III SA/Gl 66/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta na decyzję o wydaleniu ze służby, uznając, że naruszył on zasady etyki zawodowej poprzez złożenie fałszywych zeznań i nakłanianie świadka do kłamstwa.
Policjant G. L. został obwiniony o naruszenie zasad etyki zawodowej poprzez złożenie fałszywych zeznań dotyczących ujęcia sprawcy kradzieży oraz nakłanianie świadka do podobnego postępowania. Po postępowaniu dyscyplinarnym wymierzono mu karę wydalenia ze służby. Policjant odwołał się, zarzucając błędy proceduralne i merytoryczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że policjant działał z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym, naruszając tym samym zasady etyki i podważając zaufanie do Policji.
Sprawa dotyczyła skargi policjanta G. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, która utrzymała w mocy orzeczenie o wydaleniu go ze służby. Policjantowi zarzucono naruszenie zasad etyki zawodowej poprzez złożenie fałszywych zeznań w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym kradzieży samochodu oraz nakłanianie świadka do przedstawienia nieprawdziwych okoliczności zdarzenia. W pierwszej instancji wymierzono mu karę wydalenia ze służby, która po uchyleniu została ponownie utrzymana po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Policjant w skardze do WSA podniósł zarzuty dotyczące braku pełnego materiału dowodowego, błędów w kwalifikacji prawnej czynów, ograniczenia prawa do obrony oraz wykorzystania materiałów z innych postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo. Sąd uznał, że policjant dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym, składając nieprawdziwe zeznania i nakłaniając inną osobę do kłamstwa. Podkreślono, że takie zachowanie, nawet poza służbą, narusza zasady etyki zawodowej i podważa zaufanie do Policji, co uzasadniało wymierzenie najsurowszej kary dyscyplinarnej, jaką jest wydalenie ze służby.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie fałszywych zeznań i nakłanianie świadka do kłamstwa stanowi przewinienie dyscyplinarne naruszające zasady etyki zawodowej policjanta, nawet jeśli miało miejsce w czasie wolnym od służby.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie policjanta, polegające na przedstawieniu nieprawdziwych okoliczności zdarzenia i nakłanianiu do tego świadka, narusza zasady etyki zawodowej, które obowiązują również poza służbą. Działanie to podważa zaufanie do Policji i uzasadnia wymierzenie kary dyscyplinarnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.o.P. art. 132 § ust. 1
Ustawa o Policji
Policjant odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej.
u.o.P. art. 132a § pkt 1
Ustawa o Policji
Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione umyślnie, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia lub przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (wina umyślna w zamiarze ewentualnym).
u.o.P. art. 134h § ust. 1
Ustawa o Policji
Wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia, uwzględniając okoliczności, skutki, rodzaj naruszenia obowiązków, pobudki, zachowanie przed i po popełnieniu oraz przebieg służby.
Zasady Etyki Zawodowej Policjanta art. § 2
Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r.
Policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania były przykładem praworządności i pogłębiały zaufanie do Policji.
Zasady Etyki Zawodowej Policjanta art. § 23
Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r.
Policjant jest zobowiązany dbać o społeczny wizerunek Policji i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej.
Zasady Etyki Zawodowej Policjanta art. § 24
Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r.
Naruszenie zasad etyki zawodowej.
Pomocnicze
u.o.P. art. 27 § ust. 1
Ustawa o Policji
Ślubowanie policjanta zobowiązuje do przestrzegania prawa i dbania o dobre imię służby.
u.o.P. art. 132 § ust. 4
Ustawa o Policji
Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
u.o.P. art. 134
Ustawa o Policji
Katalog kar dyscyplinarnych, w tym wydalenie ze służby.
u.o.P. art. 135e § ust. 9
Ustawa o Policji
Dopuszcza wykorzystanie materiałów procesowych z innych postępowań.
u.o.P. art. 135f § ust. 10
Ustawa o Policji
Obowiązek przedłożenia zaświadczenia lekarskiego po 14 dniach zwolnienia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie Sądu w przedmiocie oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasad etyki zawodowej przez policjanta poprzez złożenie fałszywych zeznań i nakłanianie świadka do kłamstwa. Działanie policjanta z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. Utrzymanie w mocy orzeczenia o wydaleniu ze służby jako kary współmiernej do przewinienia i jego skutków dla wizerunku Policji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku pełnego i obiektywnego materiału dowodowego. Błędy w zakresie zmiany zarzutów i kwalifikacji prawnej czynów. Ograniczenie prawa strony do obrony. Wykorzystanie w postępowaniu materiałów z postępowań, które nie dotyczyły podmiotowo obwinionego. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej i faktycznej. Pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu z powodu zwolnienia lekarskiego. Brak dowodów na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego.
Godne uwagi sformułowania
zachowania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji nie do pogodzenia jest realizacja zadań ustawowych Policji [...] przez policjanta, któremu zarzucono popełnienie czynu zabronionego Policja jako formacja służąca społeczeństwu [...] nie może pozwolić sobie na utratę zaufania społecznego i dobrego wizerunku przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa
Skład orzekający
Adam Gołuch
sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
przewodniczący
Magdalena Jankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia winy umyślnej w zamiarze ewentualnym w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów; znaczenie zasad etyki zawodowej policjanta; konsekwencje naruszenia dyscypliny służbowej dla wizerunku Policji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Policji na gruncie ustawy o Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak poważne konsekwencje mogą mieć nawet pozornie drobne naruszenia zasad etyki zawodowej przez funkcjonariuszy publicznych, wpływając na zaufanie społeczne do instytucji.
“Policjant stracił pracę za kłamstwo w sprawie kradzieży. Sąd potwierdza: etyka zawodowa obowiązuje zawsze.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 66/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/ Magdalena Jankiewicz Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art 27 ust1, art. 132 ust1, ust4, art. 134h ust. 1 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 10 listopada 2022 r. nr 28/22 w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym orzeczeniem z 10 listopada 2022 r. Nr 28/22 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej jako: KWP, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania G. L. (dalej jako: Strona, Obwiniony, Skarżący) od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w C. (dalej jako: organ I instancji) z dnia 22 sierpnia 2022 r. w postępowaniu dyscyplinarnym wymierzającym karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, postanowił o utrzymaniu tego orzeczenia w mocy. W uzasadnieniu KWP wyjaśnił, że w dniu 19 września 2021 r. postanowieniem nr [...] Komendant Powiatowy Policji w C. (dalej jako: organ I instancji), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zarzucając popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta. Obwinionemu na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 1882 z późn. zm.), przedstawiono następujące zarzuty: 1. W dniu 17 września 2021 roku w S., woj. śląskim, na terenie Komisariatu Policji w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązany do postępowania tak, aby jego zachowania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz będąc zobowiązany do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej tego nie dopełnił w ten sposób, że składając zeznania mające służyć w postępowaniu przygotowawczym [...] prowadzonym przez Komisariat w S., przedstawił inne okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy przestępstwa i ujawnienia skradzionego pojazdu, wywołując błędne przekonanie o swej roli podczas ujęcia sprawcy kradzieży samochodu Audi o nr rej. [...], czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta, tj. o czyn z art 132 ust 1 ustawy o Policji (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. z § 2 oraz § 23 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji grudnia 2003r. Zasad Etyki Zawodowej Policjanta (Dz. Urz.KGP z 2004r. Nr 1, poz.3). 2. W dniu 16 września 2021 roku w K. na ul. [...], w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązany do postępowania tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz będąc zobowiązany do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej obowiązku tego nie dopełnił w ten sposób, że nakłaniał świadka do przedstawienia innych okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy przestępstwa i ujawnienia skradzionego pojazdu, wywołując błędne przekonanie o swej roli jaką miał odegrać podczas ujęcia sprawcy kradzieży samochodu Audi o nr rej. [...], czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta, tj. o czyn z art 132 ust 1 ustawy o Policji (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.) w zw. z § 2 oraz § 23 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. Zasad Etyki Zawodowej Policjanta (Dz.Urz.KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy KWP wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: W dniu 16 września 2021 r., w miejscowości S. doszło do kradzieży pojazdu marki Audi [...]. Z zeznań obwinionego wynikało, że z kolegą próbowali zatrzymać kierującego pojazdem, będącego sprawcą kradzieży ww. pojazdu. Kierowca jednak nie reagował na próbę zatrzymania i przyspieszył skręcając w ulicę [...] prowadzącą do W.. Obwiniony wraz z kolegą, kontynuując pościg napotkali utrudnienia na grząskiej drodze gruntowej, w wyniku czego ich pojazd został unieruchomiony. Kontynuowali pościg pieszo i po około 200 metrach zauważyli skradziony samochód Audi. Następnie ujęli sprawcę kradzieży pojazdu i powiadomili telefonicznie funkcjonariuszy Policji. W toku prowadzonego postępowania przygotowawczego ustalono, że ww. zeznania stoją w sprzeczności z wyjaśnieniami i zeznaniami pozostałych czterech świadków, którzy również byli na miejscu zdarzenia oraz podejrzanego o dokonanie kradzieży. Ponadto są sprzeczne z uzyskanym materiałem z monitoringów. Jeden ze świadków zeznał, że składając poprzednie zeznania przedstawił wersję ustaloną z obwinionym, który jest policjantem, ponieważ był przekonany, że tak ma mówić. Później okazało się, że to sprawca kradzieży wskazał miejsce postoju skradzionego pojazdu, a żadnego pościgu za nim nie było. Zatem zdaniem organu składając nieprawdziwe zeznania w ww. zdarzeniu obwiniony naruszył zasady etyki zawodowej przedstawiając okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy przestępstwa i ujawnienia skradzionego pojazdu wywołując błędne przekonanie o swojej roli jaką miał odegrać podczas ujęcia sprawcy kradzieży, czym dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw., z § 2 oraz § 23 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. Zasad Etyki Zawodowej Policjanta (Dz. Urz.KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3. W następstwie powyższego Komendant Powiatowy Policji w C. wydał orzeczenie nr [...] z dnia 4 kwietnia 2022 r. w postępowaniu dyscyplinarnym, w którym orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta i wymierzył mu karę dyscyplinarną w postaci wydalenia ze służby. Orzeczenie to, w wyniku odwołania obwinionego, zostało jednak uchylone orzeczeniem KWP nr [...] z dnia 5 lipca 2022 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Powiatowemu Policji w C.. W ponownie prowadzonym postępowaniu uzupełniono materiał dowodowy i wydane zostało orzeczenie nr [...] z dnia 22 sierpnia 2022 r., o uznaniu skarżącego winnym w zakresie popełnienia zarzucanych czynów i organ I instancji wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną w postaci wydalenia ze służby. Wydając rozstrzygnięcie przełożony dyscyplinarny wziął pod uwagę stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dla służby, a także dotychczasowy jej przebieg i niekaralność dyscyplinarną obwinionego. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na stwierdzenie zawinienia po stronie obwinionego. Podkreślił też, iż w dniu 16 września 2021 r., w miejscowości S. doszło do kradzieży pojazdu marki Audi [...]. Obwiniony w ww. zdarzeniu naruszył zasady etyki zawodowej przedstawiając okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy przestępstwa i ujawnienia skradzionego pojazdu wywołując błędne przekonanie o swojej roli jaka miał odegrać podczas ujęcia sprawcy kradzieży, nie tylko był świadom, iż swoim zachowaniem może wyczerpać znamiona przestępstwa – składania fałszywych zeznań, to również musiał przewidywać, że jednocześnie narusza zasady etyki zawodowej obowiązujące także poza służbą. Od wydanego ww. orzeczenia organu I instancji w dniu 10 września 2022 r., z zachowaniem terminu obwiniony wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, zarzucając: - brak zebrania pełnego i obiektywnego materiału dowodowego, - błędy w zakresie zmiany zarzutów a w szczególności zmiany kwalifikacji prawnej czynów, - ograniczenie prawa strony do obrony, - wykorzystanie w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym materiałów procesowych z postępowań, które nie dotyczyły podmiotowo obwinionego. Zarzucił też wydanie bez podstawy prawnej i faktycznej decyzji - rozkazu personalnego nr [...] o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach zaskarżonym orzeczeniem z 10 listopada 2022 r. Nr [...] postanowił o utrzymaniu w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia 22 sierpnia 2022 r. W ocenie organu odwoławczego stopień zawinienia w zakresie przedstawionych zarzutów nie budzi wątpliwości, a dokonane przez organ I instancji ustalenia w tym zakresie uznać należy za właściwe. Organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji prawidłowo przyjął kwalifikację prawną czynów jako przewinie dyscyplinarne w postaci naruszenia zasad etyki zawodowej, określonej w § 2 oraz § 24 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Zaś zgodnie z dyspozycją art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w takich warunkach w danych okolicznościach, mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł przewidzieć. Wskazał, że obwiniony przedmiotowych czynów dopuścił się z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. Obwiniony przedstawiając przebieg ujęcia sprawcy kradzieży i ujawnienia skradzionego pojazdu w sposób odmienny ze stanem rzeczywistym oraz nakłaniając inną osobę do przedstawienia innych okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy przestępstwa przewidywał, że takim zachowaniem może popełnić przewinienia dyscyplinarne i godził się na to. Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w oparciu o obowiązujący stan prawny oraz ustalony w postępowaniu dyscyplinarnym przez organ I instancji stan faktyczny wskazał, iż nie ulega wątpliwości, iż obwiniony przedstawiając inne okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy kradzieży pojazdu, wywołał błędne przekonanie o swej roli jaką miał odegrać podczas tego ujęcia. Jako doświadczony policjant z prawie 10 - letnim stażem służby musiał zdawać sobie sprawę, iż naruszy zasady etyki zawodowej policjanta, które obowiązują również w czasie wolnym od służby. Zgodnie z brzmieniem § 2 cytowanego zarządzenia w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że obwiniony dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w przedstawionym mu zarzucie. W postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionemu zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wszechstronnie wyjaśniono okoliczności zarzucanego mu czynu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia zawinienia sprawcy i został oceniony przez organ w sposób prawidłowy. Zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy dał podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że obwiniony dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów. Organ odwoławczy wskazał, iż w oczach opinii społecznej zachowanie takie postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowany jako popełniony z niskich pobudek. Dlatego też nie do pogodzenia jest realizacja zadań ustawowych Policji, w tym w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra przez policjanta, któremu zarzucono popełnienie czynu zabronionego. Kontynuowanie przez obwinionego służby bez uszczerbku dla ważnych interesów Policji, rozumianych również jako dobre imię i wiarygodność tej formacji, jest niemożliwe. Policja jako formacja służąca społeczeństwu i powołana do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, dysponująca dotkliwymi dla obywateli środkami realizacji swoich zadań, nie może pozwolić sobie na utratę zaufania społecznego i dobrego wizerunku, gdyż narazi to ją na obniżenie skuteczności wypełniania ustawowych zadań. Stąd też wymagania stawiane funkcjonariuszom Policji muszą być wysokie, aby umacniały jej autorytet niezbędny dla dobra służby i obywateli. Działania sprzeczne z zasadami współżycia społecznego stanowi bezsprzecznie okoliczność obciążającą przy wymiarze kary. Obwiniony dopuścił się czynu zwalczanego przez formację, w której służył, a od policjantów, jako funkcjonariuszy publicznych stojących na straży porządku prawnego, wymaga się zachowania szczególnej dyscypliny i daleko idącej odpowiedzialności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniesione zostały tożsame zarzuty co w odwołaniu, a ponadto zarzucono: - rażące naruszenie przepisów prawa poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postepowaniu dyscyplinarnym oraz pozbawienie prawa do obrony, błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, a także wydanie zaskarżonych orzeczeń z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie winy i kary. Skarżący wskazał, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Powiatowemu Policji w C. ograniczono się do kolejnej zmiany zarzutów stawianych w postępowaniu dyscyplinarnym, co faktycznie było zmianą kwalifikacji prawnej zarzucanych czynów stanowiących w ocenie organów orzekających naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta. Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia organu II instancji błędnie uznano, że działanie obwinionego było z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym z pominięciem wyjaśnienia na czym to umyślne zawinienie polegało. W związku z czym wymierzenie najsurowszej kary dyscyplinarnej nie mieści się w zakresie stosowania i oddziaływania kar, ponieważ wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia. Kolejny zarzut obwinionego dotyczył sposobu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a to braku wykazania woli zebrania pełnego i obiektywnego materiału dowodowego. Nadto wskazał, że został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie oraz podjęte leczenie szpitalne. Obwiniony podniósł, iż w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym wykorzystano materiały procesowe z postępowań, które nie dotyczyły go podmiotowo, lecz prowadzone były przeciwko wskazanym w nich stronom procesowym. Zarzut obwinionego dotyczył wykorzystania w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu materiałów procesowych z postępowań [...] i [...]. Obwiniony wskazał, że równolegle z prowadzonym wobec niego postępowaniem dyscyplinarnym wszczęto i prowadzono postępowanie administracyjne, które zostało umorzone, a skoro było ono tożsame podmiotowo i przedmiotowo i nie stwierdzono jego winy to pyta dlaczego i na podstawie jakich dowodów ustalono jego winę w postępowaniu dyscyplinarnym. Zarzucił też nieprawidłowe zawieszenie w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy rozkazem personalnym nr [...] z dnia 19 września 2021 r., przedłużonym następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia 16 marca 2022 r. Ostatnim zarzutem obwinionego był brak dowodów na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. W oparciu o te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie orzeczeń organów obu instancji. Zwrócił się także o uniewinnienie. W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. strony odwołały się do swoich dotychczasowych stanowisk w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "ppsa") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa ). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie jej zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowane orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 listopada 2022 r. Nr [...], nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte zostało, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera zarówno regulację materialnoprawną odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest – co do zasady – regulacją pełną (kompleksową) w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ostateczna utrzymująca w mocy orzeczenie I instancji w przedmiocie m.in. uznania skarżącego za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji i wymierzenia kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia obwinionego ze służby w Policji. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Natomiast jak wynika z ust. 2 cyt. przepisu naruszenie dyscypliny stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Jednocześnie jak wynika z treści art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić, albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Ustawodawca w art. 132a ustawy o Policji wskazuje dwie postacie winy, warunkujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza Policji. Powyższy zapis przepisu art. 132a pkt 1 ustawy odwołuje się do funkcjonującej na gruncie Kodeksu karnego instytucji winy umyślnej, w ramach której występuje zamiar bezpośredni lub ewentualny. Przy czym w przypadku tej drugiej postaci umyślności policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie. W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skarżący w przypadku ww. przewinienia (określonego w przedstawionych zarzutach) dopuścił się go z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego i ocenił, że KWP prawidłowo stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazywał, że skarżący swoim postępowaniem dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej poprzez dopuszczenie się z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym czynu polegającego na przedstawieniu przebiegu ujęcia sprawcy kradzieży i ujawnienia skradzionego pojazdu w sposób odmienny ze stanem rzeczywistym, a także nakłanianiem innej osoby do przedstawienia odmiennych okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy kradzieży pojazdu. Wskazać należy zatem, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Powiatowemu Policji w C. nie ograniczono się do kolejnej zmiany zarzutów stawianych w postępowaniu dyscyplinarnym i zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanych czynów stanowiących w ocenie organów orzekających naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta lecz organ I instancji wskazał właściwą podstawę prawną zarzucanych obwinionemu czynów, czym prawidłowo wykonał zalecenia organu odwoławczego. Sąd uznał, że orzeczenia organu I i II instancji w zakresie uznania działania obwinionego z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym było prawidłowe albowiem art. 132a ustawy o Policji stanowi, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Organy prawidłowo ustaliły, że obwiniony przedmiotowych czynów dopuścił się z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym, bowiem przedstawił przebieg ujęcia sprawcy kradzieży i ujawnienia skradzionego pojazdu w sposób odmienny ze stanem rzeczywistym, a także nakłaniał inną osobę do przedstawienia odmiennych okoliczności przebiegu ujęcia sprawcy kradzieży pojazdu. W związku z czym wymierzenie najsurowszej kary dyscyplinarnej na podstawie art. 134 pkt. 7 ustawy o Policji było zgodne z prawem, ponieważ wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia. Zdaniem Sądu organy wymierzając najsurowszą karę wyczerpująco ją umotywowały, wskazując, iż obwiniony jako funkcjonariusz Policji egzekwował przestrzeganie prawa, zatem tym bardziej powinien tego prawa ściśle przestrzegać i mimo faktu, że wcześniej obwiniony nie był karany, posiadał pozytywną opinię służbową, był bezkonfliktowy, dobrze wywiązywał się ze swoich obowiązków służbowych a także miał dobra opinię u swoich przełożonych to jednak dopuszczając się popełnienia przewinień dyscyplinarnych spowodował poważne skutki naruszając dobre imię Policji. Analizując zarzuty obwinionego dotyczące sposobu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, to Sąd nie zauważył w jego prowadzeniu uchybień. Odnosząc się do zarzutu obwinionego dotyczącego, że został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie oraz podjęte leczenie szpitalne, Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organów, iż zgodnie z art. 135f ust. 10 ustawy o Policji w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony po upływie 14 dni zwolnienia lekarskiego powinien przedłożyć zaświadczenie od lekarza uprawnionego do wystawiania takowych zaświadczeń, czego obwiniony nie uczynił. Jednak Sąd zauważył, że obwiniony odbierał korespondencję w trakcie postępowania dyscyplinarnego, zatem zarzut pozbawienia obwinionego prawa do czynnego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym jest bezpodstawny. W ocenie Sądu również zarzut obwinionego dotyczący wykorzystania w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu materiałów procesowych z postępowań [...] i [...] jest niezasadny, ponieważ przepis art. 135e ust. 9 ustawy o Policji na to pozwala. Nie sposób zgodzić się zarzutem obwinionego o braku dowodów na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, ponieważ zebrane i przedstawione zeznania świadków zdarzenia są spójne i logicznie wyjaśniają przebieg przedmiotowego zdarzenia, podobnie jak materiały z monitoringów. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ust. 2 przywołanego przepisu precyzuje, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Jak wynika z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Postępowanie dyscyplinarne służy bowiem ustaleniu odpowiedzialności innego rodzaju niż odpowiedzialność karna i chociaż niejednokrotnie te same zachowania stanowią podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej, każda z nich jest egzekwowana przez inny organ, w innym trybie. Poza tym w postępowaniu dyscyplinarnym nie można, co oczywiste, uznać obwinionego za winnego popełnienia przestępstwa, ponieważ jest to domena sądu. W świetle postanowień art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W art. 134 ustawy o Policji zawarto katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Zalicza się do nich: naganę, zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, wydalenie ze służby. Przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił natomiast jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, bowiem pozostawił to do uznania właściwego organu. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93; LEX: 127308) między innymi na to, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych uprawnia zatem właściwe organy do stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych różnych dolegliwości prawnych, włącznie z możliwością rozwiązania z nimi stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego dobro służby. Zdaniem Sądu, w postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wszechstronnie wyjaśniono okoliczności zarzucanego mu czynu, a zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta. Zgromadzone w toku postępowania dyscyplinarnego materiały dowodowe są zbieżne, spójne, logiczne i wzajemnie się potwierdzają. Organ odniósł się w uzasadnieniach orzeczeń do przesłanek wynikających z art. 134h ust. 1 ustawy, podkreślając, że w stosunku do zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego uwzględniono rodzaj popełnionego przewinienia (działanie na szkodę interesu publicznego), okoliczności jego popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby (naruszenie wiarygodności Policji), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania. Niewątpliwie tego rodzaju naruszenie przez policjanta dyscypliny służbowej stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom wynikającym z roty złożonego ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji) oraz godzi w prestiż i dobre imię instytucji, która z racji realizowanych zadań publicznych powinna cieszyć się szacunkiem i zaufaniem społecznym. Sąd podziela stanowisko organu, że charakter przewinień dyscyplinarnych, zarzucanych skarżącemu, stanowił zagrożenie dla dobra służby, co zostało szczegółowo uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Niewątpliwie opisany wyżej delikt dyscyplinarny zarzucony skarżącemu negatywnie wpływa na odbiór społeczny Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Sądu, charakter zarzucanego skarżącemu deliktu dyscyplinarnego, świadczy o tym, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, który winien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej. Podnieść należy, że funkcjonariusz Policji winien mieć nieposzlakowaną opinię i cieszyć się zaufaniem społeczeństwa. Trzeba, bowiem mieć na względzie, że w demokratycznym państwie prawnym status funkcjonariusza Policji w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością bezwzględnego przestrzegania standardów praworządności. Oczywiste jest przy tym, że należyte wykonywanie zawodu policjanta wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej, albowiem funkcjonariusz Policji, z uwagi na wykonywane obowiązki, winien cieszyć się pełnym publicznym zaufaniem. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonym orzeczeniu, jak i w odpowiedzi na skargę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI