III SA/Gl 668/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacjefinanse publicznejednostki samorządu terytorialnegoniepubliczna poradniawczesne wspomaganie rozwojuzwrot dotacjiniezgodne wykorzystanie środkównadmierna wysokość dotacjikontrola wydatkówprawo oświatowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Fundacja zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta S. i określiła Fundacji wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (49 040,52 zł) oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (140 717,48 zł). Fundacja zarzucała błędy proceduralne i materialne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając ustalenia organów obu instancji co do nieprawidłowości w rozliczaniu dotacji oświatowej, w tym finansowania wydatków nie związanych bezpośrednio z celami edukacyjnymi i opiekuńczymi.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta S. i określiła Fundacji wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 49 040,52 zł oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 140 717,48 zł. Fundacja prowadząca Niepubliczną Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną kwestionowała te ustalenia, podnosząc zarzuty dotyczące błędnego określenia organu pobierającego dotację, podwójnego nakazania zwrotu tej samej kwoty, niespójności między sentencją a uzasadnieniem decyzji, a także kwestionując zakwestionowanie konkretnych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę Fundacji. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, podzielając stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dotyczyło to zarówno dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (na dzieci nieuczestniczące faktycznie w zajęciach), jak i dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (np. na usługi świadczone przez nieuprawnione podmioty, zakup fototapety, kaucję, przekroczenie limitu wynagrodzenia dyrektora, podwójne wynagrodzenie wicedyrektora, zasiłki chorobowe i macierzyńskie, ubezpieczenie grupowe). Sąd podkreślił, że środki publiczne, w tym dotacje oświatowe, podlegają szczególnej kontroli i muszą być wydatkowane celowo, oszczędnie oraz zgodnie z przeznaczeniem określonym w przepisach prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, dotacja nie przysługuje na dziecko, które faktycznie nie uczestniczyło w zajęciach przez dłuższy okres, a organ prowadzący nie reagował na długotrwałą nieobecność.

Uzasadnienie

Warunkiem przyznania dotacji jest faktyczne uczestniczenie dziecka w zajęciach. Okresowa, krótkotrwała nieobecność nie jest wyrazem rezygnacji, ale długotrwała nieobecność bez kontaktu z rodzicami i brak reakcji ze strony placówki uzasadnia uznanie dotacji za pobraną w nadmiernej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

u.f.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 251 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252

Ustawa o finansach publicznych

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci art. 4

u.f.p. art. 251 § ust. 4

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust. 6

Ustawa o finansach publicznych

O.p. art. 54

Ordynacja podatkowa

u.f.p. art. 60

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 127 § ust. 5

Ustawa o finansach publicznych

u.p.o. art. 127 § ust. 5-9

Ustawa Prawo oświatowe

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 32 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.p. art. 126

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 124 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 44 § ust. 3

Ustawa o finansach publicznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, pominięcia dowodów, arbitralnego przyjęcia pewnych faktów. Zarzuty dotyczące wadliwego sposobu prowadzenia dzienników zajęć. Zarzuty dotyczące wykorzystania materiałów spożywczych do sensoplastyki jako niezgodnego z przeznaczeniem. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia ograniczeń dowodowych ze względu na upływ czasu i likwidację placówki. Zarzuty dotyczące uznania, że odmalowanie pomieszczeń po zakończeniu zajęć nie pozwala na przyjęcie, że wydatek był zasadny. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., art. 7a § 2 k.p.a., art. 75, 77, 78 i 80 w zw. z art. 7 k.p.a.). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych (§ 4 Rozporządzenia MEN, art. 251 ust. 4 u.f.p., art. 252 ust. 6 u.f.p., art. 54 O.p. w związku z art. 60 i 67 u.f.p.).

Godne uwagi sformułowania

Dotacja oświatowa ma charakter podmiotowo-celowy. Każdy wydatek związany z realizacją zadań organu prowadzącego musi być bezpośrednio lub pośrednio związany z kształczeniem, wychowaniem i opieką beneficjenta dotacji. Środki pochodzące z dotacji nie mogą stanowić źródła finansowania wydatków na utrzymanie podmiotu będącego organem prowadzącym placówkę. Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Machcińska

członek

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozliczania dotacji oświatowych, w szczególności zasad wydatkowania środków na wczesne wspomaganie rozwoju, kwalifikacji wydatków oraz zasad zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie, jednak jego interpretacja kluczowych zasad rozliczania dotacji ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rozliczenia dotacji oświatowych, co jest istotne dla placówek edukacyjnych i organów samorządowych. Pokazuje, jak szczegółowo są analizowane wydatki i jakie konsekwencje mogą wynikać z nieprawidłowości.

Fundacja musi zwrócić ponad 180 tys. zł dotacji. Sąd wyjaśnia, na co można, a na co nie można wydawać publicznych pieniędzy w placówkach oświatowych.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 668/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 60 ust. 1, art.61 ust. 1, art. 251 ust. 1 pkt 1, art. 252
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2025 poz 439
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2024 r. nr SKO.FD/41.4/116/2024/8714 w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 czerwca 2025 r., nr SKO-FD/41.4/116/2024/8714, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO) uchyliło w pkt 1 decyzję Prezydenta Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr [...], i określiło Fundacji [...] w C. (dalej: Fundacja, strona skarżąca) – jako organowi prowadzącemu Niepubliczną Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną "[...]" w S. (dalej: także Poradnia) - wysokość dotacji pobranej w 2021 r. w nadmiernej wysokości w kwocie
49 040,52 zł oraz wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 140 717,48 zł. W pozostałym zakresie tj. dotyczącym określenia daty zwrotu ww. kwot wraz z odsetkami SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Strona skarżąca otrzymała w 2021 r. z budżetu Gminy S. dotację na dofinansowanie realizacji zadań terapeutycznych w ramach wczesnego wspomagania rozwoju w kwocie 1 360 659,34 zł. W dniu 14 stycznia 2022 r. skarżąca złożyła organowi rozliczenie wykorzystania otrzymanych środków.
W wyniku przeprowadzonej w dniach od 23 stycznia 2023 r. do 1 marca
2023 r. czynności kontrolnych Prezydent Miasta S. 5 października 2023 r. wszczął wobec strony skarżącej postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi za rok 2021 r. w części pobranej w nadmiernej wysokości oraz w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Niepubliczną Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną "[...]" w S. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z 3 kwietnia 2024 r., [...], ustalającej stronie skarżącej – jako organowi prowadzącemu Poradnię – wysokość dotacji pobranej w 2021 r. w nadmiernej wysokości w kwocie 49 040,52 zł oraz wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 143 704,48 zł do zwrotu wraz z odsetkami w terminie 14 dni.
Odnośnie ustalonej kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości organ pierwszej instancji zajął stanowisko, że dotacja dla niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej nie przysługuje na dane dziecko za te miesiące, w których to dziecko nie uczestniczyło w zajęciach wczesnego wspomagania rozwoju. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że w przypadkach kilkumiesięcznej nieobecności dziecka na zajęciach i braku kontaktu z rodzicami dyrektor Poradni nadal zgłaszała dziecko do wypłaty dotacji i nie reagowała na długotrwałą nieobecność dziecka. Potwierdzają to prowadzone przez Poradnię indywidulane teczki badanych dzieci, w których brak było korespondencji mailowej, monitów, notatek z rozmów telefonicznych z rodzicami itp., a także przeprowadzone przez organ przesłuchania w charakterze świadków opiekunów prawnych dzieci (szczegółowo opisane na stronach 7-11 decyzji organu pierwszej instancji). Okoliczności te stały się podstawą do uznania, że przyznana kwota w łącznej wysokości 49 040,52 zł stanowiła kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.
Na kwotę tę składały się dotacje wypłacone na następujące dzieci:
1. L. H. – nie została uznana dotacja w kwocie 2150,90 zł wypłacona za okres I-V 2021 r.,
2. W. G. - nie została uznana dotacja w kwocie 3 871,62 zł wypłacona za okres I-IX 2021 r.,
3. F. K. - nie została uznana dotacja w kwocie 2 581,08 zł wypłacona za okres VII-XII 2021 r.,
4. W. K. - nie została uznana dotacja w kwocie 1 720,72 zł wypłacona za okres VIII-XII 2021 r.,
5. M. O. - nie została uznana dotacja w kwocie 5 162,16 zł wypłacona za okres I-XII 2021 r.,
6. A. O. - nie została uznana dotacja w kwocie 3 011,26 zł wypłacona za miesiące I-III, VII, VIII, IX, XII 2021 r.,
7. A. R. - nie została uznana dotacja w kwocie 3 441,44 zł wypłacona za okres I-VIII 2021 r.,
8. M. R. - nie została uznana dotacja w kwocie 2 150,90 zł wypłacona za okres I-V 2021 r.,
9. K. S. - nie została uznana dotacja w kwocie 5 162,16 zł wypłacona za okres I-XII 2021 r.,
10. I. S. - nie została uznana dotacja w kwocie 3 441,44 zł wypłacona za okres I-VIII 2021 r.,
11. M. S. – nie została uznana dotacja w kwocie 2 150,90 zł wypłacona za okres VII-XI 2021 r.,
12. N. T. – nie została uznana dotacja w kwocie 3 441,44 zł wypłacona za okres I-VIII 2021 r.,
13. F. W. – nie została uznana dotacja w kwocie 3 871,62 zł wypłacona za okres IV-XII 2021 r.
14. M. Z. – nie została uznana dotacja w kwocie 4 301,80 zł wypłacona za okres I-X 2021 r.
15. N. Z. - nie została uznana dotacja w kwocie 2 581,08 zł wypłacona za okres I-VI 2021 r.
Z kolei, w zakresie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem organ dotujący nie uznał natomiast następujących wydatków:
1. dowodu w postaci faktur za świadczenie usług z zakresu rehabilitacji ruchowej i integracji sensorycznej, wystawionych przez Centrum Terapeutyczne - Rehabilitacyjne P. [...] w kwocie 34.076,40 zł,
2. dowodu w postaci faktury nr [...] z 15 listopada 2021 r. na kwotę 600,12 zł. dotyczącej zakupu fototapety,
3. dowodu w postaci pisma nr [...] z dnia 23 listopada 2021 r.,
w którym zapisano obowiązek zapłaty kaucji w kwocie 2 426,25 zł do Miejskiego Zakładu [...] w S.,
4. dowodu w postaci faktury nr [...] z dnia 30 czerwca 2021 r. na kwotę 4 800 zł i rozliczoną z dotacji oświatowej w kwocie 800 zł, wystawioną przez doradcę podatkowego E. M. za sporządzenie sprawozdania finansowego za 2020 r.,
5. dowodu w postaci opłat bankowych i kosztów związanych z utrzymaniem rachunku bankowego w łącznej kwocie 2 187 zł,
6. dowodu w postaci Listy Płac dotyczących naliczenia wynagrodzenia dyrektora Poradni M. G. w związku z przekroczeniem limitu wynagrodzenia z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 439, dalej: u.f.z.o.) o kwotę 2 428,92 zł
7. dowodu w postaci umów zlecenia wicedyrektor E. K., w oparciu o które wypłacono wynagrodzenie za archiwizację dokumentów w łącznej kwocie
34 020 zł,
8. dowodu w postaci dokumentów rozliczeniowych ZUS RS A spraw dotyczących wypłat zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego w okresie od styczny do grudnia 2021 r. dla D. K. oraz wynagrodzenia za urlop rodzicielski w okresie od stycznia do września 2021 r. i wypłatę za zaległy urlop w październiku dla M. Z. (K.) rozliczone środkami z dotacji oświatowej w łącznej kwocie 63 692,39 zł,
9. dowodu w postaci list płac oraz zestawienia w części dotyczącej wypłat składek grupowego ubezpieczenia PZU dla pracowników w łącznej kwocie
3 473,40 zł.
Skarżąca w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzuciła:
1. Po pierwsze, że organ błędnie wskazał, iż dotację pobrał organ prowadzący szkołę, podczas gdy dotację otrzymała Niepubliczna Poradnia Psychologiczno — Pedagogiczną "[...]", a nie jej organ prowadzący,
2. Po drugie, że organ pierwszej instancji nakazał dwa razy zwrot tej samej kwoty. Niepubliczna Poradnię Psychologiczno — Pedagogiczną "[...]" pobrała dotację w kwocie 1 360 659,34 zł. Jeżeli poradnia pobrała dotację w nadmiernej wysokości w kwocie 49.040,52 zł to właściwie pobrała kwotę (1.360.659,34 - 49.040,52 zł) 1311 618,82 zł, natomiast prawidłowo wykorzystała kwotę (1360659,34 zł - 143.704,48 zł) = 1 216 954,86 zł.,
3. Po trzecie, że kwota wskazana jako pobrana w nadmiernej wysokości w sentencji decyzji jest inna niż w jej uzasadnieniu. W sentencji decyzji mowa jest o kwocie 49 040,52 zł, a w uzasadnieniu o kwocie 55.063,04 zł (strona 20 decyzji). Sentencja i uzasadnienie decyzji są zatem niespójne co utrudnia zaskarżenie decyzji.,
4. Odnośnie zatrudnienia firmy P. w znaczącej liczbie przypadków zatrudnienie specjalistów nie nosi cech stosunku pracy określonych w kodeksie pracy, przede wszystkim wymiar wykonywanych zadań jest określony ścisłym wymiarem czasu pracy, lecz wynika z konkretnych aktualnych potrzeb uczniów dzieci. (Tak: W uchwale SN z dnia 20 września 1994 r. IPZP 37/94, czy też IPKN 429/00).,
5. Organ prowadzący kwestionuje zakwestionowanie wydatku za obsługę finansową poradni w kwocie 800,00 zł, która stanowi proporcję tego wydatku za wszystkie prowadzone placówki oświatowe. Zaznaczyć należy, że Fundacja nie prowadzi innej niż oświatowa działalności.
6. Niesłusznie zakwestionowano opłaty bankowe i koszty związane z utrzymaniem rachunku bankowego, podczas gdy prowadzenie rachunku bankowego jest wymuszone przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
W wyniku wniesionego odwołania, SKO zaskarżoną decyzją z 13 czerwca 2025 r. uchyliło w pkt 1 decyzję organu pierwszej instancji z 3 kwietnia 2024 r. i określiło stronie skarżącej wysokość dotacji pobranej w 2021 r. w nadmiernej wysokości w kwocie 49 040,52 zł oraz wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 140 717,48 zł. W pozostałym zakresie SKO utrzymało decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano na określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, dalej: u.f.p.) zasady postępowania w przypadku zwrotu dotacji otrzymanych od jednostek samorządu terytorialnego, przywołując w tym zakresie art. 251 ust. 1 i 252 tej ustawy. Organ podkreślił jednocześnie, że zgodnie z art. 35 u.f.z.o. dotacje oświatowe są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej i mogą być wykorzystane wyłącznie na cele wskazane w tym przepisie. Dodał także, że środki pochodzące z tej dotacji nie mogą stanowić źródła finansowania wydatków na utrzymanie podmiotu bodącego organem prowadzącym przedszkole, szkołę lub placówkę oraz finansowaniu wynagrodzeń jej właściciela, a także pokrycie kosztów związanych z ogólną organizacją i funkcjonowaniem jednostki oświatowej. Tym samym każdy wydatek związany z realizacją zadań organu prowadzącego musi być powiązany z kształceniem, wychowaniem i opieką beneficjenta dotacji tj. dziecka, ucznia czy wychowanka danej placówki oświatowej. Dotacja oświatowa ma bowiem charakter podmiotowo-celowy. Z jednej strony przekazywana jest dla każdego dziecka, ucznia, wychowanka, na którego co miesiąc danego roku obrotowego przekazuje się kolejną transzę dotacji, z drugiej strony jest ściśle określony cel, na który można wydatkować środki dotacyjne. Dalej SKO zauważyło, że dotacja przekazana na dzieci posiadające opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju może być wykorzystana wyłącznie na pokrywie wydatków związanych z realizacją działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowanych do dzieci począwszy od dnia ich urodzenia do dnia rozpoczęcia nauki w szkole, w celu poprawy funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym dziecko prezentuje opóźnienia bądź zaburzenia.
Przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości SKO w całości podzieliło argumentację organu pierwszej instancji, że dotacja dla niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej nie przysługuje na dane dziecko za te miesiące, w których to dziecko nie uczęszczało na zajęcia. Warunkiem jej przyznania jest faktyczne uczestniczenie w realizacji zadań placówki, a okresowa, krótkotrwała nieobecność w toku ich przebiegu (choroba, przerwa wakacyjna, wyjazd) nie jest wyrazem rezygnacji z udziału w działalności takiej placówki. SKO zwróciło uwagę, że w niniejszej sprawie wizyty w Poradni było bardzo nierzetelne dokumentowane, dni wypisane w kartach wizyt, dziennikach oraz te potwierdzane przez rodziców bardzo często różniły, co mogło m.in wynikać z niestarannego uzupełniania zastępstw za nieobecnych terapeutów. Organ odwoławczy nie uwzględnił przy tym podnoszonych przez stronę skarżącą argumentacji, że w okresie pandemii rzetelne prowadzenie dokumentacji było niemożliwe, a to z tego powodu, że organizacja zajęć w tej formie nie została zawieszona przepisami rozporządzenia MEN z 12 sierpnia 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, tym samym każdy terapeuta prowadząc zajęcia stacjonarnie miał możliwość uzupełniania dokumentów na bieżąco w siedzibie Poradni.
SKO podkreśliło również, że Poradnia nie zawierała z rodzicami umowy na prowadzenie zajęć terapeutycznych w ramach wczesnego wspomagania rozwoju, tym samym nie ustalono warunków współpracy z rodzicami m.in. w zakresie zasad dotyczących wypisania dziecka zajęć. Tej informacji nie zawierał również "Regulamin korzystania z zajęć terapeutycznych organizowanych w ramach Programu Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka", w którym rodzice potwierdzali zapoznanie się z zasadami odwoływania i odrabiania zajęć oraz z obowiązkami terapeutów. W związku z tym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że prośbę rodzica o zawieszenie zajęć, bądź rezygnację z usług Poradni złożoną w trakcie rozmowy telefonicznej należało uwzględnić i na to dziecko nie powinno być od następnego miesiąca pobierana dotacja. Przeprowadzone natomiast w sprawie czynności kontrolne wykazały, że w przypadkach kilkumiesięcznej nieobecności dziecka na zajęciach i braku kontaktu z jego rodzicami dyrektor Poradni nadal zgłaszała dziecko do wypłaty dotacji i nie reagowała na długotrwałą nieobecność dziecka, w teczkach dzieci brak jest korespondencji mailowej, monitów, czy notatek z rozmów telefonicznych z rodzicami itp. Wobec zaistniałych okoliczności SKO nie uznało wyjaśnień i dokumentów przedłożonych na okoliczność uczestniczenia na zajęciach wczesnego wspomagania rozwoju 15 dzieci, wymienionych na karcie 7-10 decyzji organu pierwszej instancji, na które przyznano łącznie kwotę 49.040,52 zł.
SKO za prawidłowe uznało także ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem kwestionując wydatki potwierdzone dowodami w postaci:
1. faktur za świadczenie usług z zakresu rehabilitacji ruchowej i integracji sensorycznej, wystawionych przez Centrum Terapeutyczne - Rehabilitacyjne P. [...], w łącznej kwocie 34.076,40 zł. Zdaniem organu odwoławczego centrum terapeutyczno-rewalidacyjne nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737) obowiązującego w 2021 r., które są uprawnione do organizowania zespołów wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Powołany przepis w sposób ścisły określa bowiem krąg podmiotów, które mogą współpracować z sobą w zakresie prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania dziecka, dlatego też bez znaczenia jest to, że W. D. posiada odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju będąc magistrem fizjoterapii, terapeutą neurorozwojowym i certyfikowanym terapeutą integracji sensorycznej,
2. faktury nr [...] z 15 listopada 2021 r. na kwotę 600,12 zł za zakup fototapety. SKO wskazało, że dokonane oględziny pomieszczeń terapeutycznych i sekretariatu Poradni w jej siedzibie przy ulicy [...] nie potwierdziły dokonanego zakupu fototapety. Zamiast fototapety w pomieszczeniu zamontowano jedynie panele wygłaszające w kształcie "plastra miodu" wykonane z pianki poliuretanowej, przy czym wystawca faktury - firma K. sp. z o.o. w Z., nie posiada w swojej ofercie paneli piankowych,
3. pisma nr [...] z dnia 23 listopada 2021 r., w którym zapisano obowiązek zapłaty kaucji w kwocie 2 426,25 zł. do Miejskiego Zakładu [...] w S. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że kaucja co do istoty stanowi zabezpieczenie interesów jednej ze stron umowy tj. wynajmującego i po jej zakończeniu dochodzi do zwrotu kaucji, chyba że najemca wywiąże się niedbale lub nie spełni warunków, na które się umówiono. Z racji zwrotnego charakteru pieniądze otrzymane w ramach kaucji nie są własnością wynajmującego, a to oznacza, że Poradnia nie poniosła wydatku, jednocześnie nie zostało przedłożone potwierdzenie dokonania zapłaty w/w kwoty,
4. listy płac potwierdzającej naliczenie wynagrodzenia dyrektora Poradni M. G., z uwagi na przekroczenie limitu wynagrodzenia określonego art. 35 ust. 1 u.f.z.o. o kwotę 2.428,92 zł. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. aa w zw. z ust. 4 i 5 u.f.z.o., z których wynika, że dotacja oświatowa może zostać przeznaczona na wynagrodzenie dyrektora maksymalnie do wysokości 150% tj. 12-krotności średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego. Skoro zatem kwota bazowa wynagrodzenia nauczyciela wynikająca z ustawy budżetowej na 2021 r. wynosiła 3.537,80 zł, a średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego zgodnie z art. 30 ust. 3 pkt. 4 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1762 ze zm.) 184% kwoty bazowej tj. kwota 6 509,55 zł to maksymalny limit wynagrodzenia dyrektora, jaki mógł zostać pokryty ze środków uzyskanych w ramach dotacji oświatowej w niepublicznej placówce wynosił w 2021 r. 117 171,94 zł brutto. W limicie tym nie zawarto narzutów obciążających pracodawcę. Jeśli zatem kwota brutto rocznego wynagrodzenia dyrektora Poradni w 2021 r. wynosiła 119.600,86 zł, to oznacza, że była ona wyższa o 2.428,92 zł od ustawowego limitu,
5. umów zlecenia wicedyrektor E. K., w oparciu o które wypłacono wynagrodzenie za archiwizację dokumentów w łącznej kwocie 34 020 zł. W zakresie tego wydatku SKO wskazało, że E. K. pełniła funkcję wicedyrektora Poradni oraz sprawowała nadzór pedagogiczny nad zespołem terapeutów m.in. przez potwierdzanie kompletności i prawidłowości prowadzonej dokumentacji w zakresie prowadzenia terapii wczesnego wspomagania rozwoju w okresie od stycznia do września 2021 r. w oparciu o zawartą umowę zlecenie z 4 lutego 2016 r. oraz w okresie od października do grudnia 2021 roku w oparciu o umowę o pracę zawartą dnia 1 października 2021 r. Ponadto w okresie od stycznia do września 2020 r. oraz w okresie od lutego do maja 2021 r. na podstawie umów zlecenia wykonywała czynności związane z archiwizowaniem dokumentów. Wynika z tego, że w miesiącach luty - maj 2021 r. E. K. pobierała podwójne wynagrodzenie za wykonywanie tych samych czynności, tym samym doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ponieważ wydatkowanie środków publicznych nie było zgodne z zapisami art. 44 ust. 3 u.f.p. tj. nie było celowe i oszczędne, a jedynym celem ich wydatkowania było przysporzenie korzyści E. K. Organ zwrócił również uwagę na to, że z danych wprowadzonych do systemu elektronicznego ODPN i dotyczących wydatkowania dotacji na każde dziecko w ujęciu miesięcznym 2021 roku wynikało, że w każdym miesiącu roku dotowanego po kilkoro dzieci (poza sierpniem) kończyło terapię w Poradni. W okresie od lutego do maja 2021 r. kiedy średnio liczba ta wynosiła czworo dzieci E. K. pobierała 5 085,00 zł brutto za archiwizowanie czterech teczek. SKO zaakcentowało ponadto, że w 2021 r. Poradnia zatrudniała czterech pracowników administracyjnych (M. G., S. B., L. S. i A. K.), którzy w pkt 5 swojego zakresu czynności mieli zapisane dbanie o właściwe zabezpieczenie i archiwizację dokumentacji Poradni. Ponadto w ocenie SKO, nie znajduje uzasadnienia finansowanie środkami dotacyjnymi, przeznaczonymi na wczesne wspomaganie rozwoju dodatkowych (poza zakresem czynności sekretarza) wydatków w zakresie porządkowania i przekazywania do archiwum dokumentacji, ponieważ te zadania nie dotyczą kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
6. dokumentów rozliczeniowych ZUS RS A dotyczących wypłat zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego w okresie od styczny do grudnia 2021 r. D. K. oraz wynagrodzenia za urlop rodzicielski w okresie od stycznia do września 2021 r. i wypłatę za zaległy urlop w październiku M. Z. (K.) rozliczone środkami z dotacji oświatowej w łącznej kwocie 63.692,39 zł. Zdaniem organu zarówno zasiłek chorobowy jak i zasiłek macierzyński nie stanowi wynagrodzenia i nie może być finansowany z dotacji, ponieważ jest należny z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto zasiłek macierzyński pracownika nie wykonującego przez dłuższy okres swoich obowiązków służy jedynie temu pracownikowi i nie ma żadnego związku z działalnością statutową danej placówki oświatowej,
7. listy płac oraz zestawienia (nr 57 akt sprawy) w części dotyczącej wypłat składek grupowego ubezpieczenia PZU dla pracowników w łącznej kwocie 3 473,40 zł. Umowa ubezpieczenia, zdaniem organ, ma charakter dobrowolny, a jej zawarcie nie jest obowiązkowe, a przede wszystkim ubezpieczenie dzieci czy pracowników nie należy do zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, nie może być zatem rozliczane z dotacji oświatowej.
SKO nie zgodziło się natomiast z argumentacją organu pierwszej instancji kwestionującego wydatek udokumentowany fakturą nr [...] z dnia 30 czerwca 2021 r. na kwotę 4 800 zł i rozliczoną z dotacji oświatowej w kwocie 800 zł, wystawioną przez doradcę podatkowego E. M. za sporządzenie sprawozdania finansowego za 2020 r. W tym zakresie SKO stwierdziło, że sprawozdanie finansowe mieści się w katalogu wydatków z art. 35 u.f.z.o. Wydatek ten związany jest bowiem z realizacją zadań organu prowadzącego i został wskazany w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe.
Za błędne organ odwoławczy uznał także stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie wydatków przeznaczonych na pokrycie opłat bankowych
i kosztów związanych z utrzymaniem rachunku bankowego w łącznej wysokości
2 187 zł. Odnosząc się do tej kwestii argumentował, że przekazywanie dotacji oświatowej następuje na rachunek bankowy wskazany we wniosku o udzielenie dotacji i nie ma znaczenia, czy jest to rachunek organu prowadzonego, czy podmiotu dotowanego. Skoro zatem przepisy nie stawiają wymogu, że wydatki dotyczące dotacji mają być dokonywane tylko w ramach rachunku należącego do dotowanej jednostki to nie ma przeszkód, aby po otrzymaniu dotacji na rachunek należący do tej jednostki mogła być ona wydatkowana za pośrednictwem rachunku organu prowadzącego, pod warunkiem iż będzie on dokumentować ponoszone wydatki w sposób umożliwiający ustalenie, że konkretna dotacja w ramach operacji dokonywanych na tym rachunku została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem. Brak obowiązku założenia osobnego rachunku bankowego dla Poradni do rozliczania dotacji nie oznacza, że wszelkie koszty związane z utrzymaniem tego rachunku powinien ponosić organ prowadzący jako koszty zwykłego zarządu, jak uważa organ pierwszej instancji. Ponadto założenie osobnego rachunku bankowego dla rozliczania dotacji ma pomóc w prawidłowym jej rozliczeniu przez organ dotujący, a to uzasadnia stanowisko, że opłaty bankowe ponoszone w związku z wyodrębnieniem osobnego rachunku mogą być pokryte z dotacji.
SKO ustaliło zatem, że kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi 140717,48 zł, tj. mniej o 2987 zł od kwoty określonej w decyzji organu pierwszej instancji, co znalazło wyraz w decyzji tego organu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego tj.
1. art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) poprzez jego zastosowanie i dokonanie zmiany decyzji mimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania,
2. art. 7a § 2 k.p.a. tj. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony,
3. art. 75, 77, 78 i 80 w zw. z art. 7 k.p.a. polegającym na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, pominięciu dowodów przedstawianych przez stronę polegającym na arbitralnym przyjęciu, że:
- sposób prowadzenia dzienników zajęć stanowi podstawę do przyjęcia, że strona nie udokumentowała zasadności ponoszenia wydatku,
- wykorzystanie materiałów spożywczych do sensoplastyki stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczaniem bez uwzględnienia argumentacji strony z przywołaniem metodyki tej metody stosowanej przez specjalistów,
- nieuwzględnienie ograniczeń dowodowych ze względu na upływ ponad 5 lat od wykorzystania dotacji i likwidacji placówki,
- uznaniu, że odmalowanie po zakończeniu zajęć a zatem usunięcie następstw zużycia pomieszczeń wykorzystywanych do prowadzenia zajęć nie pozwala na przyjęcie, że wydatek był zasadny, a w konsekwencji naruszenia prawa materialnego tj. art. 35 u.f.z.o. poprzez uznanie, że wydatki nie mieszczą się w katalogu określonym w tym przepisie
II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. § 4 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz, U. poz. 1635) poprzez przyjęcie, że sposób prowadzenia dzienników przez specjalistów był wadliwy, podczas gdy przepisy prawa nie określały sposobu dokumentowania prowadzenia zajęć,
2. art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez nieprzyjęcie, że dotację można wykorzystać w inny sposób niż poprzez jej zapłatę,
3. art. 252 ust. 6 u.f.p. poprzez określenie terminu zwrotu odsetek odmiennie od terminu wskazanego w tym przepisie tj. od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy organ orzekł od naliczeniu odsetek od dnia 28 sierpnia 2018 r.,
4. art. 54 O.p. w związku z art. 60 i 67 u.f.p. poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu terminów naliczania odsetek okresu od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, podczas gdy w sprawie oraz za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa wart. 139 §3.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako taka jest prawidłowa. Sąd podziela uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.
Zasady postępowania w przypadku zwrotu dotacji otrzymanych od jednostki samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.).
Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Natomiast według art. 61 ust 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 i 3 pkt 4 u.f.p. organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do tych należności w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa; a od wydanych przez te organy decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.
Z kolei, stosownie do art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku.
Ponadto, zgodnie z art. 252 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (ust. 1).
Odnośnie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 49 040,52 zł organ prawidłowo ustalił, że w 15 przypadkach skarżąca pobrała dotację, mimo faktycznej długotrwałej nieobecności dzieci w określonych okresach z placówki, co wprost wynika z prowadzonej dokumentacji.
Zgodnie z art. 15 u.f.z.o. podmioty oświatowe prowadzące zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju dodatkową dotację z budżetu gminy lub powiatu z przeznaczeniem na realizację zajęć w tym zakresie. Biorąc pod uwagę treść powyższego zapisu należy podkreślić znaczenie pojęcia "każde dziecko objęte weczesnym wspomaganiem rozwoju", które rozumiane jest jako dziecko, które na podstawie określonego tytułu prawnego korzysta z zajęć tj. faktycznie uczestniczy w realizacji zadań placówki, a okresowa, krótkotrwała nieobecność w toku ich przebiegu (choroba, przerwa wakacyjna, wyjazd) nie jest wyrazem rezygnacji z udziału w działalności takiej placówki.
Stanowisko organu, który stwierdził m.in. na podstawie indywidualnych teczek badanych dzieci, że dyrektor Poradni nadal zgłaszała dziecko do wypłaty dotacji i nie reagowała na długotrwałą nieobecność dziecka, zostało szeroko omówione i uzasadnione. W ocenie Sądu organy wykazały w prowadzonym postępowaniu dowodowym, że strona pobierała dotację na wskazane w decyzji dzieci, które formalnie były przypisane do przedszkola, a które faktyczne do niego nie uczęszczały i tym samym wystąpiła podstawa do zakwestionowania wysokości otrzymanej dotacji.
Ustalenia i wyliczenia organu opiewające na kwotę 49 040,52 zł są prawidłowe i wynikają z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zgodnie z regułami określonymi w k.p.a. W związku z czym skarżąca była zobowiązana do wykazana, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został nieprawidłowo oceniony, albo też, że nie został on zgromadzony w sposób kompletny i wszechstronny. W ocenie Sądu wykazanie chociażby jednej z tych okoliczności było niemożliwe, ponieważ w postępowaniu przed organami strona nie przedłożyła dokumentów, z których wynikałby inny stan faktyczny. W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego, wskazanych w treści skargi, w tym wskazanych przepisów art. 17, art. 34 ust 1 i ust 2 oraz art. 35 ust 1 u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 u.f.p., poprzez błędne uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości.
Podkreślić przy tym należy, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Sąd podziela ustalenia i obszerną argumentację organu przedstawioną w tej kwestii w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Odnośnie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, spór ograniczył się do siedmiu zakwestionowanych wydatków w łącznej kwocie 140 717,48 zł.
Zauważyć przy tym należy, że pojęcie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie zostało w ustawie zdefiniowane. W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana.
Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w omawianej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z odpowiednim uwzględnieniem przepisów Działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, ze zm.; dalej: O.p.).
Sprawa niniejsza dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1930, dalej: u.f.z.o.) w brzmieniu obowiązującym w 2021. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.
W myśl art. 38 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych w brzmieniu obowiązującym w 2021 r., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (...) oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 3-6 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, mogą otrzymywać dotacje z budżetu powiatu w wysokości i na zasadach ustalonych przez radę powiatu. Stosownie do art. 35 ust. 1 u.f.z.o. dotacja ta może być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na wydatki określone w tym przepisie co do zasady i co do wysokości.
Środki pochodzące z dotacji nie mogą stanowić źródła finansowania wydatków na utrzymanie podmiotu będącego organem prowadzącym placówkę tj. na pokrycie kosztów związanych z ogólną organizacją i funkcjonowaniem tej placówki oraz finansowania wynagrodzeń jej właściciela. Tym samym każdy wydatek związany z realizacją zadań organu prowadzącego musi być bezpośrednio lub pośrednio związany z kształceniem, wychowaniem i opieką beneficjenta dotacji tj. dziecka, ucznia czy wychowanka danej placówki oświatowej. Dotacja oświatowa ma charakter podmiotowo - celowy, ponieważ z jednej strony przekazywana jest dla każdego dziecka, ucznia, wychowanka, na którego co miesiąc danego roku obrotowego przekazuje się kolejną transzę dotacji, z drugiej strony jest ściśle określony cel, na który można wydatkować środki dotacyjne. Realizację zadań w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka reguluje art. 127 ust. 5-9 u.p.o. oraz rozporządzenie MEN z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju (Dz.U. z 2017 r. poz. 1635 – dalej: rozp.). Dotacja przekazana na dzieci posiadające opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowanych do dzieci począwszy od dnia ich urodzenia do dnia rozpoczęcia nauki w szkole, w celu poprawy funkcjonowania w obszar rozwojowym, w którym dziecko prezentuje opóźnienia bądź zaburzenia.
Należy podkreślić, że dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły (przedszkola) lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wobec tego zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach u.f.z.o. - niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, oraz zarazem nie stanowiących wydatków bieżących szkoły (przedszkola) lub placówki - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem
W tym miejscu należy także wskazać na art. 126 u.f.p. Wynika z niego, że dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Dotacje należą przy tym do wydatków budżetu państwa na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dlatego uwzględnić należy zasady przewidziane w art. 44 ust. 3 u.f.p. Zgodnie z jego treścią, wydatki publiczne powinny być dokonywane:
1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:
a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów,
2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań,
3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Powyższe dyrektywy wiążą się z oceną legalności wydatków. Ocena zasadności wydatków dokonywana przez pryzmat art. 35 ust. 1 u.f.z.o. musi bezwzględnie uwzględnić treść art. 44 ust. 3 u.f.p. Odmienne zapatrywanie prowadziłoby do przyjęcia kuriozalnego stanowiska, że legalne są każde wydatki związane z kształceniem, wychowaniem i opieką w tym niecelowe, nieoszczędne a także takie, które przynoszą minimalne efekty.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznaje za prawidłowe zakwestionowanie przez SKO wydatku w łącznej kwocie 34 076,40 zł świadczenie usług z zakresu rehabilitacji ruchowej i integracji sensorycznej przez Centrum Terapeutyczne – Rehabilitacyjne P. [...]. Placówka ta nie była podmiotem uprawnionym do organizowania zespołów wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w rozumieniu art. 127 ust. 5 u.p.o., zatem koszty związane ze współpracą z tym podmiotem nie mogły być sfinansowane z dotacji oświatowej co obszernie wykazano w uzasadnieniu obu decyzji.
Organ prawidłowo zakwestionował wydatek związany z zakupem fototapety w kwocie 600,12 zł, której nie stwierdzono w trakcie oględzin pomieszczeń.
Słusznie nie uznano kwoty 2 426,25 zł tytułem kaucji na poczet najmu, z uwagi na charakter tego wydatku, ponadto ten wydatek nie został udokumentowany potwierdzeniem zapłaty.
Sąd podziela stanowisko organu w przedmiocie zakwestionowania wynagrodzenia dyrektora Poradni w związku z przekroczeniem limitu wynagrodzenia z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. o kwotę 2 428,92 zł. W przywołanym stanie faktycznym i prawnym powołanym przez organ wydatek ten prawidłowo nie został uznany.
Sąd aprobuje również stanowisko i argumentację organu co do nieuznania wynagrodzenia wypłaconego wicedyrektorowi E. K. w kwocie 34 020,00 zł za archiwizację dokumentów jako wydatku z dotacji oświatowej, już tylko z tego powodu, że wydatki te nie dotyczą kształcenia, wychowania i opieki, o których mowa w art. 35 u.f.z.o. Organ zauważył przy tym, że osoba ta pobierała w okresie od lutego do maja 2021 r. i pobierała podwójne wynagrodzenie wbrew zasadzie celowości i oszczędności w wydatkowaniu środków publicznych.
Za nieuprawnione organ prawidłowo uznał wypłaty z dotacji zasiłku chorobowego i macierzyńskiego w łącznej kwocie 63 692,39 zł, które są należne z ZUS, a skarżąca w sposób dowolny pomniejszyła (potrąciła) należne składki i wbrew swojej deklaracji, nie skorygowała dokonanego rozliczenia.
Podobnie wydatki w wysokości 3 473,40 zł na dobrowolne ubezpieczenie PZU dla pracowników nie mogły być sfinansowane z dotacji. Nie były to wydatki konieczne związane z bieżącą działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo określił i wyjaśnił poszczególne kwoty wykorzystane w 2021 r. niezgodnie z przeznaczeniem Przedstawiona argumentacja jest w ocenie Sądu prawidłowa oraz poparta obowiązującym stanem prawnym.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony i pozwalał na wydanie decyzji w sprawie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Wbrew zarzutom skargi organ nie naliczył w sprawie odsetek od 28 sierpnia 2018 r. Organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącej, a z kolei w odpowiedzi na skargę wypowiedział się do poszczególnych zarzutów skargi.
Podsumowując, nieuzasadnione okazały się w ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Niesłuszne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które organ przytoczył, wyjaśnił i prawidłowo w stanie faktycznym sprawy zastosował.
Wobec powyższego określenie wobec skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest wynikiem prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotację pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie 49 040,52 zł i dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 140 717,48 zł.
Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, opartych na zebranym materiale dowodowym i prawidłowej subsumcji.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI