III SA/Gl 506/18

III SA/Gl 506/18 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2018-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Wiesner
Krzysztof Kandut /sprawozdawca/
Małgorzata Jużków /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 734/19 - Wyrok NSA z 2023-05-16
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 57
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi M. P., S. P. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego, po rozpatrzeniu odwołania z [...] r. M.P. i S.P. (dalej zwani: beneficjentem, stroną lub skarżącymi), prowadzących działalność gospodarczą pod firmą A S.C. M.P., S.P., realizujących projekt pn. "Rozwój przedsiębiorstwa poprzez inwestycje w bazę gastronomiczną" na podstawie umowy z [...] r. nr [...] wraz z aneksami w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, Priorytet III Turystyka, Działanie 3.1 Infrastruktura zaplecza turystycznego 3.1.1 Infrastruktura zaplecza turystycznego/przedsiębiorstwa, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – utrzymał w mocy decyzję B w C. z [...]r. nr [...]w sprawie zobowiązania beneficjentów do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami, w tym:
1) [...]zł wykorzystaną z naruszeniem procedur, stanowiącą środki finansowe w ramach płatności ze środków europejskich. Zwrot dotyczy środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od [...] r. do dnia zapłaty;
2) [...] zł wykorzystaną z naruszeniem procedur, stanowiącą środki finansowe w ramach dotacji celowej z budżetu państwa. Zwrot dotyczy środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez B, tj. od 1 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty;
3) [...] zł wykorzystaną z naruszeniem procedur, stanowiącą środki finansowe w ramach płatności ze środków europejskich. Zwrot dotyczy środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, które należy zwrócić na rachunek Instytucji Pośredniczącej wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od [...]r. do dnia zapłaty;
4) [...] zł wykorzystaną z naruszeniem procedur, stanowiącą środki finansowe w ramach dotacji celowej z budżetu państwa. Zwrot dotyczy środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, które należy zwrócić na rachunek Instytucji Pośredniczącej wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez B, tj. od [...] r. do dnia zapłaty.
Podstawę prawną decyzji stanowiły m.in. przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej zwana k.p.a.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1, ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm. – dalej zwana u.f.p.) oraz w zw. z art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1376 ze zm.), art. 2 pkt 7 i art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 ze zm.) w zw. z art. 152 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady nr 1083/2006 (Dz. U. UE L Nr 347 z 2013 r., s. 320).
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem złożonym [...] r. M. i S.P., wspólnicy spółki cywilnej "A", wystąpili o dofinansowanie projektu pn. "Rozwój przedsiębiorstwa poprzez inwestycje w bazę gastronomiczną". W opisie Projektu, uzasadniając potrzebę jego realizacji, wnioskodawcy podali m.in., że w strategii rozwoju swojej firmy zaplanowali rozbudowę istniejącej bazy gastronomicznej, w tym poprzez budowę pubu i jego wyposażenie, wyposażenie kuchni oraz budowę sali konferencyjno-szkoleniowej na 120 osób. Dodali, że jest to przedsięwzięcie znaczące dla właścicieli firmy. Dzięki Projektowi i wsparciu finansowemu firma stanie się bardziej konkurencyjna i stabilna na rynku, co spowoduje jej dalszy rozwój. Zapewniając o trwałości Projektu wnioskodawcy m.in. oświadczyli, że firma nie zmieni swojej formy organizacyjno – prawnej. Rozbudowa bazy gastronomicznej będzie efektem rozwoju firmy i będzie służyła klientom. Dzięki posiadanej wiedzy wnioskodawcy zagwarantują prawidłową realizację Projektu.
W dniu [...] r. pomiędzy B w C., pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej [...] Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej zwane: Instytucją Pośredniczącą), a beneficjentem została zawarta umowa o dofinansowanie wraz późniejszymi aneksami, mocą której beneficjent uzyskał dofinansowanie w łącznej kwocie [...] zł, które zostało wypłacone [...] r. i [...] r.
W związku z monitorowaniem Projektu przez Instytucję Pośredniczącą beneficjent w piśmie z [...]r. przedstawił stosowne wyjaśnienia, w tym m.in. oświadczył, że [...]r. zawarł z "C" Sp. z o.o. umowę dzierżawy obiektu hotelowego wraz z zapleczem sanitarno-magazynowym oraz obiektu gastronomiczno-sportowego z zapleczami, obejściem i parkingami, który to obiekt był objęty dofinansowaniem na podstawie umowy zawartej z Instytucją Pośredniczącą. O fakcie dzierżawy beneficjent nie powiadomił Instytucji Pośredniczącej. Jak ustalił organ, w obiekcie który został oddany w dzierżawę ([...] "D" w M.) były realizowane ogółem trzy projekty finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, Priorytet III Turystyka, Działanie 3.1 Infrastruktura zaplecza turystycznego. Jak wyjaśnił beneficjent, powodem dzierżawy obiektów był ogólnie zły stan zdrowia wspólników oraz niezdolność do pracy w okresie od [...] r. Wspólnicy oświadczyli, że nie byli w stanie wypełniać w sposób należyty obowiązków związanych z zarządzaniem i nadzorowaniem działalności spółki, w tym hotelem. W związku z tym zostali zmuszeni wydzierżawić obiekty firmie C Sp. z o.o., której udziałowcami są ich córki. Pozwoliło to, jak argumentowali, zachować ciągłość działalności obiektu i umożliwiło dalszą realizację dofinansowanego Projektu. Zdaniem beneficjentów ich stan zdrowia stanowił zdarzenie obiektywne i niezależne od nich, które uniemożliwiło wykonanie całości zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie i którego nie mogli przewidzieć ani przezwyciężyć. Powołali się w tym zakresie na zapis art. 21 ust. 1 umowy o dofinansowanie zaznaczając, że zamierzają wypowiedzieć spółce D umowę dzierżawy gdy ich stan zdrowia poprawi się. W kolejnych pismach beneficjenci składali dalsze wyjaśnienia m.in. zapewniając, że wskaźniki rezultatu i przychodów z infrastruktury turystyki objętej wsparciem zostały zrealizowane.
Podczas kontroli sprawozdania z trwałości Projektu Instytucja Pośrednicząca ustaliła, że beneficjent zarówno w okresie realizacji Projektu, jak i w okresie jego trwałości, nie wykonywał i nie wykonuje działalności polegającej na oferowaniu usług hotelowych i związanych z tym usług gastronomicznych, gdyż od [...]r. wykonuje taką działalność dzierżawca i to on czerpie przychody z tego rodzaju usług. Natomiast beneficjent nie wykorzystuje nabytej w ramach Projektu infrastruktury. Uzyskuje natomiast przychody z dzierżawy obiektu wykorzystywanego przez inny podmiot, niebędący stroną umowy o dofinansowanie. W okresie trwałości Projektu beneficjent nie realizuje więc założeń wniosku o dofinansowanie i nie utrzymuje założonych celów Projektu, polegających na rozbudowie przedsiębiorstwa i zwiększeniu jego oferty, nie oferuje usług jakie w związku z realizacją Projektu miał oferować na rynku, gdyż faktyczną działalność wykonuje inny podmiot, który uzyskuje korzyści z dofinansowania choć nie aplikował o dofinansowanie i nie został poddany ocenie na etapie ubiegania się o dofinansowanie.
Dalej Instytucja Pośrednicząca wskazała, powołując się na treść umowy o dofinansowanie Projektu, że beneficjent do [...] r. nie poinformował Instytucji Pośredniczącej o zmianach istotnych z punktu widzenia należytej realizacji Projektu, do czego był zobowiązany na podstawie § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, co narusza § 8 ust. 3 pkt 1 tej umowy. Zaprzestanie działalności określonej w Projekcie, czego skutkiem była zmiana warunków realizacji Projektu oraz nieuzasadniona korzyść ze zrealizowanego Projektu uzyskiwana przez beneficjenta oraz podmiot trzeci, świadczą o naruszeniu trwałości Projektu, tj. § 13 umowy o dofinansowanie oraz art. 57 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25 ze zm. - dalej zwane rozporządzeniem nr 1083/2006).
W związku ze stwierdzonym naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie Instytucja Pośrednicząca pismem z [...]r., na podstawie § 7 ust. 1 umowy o dofinansowanie oraz art. 207 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: .Dz.U, z. 2016 r. poz. 1870 ze zm.- dalej zwana: u.f.p.) wezwała beneficjentów do zwrotu dofinansowania wypłaconego w ramach wniosków o płatność w kwocie [...]zł wraz z odsetkami. Termin zwrotu środków upłynął z dniem [...]r.
W reakcji na to wezwanie beneficjenci stanowisko Instytucji Pośredniczącej uznali za subiektywne, nierzetelne i sprzeczne z treścią umowy o dofinansowanie. Podnieśli, że zaistniały stan rzeczy był wynikiem połączenia zdarzeń niezależnych od beneficjentów, które zasadniczo i istotnie uniemożliwiały im osobiste wykonanie umowy. Zdarzenia te to zły stan zdrowia beneficjentów oraz ich niezdolność do pracy przypadająca na czas realizacji Projektu. Ich działanie (wydzierżawienie obiektu) wynikało z działania siły wyższej, zgodnie z § 21 umowy o dofinansowanie. Beneficjent nie realizuje wprawdzie Projektu osobiście ale powierzył jego realizację innemu profesjonalnemu podmiotowi, wobec czego nie można wywodzić negatywnych wobec niego skutków.
Instytucja Pośrednicząca pismem z [...] r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.
Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu należności Instytucja Pośrednicząca wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację Projektu. W efekcie organ I instancji stwierdził, że beneficjent w okresie trwałości wydzierżawił przedmiot Projektu, tj. budynek hotelowy [...] wraz zapleczem sanitarno-magazynowym oraz obiektem gastronomiczno-sportowym z zapleczami, obejściem i parkingami oraz wyposażeniem na trwale zabudowanym, co wypełnia przesłankę z art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, polegającą na zaprzestaniu prowadzenia przez beneficjenta działalności związanej z realizowanym Projektem w formie określonej w umowie o dofinansowanie (środki trwałe zakupione w ramach otrzymanego dofinansowania stanowią podstawowy składnik majątku, który wykorzystywany poza Projektem w innym charakterze i na innych warunkach powoduje przysporzenie beneficjentowi nieuzasadnionych korzyści). Ponadto, jak zaznaczył organ, beneficjent do chwili złożenia sprawozdania z trwałości Projektu, tj. [...]r., nie poinformował Instytucji Pośredniczącej o dokonanych czynnościach istotnych z punktu widzenia należytej realizacji Projektu, czym nie dopełnili obowiązku wynikającego z § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie.
Organ I instancji podkreślił dalej, że rzeczowa realizacja Projektu nie przyczyniła się w okresie trwałości do zaoferowania przez beneficjenta lepszych, bardziej nowoczesnych usług rekreacyjnych i wypoczynkowych, nie zwiększył się również zakres działalności firmy zgodnie z założeniami Projektu. Beneficjent nie zrealizował więc prawidłowo Projektu, to znaczy nie utrzymał celu Projektu założonego we wniosku o dofinansowanie, który stanowi integralną część umowy.
Organ dodał, że na wydzierżawienie nieruchomości beneficjent nie uzyskał zgody Instytucji Pośredniczącej, ani nawet nie wystąpił o taką zgodę. Oznacza to, że po [...]r. nabyte w ramach Projektu aktywa trwałe nie były używane wyłącznie przez beneficjenta zgodnie z celem określonym we wniosku o dofinansowanie, co stanowiło naruszenie umowy o dofinansowanie.
Ustalenia i rozstrzygnięcie w powyższym zakresie organ I instancji zawarł w decyzji z [...]r., którą zobowiązał beneficjenta do zwrotu dofinansowania w kwocie [...]zł wraz z odsetkami.
W odwołaniu beneficjent zarzucił organowi I instancji:
1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia całkowicie dowolnych ustaleń faktycznych,
- zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego zobowiązania skarżącego do zwrotu kwoty dofinansowania,
2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom i wyjaśnieniom przedstawionym przez stronę skarżącą,
3. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów finansowych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, podczas gdy przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż środki wykorzystane zostały w sposób zgodny z umową i przepisami prawa stąd nie powinny podlegać zwrotowi,
4. interpretowanie umowy nr [...] z [...] r. wraz z późniejszymi aneksami w sposób dowolny, sprzeczny z jej rzeczywista treścią, na niekorzyść beneficjenta, w szczególności poprzez uznanie, że wywiązanie się z umowy wymaga osobistego działania beneficjenta, podczas gdy w umowie brak zapisów stanowiących o tym, a także stanowiących, iż wydzierżawienie należącego do beneficjenta przedsiębiorstwa jest równoznaczne z niewywiązaniem się z warunków umowy, mimo że jej cele zostały osiągnięte.
5. naruszenie art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przedmiotowy Projekt nie cechuje się trwałością, podczas gdy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków, mianowicie wszystkie cele Projektu mimo braku osobistego działania beneficjenta zostały zrealizowane.
Zarząd Województwa Śląskiego, działając jako organ drugiej instancji, nie podzielił zarzutów oraz argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją z [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w szczególności wskazał, rozważając kwestie dot. znaczącej modyfikacji Projektu, że okres trwałości Projektu to czas od [...]r. do [...]r. Powołując art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 organ dalej zwrócił uwagę, że znaczna modyfikacja musi wynikać albo ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej. Jeśli nie wystąpi żaden z tych czynników, to wykluczone jest powstanie "zasadniczej modyfikacji", a to czyni bezprzedmiotowym sprawdzanie ich wpływu na charakter lub warunki realizacji operacji, jak również weryfikację wystąpienia korzyści i tego, czy była ona uzasadniona. Z kolei odwołując się do stanowiska Ministerstwa Rozwoju zawartego w dokumencie pn. "Zagadnienie zachowania trwałości projektu współfinansowanego z funduszy europejskich" (marzec 2012), potwierdzonego przez Komisję Europejską podczas 20 posiedzenia COCOF, które odbyło się w Brukseli w dniach 24-25 września 2008 r., organ wyjaśnił, że beneficjent pozostaje właścicielem nieruchomości ([...] "D"), jednak w związku z zawartą umową dzierżawy ze spółką D od [...] r. nie wykonuje osobiście działalności gospodarczej, przy czym nie zawiesił jej prowadzenia na okres wydzierżawienia przedmiotu Projektu. Organ dodał, że przedmiot Projektu jest nieprzerwanie użytkowany i wykorzystywany na usługi hotelarskie, rekreacyjne, turystyczne. Utrzymywany jest wskaźnik zatrudnienia. Mając jednak na uwadze wydzierżawienie nieruchomości objętej Projektem jeszcze w trakcie trwania Projektu oraz przez cały okres trwałości - doszło do znaczącej modyfikacji Projektu. Dzierżawa spowodowała zaprzestanie przez beneficjenta prowadzenia działalności i uzyskiwanie dochodu oraz korzyści przez podmiot trzeci, który nie ubiegał się o dofinansowanie. Brak jest więc podstaw do uznania, że dofinansowana została działalność gospodarcza prowadzona przez beneficjenta, skoro od [...]r. - wbrew założeniom wniosku o dofinansowanie - nie oferuje on już usług gastronomicznych, hotelarskich, czy turystycznych. Zatem beneficjent nie zrealizował założeń wniosku o dofinansowanie i nie osiągnął założonych w nim celów, polegających na rozwoju działalności poprzez wzrost konkurencyjności oraz wysokiej jakości usług, pozyskanie nowych odbiorców usług, czy poprawę konkurencyjności przedsiębiorstwa. Rzeczowa realizacja Projektu nie przyczyniła się więc w okresie trwałości Projektu do zaoferowania przez beneficjenta nowych usług turystycznych, rozszerzenia usług barowych oraz nie zwiększył się zakres działalności firmy zgodnie z założeniami Projektu. Tym samym naruszony został § 4 ust. 3 oraz § 3 ust. 3 umowy o dofinansowanie. W tej sytuacji pozostawienie beneficjentowi dofinansowania w części udzielonej ze środków europejskich i budżetowych wydatkowanych na Projekt, który nie został zrealizowany zgodnie z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie, spowodowałoby, że w ramach budżetu Unii Europejskiej doszłoby do sfinansowania Projektu, który jest sprzeczny z zasadami udzielania pomocy publicznej, a zatem do udzielenia niedopuszczalnej pomocy publicznej.
Dokonując oceny stwierdzonej nieprawidłowości w zakresie znaczenia szkody jaką wywołała lub mogłaby wywołać w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego (a w konsekwencji ewentualnej lub rzeczywistej szkody w budżecie Unii Europejskiej), w świetle regulacji art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w powiązaniu z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, organ drugiej instancji stwierdził, że możliwość wystąpienia znacznej szkody sprowadzona jest w przedmiotowej sprawie do faktu, że podmiot trzeci z pominięciem kryteriów przyznawania pomocy korzystał z infrastruktury zakupionej w ramach dofinansowania, która to szkoda wpisuje się w zakres procedur obowiązujących przy realizacji umowy o dofinansowanie. Beneficjent zawierając umowę dzierżawy naruszył swoim działaniem zasady dotyczące trwałości Projektu, jak i zasady uregulowane w umowie o dofinansowanie, co stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia nr 1083/2006. To z kolei obliguje do wdrożenia procedury zwrotu dofinansowania, stosownie do art. 207 u.f.p.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, jak i fakt niepoinformowania Instytucji Pośredniczącej o zawarciu umowy dzierżawy, która w sposób istotny wpłynęła na utrzymanie trwałości Projektu poprzez uzyskiwanie korzyści majątkowej z korzystania z aktywów przez podmiot trzeci, który nie ubiegał się o dofinansowanie, organ odwoławczy stwierdził, powołując m.in. art. 57 ust. 1, art. 88 Rozporządzenia nr 1083/2006 oraz § 13 umowy o dofinansowanie, że w okresie od zakończenia realizacji Projektu, przez 3 bądź 5 lat, Projekt nie powinien zostać poddany zasadniczej modyfikacji, za którą uznaje się takie zmiany, które naruszyłyby jego charakter, warunki realizacji mogące powodować uzyskanie nieuzasadnionych korzyści lub zmiany charakteru własności infrastruktury powstałej w wyniku realizacji Projektu. W przypadku, gdy w okresie 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, Projekt ulegnie znaczącej modyfikacji w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006, beneficjent jest zobowiązany zwrócić dofinansowanie wraz z odsetkami. Ponieważ w tej sprawie beneficjent zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej w zakresie którego dotyczy dofinansowany Projekt i w miejscu określonym umową o dofinansowanie, uzyskał nieuzasadnioną korzyść w związku z otrzymanym dofinansowaniem na realizację Projektu. Innymi słowy, fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej związanej z Projektem przez beneficjenta poprzez wydzierżawienie obiektu hotelowego będącego miejscem realizacji Projektu, prowadzi do uzyskania przez niego korzyści która - z uwagi na brak utrzymania Projektu - nie może być uznana za uzasadnioną.
W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając:
1. wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkiem czego organ wyprowadził wadliwe wnioski, że skarżący nie zrealizował zadań przewidzianych w treści Projektu;
2. naruszenie art. 80 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do uzyskania nieuzasadnionej korzyści, podczas gdy wszechstronna ocena dowodów prowadzi do odmiennego wniosku, oraz oparcie rozstrzygnięcia jedynie na części dowodów;
3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, że zawarcie [...]r. umowy dzierżawy obiektu stanowi przyczynę braku realizacji celów Projektu, mimo że pozostaje to w sprzeczności z rzeczywistym stanem rzeczy, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym,
4. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów finansowych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, podczas gdy przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż ustalone procedury obowiązujące skarżącego nie zostały przez niego naruszone, zaś wszystkie otrzymane przez skarżącego w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane w sposób rzetelny, zgodnie z ich przeznaczeniem i celem Projektu,
5. interpretowanie umowy nr [...] z [...] r. wraz z późniejszymi aneksami w sposób dowolny, sprzeczny z jej rzeczywistą treścią, na niekorzyść beneficjenta, w szczególności poprzez uznanie, że wywiązanie się z umowy wymaga osobistego działania beneficjenta, podczas gdy w umowie brak zapisów stanowiących o tym, a także stanowiących, iż wydzierżawienie należącego do beneficjenta przedsiębiorstwa jest równoznaczne z niewywiązaniem się z warunków umowy, mimo że jej cele zostały osiągnięte.
6. naruszenie art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przedmiotowy Projekt nie cechuje się trwałością, podczas gdy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków, wszystkie cele Projektu mimo braku osobistego działania beneficjenta zostały zrealizowane.
7. naruszenie art. 207 ust. 9 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że w przedmiotowej, sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji ustalającej obowiązek zwrotu środków, co wywiedzione zostało przez organ przede wszystkim z faktu, że przedsiębiorstwo zostało przez beneficjenta oddane w dzierżawę osobie trzeciej.
W uzasadnieniu skarżący przedstawili obszerną argumentację mającą potwierdzić słuszność stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej zwana: p.p.s.a.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga jest niezasadna.
Określając ramy prawne rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z art. 98 ust. 1 rozporządzenia Rady 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Zgodnie z art. 98 ust. 2 w/w rozporządzenia, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
W art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady 1083/2006 zdefiniowano pojęcie "nieprawidłowość", które oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Analiza powyższej regulacji wskazuje, że określa ona trzy elementy "nieprawidłowości": 1) działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego, 2) które powoduje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa Unii oraz 3) które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Naruszenie prawa wspólnotowego, obejmuje zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, że do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady 1083/2006, dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii. Dlatego też zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, w tym nałożenia korekty finansowej (art. 98). Dodać trzeba, że szkoda, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady 1083/2006, powstaje niejako automatycznie, gdy beneficjent otrzymujący dofinansowanie realizuje Projekt niezgodnie z prawem, a przy tym do powstania szkody w budżecie UE nie jest wymagane powstanie faktycznego uszczerbku majątkowego w budżecie. Przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisów regulujących realizację dofinansowywanego Projektu nie wymaga więc dodatkowo wystąpienia rzeczywistego uszczerbku finansowego, lecz wystarczy sama możliwość jego wystąpienia. Szkoda nie musi być konkretną stratą finansową, gdyż do stwierdzenia, że miała miejsce nieprawidłowość wystarczy, że istniało zagrożenie, że szkoda powstanie (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 51/13).
Innymi słowy przesłanką żądania zwrotu dofinansowania jest wykazanie naruszenia procedury, które mogło doprowadzić do uszczuplenia środków unijnych.
W zaskarżonej decyzji podstawą prawną do nakazania zwrotu dofinansowania był m.in. art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/2006. Przepis ten stanowi, że:
Państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, aby operacja obejmująca inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne zachowała wkład funduszy wyłącznie jeżeli w terminie pięciu lat od jej zakończenia nie zostanie poddana zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.
Uznaje się, że działania wchodzące w zakres pomocy z EFS nie zachowały tego wkładu wyłącznie wtedy, gdy są one zobowiązane do utrzymania inwestycji w ramach mających zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i jeśli zostały one poddane zasadniczej modyfikacji spowodowanej zaprzestaniem działalności produkcyjnej w terminie określonym w tych przepisach.
Państwa członkowskie mogą skrócić termin określony w akapicie pierwszym do trzech lat w przypadkach dotyczących utrzymania inwestycji przez małe i średnie przedsiębiorstwa.
Jak wynika z powyższej regulacji kwoty, co do których zostanie stwierdzone, że zostały nienależnie wypłacone, podlegają procedurze odzyskiwania.
W realiach rozpoznawanej sprawy, uwzględniając uwagi wyżej przedstawione, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego doszło do naruszenia prawa uzasadniającego zwrot przez stronę skarżącą udzielonego jej dofinansowania.
Analizując tę kwestię odwołać się trzeba do, oprócz powołanego wyżej art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/2006, do Umowy o dofinansowanie projektu inwestycyjnego z [...]r., zawartej pomiędzy Instytucją Pośredniczącą, a beneficjentem, mocą której Beneficjent uzyskał dofinansowanie w łącznej kwocie [...]zł. Umowa ta określa zasady przyznawania i wykorzystywania dotacji z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i budżetu państwa oraz ogół praw i obowiązków stron tej umowy.
Zgodnie z dyspozycją § 2 ust. 1, umowa określa warunki, na jakich dokonywane będzie dofinansowanie, a § 4 ust. 3 i ust. 4 stanowi, że beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami przewidzianymi w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów, rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.
W myśl § 3 ust. 3, beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Zmiana wniosku, z pewnymi zastrzeżeniami, wymaga pisemnej akceptacji Instytucji Pośredniczącej.
Stosownie do § 11 ust. 1 i ust. 3 umowy, beneficjent zobowiązuje się m.in. do systematycznego monitorowania Projektu oraz niezwłocznego informowania Instytucji Pośredniczącej o zaistniałych nieprawidłowościach lub problemach, a także pomiaru wartości wskaźników Projektu. Zobowiązuje się przy tym do niezwłocznego poinformowania pisemnie Instytucji Pośredniczącej o wszelkich zdarzeniach zaistniałych w trakcie realizacji Projektu i mogących mieć wpływ na zakres przedmiotowy oraz warunki realizacji Projektu określone umową.
Zaprzestanie realizacji Projektu lub jego realizacja w sposób niezgodny z umową skutkują zwrotem dofinansowania wraz z odsetkami (§ 18 ust. 1pkt 1 i ust. 3).
Ponadto, w myśl § 13 umowy, beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia trwałości Projektu i niedokonywania znaczącej modyfikacji Projektu zgodnie z art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/2006.
Z kolei w razie wystąpienia niezależnych od beneficjenta okoliczności lub działania siły wyższej, strony określają zakres zmian (§ 16 ust. 3, ust. 8, ust. 9), ze skutkiem określonym w § 16 ust. 13.
Na podstawie § 21 ust. 1 – 4, beneficjent nie jest odpowiedzialny lub uznany za naruszającego postanowienia umowy w zakresie w jakim, niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy było wynikiem siły wyższej, o ile powiadomił o tym organ i udowodnił jej wystąpienie.
W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy beneficjent we wniosku o dofinansowanie Projektu podał m.in., że w strategii rozwoju swojej firmy zaplanował rozbudowę istniejącej bazy gastronomicznej. Dodał, że jest to przedsięwzięcie znaczące dla właścicieli firmy, gdyż dzięki Projektowi i wsparciu finansowemu firma stanie się bardziej konkurencyjna i stabilna na rynku, co spowoduje jej dalszy rozwój. Dzięki posiadanej wiedzy wnioskodawcy zagwarantują prawidłową realizację Projektu. Zapewniając o trwałości Projektu m.in. oświadczył, że firma nie zmieni swojej formy organizacyjno – prawnej.
Po podpisaniu umowy o dofinansowanie ([...]r.) beneficjent [...]r. zawarł z "C" Sp. z o.o. umowę dzierżawy obiektu który był objęty dofinansowaniem, przy czym o fakcie dzierżawy nie powiadomił Instytucji Pośredniczącej.
Zdaniem Sądu wydzierżawienie obiektu spowodowało, że kryteria podane we wniosku (zwiększenie konkurencyjności i stabilności firmy na rynku, jej dalszy rozwój) nie zostały zrealizowane. Na rynku konkurencyjnym występuje bowiem dzierżawca. Również wiedza beneficjenta mająca być gwarantem prawidłowej realizacji Projektu straciła na znaczeniu, skoro to nie beneficjent realizuje Projekt, przy czym to właśnie jego (beneficjenta) cechy indywidualne miały odgrywać znaczącą rolę. Podobnie strategia rozwoju firmy czy rozbudowa istniejącej bazy gastronomicznej nie będą realizowane według koncepcji beneficjenta. Czyni to zarzuty skargi w tym zakresie niezasadnymi.
Niezależnie od tego, niedopełnienie warunku powiadomienia o zmianach Instytucji Pośredniczącej jest złamaniem wyżej wskazanych warunków umowy.
Sąd nie podzielił argumentów skarżących co do wystąpienia siły wyższej uzasadniającej zawarcie umowy dzierżawy, tj. choroby beneficjentów, która niejako wymusiła konieczność wydzierżawienia obiektu aby umożliwić kontynuowanie realizacji Projektu. Przede wszystkim na podstawie § 21 ust. 1 – 4 umowy, o zaistnieniu siły wyższej beneficjent powinien niezwłocznie poinformować Instytucję Pośredniczącą udowadniając ten fakt w formie pisemnej. Wymogu tego skarżący jednak nie dopełnili, co nie jest w sprawie sporne.
Ponadto zauważyć trzeba, że siła wyższa nie jest pojęciem zdefiniowanym w prawie. Ugruntowane jest jednak stanowisko, że siła wyższa to zdarzenie o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takie, nad którym człowiek nie panuje. To zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody (powódź, huragan, trzęsienie ziemi, sztorm, śnieżyca itp.) bądź nadzwyczajne zaburzenia życia zbiorowego (wojna, zamieszki krajowe).
Skarżący siły wyższej upatrywali w ogólnie złym stanie zdrowia oraz niezdolności do pracy w okresie od [...]r. Oświadczyli, że nie byli w stanie wypełniać w sposób należyty obowiązków związanych z zarządzaniem i nadzorowaniem działalności spółki i tym samym zostali zmuszeni wydzierżawić obiekty spółce C, której udziałowcami są ich córki.
Zdaniem Sądu ogólnie zły stan zdrowia (niebędący następstwem nagłego zdarzenia, jak np. wypadek) nie może być uznany za siłę wyższą. Zauważyć trzeba, że beneficjenci nie zlikwidowali ani nawet nie zawiesili działalności gospodarczej, a zatem sami nie potraktowali swego stanu zdrowia jako istotnej przeszkody w prowadzeniu faktycznej działalności. Warto dostrzec i to, że umowę dzierżawy podpisali [...] r., gdy tymczasem ogólnie zły stan zdrowia potwierdza zwolnienie lekarskie dopiero od [...]r.
Sąd nie dał także wiary argumentom skarżących, że zamierzają wypowiedzieć spółce D umowę dzierżawy gdy ich stan zdrowia poprawi się. Jak bowiem wynika z § 7 umowy dzierżawy, została ona zawarta na [...] lat, a jej rozwiązanie przed terminem obwarowano karą umowną w wysokości [...] zł. Czyni to nieracjonalnym zapłacenie w/w kary, wobec możliwości zwrotu dofinansowania w kwocie wielokrotnie mniejszej.
W tych okolicznościach Sąd podzielił stanowisko organu, że beneficjent zarówno w okresie realizacji Projektu, jak i w okresie jego trwałości, nie wykonywał i nie wykonuje działalności polegającej na oferowaniu usług hotelowych i związanych z tym usług gastronomicznych, gdyż od [...]r. wykonuje ją dzierżawca i to on czerpie przychody z tego rodzaju usług. Natomiast beneficjent nie wykorzystuje nabytej w ramach Projektu infrastruktury i uzyskuje przychody z dzierżawy obiektu wykorzystywanego przez inny podmiot, niebędący stroną umowy o dofinansowanie. Potwierdza to także treść umowy dzierżawy, gdzie w § 1 strony postanowiły, że przedmiotem dzierżawy jest budynek hotelowy wraz z zapleczem sanitarno-magazynowym oraz obiekt gastronomiczno-sportowy z zapleczami, obejściem i parkingami, a nie – wbrew argumentom skargi - przedsiębiorstwo skarżących. W okresie trwałości beneficjent nie realizuje więc założeń wniosku o dofinansowanie i nie utrzymuje założonych celów Projektu polegających na rozbudowie przedsiębiorstwa i zwiększeniu jego oferty, nie oferuje usług jakie w związku z realizacją Projektu miał oferować na rynku, gdyż nie posiada obiektów które utworzył z udziałem środków z dofinansowania, a faktyczną działalność w nich wykonuje inny podmiot, który uzyskuje korzyści z dofinansowania choć nie aplikował o dofinansowanie i nie został poddany ocenie na etapie ubiegania się o dofinansowanie.
Mając na uwadze i to, że beneficjenci do [...]r. nie poinformowali Instytucji Pośredniczącej o zmianach istotnych z punktu widzenia należytej realizacji Projektu, do czego byli zobowiązani m.in. na podstawie § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, a nadto zaprzestali działalności określonej w Projekcie, czego skutkiem była zmiana warunków realizacji Projektu oraz nieuzasadniona korzyść ze zrealizowanego Projektu uzyskiwana przez beneficjenta oraz podmiot trzeci – doszło do naruszenia trwałości Projektu, tj. naruszenia § 13 umowy o dofinansowanie oraz art. 57 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006.
Uznać zatem należało, że wobec niewywiązania się przez beneficjenta z zapisów § 13 umowy o dofinansowanie, z uwagi na poddanie Projektu zasadniczej modyfikacji w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006, wystąpiły przesłanki do zwrotu przyznanego dofinansowania. Naruszenie postanowień umownych jest bowiem równoznaczne z naruszeniem procedur obowiązujących przy realizacji dofinansowanego Projektu zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które beneficjent obowiązany był stosować przy realizacji Projektu. Zasadnie zatem organ przyjął, że stanowi to podstawę do żądania zwrotu całej wypłaconej kwoty zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i zapisami § 7 ust. 1 umowy. Ponadto zgodnie z zapisami § 11 ust. 3 umowy, beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego, pisemnego poinformowania o wszelkich zdarzeniach zaistniałych w trakcie realizacji Projektu, które mogłyby mieć wpływ m.in. na warunki jego realizacji. Strona w czasie trwania okresu trwałości Projektu, nie poinformowała o zawarciu umowy dzierżawy przedmiotu dofinansowania, co oznacza, że został naruszony również ww. zapis umowy.
W związku z tym organ słusznie wezwał beneficjenta do zwrotu dofinansowania wypłaconego w ramach wniosków o płatność w kwocie [...]zł wraz z odsetkami.
Zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę, odnosząc się jednocześnie do argumentów skargi – że swoista cesja praw z umowy o dofinansowanie była co do zasady niedopuszczalna, a ewentualnie możliwa jedynie za wyraźną zgodą Instytucji Pośredniczącej. Przyjęcie innego założenia oznaczałoby pozbawienie tej Instytucji jakichkolwiek uprawnień do kontroli realizacji Projektu i pozostawienia prawa do samodzielnego decydowania o jego losie beneficjentowi. Takie zasady jednak nie są akceptowane przy dysponowaniu środkami publicznymi, czego wyrazem są przytoczone wyżej przepisy, które Sąd wskazał jako mające zastosowanie w sprawie.
Sąd – wbrew zarzutom skargi - podziela stanowisko Zarządu Województwa, że w niniejszej sprawie doszło do zasadniczej modyfikacji Projektu przez stronę skarżącą w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/2006, tj. modyfikacji wynikającej ze zmiany dysponenta elementów infrastruktury zakupionej z dofinansowania oraz zaprzestania działalności wskazywanej we wniosku o dofinansowanie przez podmiot, który dofinansowanie uzyskał. Powoduje to równocześnie uzyskanie nieuzasadnionej korzyści także przez inny podmiot (dzierżawcę). W okolicznościach faktycznych sprawy - także i w świetle twierdzeń strony skarżącej – nie budzi bowiem wątpliwości, że środki trwałe czy inne inwestycje dokonane w infrastrukturę firmy skarżących, sfinansowane z przekazanego im dofinansowania, służą obecnie spółce D, co w sposób oczywisty wiąże się z uzyskaniem korzyści przez ten podmiot.
Zdaniem Sądu – wbrew zarzutom skargi – organ ustalił właściwie i w wystarczającym zakresie okoliczności stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego z punktu widzenia postanowień samej umowy o dofinansowanie oraz wszystkich wchodzących w rachubę przepisów prawa wspólnotowego, krajowego, a także wynikających z dokumentów regulujących dodatkowo zasady realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. W zakwestionowanej decyzji organ bardzo szczegółowo wskazał przy tym wszystkie podstawy prawne przeprowadzonej oceny, dokonując niewadliwej interpretacji zastosowanych regulacji i wyciągając z ustalonego stanu faktycznego prawidłowe wnioski, wyprowadzone z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Nie naruszono więc zasad, określonych w przepisach art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 84 k.p.a.
Zdaniem Sądu beneficjent, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., słusznie został zobowiązany do zwrotu dofinansowania. W konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji było prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.