III SA/Gl 653/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. N. i A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia 5 września 2023 r. o odmowie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej. Skarżący twierdzili, że mają interes prawny w tej sprawie, ponieważ obecni wnioskodawcy (Państwo G.) bez wykonanego zjazdu bezprawnie korzystają z ich nieruchomości, a miasto zlikwidowało im poprzedni dojazd. Organy administracji wielokrotnie wzywały skarżących do wykazania tytułu prawnego do nieruchomości, na której miał być zlokalizowany zjazd, jednak skarżący nie przedstawili takich dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o drogach publicznych (art. 29 ust. 1) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 28), zgodnie z którymi stronami w postępowaniu o zezwolenie na lokalizację zjazdu są wyłącznie właściciele lub użytkownicy nieruchomości, na której zjazd ma być zlokalizowany. Sąd podkreślił, że interes skarżących, wynikający z sąsiedztwa nieruchomości i potencjalnego bezprawnego korzystania z ich gruntu, stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który uzasadniałby ich status strony w tym konkretnym postępowaniu. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które konsekwentnie ogranicza krąg stron do właścicieli lub użytkowników nieruchomości, na której ma powstać zjazd. Sąd zaznaczył, że inne postępowania, np. dotyczące pozwolenia na budowę, mogą przewidywać szerszy krąg stron, jednak nie dotyczy to postępowania w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji przepisów dotyczących kręgu stron w postępowaniach o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi publicznej oraz rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z lokalizacją zjazdu z drogi publicznej i nie ma zastosowania do innych rodzajów postępowań administracyjnych, gdzie krąg stron może być szerszy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoby niebędące właścicielami lub użytkownikami nieruchomości, na której ma być zlokalizowany zjazd z drogi publicznej, mogą być stronami postępowania w sprawie zezwolenia na lokalizację takiego zjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strony postępowania w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej są ograniczone do właścicieli lub użytkowników nieruchomości, na której zjazd ma być zlokalizowany.
Uzasadnienie
Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazują, że przymiot strony w postępowaniu o zezwolenie na lokalizację zjazdu przysługuje wyłącznie właścicielom lub użytkownikom nieruchomości, na której zjazd ma powstać. Interes faktyczny, wynikający np. z sąsiedztwa nieruchomości, nie jest wystarczający do nadania statusu strony.
Czy interes faktyczny wynikający z sąsiedztwa nieruchomości i potencjalnego bezprawnego korzystania z niej przez innych podmiotów może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie lokalizacji zjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, interes faktyczny nie jest wystarczający do nadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jeśli wnioskodawca nie był stroną w pierwotnym postępowaniu.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu administracyjnym musi być oparty na interesie prawnym, wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa materialnego. Interes faktyczny, choć może być istotny z punktu widzenia podmiotu, nie daje mu uprawnień procesowych, jeśli nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego.
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepis ten ogranicza krąg stron postępowania w sprawie wykonania zjazdu z drogi publicznej tylko do tych, którzy władają nieruchomością, na której ma powstać zjazd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje stronę postępowania jako każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślono, że interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki uchylenia decyzji/postanowienia przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odmowy wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 150 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
u.s.z.p.i.r.w.d.p.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Przywołana w kontekście odmiennych zasad dotyczących kręgu stron w postępowaniach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ogranicza krąg stron postępowania w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu do właścicieli lub użytkowników nieruchomości, na której zjazd ma być zlokalizowany. • Interes faktyczny, nawet wynikający z sąsiedztwa nieruchomości i potencjalnego bezprawnego korzystania z niej, nie stanowi interesu prawnego uzasadniającego status strony w postępowaniu o zezwolenie na lokalizację zjazdu. • Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie potwierdza wąski krąg stron w postępowaniach dotyczących zjazdów z dróg publicznych.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadają interes prawny do występowania jako strony w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu, ponieważ Państwo G. bez wykonanego zjazdu bezprawnie korzystają z ich nieruchomości, a miasto zlikwidowało im poprzedni dojazd. • Przepis art. 29 ustawy o drogach publicznych wskazuje, kto może zainicjować postępowanie, ale nie wyklucza udziału innych podmiotów jako stron, zgodnie z art. 28 k.p.a. • Właściciel nieruchomości sąsiedniej może być stroną w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jeżeli decyzja ma wpływ na korzystanie z jego nieruchomości (przywołane wyroki NSA dotyczące innych ustaw).
Godne uwagi sformułowania
przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zezwolenie zarządcy drogi na lokalizację lub przebudowę zjazdu przysługiwał także innym podmiotom - poza właścicielem lub użytkownikiem gruntów przyległych do drogi publicznej • interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba prawnej ochrony • brak jest regulacji prawnej, z której można byłoby wyprowadzić wniosek, iż przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zezwolenie zarządcy drogi na lokalizację lub przebudowę zjazdu przysługiwał także innym podmiotom - poza właścicielem lub użytkownikiem gruntów przyległych do drogi publicznej • Postępowanie w tym zakresie ma charakter zamknięty, ograniczony do kwestii związanych z korzystaniem z dróg publicznych.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Beata Machcińska
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących kręgu stron w postępowaniach o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi publicznej oraz rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z lokalizacją zjazdu z drogi publicznej i nie ma zastosowania do innych rodzajów postępowań administracyjnych, gdzie krąg stron może być szerszy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i drogowym ze względu na precyzyjne określenie kręgu stron w specyficznym postępowaniu. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Kto naprawdę jest stroną w sprawie budowy zjazdu z drogi? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.