III SA/Gl 671/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-04-23
NSApodatkoweŚredniawsa
VATwierzytelnościobrót wierzytelnościamiinterpretacja podatkowazwolnienie VATusługi finansoweOrdynacja podatkowaKodeks cywilnyfaktoringwindykacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą interpretacji przepisów o VAT w obrocie wierzytelnościami, uznając, że organ nadzoru nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o interpretacji przepisów podatkowych dotyczących nabywania i zbywania wierzytelności. Spółka wnioskowała o interpretację, czy czynności te podlegają opodatkowaniu VAT i czy korzystają ze zwolnienia. Organ nadzoru uznał, że stan faktyczny nie został wyczerpująco przedstawiony i że czynności te mogą być uznane za usługi ściągania długów lub faktoring, które nie korzystają ze zwolnienia. Sąd uchylił decyzję organu nadzoru, stwierdzając, że organ ten nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji i nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi Spółki "A" S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która uchyliła postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dotyczące interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie nabywania i zbywania wierzytelności. Spółka wnioskowała o interpretację, czy takie czynności, realizowane na podstawie umów sprzedaży lub przelewu, a także świadczenie usług związanych z aranżowaniem kompensat, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, wskazując, że czynności te podlegają zwolnieniu, ale sprzedaż wierzytelności własnych nie jest usługą w rozumieniu PKWiU. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie z urzędu, uznając, że stan faktyczny nie został wyczerpująco przedstawiony i że czynności te mogą być kwalifikowane jako usługi ściągania długów lub faktoring, które nie korzystają ze zwolnienia VAT. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej nie wykazał, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że organ nadzoru nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych, aby uzasadnić swoje stanowisko, a jedynie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, nie dokonując merytorycznej oceny interpretacji w oparciu o przedstawiony przez podatnika stan faktyczny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek Sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił decyzję organu nadzoru, który nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji w zakresie interpretacji przepisów VAT dotyczących obrotu wierzytelnościami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nadzoru nie wykazał, iż stan faktyczny przedstawiony przez podatnika był niewyczerpujący, ani że interpretacja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo. Brak było wystarczających ustaleń faktycznych ze strony organu nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

OP art. 14a

Ordynacja podatkowa

OP art. 14b § § 5

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. § załącznik nr 4 poz. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

OP art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Kc art. 535

Kodeks cywilny

Kc art. 555

Kodeks cywilny

Kc art. 498

Kodeks cywilny

Kc art. 509

Kodeks cywilny

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.a art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a.a art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji. Organ nadzoru nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych, aby uzasadnić uchylenie postanowienia. Uchylanie postanowienia celem kreowania nowych ustaleń faktycznych nie mieści się w uprawnieniach organu odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Stan faktyczny przedstawiony przez podatnika nie był wyczerpujący. Czynności związane z obrotem wierzytelnościami mogą być kwalifikowane jako usługi ściągania długów lub faktoring, które nie korzystają ze zwolnienia VAT.

Godne uwagi sformułowania

Uchylanie postanowienia celem kreowania nowych ustaleń faktycznych nie mieści się w uprawnieniach organu odwoławczego. Organ odwoławczy winien był dokonać weryfikacji ustaleń faktycznych i wykazać dlaczego przedstawiona interpretacja prawa, przy takich ustaleniach faktycznych jest wadliwa.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Małgorzata Jużków

sprawozdawca

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości uchylania interpretacji podatkowych przez organ nadzoru oraz wymogów dotyczących wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego we wniosku o interpretację."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia interpretacji z urzędu i oceny prawidłowości tego działania przez sąd administracyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów VAT w obrocie wierzytelnościami, a także procedury kontroli interpretacji podatkowych przez organy wyższej instancji. Pokazuje, jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku błędów proceduralnych organów podatkowych.

Sąd: Organ podatkowy nie może uchylać interpretacji, by tworzyć nowe fakty!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 671/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Barbara Brandys-Kmiecik
Małgorzata Jużków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1177/07 - Wyrok NSA z 2008-10-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S. A. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - interpretacja prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...], 2. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm., w skrócie OP) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] uchylającą z urzędu postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nr [...] stanowiące interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej nabywania i zbywania wierzytelności.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Spółka "A", wnioskiem z [...]r., uzupełnionym [...] r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., w trybie art. 14 a ordynacji podatkowej, o wydanie pisemnej interpretacji co do:
- nabywanie i zbywanie wierzytelności na podstawie umów sprzedaży w rozumieniu art. 535 w zw. z art. 555 Kodeksu cywilnego, jeżeli cesjonariusz realizuje te wierzytelności przez potrącenie jednostronne z wzajemnymi wierzytelnościami dłużnika nabytych wierzytelności (zgodnie z art. 498 Kc) albo w drodze wielostronnych umów kompensacyjnych,
- nabywanie i zbywanie wierzytelności na podstawie umów sprzedaży (art. 535 w zw. z art. 555 Kc), jeżeli cesjonariusz odsprzedaje te wierzytelności osobom trzecim,
- świadczenie usług polegających na nabywaniu wierzytelności na podstawie umów przelewu (art. 509 Kc) i aranżowanie przez cesjonariusza wielostronnych umów kompensacyjnych na podstawie których wierzytelności te są umarzane, a z tytułu tych usług cedent zobowiązany jest do zapłaty cesjonariuszowi wynagrodzenia,
- świadczenie usług polegających na aranżowaniu za wynagrodzeniem wielostronnych umów kompensacyjnych, na podstawie których wierzytelności te są umarzane, jeżeli usługodawca nie nabywa tych wierzytelności i z tego tytułu nie uczestniczy w kompensacie.
Przedstawione przez nią stanowisko postanowieniem z [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. uznał za nieprawidłowe, gdyż jego zdaniem czynności wymienione przez wnioskodawcę w pkt [...] do [...] wniosku podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług, natomiast sprzedaż wierzytelności własnych (powstałych na skutek świadczenia usług lub sprzedaży wyrobów wyprodukowanych lub będących przedmiotem handlu) nie jest usługą w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług i nie podlega podatkowi od towarów i usług.
Postanowienie to zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzją z [...]r. nr [...], po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania i stwierdzeniu, że rozstrzygnięcie w nim zawarte zostało oparte, o stan faktyczny, który nie został przez wnioskodawcę wyczerpująco przedstawiony.
Od powyższej decyzji złożył odwołanie pełnomocnik Spółki, który zarzucając organowi skarbowemu naruszenie prawa materialnego i procesowego wniósł o jej uchylenie.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie podzielił argumentacji odwołania i [...] r. wydał decyzję, która jest przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki we wniosku nie określono, jakie usługi faktycznie wykonuje, jakie umowy łączą ją z kontrahentami i jaka jest wynikająca z nich jej rola, za co otrzymuje wynagrodzenie i w jaki sposób jest ono ustalane. Nie wyjaśniono, w którym przypadku Spółka występuje jako sprzedawca, a w którym jako nabywca oraz co rozumie pod pojęciem wierzytelności własne.
Odnosząc się do zarzutów merytorycznych organ nie zgodził się z poglądem pełnomocnika, że usługę obrotu wierzytelnościami rozumianą jako zakup wierzytelności w celu windykacji lub w celu dalszej sprzedaży, nie opierającej się na umowie wskazującej na długotrwały i stały charakter współpracy w tym przedmiocie należy kwalifikować do grupy "Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane – PKWiU 65.23.10" oraz, że do tej grupy należy zaklasyfikować również nabywanie cudzej wierzytelności celem jej dalszej odsprzedaży. Wskazano, że usługi pośrednictwa finansowego, co do zasady korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 535) w związku z poz. nr 3 załącznika nr 4 do powyższej ustawy (Sekcja J ex 65-67). Ze zwolnienia tego wyłączone są usługi ściągania długu i faktoringu (bez określenia PKWiU), co powoduje, że do określenia zakresu usług zwolnionych należy odwołać się do art. 13(B) (d) (3) VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej dotyczącej wspólnego systemu podatku od towarów i usług. Dalej organ przedstawił definicję usług ściągania długów i faktoringu wynikającą jego zdaniem z powyższych przepisów, w której mieści się inkaso, windykacja należności czyli skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży (wyręczenie klienta z czynności odzyskania długu, czynności zmierzające wprost do odzyskania długu, zorganizowanie porozumień kompensacyjnych, w wyniku których zleceniodawca odzyskuje dług), które nie korzystają ze zwolnienia VAT.
Na koniec organ podatkowy nie zgodził się z zarzutem odwołania, że stan faktyczny nie wymagał uzupełnienia, a uchylone postanowienie nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie jest możliwe wydanie prawidłowej interpretacji prawa w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie jest znany organowi skarbowemu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanego w jej następstwie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nr [...] zarzucił organowi podatkowemu naruszenie:
- art. 14b § 5 pkt 2 ordynacji podatkowej poprzez błędna wykładnie i nieprawidłowe jego zastosowanie,
- art. 13 (B) (d) (3) VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej – ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) poprzez błędna wykładnię,
- art. 43 ust. 1 pkt 1 (załącznik nr 4 poz. 3 pkt 5) ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieni podkreślono, że w trybie nadzoru nie mogą zostać uchylone ani zmienione interpretacje, które tylko naruszają prawo w sposób nierażący, a w przedmiotowej sprawie w świetle przywołanego orzecznictwa NSA postanowienia organu I instancji nie można uznać za rażąco naruszającego prawo.
Za nieuprawniony uznał pełnomocnik pogląd organu podatkowego, który przyjął, że wszystkie przedstawione przez podatnika przykłady obrotu wierzytelnościami podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w stawce 22 %, a który jest konsekwencją utożsamiania pojęcia windykacji należności z usługą ściągania długów. Bezspornym jest, że wszelkie usługi związane z obrotem wierzytelnościami, jak usługi pośrednictwa w obrocie wierzytelnościami, obrót wierzytelnościami w cudzym imieniu, organizowanie kompensat bezgotówkowych, windykacji, faktoringu, za które usługodawca wystawia fakturę na wynagrodzenie za konkretny rodzaj usługi (prowizje) podlega opodatkowaniu wg stawki 22%. Za usługi ściągania długu oraz faktoringu nie można jednak uznać obrotu wierzytelnościami w celu ich dalszej odsprzedaży lub w celu windykacji, gdyż mamy tu do czynienia z przelewem wierzytelności (cesją) polegającą na przeniesieniu wierzytelności z dotychczasowego majątku wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej miedzy zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Taka umowa od strony podatkowej podlega opodatkowaniu VAT od strony czynności sprzedaży, a zatem u cedenta, a nie cesjonariusza. Podatnik podtrzymuje pogląd, że sprzedaż wierzytelności, nabytej uprzednio w celu dalszej odsprzedaży czyli na własny rachunek na podstawie umowy przelewu wierzytelności wykonywana na rzecz podmiotów posiadających wierzytelności ujęte w PKWiU 65.23.10 jest zwolniona od podatku VAT na mocy pozycji 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT. Zarzucił organowi, że w swoich rozważaniach prawnych dotyczących usługi ściągania długu i faktoringu pominął konieczność występowania usługi, czyli musi być usługodawca, usługobiorca oraz zapłata za jej wykonanie. W przypadku zbywania wierzytelności taka sytuacja nie występuje, gdyż podatnik wykonuje przysługujące mu prawo własności.
Na koniec pełnomocnik odwołał się do poglądu Janusza Zubrzyckiego wyrażonego w Leksykonie VAT 2005, który twierdzi, że sprzedaż wierzytelności nabytych uprzednio w celu ich dalszej sprzedaży lub w celu windykacji jest zwolniona z podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również wyjaśnił, że wskazane postanowienie stało się ostateczne ponieważ strona skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa do jego zaskarżenia w trybie art. 236 § 1 ordynacji podatkowej, ale podlega ono weryfikacji art. 14b § 5 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.a).
Skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. jako wydana z naruszeniem prawa nie może się ostać w obrocie prawnym.
Przystępując do rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że decyzja ta wydana została podstawie art. 14 b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), który stanowi, że "Organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4:
1. jeżeli uzna, że zażalenie wniesione przez podatnika, płatnika lub inkasenta zasługuje na uwzględnienie, lub
2. z urzędu, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym także jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów".
Treść przytoczonego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ odwoławczy, gdy działa w trybie nadzoru może:
- zmienić lub
- uchylić postanowienie organu I instancji w formie decyzji.
Przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 14a ordynacji podatkowej, "Stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym (§ 1). Wniosek, o którym mowa w § 1, składa się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celnego lub wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa.
Składając wniosek, podatnik, płatnik lub inkasent jest obowiązany do:
- wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz
- własnego stanowiska w sprawie (§ 2).
Do załatwienia wniosku, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 § 1 i 2 oraz art. 170 § 1, z tym że w razie gdy wniosek nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, nie mają zastosowania przepisy art. 14b § 3 (§ 5).
Z treści cytowanego przepisu wynika, że zapytanie uprawnionego podmiotu o udzielenie pisemnej informacji musi spełniać określone w tym przepisie wymagania. Powinno więc zawierać m. in. wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego. W sytuacji, gdy złożone zapytanie nie spełnia tych wymagań, organ podatkowy wezwie wnoszącego zapytanie w trybie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa o uzupełnienie. Jedynie wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego sprawy powoduje, że organ podatkowy może przedstawić swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej sprawy indywidualnej. Tak więc rolą organu i istotą jego postępowania w sprawie urzędowej interpretacji jest ocena stanowiska strony na tle wyczerpująco przedstawionego stanu faktycznego.
Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że podatnik spełnił obie przesłanki, a organ podatkowy I instancji dokonując interpretacji prawa podatkowego wyjaśnił stan faktyczny sprawy i słusznie uznał, że stan faktyczny przedstawiony przez stronę we wniosku (po jego uzupełnieniu) jest przedstawiony wyczerpująco i w odniesieniu do niego dokonał interpretacji.
Podatnik we wniosku z [...] r. postawił kolejno 6 pytań dotyczących interpretacji ustawy o podatku od towarów i usług:
1) czy ma ona zastosowanie do nabywania i zbywania wierzytelności na podstawie umów sprzedaży (art. 535 w zw. z art. 555 Kodeksu cywilnego), jeżeli:
- cesjonariusz realizuje te wierzytelności przez potracenie jednostronne z wzajemnymi wierzytelnościami dłużnika nabytych wierzytelności albo
- w drodze wielostronnych umów kompensacyjnych,
2) czy w przypadku podlegania podatkowi VAT czynności te korzystają ze zwolnienia określonego w art.; 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT,
3) czy ma ona zastosowanie do nabywania i zbywania wierzytelności na podstawie umów sprzedaży w rozumieniu art. 535 w zw. z art. 555 Kc, jeżeli cesjonariusz odsprzedaje te wierzytelności osobom trzecim,
4) czy czynności te są zwolnione z podatku VAT,
5) czy ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT korzysta świadczenie usług polegających na nabywaniu wierzytelności na podstawie umów przelewu (art. 509 Kc) i aranżowaniu przez cesjonariusza wielostronnych umów kompensacyjnych na podstawie których wierzytelności te są umarzane, a z tytułu tych usług cedent zobowiązany jest do zapłaty cesjonariuszowi wynagrodzenia,
6) czy z powyższego zwolnienia korzysta świadczenie usług polegających na aranżowaniu za wynagrodzeniem wielostronnych umów kompensacyjnych, na podstawie których wierzytelności te są umarzane, jeżeli usługodawca nie nabywa tych wierzytelności i z tego powodu nie uczestniczy w kompensacie.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że nabywa i zbywa wierzytelności pieniężne na podstawie umów sprzedaży, przy czym raz występuje jako sprzedawca a innym razem jako kupujący. Nabywane wierzytelności odprzedaje albo realizuje przez potrącenie jednostronne z wzajemnymi wierzytelnościami lub w drodze wielostronnych umów kompensacyjnych. Zaś własne wierzytelności Spółka "A" sprzedaje innym przedsiębiorcą, którzy (...). Nadto świadczy usługi nabywania wierzytelności na podstawie umów przelewu i aranżowaniu wielostronnych umów kompensacyjnych na podstawie których są one umarzane oraz aranżuje za wynagrodzeniem wielostronne umowy kompensacyjne na podstawie których wierzytelności osób trzecich są umarzane. Nie nabywa tych wierzytelności i nie uczestniczy w kompensacie.
Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się ze spełnieniem przesłanki wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji z przedstawioną przez organ I instancji pisemną interpretacją prawa podatkowego, gdyż w jego ocenie wnioskodawca występuje w roli podmiotu profesjonalnie trudniącego się obrotem wierzytelnościami zawartym w katalogu usług określonych jako pośrednictwo finansowe, które co do zasady korzystają ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz.535) w związku z pozycją 3 załącznika nr 4 do tej ustawy (Sekcja J ex 65-67). Jednakże oznaczenie ex uprawnia do stosowania zwolnień w zakresie ściśle określonym w ustawie, z wyłączeniem usług wymienionych w pozycjach 1-9 pozycji 3, w tym usług ściągania długów oraz faktoringu. Dodatkowo, zgodnie z zakresem wyłączeń wynikającym z orzecznictwa ETS oraz zapisu art.13 (B) (d) (3) VI Dyrektywy dotyczącej wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy dołączyć inkaso. Ponieważ usługi windykacji, co do zasady zmierzają wprost do odzyskania długu i mogą obejmować zorganizowanie porozumień kompensacyjnych, w wyniku których zleceniobiorca odzyskuje dług rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu organu podatkowego nie odpowiadało prawu. Organ ten nie posiadał bowiem wyczerpującej wiedzy co do stanu faktycznego będącego przedmiotem wniosku.
Tym samym istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było udzielenie odpowiedzi na pytanie czy wnioski strony były oparte na stanie faktycznym przedstawionym w sposób wyczerpujący i pozwalający na dokonanie prawidłowej interpretacji prawa podatkowego, a w następnej kolejności czy dokonana interpretacja nie narusza prawa. Przy czym należy podkreślić, że w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie merytoryczna ocena interpretacji będzie ciążyła na organie podatkowym, który wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia postanowienia organu I instancji.
Zgodnie ze stanowiskiem organu nadzoru, w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, które wymagało uchylenia wydanego postanowienia, gdyż nie doszło do załatwienia sprawy co do jej istoty.
Zdaniem Sądu orzekającego z takim poglądem nie można się zgodzić. Za nietrafne należy uznać argumenty dotyczące braku wyczerpującego przedstawienia przez podatnika stanu faktycznego, tym bardziej, że był on wzywany do jego uzupełnienia pismem z [...] r. przez przedstawienie klasyfikacji PKWiU usług, które wykonuje i które były objęte wnioskiem. Z akt sprawy wynika, że żądanie to zostało spełnione pismem z [...] r., którego załącznik stanowiła korespondencja podatnika z Ośrodkiem interpretacji Standardów Klasyfikacji Urzędu Statystycznego w Ł.. Wynikało z niej, że świadczone przez podatnika usługi mieszczą się w grupach PKWiU 65.23.10-00.00 oraz PKWiU 67.13.10-00.00.
Nadto, organ podatkowy działający z urzędu, odmiennie niż twierdził podatnik, ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której świadczy usługi pośrednictwa finansowego. Nadto organ nadzoru stwierdził, że przelew wierzytelności, w świetle prawa podatkowego może być usługą ściągania długów, gdy dotyczy przelewu wierzytelności nabytych od innych podmiotów. Nie wyjaśnił jednak na podstawie jakich okoliczności uznał, że wnioskodawca zawodowo zajmuje się obrotem wierzytelnościami, skoro nie widnieje on w przedmiocie działalności zgłoszonej w rejestrze KRS oraz, że ze sprzedawcami bądź nabywcami wierzytelności łączy go inna umowa niż opisana we wniosku umowa sprzedaży.
Mimo szczegółowych pytań podatnika, których literalne brzmienie przytoczono wyżej i uzasadnienia wskazanego poglądu, w wydanej decyzji z [...] r. organ podatkowy stwierdził, że podatnik nie wyjaśnił jakie usługi faktycznie wykonuje, jaka umowa łączy go z kontrahentami, jaka jest jego rola, za co otrzymuje wynagrodzenie i jak jest ono ustalane.
Wątpliwości te nie maja uzasadnienia w stanie faktycznym przedstawionym przez podatnika. Stwierdzenie, że "nabywa i zbywa wierzytelności na podstawie umowy sprzedaży w rozumieniu art. 535 w zw. z art. 555 Kc" czy "nabywa wierzytelności na podstawie umowy przelewu w rozumieniu art. 509 Kc" w sposób jednoznaczny określają czynności wykonywane przez podatnika i uzasadniają zajęcie stanowiska co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w sprawie dotyczącej nabywania i zbywania wierzytelności. Należy zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że organ podatkowy uchylając zaskarżona decyzje nie uzasadnił rażącego naruszenia prawa, którego miał się dopuścić organ I instancji. Nie dokonał bowiem innych ustaleń faktycznych niż opisane w uchylonym postanowieniu. Nie wyjaśnił także dlaczego w przedmiotowej sprawie, w tak ustalonym stanie faktycznym udzielona interpretacja narusza prawo.
Z przedstawionych sądowi akt sprawy nie wynika aby po wszczęciu z urzędu postępowania, a przed wydaniem decyzji o uchyleniu postanowienia organu I instancji, organ nadzoru podatkowego podejmował jakiekolwiek czynności dowodowe. Nie uczynił tego także na etapie rozpatrywania odwołania skarżącej Spółki, w którym zasadnie kwestionowano podnoszone przez organ podatkowy wątpliwości.
Zdaniem Sądu orzekającego organ odwoławczy winien był dokonać weryfikacji ustaleń faktycznych i wykazać dlaczego przedstawiona interpretacja prawa, przy takich ustaleniach faktycznych jest wadliwa. Uchylanie postanowienia celem kreowania nowych ustaleń faktycznych nie mieści się w uprawnieniach organu odwoławczego opisanych w art. 14b § 5 ordynacji podatkowej, gdyż przy nowym stanie faktycznym podatnik może wystąpić z kolejnym wnioskiem. Nadto po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., co miało miejsce [...] r. organ nadzoru nie podjął żadnych działań mających na celu potwierdzenie lub wykluczenie powziętych wątpliwości, nie uczynił tego również organ odwoławczy.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji stosownie do zapisu art. 152 p.p.s.a, gdyż decyzja podlega wstrzymaniu z mocy art. 14 § 6 ordynacji podatkowej do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym.
Organ podatkowy ponownie rozpatrując sprawę winien uwzględnić powyższe rozważania Sądu i dokonać, odpowiadającej prawu materialnemu ustawy o podatku od towarów i usług oraz artykułowi 13 (B) (d) (3) VI Dyrektywy, oceny prawnej interpretacji prawa podatkowego na pytania postawione przez podatnika i w zależności od jej wyniku umorzyć wszczęte z urzędu postępowanie lub wydać stosowną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI