniczny ogrodzenia wymaga użycia podpór drewnianych i tym samym zajęcie pasa drogowego.
Należy podkreślić, że SKO rozważał możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa; 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (art. 189f § 1 k.p.a.). W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. ( art. 189f § 2 k.p.a.) Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. (art. 189f § 3 k.p.a.)
W ocenie Sądu, organy dokonały właściwej oceny, że w sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Jak słusznie uznało SKO Skarżący nie zaprzestali naruszenia prawa, nie reagowali na wezwania Dyrektora o usunięcie stanu naruszenia prawa. Nie podjęli także działań zmierzających do uzyskania zezwoleń. Naruszenie prawa jakim jest zajęcie pasa drogowego ustawionymi na nim drewnianymi podporami podtrzymującymi ogrodzenie nieruchomości Skarżących nie wypełnia przesłanki znikomego naruszenia prawa (s. 12 zaskarżonej decyzji). W sprawie brak było także podstaw do zastosowania regulacji art. 189f § 2 i 3 k.p.a. Przepisy te uzależniają odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Warunek ten nie został spełniony w przypadku zajęcia pasa drogowego w niniejszej sprawie. Wymierzenie kary ma wywoływać bowiem motywację do zachowań zgodnych z prawem. Długotrwałość zajęcia pasa drogowego świadczy z kolei o nierespektowaniu obowiązującej normy prawnej nakazującej uzyskanie pozwolenia na zajęcie pasa drogowego. W sprawie nie mógł znaleźć także zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ za opisane zajęcie pasa drogowego w warunkach określonych w art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. na Skarżących nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej. Także Skarżący nie wskazali, że zostali prawomocnie ukarani za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazani za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Reasumując, Sąd podzielił ocenę organów, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na Skarżących kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. i jednocześnie brak było przesłanek do zastosowania art. 189f k.p.a. W toku prowadzonego postępowania w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustalono okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonano wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności dołączonej do odwołania umowy wykonawczej i pełnomocnictwa). W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów Skarżących i prawidłowo wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, a także dokonał oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary i doszedł do słusznego przekonania, że w niniejszej sprawie nie zostały one spełnione. Tym samym w sprawie nie doszło także do zarzucanego przez Skarżących naruszenia art. 7 § 1 w zw. art. 77 § 1 Kpa i art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI