III SA/Gl 66/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wskazując na upływ 10-letniego terminu do stwierdzenia nieważności.
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 2000 r. o cofnięciu prawa jazdy, zarzucając rażące naruszenie prawa i brak podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana zgodnie z prawem, a ponadto upłynął 10-letni termin do stwierdzenia jej nieważności.
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z 2000 r. o cofnięciu prawa jazdy kategorii AB. Skarżący argumentował, że decyzja z 2000 r. była wadliwa, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów dotyczących skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i cofnięcia uprawnień. Podnosił również, że w momencie wydania decyzji mieszkał w Niemczech i posiadał ważne niemieckie prawo jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd stwierdził, że decyzja o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji została wydana prawidłowo, a Skarżący o niej wiedział i nie podjął działań zmierzających do jej wykonania. Sąd uznał również, że użycie w decyzji sformułowania "cofnięto prawo jazdy" zamiast "cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdem" nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Kluczowym argumentem Sądu było jednak stwierdzenie, że od dnia doręczenia decyzji z 2000 r. upłynął 10-letni termin do stwierdzenia jej nieważności, co zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. uniemożliwia jej wzruszenie w tym trybie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłączone po upływie 10 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin 10 lat do stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter materialny i jest konieczny dla stabilizacji stosunków prawnych. W przypadku decyzji z 2000 r., która została doręczona w 2000 r., termin ten upłynął.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa termin 10 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji jako granicę dla stwierdzenia jej nieważności, chyba że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
p.r.d. art. 140 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa podstawę prawną do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w przypadku niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji.
p.r.d. art. 114 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa, kto podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 114
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
p.r.d. art. 130 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Dotyczy punktów karnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki usuwania naruszeń prawa przez sąd.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.k.p. art. 4 § 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Kwestia posiadania jednego ważnego prawa jazdy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 10-letniego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.). Decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana zgodnie z prawem, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania nie znalazły potwierdzenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa przez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. Zarzut wadliwości decyzji z powodu użycia sformułowania "cofnięto prawo jazdy" zamiast "cofnięto uprawnienie". Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowego prowadzenia postępowania i oceny argumentów strony. Argument o posiadaniu ważnego niemieckiego prawa jazdy jako podstawa do uchylenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie orzeka merytorycznie [...] lecz bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Termin przedawnienia możliwości stwierdzenia nieważności ma charakter materialny, nie może być zatem przywrócony. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Dorota Fleszer
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności znaczenie 10-letniego terminu z art. 156 § 2 k.p.a. oraz zasady prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji z 2000 r. oraz przepisów k.p.a. i p.r.d. w ich ówczesnym brzmieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długo po wydaniu decyzji można próbować ją podważyć i jakie są kluczowe przeszkody proceduralne, takie jak upływ terminu. Jest to pouczające dla prawników procesowych.
“Czy można unieważnić decyzję sprzed ponad 20 lat? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 66/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-05-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Dorota Fleszer /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Marzanna Sałuda Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 156 par. 1 art. 156 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.K/41.3/1805/2023/19487/KC w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2023 r. nr SKO.K/41.3/1805/2023/19487/KC Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 14 marca 2000r. nr [...] Prezydenta Miasta Z. (dalej: Prezydent) w przedmiocie cofnięcia Z. K. (dalej: Skarżący) prawa jazdy kategorii AB nr [...] wydanego przez Urząd Miasta Z. do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent decyzją z 14 marca 2000r. nr [...] (dalej: decyzja) cofnął Skarżącemu prawo jazdy kategorii AB nr [...] wydane przez Urząd Miasta Z. do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Przedmiotowej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Powodem cofnięcia uprawnień było nieprzystąpienie przez Skarżącego do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, na które został uprzednio skierowany. Pismem z 1 września 2023r. pełnomocnik Skarżącego - radca prawny K. B. (dalej: Pełnomocnik) zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo wystąpienia wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jego zdaniem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to art. 114 oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 ówcześnie obowiązującej ustawy Prawo o ruchu drogowym. W jego ocenie najpierw powinna zostać wydana decyzja o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji, co nie miało miejsca. Ponadto Pełnomocnik wskazał, że w decyzji cofnięto prawo jazdy co jest nieznane ustawie, gdyż cofnąć można było uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym danej kategorii, co także ma wpływ na ważność i prawidłowość decyzji. Pełnomocnik wskazał także na naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ w żaden sposób nie regulują one kiedy kierowca powinien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc wolą ustawodawcy było przekazanie decyzji w tym zakresie na kierowcę, a wydanie decyzji o cofnięciu prawa jazdy na skutek nie poddania się egzaminowi jest ograniczeniem prawa kierującego do swobodnego wyboru terminu takiego egzaminu. Po analizie wniosku i zawartej w niej argumentacji SKO uznało, że decyzja nie jest dotknięta żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., która uzasadniałaby wydanie decyzji o stwierdzeniu jej nieważności. Wobec tego decyzją z 27 listopada 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Badając stan faktyczny sprawy SKO ustaliło, że wnioskiem z 27 grudnia 1999r. Ldz. [...] Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Z. o sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego. Z wniosku tego wynika, że w okresie od dnia 28 lipca 1999r. do dnia 14 września 1999r. otrzymał on łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wobec tego Prezydent decyzją z 10 lutego 2000r. nr [...] zatrzymał Skarżącemu prawo jazdy kategorii AB nr [...] wydane przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w Z. do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji oraz skierował Skarżącego na egzamin teoretyczny w zakresie kategorii B, a decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Skarżący o decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji wiedział, ponieważ pismem z 2 marca 2000r. zwrócił się do Prezydenta z prośbą o przedłużenie terminu zdania egzaminu kontrolnego teoretycznego z zakresu kategorii B twierdząc, że ma opłacony egzamin i będzie go zdawał w PZM-ocie. Jego termin został jednak wyznaczonym na 10 marca 2000r. Prezydent prośbę Skarżącego rozpatrzył negatywnie ponieważ ustalił, że egzaminy są przeprowadzane zarówno przed jak i po 10 marca 2000r., a Skarżący nie figurował na liście oczekujących na egzamin w ww. Ośrodku. SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił w niniejszej sprawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm., dalej: p.r.d.), zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 pkt 1 ww. ustawy. Stosownie do art. 114 pkt 1 lit. b p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zatem w przypadku otrzymania wniosku komendanta wojewódzkiego Policji o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w związku z przekroczenia 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) zobligowany był wydać wpierw decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a następnie na skutek jej niewykonania, cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zarzutu Pełnomocnika, że decyzja narusza prawo, ponieważ przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w żaden sposób nie regulują kiedy kierowca powinien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji SKO podkreśliło, że decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Została ona odebrana 16 lutego 2000r., zatem niezwłocznie z chwilą otrzymania tej decyzji Skarżący powinien podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. A skoro do dnia wydania decyzji Skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, tym samym organ I instancji, zobowiązany był wydać decyzję o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AB. Co do zarzutu Pełnomocnika jakoby wpływ na ważność i prawidłowość decyzji miała okoliczność, iż cofnięto w niej prawo jazdy, a nie uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym danej kategorii SKO stanęło na stanowisku, że uznało, że w istocie decyzją cofnięto "prawo jazdy" rozumiane jako uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Wyjaśniło, że pojęcie "prawo jazdy" jest używane w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. W pierwszym znaczeniu jest rozumiane jako uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Natomiast w drugim jest używane na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego, posiadanie przez daną osobę uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii. W tym znaczeniu prawo jazdy stanowi urzędowy dowód posiadania przez oznaczoną w jego treści osobę fizyczną uprawnień do kierowania pojazdami. Swoje stanowisko poparło orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze SKO nie stwierdziło by w sprawie zachodziła przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a zatem decyzja ta nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazało także, że przeprowadziło badanie na okoliczność wystąpienia również pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, ale wystąpienia w sprawie nie stwierdziło. SKO odniósł się także do twierdzenia, że miejscem zwykłego pobytu Skarżącego w 2000r. i obecnie są Niemcy. Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby w czasie prowadzenia postępowania w zakresie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz przed i nawet już po wydaniu decyzji z 14 marca 2000r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem Skarżący wskazał, że nie miał miejsca zamieszkania w Polsce. Wręcz przeciwnie - w kierowanych do organu I instancji pismach z dnia 2 marca 2000r. i 14 marca 2000r. oraz oświadczeniu z 14 marca 2000r. jako swój adres podawał Z. ul. [...]. Wnosząc skargę Skarżący zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja jest zgodna z prawem i nie kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności, podczas gdy Skarżący wskazał naruszenia, którymi dotknięte jest kwestionowane rozstrzygnięcie; 2. art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., a także 7 i 77 k.p.a., poprzez pominięcie argumentacji podnoszonej przez Skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej względnie jej uchylenie a w szczególności niezasadne przyjęcie, iż miejsce zamieszkania Skarżącego w 2000 r. było w Polsce. Wobec powyższego domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji względnie jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją Skarżący podniósł, że nie przypomina sobie aby otrzymywał decyzję o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji. Jednocześnie podtrzymał, iż w decyzji cofnięto prawo jazdy co jest nieznane ustawie gdyż cofnąć można było uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym danej kategorii co także ma wpływ na ważność i prawidłowość decyzji. Nadto przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w żaden sposób nie regulowały kiedy kierowca powinien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc wolą ustawodawcy było przekazanie decyzji w tym zakresie na kierowcę. W związku z tym wydana decyzja o cofnięciu prawa jazdy na skutek nie poddania się egzaminowi jest ograniczeniem prawa kierującego do swobodnego wyboru terminu takiego egzaminu. Skarżący podniósł także, że miejscem jego zwykłego pobytu w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta były Niemcy. To ten kraj stanowił centrum życiowe Skarżącego. Skarżący posiada ważne prawo jazdy wydane w Niemczech w 1991 r. zatem na długo przed wejściem Polski do UE i przed wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta Z. Prawo jazdy wydane w Niemczech jest ważne. W jego ocenie zastosowanie ma art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, według którego krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim UE jest dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania. Tym samym potwierdza posiadanie tego uprawnienia na równi z prawem jazdy wydanym w Polsce. W ocenie Skarżącego doszło do absurdalnego stanu rzeczy, albowiem z jednej strony posiada ważne prawo jazdy wydane w Niemczech na podstawie którego może poruszać się po krajach członkowskich UE a z drugiej strony na terenie RP uznawany jest jako przestępca albowiem popełnia czyn z art. 180a k.k. gdyż w obiegu w dalszym ciągu widnieje prawomocna decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nazwana w 2000 r. cofnięciem prawa jazdy. Nawet gdyby obecnie wnioskodawca podjął starania i poddał się kwalifikacji to nie mógłby uzyskać prawa jazdy albowiem nie można mieć dwóch prawa jazdy przy założeniu iż chciałby zamieszkać w Polsce. Sytuacja taka winna zostać uregulowana poprzez wyeliminowanie decyzji, względnie jej uchylenie. W obliczu powyższego orzeczenia skarga jest zasadna i konieczna oraz zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz.1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Przepis ten obliguje sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 839/20). Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, rozpatrujący skargę na orzeczenie organu administracji publicznej orzeka na podstawie akt sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nie prowadzi - co do zasady - postępowania dowodowego, dokonując subsumpcji prawnej na podstawie analizy tych aktów organów i dokumentów, które stanowią owe "akta sprawy". Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1409/21). W badanej sprawie SKO decyzją z 27 listopada 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 14 marca 2000r. Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu prawa jazdy kategorii AB nr [...]. Przeprowadzona przez Sąd, granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie został wydany z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w trybie nieważnościowym, a zatem w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wyjaśnić wypada, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień, wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami, o których mowa w 156 § 1 k.p.a. Stąd stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., zatem dla wzruszenia wprowadzonej skutecznie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek. Tylko bowiem stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu przepisu art. 156 § 1 k.p.a. pozwala na wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego (wyrok WSA w Gdańsku z 24 kwietnia 2019r., sygn. akt II SA/Gd 691/18). Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji, a nie jak w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania, gdzie przyczyny wznowienia dotyczą postępowania poprzedzającego wydanie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 1847/20). Jak wynika z treści w/w przepisu prawa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że wniosek inicjujący takie postępowanie wyznacza jednocześnie jego ramy, zakreślając również jego przedmiot. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż to wnioskodawca określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Wobec tego organ nie tylko nie był zobowiązany, ale przede wszystkim nie był uprawniony do poszukiwania innych wad kwalifikowanych objętej wnioskiem części ostatecznej decyzji (por. wyrok NSA z 16.03.2021 r., sygn. akt II GSK 68/21). Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Skarżącego, który był jej stroną. We wniosku z 1 września 2023 r. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji wskazał, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa a mianowicie ówcześnie obowiązującego art. 114 p.r.d. Natomiast z jego pkt 1 lit. b wynika, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Wnioskiem z dnia 27 grudnia 1999r. Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Z. o sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego, ponieważ w okresie od dnia 28 lipca 1999r. do dnia 14 września 1999r. otrzymał on łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego (karta 3 akt administracyjnych). Następnie Prezydent decyzją z 10 lutego 2000r. nr [...] zatrzymał Skarżącemu prawo jazdy kategorii AB nr [...] wydane przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w Z. do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji oraz skierował go na egzamin teoretyczny w zakresie kategorii B. (karta 10 akt administracyjnych). Na skierowaniu w pkt. 9 wskazano, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji, o których mowa w pkt. 7 lita a lub b w terminie do dnia 10 marca 2000 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami (karta 9 akt administracyjnych). Decyzja wraz ze skierowaniem została doręczona Skarżącemu 16 lutego 2000 r. (karta 11 akt administracyjnych). Oznacza to, że decyzja o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji została wydana i o niej wiedział Skarżący. Potwierdza to także to, że pismem z dnia 2 marca 2000r. zwrócił się on do Prezydenta o wydłużenie terminu zdania egzaminu kontrolnego teoretycznego z zakresu kategorii B (karta 16 akt administracyjnych). Z dokonanych przez Prezydenta wyjaśnień wynika jednak, że Skarżący nie podjął faktycznych działań mających na celu poddanie się kontrolnemu egzaminowi teoretycznemu w zakresie kategorii B. (karta 127 akt administracyjnych). Działanie Prezydenta jest zatem zgodne z prawem i tym samym nie ma miejsca rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Nie stanowi rażącego naruszenia prawa okoliczność, iż w sentencji decyzji Prezydent cofnął prawo jazdy, a nie uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym danej kategorii. Sąd orzekający w sprawie przyjmuje za prawidłowe stanowisko SKO zawarte na s. 4 zaskarżonej decyzji. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. nie może być uznane także to, że Skarżący posiada ważne prawo jazdy wydane w Niemczech w 1991 r. a według art. 4 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 1212 z późn. zm.) kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Wskazany przez niego przepis nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji, w związku z tym nie może być on uwzględniany w ocenie prawidłowości jej wydania. Ponadto Sąd orzekający w sprawie stwierdził istnienia przesłanki negatywnej stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Chodzi o to, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Według TK zasada państwa prawnego i wynikający z niej nakaz działania organów państwa na podstawie prawa, nie oznacza bezwzględnego obowiązku eliminowania z obrotu wadliwych decyzji po upływie znacznego czasu od wydania tego aktu administracyjnego. Nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną (por. wyrok TK z 22 lutego 2000 r., SK 13/98, OTK 2000, Nr 1, poz. 5). Ograniczenie czasowe możliwości stwierdzenia nieważności jest konieczne z uwagi na leżące w interesie publicznym konstytucyjne wartości, w tym w szczególności potrzebę stabilizacji stosunków prawnych, ochrony praw nabytych, a także rosnące trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego po upływie znacznego czasu (por. wyrok TK z 15 maja 2000 r., SK 29/99, OTK 2000, Nr 4, poz. 110; por. też wyrok NSA z 14 października 2020 r., II OSK 1663/20, LEX nr 3074726). Przewidziany w art. 156 § 2 k.p.a. termin przedawnienia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter materialny, nie może być zatem przywrócony (por.m.in. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 156, pkt IV.4). W rozpoznawanej decyzja została doręczona 15 marca 2000 r. (karta 20 akt administracyjnych). Zatem upłynął 10 letni termin do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI