III SA/GL 653/23

III SA/Gl 653/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15 zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr OR12/2023/P/023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 22 czerwca 2023 r., Nr OR12/2023/P/023, Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej: k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2175), po rozpatrzeniu zażalenia A. J. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) na postanowienie z 12 maja 2023 r., Nr [...], Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej: organ I instancji) o odmowie przywrócenia terminu na złożenie Wniosku o udzielenie pomocy finansowej na sfinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskodawca wysłał za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres Biura Powiatowego ARiMR w C. wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez oraz 4 załączników w postaci faktur. Wniosek ten wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w C. w dniu 2 czerwca 2022 r.
W dniu 30 czerwca 2022 r., organ I instancji, postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z §13zo ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187, z późn. zm.), wniosek składa się do dnia 31 maja 2022 r., a skoro wniosek złożony został w dniu 2 czerwca 2022 r., tj. po upływie ww. terminu, organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania.
. W zażaleniu, skarżący podniósł, że wniosek wysłał 31 maja 2022 r. Pocztą Polską, listem poleconym, zatem termin na wniesienie pisma uważa za zachowany, bowiem decyduje wtedy data nadania, a nie data doręczenia listu do urzędu.
Organ odwoławczy, postanowieniem z 18 lipca 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko organu I instancji co do złożenia wniosku po terminie wskazanym w §13zo ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, wyrokiem z 15 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 690/22 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie z 18 lipca 2022 r. WSA w Gliwicach, wskazał, że organ winien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej i wyznaczyć mu 30 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wykonując wskazania WSA, pismem z dnia 10 marca 2023 r. organ odwoławczy wyznaczył stronie 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
W dniu 7 kwietnia 2023 r. (data stempla pocztowego) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, w którym podniosła, że w dniu 31 maja 2022 r. nie miała możliwości złożenia wniosku w siedzibie biura (nie miała możliwości przyjechania do C. przed godz. 15.30). Wskazała, że skoro zgodnie z §13zo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie należało złożyć do 31 maja 2022r., a za datę złożenia uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, to organ powinien zagwarantować każdemu producentowi rolnemu możliwość złożenia wniosku w siedzibie do godz. 23:59 w dniu 31 maja 2022 r.
Kierownik Biura Powiatowego w C., postanowieniem z dnia 12 maja 2023r. odmówił przywrócenia terminu, bowiem strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, co jest przesłanką warunkującą przywrócenie terminu. Powołał art. 58 k.p.a. i wskazał, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie do podstawy prawnej czy okoliczności faktycznych dotyczących samej decyzji. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby, mimo zaistnienia danej przeszkody, dokonać czynności w stosownym terminie (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 2539/20, Lex nr 3194868). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
Zaskarżonym postanowieniem z 22 czerwca 2023 r., organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia strony, utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1.art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. odmowę przywrócenia terminu pomimo uprawdopodobnienia, iż niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy,
2. art. 7 k.p.a. oraz art. 10 a ust. 1a pkt. 2 ustawy o ARiMR poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a przede wszystkim uznanie, iż wniosek o udzielenie pomocy finansowej został złożony po terminie,
3. art. 7a k.p.a. w związku z art. 57 § 1 zdanie drugie k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony - spełnienie warunku dostarczenia wniosku do dnia 31 maja 2022 r. tj. do końca dnia ( upływu dnia) jest nie możliwe z uwagi na godziny pracy Biura Powiatowego ARiMR w C.
4. art. 57 § 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na jej bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).
Sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. W następstwie wniesienia skargi Sąd nie posiada kompetencji do rozpatrzenia sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające, wbrew postawionym w skardze zarzutom nie naruszają prawa.
Organ odwoławczy wykonał wskazania WSA zawarte w wyroku z 15 listopada 2022 r., sygn. III SA/Gl 690/22. W wyroku tym jednoznacznie stwierdzono, że zgodnie z ust. 2 pkt 1 § 13 zo rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego ust. 3 § 13 zo rozporządzenia. Przytoczona regulacja w zakresie zachowania terminu jest regulacją szczególną w stosunku do normy art. 57 § 5 k.p.a., a jej brzmienie jest czytelne i nie budzi wątpliwości. Ponadto, zgodnie z ust. 4 § 13 zo rozporządzenia w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy. Sąd zauważył przy tym, że umknął uwadze organu art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej zwanej ustawa o Covid 19) dodany do niej ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 - zwanej nadal ustawą zmieniającą), która weszła w życie dnia 16 grudnia 2020 r. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu – ust. 2.
Termin z § 13zo ust. 3 rozporządzenia, w ocenie Sądu, jest terminem zawitym. Zaś art. 15 zzzzzn2 ustawy o Covid 19 jest regulacją szczególną w stosunku do regulacji z rozporządzenia, co oznacza, że organ winien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej i wyznaczyć mu 30 dniowy termin do złożenia ewentualnego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu lub odmownym załatwieniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu możliwe było odmówienie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej.
Sąd zauważył, że przepis art. art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy o Covid-19, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Ponadto pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy o Covid-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a., przy czym przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy o Covid-19 nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a.
Organ respektując wskazania Sądu zawarte w ww. wyroku z 15 listopada 2022 r., zawiadomił skarżącego o wyznaczeniu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. We wniosku z 6 kwietnia 2023 r. o przywrócenie terminu, do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej, skarżący wskazał, że nie miał możliwości złożenia wniosku w siedzibie biura w dniu 31 maja 2022 r., dlatego wniosek wysłał pocztą. Zakwestionował termin wskazany w rozporządzeniu oraz oświadczył, że biuro powinno w tym dniu przyjmować wnioski do północy.
Sąd stwierdza, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, co jest warunkiem przywrócenia terminu z art. 58 § 1 k.p.a. Zarzuty skarżącego podważające legalność terminu i godziny pracy biura nie mają znaczenia w sprawie. Skarżący nie podał żadnej przyczyny usprawiedliwiającej uchybienie terminu. W tym stanie rzeczy organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Podsumowując, organy prawidłowo rozpatrzyły wniosek skarżącego o przywrócenie terminu.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.