III SA/Gl 66/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-06-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi publicznedrogi gminnedrogi wewnętrzneuchwała rady gminyzmiana przebiegu droginadanie statusu drogi publicznejnaruszenie prawaistotne naruszenie prawastwierdzenie nieważności

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Mysłowice dotyczącej zmiany przebiegu drogi gminnej, uznając, że nie można w ten sposób nadać statusu drogi publicznej drodze wewnętrznej.

Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Miasta Mysłowice zmieniającą przebieg drogi gminnej, argumentując, że narusza ona przepisy ustawy o drogach publicznych, ponieważ droga wewnętrzna nie może uzyskać statusu drogi publicznej poprzez zmianę przebiegu istniejącej drogi gminnej. Rada Miasta broniła swojej uchwały, wskazując na potrzebę rozwoju gospodarczego i możliwość odrębnego ustalania przebiegu dróg. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, stwierdzając, że droga wewnętrzna musi zostać formalnie zaliczona do kategorii dróg gminnych odrębną uchwałą, zanim będzie można ustalić jej przebieg, a próba nadania jej statusu drogi publicznej poprzez zmianę przebiegu istniejącej drogi stanowi istotne naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Mysłowice z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr V/68/24, która zmieniała przebieg drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej w Mysłowicach, włączając do niej odcinek drogi wewnętrznej. Organ nadzoru uznał uchwałę za sprzeczną z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o drogach publicznych, argumentując, że ustalenie przebiegu drogi gminnej jest możliwe tylko dla istniejącej drogi gminnej, a droga wewnętrzna musi zostać formalnie zaliczona do tej kategorii odrębną uchwałą. Rada Miasta twierdziła, że zmiana przebiegu jest uzasadniona potrzebami rozwojowymi i że możliwe jest odrębne ustalanie przebiegu dróg, nawet jeśli droga wewnętrzna jest włączana do istniejącej drogi publicznej. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Wojewody, stwierdzając, że droga wewnętrzna na działce nr 1374/247 nie leżała w ciągu drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej, a jedynie krzyżowała się z nią. W związku z tym, objęcie jej uchwałą zmieniającą przebieg drogi publicznej stanowiło istotne naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych), ponieważ nie można w ten sposób nadać statusu drogi publicznej nieruchomości, która nie została wcześniej formalnie zaliczona do tej kategorii. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, droga wewnętrzna musi zostać formalnie zaliczona do kategorii dróg gminnych odrębną uchwałą, zanim będzie można ustalić jej przebieg.

Uzasadnienie

Ustalenie przebiegu drogi gminnej jest możliwe tylko dla istniejącej drogi gminnej. Droga wewnętrzna nie może uzyskać statusu drogi publicznej poprzez zmianę przebiegu innej drogi publicznej, gdyż stanowi to obejście przepisów ustawy o drogach publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.d.p. art. 7 § 2

Ustawa o drogach publicznych

Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych następuje na podstawie uchwały rady gminy.

u.d.p. art. 7 § 3

Ustawa o drogach publicznych

Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.

Pomocnicze

u.d.p. art. 8 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Drogi wewnętrzne to drogi niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi.

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Droga wewnętrzna nie może uzyskać statusu drogi publicznej poprzez zmianę przebiegu istniejącej drogi gminnej. Uchwała narusza art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, ponieważ dotyczy drogi, która nie została wcześniej zaliczona do kategorii dróg gminnych.

Odrzucone argumenty

Możliwość odrębnego ustalania przebiegu dróg, nawet jeśli droga wewnętrzna jest włączana do istniejącej drogi publicznej. Nowo wybudowany odcinek drogi może być zaliczony do kategorii drogi, w której ciągu leży, z mocy prawa (art. 10 ust. 4 u.d.p.). Naruszenie prawa nie było istotne, ponieważ skutek prawny jest taki sam, jak w przypadku prawidłowego zaliczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o tym, iż nowo wybudowany odcinek drogi zostaję zaliczony z mocy prawa droga wewnętrzna krzyżuje się z drogą publiczną [...] a to oznacza, iż nie leży w ciągu tej ulicy obejście prawa - art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych kwalifikowanym naruszeniem i stanowi istotne naruszenie prawa

Skład orzekający

Marzanna Sałuda

przewodniczący sprawozdawca

Adam Gołuch

sędzia

Beata Machcińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania dróg wewnętrznych do kategorii dróg publicznych oraz sposobu ustalania przebiegu dróg gminnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przebiegu drogi gminnej i włączenia do niej odcinka drogi wewnętrznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu zarządzania drogami lokalnymi i interpretacji przepisów, co jest istotne dla samorządów i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Droga wewnętrzna nie stanie się publiczną przez "zmianę przebiegu". WSA wyjaśnia zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 66/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Beata Machcińska
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 320
art. 7  ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Mysłowice z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr V/68/24 w przedmiocie zmiany przebiegu drogi publicznej gminnej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
W dniu 29 sierpnia 2024 r. Rada Miasta Mysłowice podjęła uchwałę Nr V/68/24 w sprawie zmiany przebiegu drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej w Mysłowicach. W §1 zmieniła przebieg drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowa na przebieg zgodny załącznikiem nr 1 graficznym i zał. nr 2 tabelarycznym do uchwały.
W podstawie prawnej uchwały wskazano m.in. art. 7 ust. 3 ustawy w związku z uchwałą nr XV/347/07 Rady Miasta Mysłowice z dnia 27 września 2007 r. w sprawie zaliczenia niektórych ulic w granicach Miasta Mysłowice do kategorii dróg gminnych.
W toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Zdaniem organu jest ona sprzeczna z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 ze zm), dalej jako ,,ustawa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.), dalej jako "Konstytucja RP". Wojewoda w treści skargi wniesionej do WSA w Gliwicach na w/w uchwałę wskazał na treść przepisów ustawy normujących definicję drogi publicznej, jakie drogi do dróg gminnych się zalicza i w jaki sposób to zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje. Wskazał także, iż ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy oraz, iż drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Z powyższych przepisów zdaniem organu nadzoru wynika, iż ustalenie przebiegu drogi gminnej jest możliwe wyłącznie dla istniejącej drogi gminnej, czyli dopiero po uprzednim zaliczeniu jej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z kolei zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, a zatem do każdego zaliczenia wymagane jest podjęcie uchwały, z której jasno będzie wynikało, którą drogę zaliczono do danej kategorii, jak również moment dokonania tej czynności, którym będzie data wejścia w życie uchwały.
Zdaniem Wojewody ustawodawca nie przewidział natomiast przyjęcia przez radę gminy jednej uchwały w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, a następnie dokonywania jej nowelizacji poprzez uzupełnianie o kolejne drogi, którym Rada postanowi nadać status dróg gminnych.
Przypomniał Wojewoda, iż z zaliczeniem drogi do kategorii dróg publicznych wiąże się szereg konsekwencji, choćby możliwość pobierania opłat za zajęcie pasa drogowego, czy też odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 roku, poz. 450 ze zm.).
Wojewoda zaznaczył, iż pismem z dnia 27 września 2024 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Mysłowice z następującym zapytaniem dot.: przedmiotowej uchwały, tj.:
1. Jakie działki (wymienione w załączniku nr 2 do uchwały) stanowią drogę publiczną, a jakie działki drogę wewnętrzną oraz czyją są własnością (proszę o wskazanie konkretnych numerów działek),
2. Jaki był pierwotny przebieg drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej w Mysłowicach i w jakiej uchwale Rady Miasta Mysłowice został on ustalony. Proszę o wskazanie konkretnej uchwały Rady Miasta Mysłowice oraz o przesłanie jej do organu nadzoru.
3. Na czym polega zmiana przebiegu drogi publicznej gminnej nr 240 220 S uł. Dworcowej w Mysłowicach, dokonana na mocy uchwały V/68/24 Rady Miasta Mysłowice z dnia 29 sierpnia 2024 r., proszę o szczegółowe wyjaśnienie jakich konkretnych fragmentów ulicy przedmiotowa zmiana przebiegu ulicy dotyczy ze wskazaniem czy dot. drogi publicznej czy też wewnętrznej oraz wskazanie uzasadnienia dla dokonanej zmiany.
4. Wyjaśnienie, dlaczego uchwałą w sprawie zmiany przebiegu drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej w Mysłowicach Rada Miasta dokonała de facto - zgodnie z § 2 uchwały - zmiany wiersza 29 załącznika nr 1 (tabelarycznego) do uchwały nr XV/347/07 Rady Miasta Mysłowice z dnia 27 września 2007 r. w sprawie zaliczenia niektórych ulic w granicach Miasta Mysłowice do kategorii dróg gminnych.
Prezydent Miasta przesłał odpowiedzi na wyżej zadane przez organ pytania:
Ad. 1 - Działki stanowiące drogę publiczną przed podjęciem przedmiotowej uchwały: odcinek 1 (w zał. do uchwały)
257/209, 667/209, 560/208 (własność Gmina Miasto Mysłowice, odcinek 2 (w zał. do uchwały) - 2062/235, 1707/207, 1405/248, 1369/242, 1344/109, 1368/242, 1345/110, 1362/237, 1442/107, 1412/248, 1365/240, 1364, 239, 1453/105, 1370/244, 1363/238, 1367/241, 1366/241, 1711/248, 1443/108, 1441/106, 1408/248 (własność Gmina Miasto Mysłowice). Działka stanowiąca drożę wewnętrzną przed podjęciem przedmiotowej uchwały: odcinek 3 (w zał. do uchwały) - 1374/247 (własność Gmina Miasto Mysłowice}.
Ad. 2 - Pierwotny przebieg drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej w Mysłowicach został ustalony w uchwale nr XV/347/07 Rady Miasta Mysłowice z dnia 27 września 2007 r., której załącznik nr 1 w wierszu 29 wskazuje przebieg przedmiotowej drogi. Jednocześnie przesłano wskazaną uchwałę.
Ad. 3 - Zmiana przebiegu drogi publicznej gminnej nr 240 22 S ul. Dworcowa w Mysłowicach została wskazana jako odcinek nr 3 w załączniku mapowym do przedmiotowej uchwały a w załączniku tabelarycznym została podana działka, na której znajduje się odcinek nr 3 w/w drogi. Uzasadnieniem zmiany jest fakt, że obszar na którym znajduje się droga publiczna gminna nr 240 22 S jest obszarem o gospodarczym potencjale rozwojowym. Przedsiębiorcy lokujący swoje inwestycje na przedmiotowym obszarze wymagają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Dbając o prawidłowy rozwój gminy należy zapewnić inwestorom odpowiednią infrastrukturę drogową, niezbędną do sprawnej komunikacji kołowej. Mając na uwadze potencjał rozwojowy przedmiotowych terenów oraz bliskość węzła komunikacyjnego z SI, zasadnym jest rozwijanie lokalnej sieci dróg publicznych, a tym samym podjęcie przez Rady Miasta Mysłowice przedmiotowej uchwały. Ad 4 Uchwała Rady Miasta Mysłowice Nr 68/24 z dnia 29.08.2024 r. poszerza jedynie przebieg drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej, który wskazuje w załączniku nr 1 uchwały nr XV/347/07 Rady Miasta Mysłowice z dnia 27 września 2007 r., w wierszu 29. Tworzenie nowej drogi publicznej z nową nazwą i nadanie jej nowego numeru na tak krótkim odcinku, ho zaledwie 175 mb, byłoby niewłaściwe. Zasadnym wydaje się w tym przypadku poszerzenie przebiegu już istniejącej drogi publicznej.
Ponadto zaliczenie odcinka drogi wewnętrznej na działce nr 1374/247 do kategorii dróg publicznych jest wypełnieniem zobowiązań określonych w 8 3 ust. 2 umowy na wykonanie robót budowlanych w pasie drogowym ul. Dworcowej oraz drogi wewnętrznej na działce 1374/247. zawartej pomiędzy Prezydentem Miasta Mysłowice, a J Sp. z o. o.
W związku z tym, że przedmiotowa droga wewnętrzna krzyżuje się z drogą publiczną nr 240 220 S ul. Dworcowa, nie posiada połączenia z inną drogą publiczną, proces zaliczenia lej do kategorii dróg publicznych powinien odbywać się poprzez zmianę przebiegu, zwiększenie zakresu już istniejącej drogi publicznej ti. ul. Dworcowej wraz z zachowaniem numeracji drom i jej nazwy.
W ocenie organu nadzoru Rada Miasta nie mogła dokonać zmiany przebiegu drogi publicznej o drogę wewnętrzną, która nie stanowi drogi publicznej. Odcinek drogi, o który zmieniono dotychczasowy przebieg ul. Dworcowej - stanowi drogę wewnętrzną i nie został zaliczony do kategorii dróg gminnych.
Działka nr 1374/247, z uwzględnieniem której dokonano zmiany przebiegu istniejącej drogi gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowa stanowi drogę wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. A status drogi publicznej - wobec takiej woli Rady Miasta - mogłaby uzyskać wyłącznie w drodze uchwały o zaliczeniu tej drogi do kategorii dróg gminnych, podjętej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy. Proces zaliczenia jej do kategorii nie może odbywać się poprzez zmianę przebiegu istniejącej drogi gminnej. Natomiast fakt, iż "droga wewnętrzna krzyżuje się z inną drogą publiczną", przesądza o tym, że może ona stanowić część uzupełniającej sieci dróg służących miejscowym potrzebom, czyli drogę gminną. Jednakże, aby to nastąpiło musi dojść do formalnego aktu zaliczenia tej drogi wewnętrznej do kategorii dróg publicznych w drodze stosownej uchwały.
Tylko wcześniejsze zaliczenie danej drogi- drogi wewnętrznej nr 1374/247 do kategorii dróg publicznych warunkuje możliwość ustalenia przebiegu tej drogi.
Reasumując Wojewoda stwierdził, iż na gruncie ustawy o drogach publicznych nie jest możliwe nadanie drodze wewnętrznej statusu drogi publicznej jedynie poprzez zmianę przebiegu już istniejącej drogi publicznej gminnej.
Rada Miasta Mysłowice w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Nie zgodziła się z zarzutem naruszenia art. 7 ust. 2 i 3 ustawy. Ul. Dworcowa zaliczona została do kategorii dróg publicznych na podstawie uchwały Rady Miasta Mysłowice nr XV/347/7 z 27 września 2007 r. Przepis ten wymaga istnienia drogi gminnej i w chwili podjęcia uchwały droga ta istniała. Uchwała o ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych jest uchwałą podejmowaną następczo po uchwale zaliczającej do kategorii dróg publicznych, choć najczęściej podejmowana jest jedna uchwała zawierająca rozstrzygnięcie zarówno co do zaliczenia do kategorii dróg publicznych, jak ustalenia ich przebiegu. Możliwość podjęcia dwóch odrębnych uchwał wynika bezpośrednio z treści ust. 2 i ust.3 art. 7 ustawy. Ustawodawca nie wyłącza wydawania odrębnych uchwał w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg, gminnych i w przedmiocie ustalenia ich przebiegu. Jest też więc możliwa odrębna zmiana jednej wspólnej uchwały tylko w przedmiocie przebiegu drogi gminnej jeśli tylko droga gminna istnieje.
Rada wskazała na przypadek, gdy nie jest wymagane podjęcie uchwały o której jest mowa w art. 7 ust.2 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 10 ust.4 ustawy nowo wybudowany odcinek drogi zostaje zaliczony do kategorii drogi, w: której ciągu leży. Zaliczenie do danej kategorii drogi następuje wtedy z mocy prawa. Niniejszy przypadek jest podobny. Przedmiotowy odcinek drogi został nowo wybudowany, a intencją Gminy od początku było włączenie go do ul. Dworcowej co wynika z zapisów umowy zawartej z wykonawcą. Odcinek ten stanowił cześć ul. Dworcowej. Zdaniem jednak Rady wątpliwe jest uznanie, że nowo wybudowany odcinek leży w ciągu drogi. Nadto Rada podniosła, iż utworzenie "nowej" drogi poprzez odrębne jej zaliczenie do kategorii dróg publicznych w przypadku gdy wszelkie dane wskazują, że dana nieruchomość winna być zaliczona do konkretnej istniejącej drogi jest działaniem niewłaściwym i sprzecznym z przepisami. Nawet zakładając, że w niniejszej sytuacji właściwym rozwiązaniem byłoby podjęcie uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych na podstawie art. 7 ust.2 ustawy to nie można twierdzić, że naruszenie prawa było istotne, skoro skutek prawny uchwały jest dokładnie taki sam, jak w przypadku niepodjęcia uchwały w oparciu o tenże przepis, a wymagana przez ten przepis opinia właściwego zarządu powiatu w niniejszym wypadku jest bezprzedmiotowa, gdyż Miasto Mysłowice jest miastem na prawach powiatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Przepisy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: p.p.s.a.) poddają tak określonej kognicji sądów administracyjnych między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Jednocześnie art. 91 ust. 1 zd.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.; dalej u.s.g.) przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sankcję nieważności można zastosować jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mają charakter istotny. Ustawa nie zawiera wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne, jednak w świetle jednolitych poglądów judykatury i doktryny, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z 13 kwietnia 2012 r, sygn. akt IV SA/Wr 625/11; wyrok WSA w Szczecinie z 25 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 951/23).
O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 (art. 91 ust. 1 zd. 2 u.s.g.).
Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Należy przy tym podzielić stanowisko, zgodnie z którym wnosząc w trybie art. 93 ust. 1 zd. 2 u.s.g. skargę na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., jak również termin zaskarżenia nie wynika z przepisów powołanej ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok NSA z 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, wyrok NSA z 13 stycznia 2005 r. sygn. akt I OSK 1575/04, postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05).
W świetle przytoczonych przepisów, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły negatywne przesłanki przewidziane w art. 58 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., które wyłączałyby merytoryczne rozpoznanie wniesionej przez Wojewodę skargi dotyczącej uchwały Rady Miasta Mysłowice Nr V/68/24 z dnia29 sierpnia 2024 r. w sprawie zmiany przebiegu drogi gminnej nr 240 220 S ul. Dworcowej w Mysłowicach.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć ją w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., do sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
Z kolei art. 7 Konstytucji RP obliguje organy władzy publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa. Zasada praworządności wyrażona w art. 7 w związku z art. 94 Konstytucji RP wymaga, żeby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej i zarazem naruszeniem konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego (v. NSA w wyroku z 14 grudnia 2011 r., II OSK 2058/11 – dostępny w CBOSA).
Zgodnie z art. 1 ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z art. 2 ust. 1 ustawy wynika, że droga gminna jest jedną z kategorii dróg publicznych. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje na podstawie uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Natomiast drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy).
Poza sporem pozostaje, iż odcinek nr 3 drogi wewnętrznej na działce nr 1374/247 wskazany w załączniku mapowym do spornej uchwały dochodzący do ul. Dworcowej w Mysłowicach nie został zaliczony do kategorii dróg gminnych na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych .
Zdaniem Rady Miasta Mysłowice mogło to nastąpić sporną uchwałą w sprawie zmiany przebiegu drogi publicznej gminnej nr 240220 S ul Dworcowej w Mysłowicach. Wojewoda jest zdania przeciwnego.
Sąd podziela w sprawie stanowisko organu nadzoru, iż ustalenie przebiegu drogi gminnej jest możliwe dopiero w odniesieniu do istniejącej już drogi gminnej co winno nastąpić w drodze stosownej, odrębnej w tym zakresie uchwały. Droga wewnętrzna dopiero po podjęciu takiej uchwały wówczas nabiera charakteru drogi gminnej. Uchwała taka winna wskazywać kategorię drogi gminnej do której daną drogę zaliczono. Dopiero bowiem po podjęciu uchwały w tym zakresie gdy nie ma wątpliwości co do istnienia drogi gminnej możliwe jest podjęcie uchwały o ustaleniu jej przebiegu. W drodze uchwały ustalającej przebieg drogi gminnej nie można natomiast wytyczać nowego przebiegu drogi w taki sposób, by doprowadziło to do nadania statusu drogi publicznej nieruchomości dotychczas w sposób jednoznaczny i wyraźny nie zaliczony do kategorii dróg gminnych. Takie działanie oznaczałoby w istocie po stronie Rady obejście prawa - art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, iż nowo wybudowany odcinek drogi zostaję zaliczony z mocy prawa - art. 10 ust. 4 ustawy o drogach publicznych do kategorii drogi w ciągu której leży. Odcinek drogi wewnętrznej nr 3 wskazany w załączniku mapowym do spornej uchwały na działce nr 1374/247 stanowiącej własność Gminy Miasta Mysłowice nie leży w ciągu drogi publicznej gminnej nr 240220S Ulicy Dworcowej w Mysłowicach. Wynika to wprost z załącznika nr 1 graficznego do uchwały. Przedmiotowa droga wewnętrzna krzyżuje się z drogą publiczną nr 240 220 S ul. Dworcowa, a to oznacza iż nie leży w ciągu tej ulicy i nie spełnia w ten sposób wymogu ustawowego by do kategorii drogi publicznej z mocy prawa mogła być zaliczona.
W konsekwencji, gdy w spornej uchwale dokonano zmiany przebiegu drogi publicznej gminnej nr 240 220 S ul Dworcowej w Mysłowicach i objęto nią drogę nie zaliczoną do kategorii dróg gminnych doszło do podjęcia uchwały z naruszeniem delegacji ustawowej z art. 7 ust. 3 ustawy, który to przepis upoważnia jedynie do ustalenia przebiegu istniejących dróg gminnych. Należy zatem uznać, że podejmując zaskarżoną uchwałę, Rada naruszyła prawo materialne, tj. art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. To naruszenie prawa jest kwalifikowanym naruszeniem i stanowi istotne naruszenie prawa w rozumieniu w art. 91 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 4 u.s.g., co w konsekwencji stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności spornej uchwały.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
-----------------------
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI