III SA/GL 658/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-12-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
brońpozwolenie na brońodebranie broniorzeczenie lekarskiebezpieczeństwo publiczneczynność materialno-technicznaustawa o broni i amunicji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na czynność odebrania broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni, uznając ją za uzasadnioną w świetle ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak zdolności do dysponowania bronią.

Skarżący G.N. zaskarżył czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na odebraniu mu broni myśliwskiej, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Podstawą odebrania było ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, że skarżący należy do osób nie mogących dysponować bronią. Skarżący kwestionował prawidłowość tego orzeczenia oraz procedurę jego wydania, a także brak powiadomienia o czynności odebrania broni. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odebranie broni za uzasadnioną czynność materialno-techniczną, mającą na celu prewencyjne zabezpieczenie bezpieczeństwa publicznego w oparciu o ostateczne orzeczenie lekarskie.

Sprawa dotyczyła skargi G.N. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 lipca 2022 r. polegającą na odebraniu broni myśliwskiej, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Czynność ta została podjęta na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, w związku z ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy, które nie mogą dysponować bronią. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości postępowania lekarskiego, braku powiadomienia o czynności odebrania broni oraz braku uzasadnienia dla tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną, która może być podjęta niezależnie od postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń, w celu prewencyjnego zabezpieczenia bezpieczeństwa publicznego. Sąd podkreślił, że ostateczne orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organu Policji i nie podlega weryfikacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a jego kontrola należy do wojewody. Sąd stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo uznał istnienie obawy o zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, uzasadniającej odebranie broni, zgodnie z fakultatywnym charakterem tej czynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność odebrania broni jest czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej ani pisemnego uzasadnienia, a jej fakultatywny charakter wynika z potrzeby prewencyjnego zabezpieczenia bezpieczeństwa publicznego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że odebranie broni jest czynnością faktycznego działania organu, a nie rozstrzygnięciem sprawy co do istoty, dlatego nie stosuje się do niej przepisów k.p.a. o wydawaniu decyzji. Podkreślono prewencyjny cel tej czynności, który uzasadnia jej podejmowanie bez wcześniejszego powiadomienia strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.b.a. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Pomocnicze

u.b.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.b.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15h § 2

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15a § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15a § 2

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15f § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15f § 2

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15f § 3

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15f § 4

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15h § 7

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15i

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz osób posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak zdolności do dysponowania bronią stanowi podstawę do prewencyjnego odebrania broni. Odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną, nie wymagającą decyzji administracyjnej ani uzasadnienia. Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do merytorycznej oceny orzeczeń lekarskich.

Odrzucone argumenty

Wadliwość postępowania lekarskiego i orzeczenia lekarskiego. Brak powiadomienia strony o czynności odebrania broni. Brak pouczenia o możliwości zaskarżenia czynności odebrania broni. Przedwczesne wykonanie czynności odebrania broni.

Godne uwagi sformułowania

odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną cel prewencyjny nie podlega ocenie sądu administracyjnego czynność fakultatywna

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Piotr Pyszny

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odebrania broni w trybie prewencyjnym, charakteru czynności materialno-technicznych oraz zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących orzeczeń lekarskich w postępowaniu o pozwolenie na broń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opartej na ostatecznym orzeczeniu lekarskim. Interpretacja fakultatywności odebrania broni może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpieczeństwa publicznego i prawa do posiadania broni, a także procedury administracyjnej związanej z odebraniem broni na podstawie orzeczenia lekarskiego. Pokazuje, jak sądy interpretują granice swoich kompetencji w ocenie dowodów medycznych.

Czy policja może odebrać broń na podstawie samego orzeczenia lekarskiego? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 658/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 955
art. 19 ust. 1
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi G.N. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 26 lipca 2022 r. w przedmiocie odebrania broni, amunicji i dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni oddala skargę.
Uzasadnienie
G. N. (dalej: Skarżący) pismem z dnia 29 lipca 2022 r. wniósł skargę na czynność z 26 lipca 2022 roku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej: Komendant Wojewódzki Policji, organ) w sprawie odebrania broni myśliwskiej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni.
Zaskarżona czynność wykonana została na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2516, dalej: u.b.a.)
Z akt administracyjnych wynika, że na podstawie decyzji organu Policji z dnia 27 października 2003 r. Skarżący uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej w celu uprawiania łowiectwa.
W dniu 25 lutego 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską do celu łowieckiego. Powodem było uzyskanie przez niego informacji, że Skarżący stanowi zagrożenie dla innych osób oraz że może mieć problemy ze zdrowiem.
W toku prowadzonego postępowania Komendant Wojewódzki Policji uzyskał ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z 30 czerwca 2022 r. stwierdzające, że Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Powyższe orzeczenie wydane zostało w trybie odwoławczym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K..
Wobec powyższego organ, działając na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. stwierdził konieczność zabezpieczenia prewencyjnego broni i amunicji stanowiącej własność Skarżącego oraz legitymacji posiadacza broni.
W ramach pomocy prawnej 26 lipca 2022 r. funkcjonariusz z Komendy Powiatowej Policji w Z. odebrał za pokwitowaniem od Skarżącego pięć egzemplarzy broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego wraz z amunicją do tej broni i dokumentem potwierdzającym legalność posiadania broni - legitymacją posiadacza broni.
Skarżący złożył skargę na niewłaściwe, przedwczesne odebranie broni, wykonane w prowadzonym postępowaniu o cofnięcie uprawnienia na posiadanie broni, wnosząc o stwierdzenie jej bezskuteczności. Podniósł, że jako strona postępowania nie został powiadomiony o treści pisma - decyzji o zatrzymaniu broni (nie doręczono jego odpisu, ani zawiadomienia o jego treści). Zaznaczył także, że czynność odebrania broni, amunicji do niej i legitymacji posiadacza broni nie została zrealizowana 22 lipca 2022r. wobec zarzutu Skarżącego, że nie posiada i nie posiadał nigdy dubeltówki Bock marki [...]. Komendant Wojewódzki Policji uznał swój błąd co do oznaczenia posiadanych przez Skarżącego jednostek broni myśliwskiej i 26 lipca 2022 r. wykonana została skutecznie czynność odebrania broni myśliwskiej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni.
Skarżący podkreślił, że o realizowanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji czynności zatrzymania broni dowiedział się przypadkowo po sporządzeniu samodzielnie 8 lipca 2022 r. dokumentacji zdjęciowej akt sprawy. Bezpodstawnie organ zaniechał wymaganego prawem pouczenia co do tego, że na czynność zatrzymania broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni realizowaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji przysługuje środek zaskarżenia.
Skarżący zakwestionował ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 30 czerwca 2022r., wydane w trybie odwoławczym przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Wskazał, że pozbawione jest ono uzasadnienia a jedynie stwierdza jednozdaniowym orzeczeniem, jakoby Skarżący należał do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt.2 i 4 u.b.a. nie mogących dysponować bronią.
W ocenie Skarżącego nie bez znaczenia w sprawie ma okoliczność, że powyższe orzeczenie wydała (podpisała) lekarz R. W., która w ogóle nie badała Skarżącego. Badał go inny lekarz – E. L.(poza konsultantami którymi byli psychiatra i okulista), która nie była lekarzem upoważnionym do wykonywania tego badania.
W związku z mającą miejsce nieprawidłowością w zakresie procedury wydania Orzeczenia lekarskiego nr [...] z 30 czerwca 2022r. Skarżący wystąpił odrębnym pismem do Wojewody Śląskiego w K. z żądaniem przeprowadzenia przez niego kontroli prawidłowości badania lekarskiego.
Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji przedwcześnie podjął czynność odebrania broni, bez jakiejkolwiek weryfikacji prawidłowości wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...].
Skarżący zwrócił uwagę, że powyższe orzeczenie zostało wydane na skutek odwołania się Komendanta Wojewódzkiego Policji od orzeczenia lekarskiego nr [...]. Wydane ono zostało 16 maja 2022 r. przez lekarza I. L., która orzekła, że Skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt.2 i 4 u.b.a. i może dysponować bronią.
I. L. jest lekarzem upoważnionym do badań lekarskich osób posiadających pozwolenie na broń, o czym świadczy wpis do Rejestrze lekarzy w tym względzie upoważnionych, prowadzonym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Lekarz E. L., faktycznie badająca Skarżącego w dniu 30 czerwca 2022 r. nie posiadała ówcześnie i nadal nie posiada uprawnień lekarza upoważnionego do badań lekarskich osób posiadających prawo do broni, ani aplikujących o takie prawo, w związku z czym nie posiada wymaganego przepisami prawa wpisu do stosownego Rejestru.
Dodatkowo Skarżący podniósł, że Komendant Wojewódzki Policji wnosząc odwołanie od orzeczenia lekarskiego wydanego przez I. L. nie wskazał żadnych merytorycznych zarzutów przeciwko temu orzeczeniu, natomiast jego treść ma wydźwięk swoistego "zamówienia" do wydania w trybie odwoławczym wobec Skarżącego orzeczenia innej treści.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Podkreślił, że w polskim systemie prawnym, do praw i wolności gwarantowanych na poziomie konstytucyjnym nie należy prawo do posiadania broni. Posiadanie i używanie broni - podobnie jak w innych państwach UE - jest poddane licznym ograniczeniom. Nadto z racji przyjętych przez prawodawcę przesłanek, to na Policji spoczywa odpowiedzialność za prowadzenie takiej polityki dostępu do broni, by nie naruszała ona interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Z ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 30 czerwca 2022 r., wydanego w trybie odwoławczym wynika, że Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią.
Orzeczenie to zostało wydane na skutek złożonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji odwołania. Brak jest jakichkolwiek prawnych ograniczeń co do formy czy treści odwołania. Prawo do złożenia odwołania nie zależy od zaistnienia jakichkolwiek dodatkowych okoliczności. Organ Policji zobowiązany jest natomiast sporządzić odwołanie z uzasadnieniem, co wynika z przepisu art. 15 h ust. 3 u.b.a.
Orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są ostateczne (art. 15h u.b.a.). To zaś oznacza, że Komendant Wojewódzki Policji będąc związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, nie może dokonywać ich oceny, czy też je weryfikować. Przepisy prawa także nie przewidują możliwości wzruszenia orzeczenia ostatecznego. Możliwe jest natomiast uruchomienie trybu kontrolnego, przewidzianego w art. 15i ust 1 u.b.a. Zgodnie z tym przepisem, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w przedmiocie prawidłowości wydania orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym. Kontrola taka będzie podjęta, co wynika z informacji uzyskanej ze Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że ostateczne negatywne orzeczenie lekarskie wyklucza aktualnie możliwość dysponowania przez Skarżącego bronią. Wobec tego zwłoka w odebraniu broni, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, w przypadku gdy w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono brak zdolności do dysponowania bronią.
Na ocenę legalności wykonanej czynności nie ma wpływu, że Skarżący podjął działania zmierzające do kontroli kwestionowanego orzeczenia lekarskiego. Zasadnicze znaczenia ma to, że aktualnie Skarżący nie ma zdolności do dysponowania bronią.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego o naruszeniu jego prawa procesowego przez nie wydanie formalnej decyzji o zabezpieczeniu broni i amunicji, Komendant Wojewódzki Policji zaznaczył, że odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania na podstawie art. 19 ust. 1 i la u.b.a. jest czynnością materialno-techniczną. Dotyczy bowiem sfery czysto faktycznego działania organu, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "odebranie". Skoro zaś odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną, to dla jej przeprowadzenia nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej, która stosownie do art. 104 § 2 k.p.a. rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty w całości lub części. Nie jest też konieczne wydanie postanowienia.
Wskazywany przez Skarżącego brak pouczenia o trybie zaskarżenia czynności odebrania broni, amunicji i dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni, nie stanowi uchybienia mającego wpływ na kontrolę tej czynności i nie spowodował dla Skarżącego żadnych ujemnych skutków procesowych, skoro Skarżący złożył na nią skargę z zachowaniem terminu, a tym samym zostanie ona poddana kontroli sądowej.
Bez znaczenia – według Komendanta Wojewódzkiego Policji - pozostaje także okoliczność co do błędnej marki broni, która miała zostać zabezpieczona. Istotny jest bowiem numer broni, który identyfikuje konkretny egzemplarz broni, a nie jej marka. Błąd ten został też niezwłocznie skorygowany.
Ponadto zarówno wcześniej ustanowiony przez Skarżącego pełnomocnik, jak i on sam mieli nieograniczone prawo wglądu do akt prowadzonego postępowania administracyjnego, które było wykorzystane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność materialno-techniczna Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 lipca 2022 r. w postaci odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt.1 u.b.a.
Czynność ta należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę działania organu stanowił art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a., zgodnie z którym osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu.
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.
Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu; przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Zauważyć tutaj należy, że przepisy ustawy o broni i amunicji w sposób bardzo ogólny określają procedurę prewencyjnego zabezpieczenia broni. W świetle tych przepisów jedyną czynnością organu przy prewencyjnym zabezpieczeniu broni jest wydanie pokwitowania. W przedmiotowej sprawie zostało ono wydane w dniu 26 lipca 2022 r.
Ugruntowane jest już w orzecznictwie stanowisko, według którego odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną. W przypadku odebrania broni organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. Odebranie broni jest bowiem tylko czynnością, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 717/19).
Podkreślenia wymaga także, że czynność odebrania broni dokonywana na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. jest podejmowana niezależnie od i poza postępowaniem administracyjnym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Czynność materialno - techniczna odebrania broni nie jest więc równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na broń i nie należy do żadnego z etapów tego postępowania. Celem tak wprowadzenia, jak i stosowania instytucji odebrania broni na gruncie u.b.a. jest wyłącznie cel prewencyjny.
Z tych względów mając na uwadze właśnie prewencyjny charakter odebrania broni Skarżący nie może oczekiwać, aby organ dał inny wyraz (w szczególności pisemny) swojej obawie, co do zagrożenia jakie stwarza, w tym w szczególności powiadomił go wcześniej, że zamierza mu odebrać broń. Stąd nieuzasadnionym jest zarzut Skarżącego o braku powiadomienia go o podjęciu czynności odebrania broni.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego o braku jakichkolwiek pouczeń od organu o sposobie i terminie zaskarżenia dokonanej czynności to nie bez znaczenia ma to, że czynność odebrania broni – jak już wspomniano – jest podejmowana jest poza sformalizowanym postępowaniem administracyjnym. Tym samym nie mają do niej wprost zastosowania przepisy k.p.a. Nie oznacza to jednak, że organ nie ma obowiązku pouczenia osoby, wobec której ta czynność jest skierowana, o przysługujących jej środkach zaskarżenia i sposobie oraz terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie, pomimo braku stosownego pouczenia Skarżący w terminie 30 dni złożył skargę i nie odniósł w związku z tym szkody.
Przechodząc od ostatniego zarzutu wskazanego przez Skarżącego tj. przedwczesnemu wykonaniu czynności odebrania broni wymaga zaakcentowania, że prawo do posiadania broni palnej nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich, zagwarantowanych w Konstytucji RP. Jest to uprawnienie ściśle reglamentowane, również w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Rygorystyczne unormowanie dostępu jednostki do broni podyktowane jest z jednej strony przysługującym państwu monopolem na stosowanie środków przemocy, a z drugiej strony - koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadanie winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość cofnięcia pozwolenia nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, lecz jako działanie prewencyjne, prowadzące do zapewniania szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Jak stwierdził NSA pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu (uchwała NSA z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09).
Jednocześnie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. należy rozumieć w ten sposób, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, które stanowią zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przy czym uznaje się, że osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa wymienione w tym przepisie stanowią zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Tym samym organy Policji są uprawnione do odmowy wydania pozwolenia na broń osobom, które stanowią zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, ale które nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., przy czym wówczas muszą wskazać na czym opierają stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Natomiast, jeżeli o pozwolenie na broń ubiega się osoba, która została prawomocnie skazana za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6, organy Policji są zobowiązane odmówić wydania pozwolenia na broń, przy czym wystarczającym ustaleniem faktycznym uzasadniającym taką decyzję jest ustalenie, że osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń została prawomocnie skazana za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1549/15). Takie stanowisko jest już powszechnie przyjmowane w orzecznictwie NSA (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 973/18, wyrok NSA z 14 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3221/17).
Wskazane okoliczności podlegają badaniu również w przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 u.b.a. Przesłankami odebrania broni bezpośrednio wskazanymi w art. 19 u.b.a. jest nie tylko przymiot osoby stanowiącej zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, która została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, czy też za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, ale również ustalenie, że dana osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, nawet jeśli nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., przy czym okoliczność ta winna być wykazana (wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2021 r., II SA/Wa 1970/20).
Wobec powyższego osoba dopuszczona do posiadania broni musi legitymować się orzeczeniem lekarskim oraz orzeczeniem psychologicznym, potwierdzającymi brak istnienia przeciwskazań do dysponowania bronią palną. Nie może posiadać pozwolenia na broń osoba, co do której chociażby jedno z ww. orzeczeń nie potwierdziło braku przeciwskazań do dysponowania bronią, nawet gdyby osoba ta spełniała wszystkie pozostałe przesłanki do dysponowania bronią, określone w ustawie o broni i amunicji.
W niniejszej sprawie podstawą faktyczną odebrania Skarżącemu broni myśliwskiej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni był fakt wydania względem niego ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 30 czerwca 2022 r., z którego wynikało, iż Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a.
Orzeczenie to wydane zostało w związku ze skorzystaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z uprawnienia przewidzianego w art. 15h ust. 2 u.b.a. Przepis ten stanowi, że odwołanie od orzeczenia lekarskiego (i psychologicznego) przysługuje osobie ubiegającej się oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
Powyższe ostateczne orzeczenie wydane zostało przez R. W. - lekarza posiadającego specjalizację medycyny pracy, upoważnionego do badań lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz osób posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną. W sposób jednoznaczny potwierdza to kompetencje ww. lekarza, o których mowa w 15b ust. 1 i 2 u.b.a.
Przedmiotowe orzeczenie zostało sporządzone zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (tekst jedn. 2021 poz. 2178; dalej: rozporządzenie).
Orzeczenie to, jak wynika z jego treści, zostało wydane na podstawie badania lekarskiego przeprowadzonego zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 w związku z art. 15f ust. 1 u.b.a. Przepis art. 15a ust. 2 u.b.a. stanowi, iż badanie lekarskie osoby ubiegającej się obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający to badanie kieruje osobę ubiegającą się na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne - na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Podkreślić przy tym należy, że ani przepisy u.b.a. oraz ww. rozporządzenia nie przewidują sporządzania przez lekarza upoważnionego uzasadnienia do (ostatecznego) orzeczenia lekarskiego.
Zgodnie z art. 15f ust. 2 u.b.a. oryginał orzeczenia lekarskiego otrzymuje osoba ubiegająca się. W przypadku orzeczenia stwierdzającego, że osoba ubiegająca się należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 i nie może dysponować bronią, kopię tego orzeczenia dołącza się do zawiadomienia kierowanego do organu Policji zgodnie z art. 15 ust. 4 zdanie drugie. Dalej, według art. 15f ust. 3 i 4 u.b.a., lekarz upoważniony prowadzi dokumentację badań, o których mowa w art. 15a ust. 2, w formie karty badania lekarskiego. Wyniki badań specjalistycznych i pomocniczych oraz kopia orzeczenia lekarskiego stanowią załączniki do karty badania lekarskiego.
Z powyższych regulacji w sposób jednoznaczny wynika, że dokumentacja medyczna nie jest przekazywana organom Policji, pozostaje bowiem wyłącznie w dyspozycji lekarzy orzeczników i podlega ewentualnej kontroli wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia (art. 15i u.b.a.).
Stosownie do art. 15h ust. 7 u.b.a. orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Oznacza to, że organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz lub psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, tzn. które z wymaganych do wydania orzeczenia badań cząstkowych miało wpływ na jego treść. Nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub broń już posiadającej orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy (czy psychologów) w I i w II instancji. Takich kompetencji nie mają także sądy administracyjne. Sąd uprawniony jest do oceny czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot, jak również do oceny kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia, tj. czy orzeczenie lekarskie (psychologiczne) zostało wydane przez uprawnionego lekarza (uprawnionego psychologa). Takiej oceny Sąd dokonał i stwierdził, że kwestionowane orzeczenie wydane zostało przez podmiot upoważniony zgodnie z procedurą określoną w u.b.a. oraz w rozporządzeniu. Sąd nie posiada kompetencji do dokonywania oceny dokumentacji medycznej, rzetelności przeprowadzanych badań, czy też prawidłowości wyprowadzanych z nich wniosków w zakresie określonych schorzeń, bowiem nie dysponuje konieczną wiedzą medyczną w tym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1729/19).
Podmiotem uprawnionym do kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich lub psychologicznych jest wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego (art. 15i u.b.a.). Kontrola ta nie została przewidziana jako dodatkowy sposób weryfikacji każdego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w trybie odwoławczym w konkretnym postępowaniu, lecz służy przestrzeganiu należytych standardów orzekania przez lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Nie jest też pozainstancyjnym sposobem kwestionowania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na broń.
Zważyć także należy, że użycie przez ustawodawcę w art. 19 u.b.a. słowa "może" powinno stanowić – na co wskazuje m.in. TK - wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno - technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że osoba stanowiłaby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób (wyrok TK z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12; publ. OTK-A 2013/9/139). Dostrzeżona przez TK nieprecyzyjność przepisów u.b.a. a z drugiej strony sam charakter zaskarżonej czynności (której podjęcie nie wymaga pisemnego uzasadniania) powoduje, że ustalenie, czy odebranie broni - jako czynność z mocy ustawodawcy fakultatywna - nie nosiła znamion dowolności, wymaga przeanalizowania przez Sąd, czy okoliczności konkretnej sprawy były tego rodzaju, że w obiektywny sposób uzasadniają obawę, że dana osoba stanowić może zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw i innych osób. Podkreślenia wymaga, ze chodzi tutaj o zagrożenie o charakterze potencjalnym (wyrok WSA w Białymstoku z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 760/20).
W ocenie Sądu Komendant Wojewódzki Policji w przedmiotowej sprawie dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, iż Skarżący, jako osoba, wymieniona w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Stanowisko to mieści się w granicach uznania przyznanego organom przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1 u.a.b.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI