III SA/Gl 1/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-06
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskadotacjeumowa cywilnoprawnasądownictwo administracyjnewłaściwość sąduodrzucenie skargiWFOŚiGW

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na pismo o wypowiedzeniu umowy dotacji, uznając, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Skarżący złożył skargę na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach o wypowiedzeniu umowy dotacji, zarzucając naruszenie przepisów i domagając się uznania odstąpienia od umowy za bezskuteczne. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że pismo to nie jest aktem administracyjnym, a umowa dotacji ma charakter cywilnoprawny. Sąd przychylił się do stanowiska organu, odrzucając skargę z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez M. J. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (WFOŚiGW) z dnia 21 października 2022 r. dotyczące wypowiedzenia umowy dotacji o dofinansowanie budowy zbiornika na wodę deszczową. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów, twierdząc, że spełniła wszystkie warunki umowy, a mimo to organ rozwiązał z nią umowę z powodu opóźnienia w dostarczeniu dokumentów przez pocztę. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zaskarżone pismo ma charakter informacyjny i nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, ponieważ WFOŚiGW udziela dotacji w formie umowy cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd uznał, że sprawy dotyczące umów cywilnoprawnych, nawet jeśli dotyczą dotacji, nie należą do właściwości sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie aktów i czynności o charakterze władczym. Ponieważ umowa dotacji zawarta z WFOŚiGW ma charakter cywilnoprawny, pismo o wypowiedzeniu tej umowy nie jest aktem administracyjnym podlegającym kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo to nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ sprawa ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie aktów i czynności o charakterze władczym. Umowy dotacji zawierane przez WFOŚiGW mają charakter cywilnoprawny, co oznacza, że czynności z nimi związane, w tym wypowiedzenie, nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, obejmujący m.in. skargi na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.

P.o.ś. art. 400b § ust. 2

Prawo ochrony środowiska

Cel działania WFOŚiGW, polegający na finansowaniu przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska w formie dotacji i pożyczek.

P.o.ś. art. 411 § ust. 8

Prawo ochrony środowiska

Forma udzielania dotacji i pożyczek przez WFOŚiGW jako umowy cywilnoprawnej.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo WFOŚiGW o wypowiedzeniu umowy dotacji ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw wynikających z umów cywilnoprawnych.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone pismo organu narusza przepisy prawa i powinno podlegać kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

pismo to, mając charakter informacyjny, nie stanowi żadnego aktu, czy też działania podlegającego kognicji sądu administracyjnego działalnie organu ma charakter umowy cywilnoprawnej zawarcie umowy i czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej skarga na pismo organu, zawierające informację o wypowiedzeniu umowy dotacji [...] jest niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy dotyczące wypowiedzenia umów dotacji zawartych w formie cywilnoprawnej przez fundusze ochrony środowiska nie podlegają kognicji sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dotacja jest udzielana w formie umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym, co jest kluczowe dla zrozumienia właściwości sądów. Jest to typowy przypadek proceduralny, ale z istotnymi implikacjami dla stron postępowań.

Czy sąd administracyjny rozpozna spór o dotację? Kluczowa decyzja o właściwości sądu.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach z dnia 21 października 2022 r., nr GW.4250.2117.2021.MA.39933 w przedmiocie wypowiedzenia umowy dotacji o dofinansowanie w ramach programu "[...]" postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. M. J. (zwana dalej: "stroną", "skarżącą") wniosła za pośrednictwem Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (zwanego dalej: "organem", "WFOŚiGW w Katowicach") skargę na bezpodstawne rozwiązanie umowy o dofinansowanie budowy zbiornika na wodę deszczową. Strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów i wniosła o uznanie odstąpienia od umowy za bezskuteczne i wypłatę odszkodowania zgodnie z umową.
W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że wykonała wszystkie warunki w terminie i przesłała wszystkie dokumenty przez ePUAP. Po czterech miesiącach oczekiwania na decyzję wezwano stronę do przesłania oryginałów w terminie 7 dni. Dokumenty strona wysłała 2 dni przed upływem terminu. Pomimo tego jednak organ rozwiązał z nią umowę ponieważ poczta dostarczyła list po terminie. Strona wezwała organ do uchylenia swojej decyzji, ale nie otrzymała żadnej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi organ stwierdził, że skarżąca złożyła skargę na pismo organu, zawierające informację o wypowiedzeniu umowy dotacji nr [...] o dofinansowanie zadania w ramach Programu Priorytetowego "[...]". Przedmiotem skargi jest wiec pismo organu, zawierające informację o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie zadania w ramach programu priorytetowego. Z tego wynika, że pismo to, mając charakter informacyjny, nie stanowi żadnego aktu, czy też działania podlegającego kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z regulacją prawną, organ w sprawie niniejszej udziela dotacji oraz pożyczek w formie umowy cywilnoprawnej. Oznacza to, że wykluczone zostało podejmowanie decyzji w zakresie udzielania dotacji oraz pożyczek przez niniejszy organ.
W efekcie, pismo zaskarżone przez stronę skarżącą nie ma w żadnej mierze charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji, czy też szeroko pojętego aktu administracyjnego w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie, działalnie organu ma charakter umowy cywilnoprawnej, a zawarcie umowy i czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2022 r., poz. 329) zwana dalej w skrócie: ,,P.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, skarga na pismo organu, zawierające informację o wypowiedzeniu umowy dotacji w ramach Programu Priorytetowego "[...]", jest niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organ w odpowiedzi na skargę sposób wyczerpujący przedstawił charakter prawny podmiotu, jakim jest WFOŚiGW w Katowicach.
Zgodnie z art. 400b ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity w Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zmianami – zwanej dalej w skrócie "P.o.ś."), celem działania organu jest finansowanie przedsięwzięć i zadań z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, określonych w art. 400a ust. 1 P.o.ś., w szczególności w formie dotacji i pożyczek z przychodów wskazanych w przepisach tej ustawy oraz w przepisach ustaw szczególnych.
Jednocześnie, na podstawie art. 411 ust. 8 P.o.ś., WFOŚiGW udziela dotacji oraz pożyczek w formie umowy cywilnoprawnej. Należy więc stwierdzić, że udzielenie dotacji (pożyczki) w formie umowy cywilnoprawnej (dwustronnej czynności prawnej w sferze prawa cywilnego) wyklucza udzielenia dotacji (pożyczki) w formie decyzji (czyli podjęcia władczego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej), czy też innego aktu administracyjnego. Stanowisko to konsekwentnie potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych (np.: wyrok NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. Akt: II OSK 861/10; postanowienie NSA z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt: II OSK 390/09; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt: V SA/Wa 784/18).
Jeżeli więc działalnie organu i beneficjenta ma charakter umowy cywilnoprawnej, to zawarcie takiej umowy, jak również wszelkie czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej.
Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym zaskarżone pismo nie stanowi czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ prawo do otrzymania dofinansowania nie wynika bezpośrednio, wprost z przepisów prawa.
Prawo do otrzymania dofinansowania powstaje na skutek rozstrzygnięcia WFOŚiGW podjętego po uwzględnieniu przesłanek wskazanych w regulaminie naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach Programu Priorytetowego "[...]". Zaznaczyć należy, że wszelkie czynności zawarcie umowy nie statuują zobowiązań WFOŚiGW i nie są władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej. Czynności te maja na celu ustalenie warunków dofinansowania.
Tym samym stwierdzić należy, że organ działa w zakresie rozpoznania wniosku o dofinansowanie w ramach Projektu Priorytetowego "[...]" wyłącznie w sferze cywilnoprawnej. Pismo WFOŚiGW w Katowicach, będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie stanowi więc czynności z zakresu administracji publicznej i jako takie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W istocie jest to bowiem sprawa cywilna, znajdująca się poza kognicją sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Należy stwierdzić, że wniosek pełnomocnika procesowego organu o zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych nie zasługuje na uwzględnienie. Wynika to z zawartej w art. 200 P.p.s.a. konstrukcji ustanawiającej przesłanki zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji jedynie dla strony skarżącej, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI