III SA/Gl 646/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-11-24
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowapylica płucpostępowanie administracyjnekontrola sądowanaruszenie proceduryPaństwowa Inspekcja Sanitarnamedycyna pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej z powodu błędów proceduralnych w ustaleniu daty wszczęcia postępowania i zastosowanych przepisów.

Skarżący M. F. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (pylicy płuc) po latach pracy w narażeniu na pyły. Organy sanitarne dwukrotnie odmówiły stwierdzenia choroby, powołując się na brak rozpoznania przez placówki diagnostyczne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne naruszenia proceduralne, w tym nieustalenie daty wszczęcia postępowania i nieprawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzeń dotyczących chorób zawodowych.

Sprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który utrzymał w mocy decyzję o niestwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej (pylicy płuc). Skarżący pracował przez wiele lat w warunkach narażenia na pyły zwłókniające. Dwie placówki diagnostyczne nie rozpoznały u niego pylicy płuc, co było podstawą do odmowy stwierdzenia choroby przez organy sanitarne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie daty wszczęcia postępowania, co miało wpływ na zastosowanie właściwych przepisów prawnych (rozporządzenia z 1983 r. lub z 2002 r.), które różniły się definicją choroby zawodowej i zasadami ustalania związku przyczynowego. Sąd wskazał również na nieprawidłowości w przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego. Nakazał organowi ponowne ustalenie daty wszczęcia postępowania i merytoryczne rozpatrzenie sprawy zgodnie z właściwymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów materialnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że data wszczęcia postępowania jest kluczowa dla zastosowania właściwego rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych (z 1983 r. lub z 2002 r.), które różnią się definicją choroby i zasadami ustalania związku przyczynowego. Brak tej daty w aktach sprawy stanowi istotne naruszenie proceduralne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Dz. U. nr 132, poz. 1115 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Definicja choroby zawodowej różni się od tej z rozporządzenia z 1983 r. Wymaga bezspornego lub wysoce prawdopodobnego ustalenia związku przyczynowego.

Dz. U. nr 132, poz. 1115 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie i można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykazać związek z czynnikami szkodliwymi lub sposobem wykonywania pracy.

Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Według przepisów z 1983 r. chorobę zawodową można było stwierdzić, jeżeli placówka diagnostyczna rozpoznała chorobę z wykazu, a dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę w warunkach stwarzających ryzyko, co tworzyło domniemanie związku przyczynowego.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. nr 132, poz. 1115 art. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Postępowanie rozpoczyna się od zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej.

Dz. U. nr 132, poz. 1115 art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Dz. U. nr 132, poz. 1115 § § 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Postępowania wszczęte przed 2 września 2002 r. podlegają dotychczasowym przepisom (rozporządzenie z 1983 r.).

u.P.I.S. art. 5 § 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie daty wszczęcia postępowania. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów materialnych (rozporządzeń o chorobach zawodowych). Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego.

Godne uwagi sformułowania

dla oceny zarzutu skarżącego zasadnicze znaczenie ma ustalenie, kiedy rozpoczęto postępowanie w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. data rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego ma istotne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, bowiem definicja choroby zawodowej w ujęciu przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych ( ... ) różni się od definicji tej choroby zawartej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych z 1983r. za nieprawidłowe należy uznać przeprowadzenie w sprawie dochodzenie epidemiologicznego dopiero [...] 2004r., a więc po wydaniu przez obie placówki diagnostyczne ich orzeczeń.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Jużków

członek

Małgorzata Walentek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność prawidłowego ustalenia daty wszczęcia postępowania w sprawach o choroby zawodowe oraz znaczenie właściwego zastosowania przepisów materialnych w zależności od tej daty."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach chorób zawodowych i przejścia między różnymi regulacjami prawnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być błędy proceduralne w postępowaniach administracyjnych, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się jasny. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia daty wszczęcia postępowania.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o braku choroby zawodowej – kluczowa data wszczęcia postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 646/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków WSA Małgorzata Walentek Protokolant : referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi M. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. nie stwierdził u p. M. F. choroby zawodowej uszkodzenia pylicy płuc wymienionej w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm. ). Zaś w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Szpital instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania pylicy płuc.
Dalej stwierdzono, iż p. F. pracował w latach 1961 – 1987 w "A" S.A., gdzie był narażony na działanie pyłów zwłókniających. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia.
W odwołaniu p. M. F. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Bowiem jego obecny stan zdrowia, duszności, kaszel są następstwem warunków w jakich pracował przez 21 lat.
Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową.
W rozpoznanej sprawie dwie placówki diagnostyczne nie rozpoznały u p. F. pylicy płuc. Ustaliły, iż w oparciu o analizę radiogramów klatki piersiowej , iż u badanego nie wystąpiły typowe zmiany radiologiczne zgodne ze standardem radiograficznym płuc Międzynarodowego Biura Pracy, upoważniające do rozpoznania choroby. Dlatego, chociaż p. F. pracował w narażeniu go na działanie pyłów zwłókniających zawierających wolną krzemionkę, a więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania pylicy płuc nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach p. M. F. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i stwierdzenia u niego choroby zawodowej, będącej następstwem trudnych warunków, w jakich pracował przez 21 lat.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Podtrzymał argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Dalej wskazać także należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi sad rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy nie będąc związany wnioskami, zarzutami skargi oraz przytoczoną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z dniem 2 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Natomiast w odniesieniu do postępowań w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczętych przed dniem 2 września 2002r., zgodnie z § 10 tego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ). Zatem dla oceny zarzutu skarżącego zasadnicze znaczenie ma ustalenie, kiedy rozpoczęto postępowanie w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad ( ... ) państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie. Skierowania na badanie do jednostki orzeczniczej nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie brak w aktach kopii zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej lub skierowania skarżącego przez lekarza na badanie w Poradni Chorób Zawodowych. Nie sporządzono, bądź nie dołączono do akt karty oceny narażenia zawodowego pracownika. Natomiast dołączono kserokopię wywiadu środowiskowego dotyczącego przebiegu i warunków pracy noszący datę [...] 2002r.. w którym jako czynniki szkodliwe wskazano pył przemysłowy i hałas.
Orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. – Poradnię Chorób Zawodowych w S. wydano dopiero [...] r. Z tego dokumentu także nie wynika, kto skierował skarżącego na specjalistyczne badania do placówki diagnostycznej, lekarz zgłaszający podejrzenie choroby, czy inspektor sanitarny i kiedy to uczyniono. W sprawie nie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania. Nie wiadomo, czy wszczęto je na jego wyraźny wniosek i kiedy to uczyniono.
Data rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego ma istotne znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, bowiem definicja choroby zawodowej w ujęciu przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych ( ... ) różni się od definicji tej choroby zawartej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych z 1983r.
W ujęciu przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r. chorobę zawodową można było stwierdzić, jeżeli placówka diagnostyczna rozpoznała u pracownika chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, a w dochodzeniu epidemiologicznym ustało, iż pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Istniało wówczas domniemanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy mogącymi ją wywołać. Natomiast w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, zasad ( ... ) z 2002r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych i jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Ponadto postępowanie o rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej rozpoczyna się od zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, które to zgłoszenie dokonywał zakład społecznej służby zdrowia, lekarz, zakład zatrudniający pracownika bądź sam pracownik - § 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2002r.. W oparciu o materiał zgromadzony w aktach postępowania administracyjnego nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania w sprawie. Tym samym nie można przesądzić, w oparciu o które przepisy materialnego należy rozstrzygnąć sprawę.
Także za nieprawidłowe należy uznać przeprowadzenie w sprawie dochodzenie epidemiologicznego dopiero [...] 2004r., a więc po wydaniu przez obie placówki diagnostyczne ich orzeczeń. Nie wiadomo zatem w oparciu o jakie materiały oceniła narażenie pracownika na działanie czynnika szkodliwego i wpływ tego czynnika na możliwość zachorowania przez niego na pylicę płuc.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylono zaskarżoną decyzję. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania uchylonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku, na podstawie art. 152 ostatnio powołanej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ inspekcji sanitarnej w pierwszej kolejności winien ustalić, kiedy faktycznie rozpoczęto postępowanie w sprawie, na potrzeby jakiej sprawy sporządzono wywiad środowiskowy noszący datę [...] 2002r., kiedy zgłoszono podejrzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dopiero po ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości daty rozpoczęcia postępowania w sprawie winien rozpatrzyć merytorycznie sprawę z wykazaniem, przepisy którego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych należało zastosować w sprawie. Rozważy także zasadność, w świetle wniosków zawartych w orzeczeniu placówki diagnostycznej II stopnia, celowość ponownego zbadania skarżącego, skoro stwierdzono już u niego zmiany w płucach mogące ewentualnie rozwinąć się w pylicę płuc.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI