III SA/Gl 667/21

III SA/Gl 667/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6480
Sygn. powiązane
III OSK 875/22 - Wyrok NSA z 2025-09-09
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda Protokolant Specjalista Beata Kujawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. (dalej: organ odwoławczy) decyzją z [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. F. (dalej: strona, skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w S. (dalej: Dyrektor SP, organ pierwszoinstancyjny), odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii dzienników lekcyjnych za lata 2006-2012 oraz kserokopii księgi zarządzeń od roku 2005 do nadal.
W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020 poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, ze zm., dalej: u.d.i.p.).
Z akt administracyjnych wynika, że [...] r. J. F. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania:
a) kserokopii dziennika lekcyjnego klasy IA z roku szkolnego 2006/2007;
b) kserokopii dziennika lekcyjnego klasy IIA z roku szkolnego 2007/2008;
c) kserokopii dziennika lekcyjnego klasy III A z roku szkolnego 2008/2009;
d) kserokopii dziennika lekcyjnego klasy IV C z roku szkolnego 2009/2010;
e) kserokopii dziennika lekcyjnego klasy V C z roku szkolnego 2010/2011;
f) kserokopii dziennika lekcyjnego klasy VI C z roku szkolnego 2011/2012
g) kserokopii księgi zarządzeń od roku szkolnego 2005/2006 do dnia rozpatrzenia wniosku.
Wskazał też, że zakres stron dzienników, które są w zainteresowaniu strony znajdują się w załącznikach od 1 do 6.
Z uwagi na fakt, że wniosek nie został załatwiony w terminie wskazanym w u.d.i.p. skarżący złożył do tut. Sądu skargę na bezczynność organu. Wyrokiem z 11 marca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 211/20 Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem.
Pismem z [...] r. organ poinformował skarżącego, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi pismem z 2 listopada skarżący poinformował, że jego zdaniem żądane dane nie stanowią informacji przetworzonej.
Decyzją z [...] r. nr [...], organ odmówił stronie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii dzienników lekcyjnych za lata 2006-2012 oraz kserokopii księgi zarządzeń od roku 2005, argumentując, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie uwarunkowane jest wykazaniem szczególnie istotnego interesu publicznego - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 1, art. 2 i art. 6 u.d.i.p., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżącego żądana informacja jest informacją prostą, a konieczność anonimizacji żądanych informacji nie powoduje, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. W ocenie organu wnioskowana informacja zawiera dane osobowe uczniów, ich rodziców, opiekunów, a także innych osób, które zostały w nich ujawnione. Obejmuje zarówno imiona i nazwiska, adresy zamieszkania i korespondencji tych osób, a także dane o niepełnosprawności uczniów i dane o problemach edukacyjnych poszczególnych uczniów. Proces anonimizacji musiałby zatem obejmować szczegółową analizę tych dokumentów. publicznego w demokratycznym Państwie prawnym. Udostępnienie dokumentów w całości naruszałoby - w ocenie organu - prywatność osób, których dane zawierają
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ stwierdził, że informacje, których domaga się wnioskodawca mają walor informacji przetworzonej, gdyż wymagają czasochłonnej analizy udostępnianej dokumentacji celem identyfikacji, czy nie zawierają one danych prawnie chronionych. Analiza wymaga zapoznania się przez sporządzającego informację zapoznanie się z każdą stronę dokumentów i wychwycenie w niej danych osobowych, które nie podlegają udostępnieniu, a także analizy treści i informacji, pod kątem możliwości zidentyfikowania na ich podstawie konkretnej osoby fizycznej. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że analiza ta ma szczególne znaczenie, gdyż skarżący w tym czasie uczęszczał do szkoły i posiadana przez jego wiedza prywatna wymaga od organu zachowania szczególnej ostrożności w analizie tych danych. Nie bez znaczenia jest także obszerność żądanych informacji. Wnioskodawca żąda udostępnienia dokumentacji liczącej wiele zapisanych pismem odręcznym stron, które wymagają co najmniej przeczytania przez pracownika udostępniającego. Wszystkie te cechy świadczą o konieczności przetworzenia informacji.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 K.p.a. - poprzez nieuwzględnianie słusznego interesu obywatela;
- art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 35 § 4 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. - poprzez przekroczenie terminów do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji;
- art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez niewywiązanie się przez organ II instancji z obowiązków wynikających po upływie terminu załatwienia sprawy administracyjnej;
- błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie oraz naruszono prawo strony do rozpatrzenia jej sprawy przez organ II instancji na podstawie przepisów prawa oraz w terminie, a także prawo strony do dostępu do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, akcentując, że organ nie załatwił sprawy w terminie. Następnie wskazując na zakres przedmiotowy wniosku skarżący podniósł, że zdawał sobie sprawę z faktu, że w dzienniku lekcyjnym zawarte są dane osobowe uczniów i ich rodziców/opiekunów prawnych. W związku z tym, we wniosku z [...] r. wskazał zakres stron dzienników lekcyjnych, które były w jego zainteresowaniu, a które nie posiadały, bądź posiadały w nieznacznej ilości dane osobowe. Były to:
1. okładka dziennika lekcyjnego;
2. strona tytułowa dziennika;
3. plan pracy wychowawcy;
4. informacje o podręcznikach;
5. tygodniowy plan zajęć edukacyjnych;
6. wycieczki;
7. ważniejsze wydarzenia z życia klasy;
8. realizacja tygodniowego planu nauczania - miesiące ...;
9. godzinowa realizacja podstawy programowej;
10. uczniowie wg stanu z 20 września;
11. uczniowie wg roku urodzenia;
12. hospitalizacje;
13. kontrole dziennika lekcyjnego;
14. zebrania z rodzicami;
15. notatki;
16. inne, pozostałe kategorie, które nie zostały wymienione w pkt od 1 do 15 z wyłączeniem stron, na których znajdują się dane osobowe uczniów lub inne dane, które nie mogą zostać udostępnione.
Następnie skarżący powołując się na ustawę Prawo oświatowe, rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, Statut SP nr [...] oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że: okładka dziennika lekcyjnego, strona tytułowa dziennika lekcyjnego, skład samorządu klasowego i rady klasowej rodziców, plan pracy wychowawcy, informacje o podręcznikach, tygodniowy plan zajęć edukacyjnych, informacje o wycieczkach danego zespołu klasowego, ważniejsze wydarzenia z życia klasy, realizacja tygodniowego planu nauczania, godzinowa realizacja podstawy programowej, liczba uczniów wg stanu z 20 września, hospitacje, kontrola dziennika lekcyjnego, zebrania z rodzicami, notatki służbowe – są informacją publiczną wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c, d oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) i d) u.d.i.p.
Uzasadniając obrazę art. 7 K.p.a. przez organ odwoławczy skarżący powołał szereg wyroków sądów administracyjnych
Zdaniem skarżącego nastąpiła także obraza art. 8 § 1 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 35 § 4 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. przez organ odwoławczy. Na tę okoliczność skarżący przywołał treść przepisów Konstytucji, akcentując, że art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wprowadza krótszy termin niż w K.pa. do rozpatrzenia sprawy, który w przypadku spraw z zakresu informacji publicznej wynosi 14 dni. Tymczasem od rozpoczęcia biegu terminu na udostępnienie informacji publicznej do daty wydania zaskarżonej decyzji minęły 282 dni.
Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 36 §1 i 2 K.p.a. przez organ odwoławczy, albowiem po przekroczeniu 14 dniowego terminu na rozpatrzenie odwołania nie dopełnił on obowiązku poinformowania strony o powodach uchybienia terminu rozpatrzenia decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana [...] r., zaś odwołanie zostało przez skarżącego przedłożone [...] r. na adres skrzynki ePUAP organu pierwszoinstancyjnego.
Skarżący dopatruje się błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ II instancji w błędnym wskazaniu daty złożenia odwołania [...] r., gdy tak naprawdę złożone było [...] r. Ponadto błędnie została wskazana w uzasadnieniu data złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej - [...] r., gdy tak naprawdę był to [...] r. Następnie w uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji została wydana [...] r.
Zdaniem skarżącego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie poddał ocenie zarzutów stawianych przez skarżącego w odwołaniu. Powołał się tylko na przyjęte przez organ I instancji ustalenia i na orzecznictwo wskazujące definicję informacji przetworzonej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019. poz. 2325, dalej określanej skrótem P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że za podstawę rozstrzygnięcia sąd winien przyjąć uprzednio ustalony przez siebie stan faktyczny spraw. Jednakże z uwagi na specyfikę spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej celowym w niniejszej sprawie jest najpierw rozważenie podstaw materialnoprawnych orzekania w sprawie. Bowiem niewątpliwie to one rzutują na zakres niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych.
Dalej należy wyjaśnić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać, jednak, co należy podkreślić, na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z przytoczonej regulacji wynika, że ustawa rozróżnia dwie postaci informacji publicznej: prostą i przetworzoną. Informacja prosta to informacja będąca w posiadaniu zobowiązanego do jej udzielenia, która dla jej udzielenia nie wymaga zmiany przed jej udostępnieniem. Z kolei informacja publiczna przetworzona jest informacją jakościową nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Zatem obejmuje informację nową, wytworzoną specjalnie na potrzeby skarżącego, a przygotowanie takiej informacji wiąże się z koniecznością analizy posiadanych dokumentów, z uwzględnieniem wskazywanych przez wnioskodawcę kryteriów.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. I OSK 770/17 informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968; por. też wyrok NSA z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13; wyrok NSA z 3 października 2014 r., I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.di.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14; wyrok NSA z 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15);
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. np. wyroki NSA: z 2 października 2014 r., I OSK 140/14; z 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536; z 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, LEX nr 1135982; z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369).
W konsekwencji, gdy uwzględni się istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultatu określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, to należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia wyżej wskazanych działań – zmierzających do przygotowania wnioskowanej informacji - przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to dokonane aktem rangi ustawowej przewidziane jest w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, a ustawodawca, ograniczając w powołanym art. art. 3 ust. 1 pkt 1 dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela powyższą wykładnię pojęcia informacji przetworzonej i możliwości dostępu do niej.
Odnosząc się do kwestii "szczególnej istotności" dla interesu publicznego przygotowania informacji publicznej w celu jej udostępnienia raz jeszcze należy odwołać się do wyroku NSA z 8 lutego 2019 r., którym to orzeczeniu stwierdzono, że pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Warto zwrócić uwagę, że w doktrynie przyjmuje się, że "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, że wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. J. Lang: Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym, Wrocław 1972, s. 98-100).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa, gminy oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania.
Zatem zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. Jak podkreślono w orzecznictwie NSA, "wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego.
Uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym brak podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). Konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza oczywiście zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku.
Przenosząc te wywody na grunt rozpoznawanej sprawy za trafne należy uznać stanowisko organów obu instancji, że zakres żądania skarżącego wskazany we wniosku, obejmujący udostępnienie kserokopii dzienników lekcyjnych za lata 2006-2012 oraz kserokopii księgi zarządzeń od roku 2005 do nadal stanowi informację przetworzoną wykazującą wyżej opisane cechy.
Nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, że zdawał sobie sprawę z faktu, że w dzienniku lekcyjnym zawarte są dane osobowe uczniów i ich rodziców/opiekunów prawnych, zatem w 6 załącznikach do wniosku wskazał strony dzienników lekcyjnych, które nie posiadały, bądź posiadały w nieznacznej ilości dane osobowe, zatem żądana informacja była informacją prostą.
Słusznie wskazały organy, że informacje, których domaga się skarżący wymagają czasochłonnej analizy dzienników lekcyjnych za okres 6 lat oraz księgi zarządzeń od 2005 r. do nadal, czyli licząc do daty wpłynięcia wniosku ([...] r.) za okres 15 lat, celem identyfikacji, czy nie zawierają one danych prawnie chronionych. Taka analiza wymaga zapoznania się z każdą stroną dokumentów i wychwycenie w niej danych osobowych, które nie podlegają udostępnieniu. Zgodzić się też należy z organami, że analiza ta ma szczególne znaczenia w przypadku, gdy skarżący w latach 2006-2012 uczęszczał do szkoły i posiadana przez jego wiedza prywatna wymaga od organu zachowania szczególnej ostrożności w analizie tych danych. Nie bez znaczenia jest także obszerność żądanych informacji. Wnioskodawca żąda udostępnienia dokumentacji liczącej wiele zapisanych pismem odręcznym stron, które wymagają co najmniej przeczytania przez pracownika udostępniającego. Wszystkie te cechy świadczą o konieczności przetworzenia informacji. Zauważyć też przyjdzie, że skarżący w załącznikach do wniosku od 1-3 żąda przedłożenia danych określonych w 16 punktach, w załącznikach od 4-6 w 17 punktach. Tak wygenerowana informacja oparta na kilkunastu kluczach weryfikacyjnych nie jest informacją prostą, lecz przetworzoną.
Raz jeszcze należy zaznaczyć, że przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagającym samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez tenże podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Żądana przez skarżącą Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego – Dyrektora SP nr [...], przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez nią kryteriów.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie, wbrew wywodom skargi, nie znajduje podstaw do zakwestionowania zapatrywania organów. Skarżący nie przedstawił bowiem danych, które świadczyłby, że pogląd organów nie odpowiada rzeczywistości. W obszernym uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że znaczna część żądanych przez nią informacji opisana w załącznikach jest informacją prostą. Jednak jak już wcześniej wskazano informacja żądana przez stronę jest informacją przetworzoną jakościowo nową opartą na szeregu informacji prostych. Ponadto udzielenie tej informacji wymaga zaangażowania pracowników do innych celów niż te wykorzystywane w bieżącej działalności szkoły. Szeroki zakres wniosku, wymagający jego dokładnego przeanalizowania, zgromadzenia wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań oświatowych i wychowawczych. Zatem oceniając złożony wniosek, jeszcze raz wskazać przyjdzie, że żądana przez stronę informacja jest informacją przetworzoną, gdyż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu.
Zgodzić się także należy z organami, że skarżący nie wykazał szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego. Strona została wezwana do wykazania interesu publicznego, lecz tego nie uczyniła, twierdząc, że żądana informacja jest informacją prostą.
W tym miejscu podkreślić należy, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie.
Ustawodawca, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 października 2020 r. sygn. akt I OSK 969/20, (CBOIS) ustanawiając prawo do informacji publicznej, miał również na względzie potrzebę zapewnienia ładu i porządku publicznego, którego w tym przypadku należy upatrywać w zagwarantowaniu podmiotom zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej możliwości prawidłowego funkcjonowania w ramach przypisanych im kompetencji, tak, by ich powinności nie zostały zdeterminowane jedynie udzielaniem informacji publicznej.
W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., co skarżący upatruje w nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela, należało uznać za bezzasadny.
Przyjęcie poglądu skarżącej, że interes społeczny jest równy interesowi indywidualnemu, umożliwiałoby obejście ograniczenia w dostępie do informacji publicznej zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i niweczyłoby cel jakiemu służyć ma regulacja zawarta w tym przepisie, tj. ograniczenie nałożonych na organy administracji wielu pracochłonnych czynności służących udostępnieniu informacji przetworzonych tylko do sytuacji, gdy jest to uzasadnione szczególnie istotnym interesem publicznym.
Odnosząc się szczegółowo do pozostałych zarzutów skargi, rację trzeba przyznać skarżącemu, że postępowanie w sprawie nie było prowadzone szybko i sprawnie. Jednakże naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: art. art. 12 § 1, art. 35 § 1, § 3 i § 4, art. 36 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. - poprzez przekroczenie terminów do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Naruszenie przepisów związanych z szybkością postępowania strona wiąże także z naruszeniem art. 8 K.p.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu: "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania". (§ 1). "Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym." (§ 2).
Z zasady wyrażonej w art. 8 K.p.a. wynika zatem wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. W myśl tej zasady niedopuszczalne jest także przerzucanie na obywatela negatywnych skutków działań organów administracji publicznej, w szczególności działań sprzecznych z prawem. Również niedopuszczalne jest przerzucanie na obywatela skutków błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę, jak również negatywnych skutków błędów popełnionych przez sam organ administracji publicznej.
Takich naruszeń organy się nie dopuściły w trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. należy uznać za nieuzasadniony.
Rację ma też strona skarżąca, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nieprawidłowo wskazał datę złożenia odwołania, wydania decyzji organu pierwszoinstancyjnego, jednakże te okoliczności też nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Jak już wcześniej wskazano przedmiotem decyzji była odmowa wydania informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego z [...] r. i ten wniosek został poddany analizie organów w uzasadnieniach decyzji obu instancji.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 1 K.p.a. i zawiera powołanie zastosowanych przepisów prawa i odniesienie ich treści do istotnych okoliczności sprawy. Uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ uznał, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną. Wyjaśnia też, że z uwagi na brak wykazania szczególnego interesu publicznego informacja ta nie może być skarżącemu przekazana.
Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.