III SA/Gl 624/24

III SA/Gl 624/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1258/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-14
I GZ 378/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 207 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 15 maja 2024 r. nr 1733/RT/2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G w K. (dalej: skarżący, strona, Beneficjent) jest decyzja Zarządu Województwa Śląskiego (dalej: IZ, organ, IZ RPO WSL) z 15 maja 2024 r. nr 1733/RT/2024, utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z 22 listopada 2023 r. nr [...] zobowiązującą skarżącego do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 52.671,97 zł powiększoną o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych.
Decyzję wydano na podstawie art. art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.; Dz.U. z 2024 r. poz. 572), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 566), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6, 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm. dalej: u.f.p.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm. dalej: uzps).
Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym.
W dniu 20 marca 2017 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim reprezentowanym przez IZ a Beneficjentem umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: "umowa o dofinansowanie projektu"). Do ww. umowy zostały zawarte dwa aneksy (z 25 stycznia 2018 r. i 28 lutego 2019 r.). Projekt realizowany był w okresie od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2019 r.
Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie realizacji projektu celem głównym projektu było: "pogodzenie życia zawodowego i rodzinnego 76 osób w wieku 20-39 lat (w tym 12 M) zamieszkałych lub pracujących na terenie K. (w rozumieniu KC), posiadających dzieci do 3 lat, poprzez umożliwienie korzystania z 1 żłobka oraz 1 klubu dziecięcego utworzonych w ramach projektu, a w konsekwencji ułatwienie wejścia lub powrotu na rynek pracy osobom pozostającym poza nim z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem do lat 3, w czasie do 28 lutego 2019 r. Realizacja celu będzie możliwa poprzez dokonanie adaptacji 1 lokalu na potrzeby żłobka - 51 miejsc i 1 lokalu na potrzeby klubu dziecięcego - 25 miejsc (łącznie 76 miejsc) w czasie od marca 2017 do września 2018, a także zapewnienia funkcjonowania utworzonych placówek w czasie 6 miesięcy (wrzesień 2018 - luty 2019). W projekcie weźmie udział 76 osób, w tym 12 mężczyzn". W ramach realizowanego projektu. Beneficjent utworzył 2 placówki na terenie K.:
1. placówkę zlokalizowaną przy ulicy [...],
2. placówkę zlokalizowaną przy ulicy [...] (przeniesioną w okresie trwałości projektu do placówki zlokalizowanej przy ul. [...], z obowiązkiem utrzymania reguł trwałości).
Zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oraz wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu nr [...], Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu, z uwagi na sfinansowanie w projekcie wydatków w ramach [...], które stanowiły koszty kwalifikowalne projektu (zgodnie z art. 71 Rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.).
Beneficjent otrzymał w ramach zaliczki środki europejskie oraz dotację z budżetu państwa w następujących dniach i wysokości:
- w dniu 5 maja 2017 r. - 350 000,00 zł,
- w dniu 25 kwietnia 2018 r. - 450 000,00 zł,
- w dniu 15 marca 2019 r. - 672 412,48 zł.
Okres realizacji projektu pn. "[...]" zakończył się 28 lutego 2019 r., a końcowy wniosek o płatność nr [...] za okres od 1 grudnia 2018 r. do 28 lutego 2019 r. został zatwierdzony przez IZ 1 grudnia 2021 r. (pismo IZ RPO WSL z 10 grudnia 2021 r., sygn. [...], [...]). Z uwagi na konieczność refundacji środków Beneficjentowi na etapie zatwierdzania wniosku o płatność końcową nr [...] dokonała płatności na rzecz Beneficjenta 22 grudnia 2021 r.
Mając powyższe na uwadze, po zakończeniu realizacji projektu, Beneficjent zobowiązany był do zachowania:
- trwałości rezultatu projektu do 28 lutego 2021 r. (2 lata od 28 lutego 2019 r.)
- trwałości projektu do 22 grudnia 2024 r. (3 lata od 22 grudnia 2021 r.).
IZ RPO WSL w piśmie z 29 kwietnia 2019 r. (sygn. [...], [...]) wskazała Beneficjentowi, że obowiązuje go:
- zachowanie trwałości rezultatów zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu oraz
- utrzymanie trwałości projektu zgodnie z art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (rozporządzenie ogólne).
Ponadto IZ RPO WSL poinformowała Beneficjenta, że jest zobowiązany do przedkładania do IZ Rocznego sprawozdania z zachowania trwałości, wskazując formę jego przygotowania i złożenia. W piśmie wskazano, że pierwsze sprawozdanie należy złożyć w terminie do 10 dni po upływie połowy okresu trwałości rezultatu albo w terminie do 10 dni po upływie pierwszego roku trwałości projektu - w zależności, który z tych terminów jest wcześniejszy (wskazano również okresy początkowe, względem których określane są poszczególne terminy na złożenie pierwszego sprawozdania oraz poinformowano, że termin złożenia kolejnego sprawozdania zostanie ustalony odrębnie po weryfikacji pierwszego).
Beneficjent nie zrealizował wymogu wynikającego z § 17 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. wraz z aneksami, tj. nie złożył terminowo sprawozdania z zachowania trwałości. Pismami z 1 grudnia 2020 r. (sygn. [...], [...]) oraz z 7 stycznia 2021 r. (sygn. [...], [...]) IZ RPO WSL wezwała Beneficjenta do dopełnienia ww. zobowiązania poprzez złożenie Rocznego sprawozdania z zachowania trwałości za okres od 1 marca 2019 r. do 30 listopada 2020 r. przy użyciu LSI wraz z dodatkowymi dokumentami i wyjaśnieniami wskazanymi w piśmie.
W załączeniu do pisma z 2 lutego 2021 r. ([...]) Beneficjent przekazał dokument pn. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" za okres sprawozdawczy od 1 marca 2019 r. do 30 listopada 2020 r. Beneficjent w ww. dokumencie wskazał w odniesieniu do żłobka przy ul. [...] w K., że nie wystąpiła żadna zmiana, która mogłaby doprowadzić do naruszenia pierwotnych celów projektu. O wynikach weryfikacji sprawozdania IZ RPO WSL poinformowała Beneficjenta pismem z 4 marca 2021 r. (sygn. [...], [...]).
Ponadto IZ 25 lutego 2021 r. przeprowadziła w ramach projektu nr [...] pn. "[...]" kontrolę doraźną - kontrolę trwałości nr [...]. W załączeniu do pisma z 25 marca 2021 r. (sygn. [...], [...]) przekazano Beneficjentowi Informację pokontrolną nr [...]. W ramach tej kontroli przeprowadzono oględziny miejsc realizacji projektu - Niepublicznego Żłobka [...], mieszczącego się w dwóch lokalizacjach: przy ul. [...] w K. oraz przy ulicy [...] w K.. Zespół kontrolujący wskazał, iż na dzień sporządzenia informacji pokontrolnej nie został zatwierdzony końcowy wniosek o płatność, zatem bieg okresu trwałości projektu nie rozpoczął się. W zakresie Niepublicznego Żłobka "[...]" mieszącego się przy ul. [...] w K., Zespół kontrolujący w odniesieniu do zachowania trwałości projektu ustalił, że Beneficjent nie zaprzestał działalności tego żłobka. Ponadto ustalono, że Beneficjent w lokalu położonego przy ul. [...] w K. utrzymał niezmienny charakter sfinansowanej w ramach [...] infrastruktury. Po weryfikacji przedłożonej dokumentacji oraz po dokonanych oględzinach Zespół kontrolujący stwierdził, iż Beneficjent zachował trwałość utworzonych 51 miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 przez wymagany okres 24 miesięcy i tym samym, wywiązał się z obowiązku zachowania trwałości rezultatu w okresie od 1 marca 2019 r. do 28 lutego 2021 r. Pismem z 15 kwietnia 2021 r. przesłanym 16 kwietnia 2021 r. ([...]) Beneficjent przyjął i zaakceptował wyniki kontroli powyżej kontroli.
Beneficjent w załączeniu do pisma z 9 grudnia 2021 r. ([...]) przekazał dokument pn. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" za okres sprawozdawczy od 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. Dokument o identycznym brzmieniu został złożony ponownie w załączeniu do pisma z 17 grudnia 2021 r. ([...]).
Pismem z 17 stycznia 2022 r. (sygn. [...], [...]) IZ RPO WSL poinformowała Beneficjenta, że złożone 17 grudnia 2021 r. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. zostało zaakceptowane. Ponadto WWW. piśmie wskazano, że w związku z obowiązującym w projekcie okresem zachowania trwałości kolejne sprawozdanie należy złożyć w terminie do 10 grudnia 2022 r. Dodatkowo IZ RPO WSL w ww. piśmie poinformowała Beneficjenta, że składając kolejne sprawozdanie należy skorygować: datę otrzymania ostatniej płatności / zatwierdzenia wniosku o płatność końcową, wskazując prawidłową datę tj. 22 grudnia 2021 r., gdyż w tym dniu dokonano ostatniej płatności. Beneficjent jest zobligowany do zachowania trwałości zgodnie z postanowieniami art. 71 Rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013, tj. do 22 grudnia 2024 r.
Beneficjent w załączeniu do pisma z 3 lutego 2023 r. ([...]) przekazał dokument pn. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" za okres sprawozdawczy od 1 grudnia 2021 r. do 3 lutego 2023 r. Beneficjent w ww. dokumencie wskazał, że 24 sierpnia 2022 r. żłobek przy ul. [...] w K. został wykreślony z rejestru żłobków [...].
W związku z otrzymaniem informacji o wykreśleniu żłobka przy ul. [...] w K. z właściwego rejestru, IZ pismem z 21 lutego 2023 r. (sygn. [...], [...]) zwróciła się do Urzędu Miasta K. z wnioskiem o podanie daty wykreślenia z Rejestru żłobków i klubów dziecięcych, żłobka "[...]", który był prowadzony przez Beneficjenta w K. przy ul. [...]. W piśmie z 27 lutego 2023 r. (sygn. [...]) Naczelnik Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miasta K. poinformował, że: "wykreślenie z Rejestru żłobków i klubów dziecięcych żłobka [...], który był prowadzony przez firmę G w K. przy ul. [...] nastąpiło 24 sierpnia 2022 r.".
Pismem z 23 marca 2023 r. (sygn. [...], [...]) IZ RPO WSL wezwała Beneficjenta m.in. do podania (udokumentowania) daty faktycznej utraty możliwości wykorzystywania wynajmowanych pomieszczeń w lokalu przy ul. [...] w K. w zakresie prowadzenia żłobka.
W odpowiedzi na wezwanie Beneficjent przesłał pismo z 20 kwietnia 2023 r. ([...]) wraz z załącznikami. Beneficjent przesyłał skan Decyzji [...] z 29 sierpnia 2022 r. na mocy której wykreślono Niepubliczny Żłobek [...] przy ulicy [...] w K., (zarejestrowany 13 września 2018 r. pod nr [...]) z Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta K. od 24 sierpnia 2022 r.
Po analizie dokumentów przesłanych przez Beneficjenta 20 kwietnia 2023 r. i 17 maja 2023 r. IZ pismem wysłanym 5 czerwca 2023 r. (sygn. [...], [...]) poinformowała o ustaleniach dotyczących naruszenia trwałości projektu pn. "[...]". IZ RPO WSL wskazała iż, Beneficjent nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu odnośnie nowoutworzonej placówki przy ul. [...] w K. w ramach projektu nr [...] pn. "[...]", do czego zobowiązany był na mocy art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu, tj. utrzymania niezmiennego charakteru sfinansowanej w ramach [...] infrastruktury (dostosowania lokalu na potrzeby utworzenia żłobka) do 22 grudnia 2024 r. W ocenie IZ RPO WSL związku z zaprzestaniem działalności żłobka przy ul. [...] w K. 24 sierpnia 2022 r. Beneficjent nie zachował trwałości projektu. W efekcie stwierdzonego naruszenia przepisów przez Beneficjenta, IZ była zobligowana do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. Beneficjent nie zachował trwałości projektu przez 852 dni, co stanowiło 77,74% (852/1096 =77,74%)wymaganego okresu. Niedochowanie trwałości w projekcie w 77,74% skutkowało naliczeniem korekty w wysokości 49 878,76 zł (64 161,00 zł x 77,74%) co stanowi 42 696,22 zł środków dofinansowania i 7 182,54 zł wkładu własnego niepodlegającego zwrotowi, Ponadto za niekwalifikowalne uznano koszty pośrednie w wysokości 9 975,75 zł (49 878,76 zł x 20%). IZ RPO WSL ustaliła, że kwota w wysokości 59 854,51 zł stanowi nieprawidłowość, z czego - zgodnie z montażem określonym w § 2 umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksami - 88% stanowi wartość dofinansowania w wysokości 52 671,97 zł. Wobec powyższego IZ RPO WSL wezwała Beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 52 671,97 zł (w tym; 50 876,33 zł - środki EFS, 1 795,64 zł - środki budżetu państwa) wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania transzy do dnia wpływu na rachunek IZ w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków.
W związku z powyższym Zarząd Województwa Śląskiego uchwałą nr [...] z [...] r., działając na podstawie art. 207 u.f.p., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania, w związku z naruszeniem trwałości projektu przez G. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G , otrzymanego na podstawie umowy nr [...] z 20 marca 2017 r. (wraz z aneksami) o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (sygn. akt; [...]). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 31 sierpnia 2023 r.
Prowadzone postępowanie administracyjne zagwarantowało stronie czynny udział na każdym jego etapie. Strona mogła w każdym czasie zapoznać się z aktami sprawy. Ponadto organ na wniosek strony udostępnił jej kopię akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...], przesyłając ją w załączeniu do pisma z dnia 11 października 2023 r. (sygn. [...], [...]). Organ w ramach udostępnienia akt sprawy przekazał stronie płytę CD zawierającą dokumentację włączoną do akt postępowania. Dokumentacja zapisana na płycie CD została zaszyfrowana przy użyciu hasła. Strona nie zgłosiła się w celu uzyskania hasła. Realizując obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. organ pismem z dnia 11 października 2023 r. (sygn. [...], [...]) zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów. Organ wskazał także nowy termin załatwienia sprawy, tj. 30 listopada 2023 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego dokonano szczegółowej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Potwierdzono wyżej wskazane ustalenia w zakresie niezachowania przez Beneficjenta trwałości projektu. Organ I Instancji uznał, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu odnośnie nowoutworzonego żłobka przy ul. [...] w K. w ramach projektu nr [...], a tym samym naruszył zapisy § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu oraz Wytycznych (Rozdział 5.3, pkt 2 i 6 lit.a) i c). oraz warunków kwalifikowalności wydatków, wskazanych w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e) Wytycznych, które mówią, że wydatek, kwalifikujący się do współfinansowania, ma być zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego oraz zostać poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących w ramach [...], przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Mając na uwadze, że projekt został zakończony oraz ostatecznie rozliczony, kwota stwierdzonej nieprawidłowości podlegająca zwrotowi została wyliczona zgodnie z montażem finansowym określonym w § 2 umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksami, tj. 88% wartości nieprawidłowości (z czego 85% dofinansowania UE oraz 3% współfinansowania krajowego), co stanowi 52 671,97 zł (88% x 59 854,51 zł).
Kwota podlegająca zwrotowi została obliczona w następujący sposób:
52 671,97 zł = 42 696,22 zł (wydatki bezpośrednie poniesione z dofinansowania) + 9 975,75 zł (koszty pośrednie).
Ponadto za niekwalifikowalny został uznany się wkład własny w wysokości 7 182,54 zł, który nie podlega zwrotowi.
Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją nr [...] z 22 listopada 2023 r., zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, dofinansowania w kwocie 52 671,97 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem przez IZ RPO nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta w ramach [...].
Pismem z 28 grudnia 2023 r. Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z 22 listopada 2023 r. Beneficjent zaskarżył w całości przedmiotową decyzję, wnosząc o ponownie rozpatrzenie sprawy i zarzucając:
1. Niewykazanie przez organ potencjalnej szkody w budżecie UE,
2. Naruszenie zasady proporcjonalności;
3. Nieprawidłowy sposób ustalenia kwoty do zwrotu.
Nadto w dalszej treści odwołania zawarł analogiczne zarzuty jak w treści skargi. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy IZ wydała opisaną na wstępie decyzję z dnia 15 maja 2024 r. nr 17333/RT/2024, którą utrzymał w mocy ww. decyzję z 22 listopada 2023 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji IZ podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko.
Pismem z 30 stycznia 2024 r. ([...]), strona została poinformowana o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniu co do zebranych dowodów. Wskazano również termin załatwienia sprawy do 4 marca 2024 r. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy pismem z 4 marca 2024 r. ([...]) termin załatwienia sprawy został wydłużony do 4 kwietnia 2024 r.
Pismem z 3 kwietnia 2024 r. ([...]) poinformowano o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów. Jednocześnie wydłużono termin załatwienia sprawy do 4 maja 2024 r.
Beneficjent odebrał zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji 22 kwietnia 2024 r. Beneficjent nie zadeklarował chęci zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Organu II instancji.
W toku postępowania administracyjnego za podstawę rozstrzygnięcia Organu rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (dalej Organ II instancji) przyjęto materiał dowodowy zebrany przez organ wydający decyzję w I instancji (dalej Organ I instancji) oraz dodatkowe wyjaśnienia Beneficjenta.
Organ II instancji przeanalizował ponownie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stan prawny faktyczny, i stwierdził, że decyzja I instancji została wydana prawidłowo. Organ II instancji nie stwierdził żadnych przesłanek, które uzasadniałyby uchylenie decyzji I instancji.
Organ II instancji podzielił stanowisko Organu I instancji w następującym zakresie:
Zgodnie z § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. wraz z aneksami. Beneficjent zobowiązał się zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego do utrzymania trwałości projektu.
Wytyczne wskazują, że zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Za datę płatności końcowej, o której mowa wyżej uznaje się w przypadku, gdy w ramach rozliczenia wniosku o płatność końcową beneficjentowi przekazywane są środki - datę obciążenia rachunku płatnika, a w pozostałych przypadkach - datę zatwierdzenia wniosku o płatność końcową (zgodnie z Rozdziałem 5, Podrozdziałem 5.3, pkt 3 Wytycznych). Zgodnie z Wytycznymi MŚP oznacza mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Pojęcia te zdefiniowane zostały w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 221 z póżn. zm.).
Okres realizacji projektu pn. "[...]" zakończył się 28 lutego 2019 r., natomiast z uwagi na konieczność refundacji środków Beneficjentowi na etapie zatwierdzania wniosku o płatność nr [...], za datę płatności końcowej na rzecz Beneficjenta przyjęto datę wypłaty refundacji, tj. dzień 22 grudnia 2021 r.
W oparciu o oświadczenie złożone przez Beneficjenta we Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz zawarte w składanych 2 lutego 2021 r., 17 grudnia 2021 r. oraz 3 lutego 2023 r. dokumentach pn. Roczne sprawozdania z zachowania trwałości. Organ ustalił, że Beneficjent ma status małego przedsiębiorstwa. Zatem termin zachowania trwałości obejmuje okres 3 lat, liczonych od dnia 22 grudnia 2021 r., tj. od daty obciążenia rachunku IZ. Beneficjent winien zachować trwałość, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego przez 3 lata, tj. przez 1096 dni od 22 grudnia 2021 r. (od płatności końcowej na rzecz Beneficjenta) do 22 grudnia 2024 r.
Beneficjent 3 lutego 2023 r. w dokumencie pt. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" poinformował IZ o fakcie wykreślenia żłobka przy ul. [...] w K. z rejestru żłobków. W ww. sprawozdaniu Beneficjent udzielił odpowiedzi "TAK" na pytanie nr 5, czy nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. Jednocześnie w uzasadnieniu Beneficjent wskazał datę 24 sierpnia 2022 r. jako datę wykreślenia z rejestru żłobka przy ul. [...] w K.. Powyższe dowodzi, że Beneficjent przekazał informację o okoliczności powodującej naruszenie trwałości projektu dopiero na etapie realizacji obowiązku sprawozdawczego, tj. po ponad 5 miesiącach od zaistnienia.
Powyższe zostało także potwierdzone w Decyzji [...] z dn. 29 sierpnia 2022 r. na mocy której wykreślono Niepubliczny Żłobek [...] przy ulicy [...] w K.,(zarejestrowany w dniu 13 września 2018 r. pod nr [...]) z Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta K. od dnia 24 sierpnia 2022 r.
Zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 6):
6) Naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia w okresie trwałości co najmniej jednej z poniższych przesłanek:
a) zaprzestano działalności produkcyjnej lub ją relokowano poza obszar wsparcia PO,
b) nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści,
c) nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. (...)
8) Zasada trwałości nie ma zastosowania w przypadku:
a) instrumentów finansowych,
b) sytuacji, gdy beneficjent zaprzestał działalności z powodu ogłoszenia upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa w rozumieniu art. 71 rozporządzenia ogólnego.
Z informacji dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wynika że w odniesieniu do G. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G brak jest wpisów dotyczących informacji dotyczących upadłości/postępowania naprawczego/postępowania restrukturyzacyjnego.
W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat. Zaprzestanie działalności Żłobka przy ul. [...] począwszy od 24 sierpnia 2022 r. skutkowało naruszeniem obowiązku zachowania trwałości projektu.
Organ zauważył, iż zgodnie z Wytycznymi w przypadku projektów wspófinansowanych ze środków EFS zachowanie trwałości projektu obowiązuje wyłącznie w odniesieniu do wydatków ponoszonych jako [...]. W zakresie placówki przy ul. [...] Beneficjent wykazał w ramach [...] wydatek poniesiony na wykonanie prac adaptacyjnych w celu przystosowania lokalu przy ul. [...]:
- we wniosku o płatność nr [...] na podstawie faktury zaliczkowej nr [...] z 22 lutego 2018 r. w wysokości 50 575,00 zł.
- we wniosku o płatność nr [...] na podstawie faktury nr [...] z 9 lipca 2018 r. w wysokości 20 715,00 zł.
Organ nadmienił, że wydatki poniesione na podstawie wskazanych powyżej faktur były przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zarząd Województwa Śląskiego (sygn. [...]). Zarząd Województwa Śląskiego wydał 5 lutego 2020 r. decyzję nr [...]. Organ uznał za nieprawidłowość wydatki dotyczące zamówienia, którego przedmiot stanowiły prace adaptacyjne m.in. w lokalu przy ul. [...], mające na celu zaadaptowanie obiektu na potrzeby placówki żłobkowej w ramach projektu "[...]" o nr [...], rozliczone na podstawie przedłożonych przez Beneficjenta faktur nr [...] z 22 lutego 2018 r. oraz nr [...] z 9 lipca 2018 r. i dokonał nałożenia korekty finansowej w wysokości 10% wykazanych przez Beneficjenta wydatków, tj. korekty w wysokości 7 129,00 zł (w całości z dofinansowania). Ponadto za niekwalifikowalne uznane zostały odpowiadające nałożonej korekcie koszty pośrednie w wysokości 20%. Środki wskazane w ww. decyzji zostały odzyskane od Beneficjenta.
W związku z nałożoną 10% korektą finansową wartość wydatków kwalifikowalnych w ramach limitowanej kategorii [...] dotyczących żłobka przy ul. [...] w K. przedstawiała się następująco:
45 517,50 zł = 90% x 50 575,00 zł (Faktura nr [...] z dnia 22 lutego 2018 r.)
18 643,50 zł = 90% x 20 715,00 zł (Faktura nr [...] z dnia 9 lipca 2018 r.)
Wartość poniesionych wydatków dotyczących [...], objętych obowiązkiem zachowania trwałości projektu, które stanowiły koszty bezpośrednie wyniosła w analizowanej sprawie 64 161,00 zł.
Zgodnie z ustaleniami, naruszenie trwałości nastąpiło 24 sierpnia 2022 r., zatem Beneficjent nie zachował trwałości projektu przez 852 dni, co stanowi 77,74% (852/1096 = 77,74%) wymaganego okresu. Niedochowanie trwałości w projekcie w 77,74% skutkuje naliczeniem korekty w wysokości 49 878,76 zł (64 161,00 zł x 77,74%), co stanowi 42 696,22 zł środków dofinansowania i 7 182,54 zł wkładu własnego niepodlegającego zwrotowi.
Zdaniem organu w przypadku uznania za niekwalifikowalne kosztów bezpośrednich, w stosunku do których zostały naliczone koszty pośrednie pomniejszeniu powinny ulec także koszty pośrednie. Zgodnie z § 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie: "koszty pośrednie projektu rozliczane stawką ryczałtową zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 25 lit. e, stanowią 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich". Wysokość niekwalifikowalnych kosztów pośrednich obliczono wg następującego wzoru:
49 878,76 zł (wysokość niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich w ramach dofinansowania oraz wkładu własnego) x 20% (wysokość kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem) = 9 975,75 zł.
W związku z naruszeniem zasady trwałości projektu nr [...], Organ uznaje za nieprawidłowość podlegającą zwrotowi kwotę 52 671,97 zł z tytułu naruszenia trwałości projektu. Ponadto za niekwalifikowalny uznaje się wkład własny w wysokości 7 182,54 zł, który nie podlega zwrotowi.
W opinii organu stwierdzenie naruszenia trwałości projektu, powoduje konieczność zwrotu środków nieprawidłowych wraz z odsetkami liczonymi, zgodnie z art. 207 u.f.p., od dnia przekazania środków, z których sfinansowano zakup w ramach [...], zgodnie z poniższym wykazem:
1. Prace remontowo-adaptacyjne lokalu przy ul. [...] w celu utworzenia żłobka (faktura nr [...]) [...] 37 366,87 zł 05.05.2017 r.
2. Prace remontowo-adaptacyjne lokalu przy ul. [...] w celu utworzenia żłobka (faktura nr [...]) [...] 15 305,10 zł 25.04.2018 r.
Razem: 52 671,97 zł -Wartość wydatków podlegających zwrotowi.
Według organu naruszenie trwałości, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego, stanowi jednocześnie nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, tj. "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Organ II Instancji w pełni zgadza się ze stanowiskiem Organu I instancji, że zgromadzona w sprawie dokumentacja potwierdza naruszenie obowiązujących procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., określonych w umowie o dofinansowanie projektu w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego.
Naruszenie trwałości projektu, do której utrzymania w okresie trzech lat od daty płatności końcowej, tj. od 22 grudnia 2021 r., Strona była zobowiązana na podstawie postanowień zawartych w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie jako części systemu realizacji Regionalnego Programu Województwa Śląskiego na lata 2014-2020), stanowi o naruszeniu zapisów Wytycznych (rozdział 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz stanowi o naruszeniu warunków kwalifikowalności wydatków, wskazanych w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e) Wytycznych, które mówią , że wydatek, kwalifikujący się do współfinansowania, ma być zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, a także poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących w ramach [...], przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Przesłanka działania/zaniechania jest w tym przypadku bezsprzecznie spełniona. Beneficjent bowiem, zaprzestał działalności projektowej w odniesieniu do żłobka zlokalizowanego przy ul. [...] w K. w okresie obowiązywania trwałości, pomimo obowiązków wynikających z zawartej z IZ RPO WSL umowy o dofinansowanie, Wytycznych oraz art. 71 rozporządzenia ogólnego.
Ostatnią przesłanką nieprawidłowości jest szkoda, która w przedmiotowym zakresie przybiera postać szkody realnej. W niniejszej sprawie, taka postać szkody wystąpiła, gdyż Beneficjent otrzymując środki na realizację projektu nr [...] zapewnić miał w okresie trwałości "istnienie" zasobów infrastrukturalnych sfinansowanych ze środków unijnych, czego nie dochował zawieszając prowadzenie działalności i nie podejmując jej pomimo dokonanych ustaleń z Instytucją Zarządzającą.
W ocenie IZ RPO WSL Beneficjent w ramach projektu współfinansowanego z [...] naruszył postanowienia zawarte w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu (w żłobku przy ul. [...] w K.) zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego oraz zapisy Wytycznych wskazane w rozdziale 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e).
Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Zgodnie z dyspozycją ww. normy w takiej sytuacji środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
Mając powyższe na uwadze w ocenie organu wydatki poniesione z dofinansowania w ramach projektu pn. "[...]" zostały uznane za niekwalifikowalne. W związku z powyższym zasadne jest wezwanie do zwrotu środków zgodnie z art. 207 w związku z art. 184 u.f.p.
W tym stanie rzeczy została wniesiona skarga do tutejszego Sądu datowana na 20 czerwca 2024 r. W jej treści zostały zawarte zarzuty naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1 ) naruszenie przepisów postępowania, tj art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez Organ kwestii przedawnienia, bowiem bez rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w kwestii przedawnienia nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa (Wyrok WSA w Opolu z 8.05.2024 r., I SA/Op 343/23, LEX nr 3718116);
2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez Organ czy do zaprzestania działalności w ramach projektu doszło na skutek działania bądź zaniechania Skarżącego czy też na skutek okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 36 w związku z art. 71 ust. 1 lit. a) ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej Rozporządzenie 1303/2013) poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż do naruszenia trwałości operacji dochodzi w każdym przypadku zaprzestania działalności, podczas gdy Organ winien wykazać, iż zaprzestanie działalności pozostaje w związku z działaniem lub zaniechaniem po stronie skarżącego;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 143 ust. 2 w związku z art. 71 rozporządzenia 1303/2013 poprzez dokonanie korekty finansowej z naruszeniem zasady proporcjonalności.
Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Ponadto skarżący, na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności wskazał, iż należy ocenić, czy nie nastąpiło w przedmiotowej sprawie przedawnienie i związane z tym wygaśnięcie kompetencji organu do wydania decyzji określającej obowiązek zwrotu środków publicznych.
Skarżący podkreślił, że dzień, w którym kończy bieg termin przedawnienia, stanowi nieprzekraczalną cezurę czasową i po tym dniu organ jest uprawniony wyłącznie do wydania decyzji umarzającej prowadzone postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Ponieważ przedmiotowa sprawa dotyczy gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej, dystrybuowanymi za pomocą Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przydzielonymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 należy odwołać się do przepisów rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE. L. z 1995 r. Nr 312, str. 1) (dalej: rozporządzenie 2988/95). Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 stanowi, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata (akapit 1). W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustala. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu (akapit 2). Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o który zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (akapit 3). Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 (akapit 4). Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego (art. 3 ust. 2 rozporządzenia 2988/95). Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2 (art. 3 ust. 3 rozporządzenia 2988/95).
Nadto skarżący wskazał, iż według art. i ust. 1-2 rozporządzenia 2988/95, w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego. Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Obecnie (od 2 września 2017 r.) kwestia przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, wynikających z ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p., jest uregulowana w art. 66a ust. 1 u.f.p. Przepis ten, co istotne, dotyczy terminu wykonania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, a nie przedawnienia z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. W analizowanej sprawie początek biegu przedawnienia nie jest związany z otrzymaniem środków finansowych, lecz z samym zdarzeniem zaistnienia nieprawidłowości i ich ustania (wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., I GSK 925/19). Decyzja określająca zwrot ma charakter deklaratoryjny. Wobec tego, do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy doręczenie decyzji organu wydanej w pierwszej instancji, lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej (wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., I GSK 1994/19). NSA w wyroku z 14 lipca 2021 r., I GSK 1956/18, stwierdził, że nie podziela poglądu, wedle którego podstawę rekonstrukcji normy prawnej do ustalenia okresu przedawnienia prawa żądania zwrotu dofinansowania ze środków budżetu Unii Europejskiej stanowi przepis art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), bowiem w świetle zasady pierwszeństwa unijnego podstawę tę stanowią przepisy Unii Europejskiej. Pomimo zatem odesłania zawartego w art. 67 ufp - przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie regulującym przedawnienie, co do zasady, nie stosuje się, z uwagi na przepisy szczególne rozporządzenia.
Zdaniem skarżącego artykuł 3 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że wywołuje on bezpośredni skutek w krajowych porządkach prawnych, bez konieczności przyjmowania przez organy krajowe przepisów wykonawczych. Wynika z tego, że adresat decyzji o odzyskaniu nienależnie pobranych kwot powinien w każdym wypadku móc powołać się na upływ terminu wykonania przewidzianego w art. 3 ust. 2 akapit 1 tego rozporządzenia lub, w odpowiednim przypadku, na upływ przedłużonego na podstawie art. 3 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia terminu wykonania aby sprzeciwić się przymusowej egzekucji tych kwot (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2022 r., C-447/20). Taka sama zasada bezpośredniego skutku obowiązuje też w odniesieniu do art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95.
Przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 ma kluczowe znaczenie dla oceny przedawnienia należności i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. To jego unormowanie powinno stanowić podstawę rozważań w tej kwestii. Niewątpliwie zwrot środków unijnych powinien pozostawać w zgodzie z regulacjami prawa unijnego, w odniesieniu do których istnieje pierwszeństwo ich stosowania w stosunku do prawa krajowego.
W ocenie strony analiza decyzji ostatecznej wskazuje, iż kwestia przedawnienia nie była przedmiotem analizy i w wydanej decyzji ostatecznej brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do tego aspektu. Niewątpliwie, przed przystąpieniem do wydania decyzji, organ powinien wypowiedzieć się w przedmiocie przedawnienia i rozważyć wyżej wymienione warunki wynikające z rozporządzenia 2988/95 (Wyrok WSA w Opolu z 8.05.2024 r., I SA/Op 343/23).
Przedawnienie oznacza bezpowrotną utratę możliwości wydania decyzji przez organ administracji. Dlatego też w takiej sytuacji organ powinien niezwykle precyzyjnie wskazać okoliczności, z których wywodzi możliwość orzekania. Natomiast Zarząd Województwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie poświęcił przedawnieniu (jego aspektom faktycznym i prawnym) żadnej uwagi.
Zaniechał ustalenia:
- charakteru stwierdzonych nieprawidłowości,
- momentu ich wystąpienia ze wskazaniem konkretnej daty wyznaczającej początek biegu terminu przedawnienia i jego koniec,
- zdarzeń, skutkujących przerwaniem albo zawieszeniem terminu przedawnienia z powodów określonych w rozporządzeniu 2988/95,
- konkretnej daty, w której przerwany lub zawieszony termin przedawnienia rozpoczął swój bieg na nowo lub biegł dalej,
- daty granicznej orzekania.
Strona nadmieniła, że bez rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w kwestii przedawnienia nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa. Przypomnieć trzeba, że rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - odtworzenie prawdy obiektywnej i zastosowanie adekwatnych przepisów prawa - należy do Organu.
Ponadto zdaniem strony organ analizując nieprawidłowość ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, iż Beneficjent zaprzestał działalności projektowej.
Organ nie dokonał analizy przyczyn takiego stanu rzeczy i czy rzeczywiście zaprzestanie działalności było skutkiem działania/zaniechania Beneficjenta. W niniejszej sprawie organ nie wykazał, iż zaszła przesłanka działania bądź zaniechania po stronie Beneficjenta, a tym samym nie może być mowy o nieprawidłowości.
Według strony z art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 jednoznacznie wynika, że wymiar korekty finansowej powinien zostać dokonany z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Z przepisu tego expressis verbis wynika, że właściwe instytucje (tutaj: Organ I instancji) "stosują proporcjonalną korektę". Takie stwierdzenie znajduje swoje potwierdzenie w dostępnym orzecznictwie unijnym oraz stanowiska rzeczników generalnych. Organ tymczasem w treści decyzji w ogóle nie dokonuje rozważań dotyczących zasady proporcjonalności. Organ nie powinien zatem ograniczyć się do wyliczenia korekty w oparciu do ilości dni, ale odnieść się również do zasady proporcjonalności ustalając czy określoną w oparciu o zasady ogólne korektę należy miarkować ze względu na charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, wagi nieprawidłowości, straty finansowej poniesionej przez dany fundusz.
Beneficjent zarzucił, iż zarówno brzmienie art. 71 rozporządzenia NR 1303/2013 wskazuje, iż kwoty nienależnie wypłacone są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów.
Beneficjent wskazał, że sposób obliczenia nieprawidłowości powinien odnosić się do faktycznych jej skutków. Skoro zatem zachowanie trwałości dotyczy infrastruktury, co w zaistniałej sytuacji, zakładając nawet naruszenie trwałości, zasadne jest odniesienie się do wartości wydatków w ramach [...] jako podstawy obliczeń.
Beneficjent zwrócił też uwagę na fakt, że organ w ogóle nie wskazuje dlaczego przyjmuje jako okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Treść rozporządzenia mówi o okresie, a więc winien on odpowiadać faktycznemu, realnemu okresowi naruszenia, a nie pełnym dniom, które obejmują przecież również dni wolne od pracy, weekendy, a także czas, w którym placówka i tak by nie funkcjonowała. W tym okresie nie dochodziło do naruszeń. Beneficjent wyjaśnia, iż placówka czynna była nie więcej niż 10 godzin na dobę i ewentualnie w tym okresie dochodziło do naruszenia. Co więcej - okres ten należałoby pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (Święta), a także przyjąć korektę o dni, w których czas opieki był skrócony.
Niezależnie od powyższego Beneficjent wskazał, iż tak ustalona korekta winna być również poddana miarkowaniu w oparciu o zasadę proporcjonalności.
W odpowiedzi na skargę IZ wniosła o jej oddalenie podtrzymując uprzednio zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz 1634, dalej określanej skrótem: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez IZ. Należy podkreślić, że skarżący nie kwestionuje tego stanu, a jedynie różni się w jego ocenie, czemu dał wyraz w skardze.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Stanowi on, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: (...) 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei art. 184 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu Pod pojęciem innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania.
Zgodnie z art. 206 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa m.in. w art. 9 ust. 2 pkt 3 uzps. Umowa ta w myśl art. 206 ust.2 u.f.p. powinna zawierać w szczególności zobowiązanie do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 2 pkt 32 uzps tj. instrumentów prawnych określających ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności skierowane do instytucji uczestniczących w realizacji programów operacyjnych oraz stosowane przez te instytucje na podstawie właściwego porozumienia, kontraktu terytorialnego albo umowy oraz przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie projektu.
Powyższe oznacza, że procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p.
Umowa o dofinansowanie projektu z dnia 20 marca 2017 r. dookreśliła obowiązki, do których skarżący się zobowiązał, by móc korzystać z praw wynikających z ww. umowy. Skarżący zobowiązał się między innymi do: realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego (§4ust.1); stosowania przepisów prawa unijnego i krajowego oraz Wytycznych, w tym m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 22 sierpnia 2019 r. (§ 4 ust. 4); realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie, a w przypadku dokonania zmian w projekcie, jego realizacja miała odbywać się w zgodnie z aktualnym wnioskiem. (§10 ust 4).
W ocenie skarżącego organ w przedmiotowej sprawie nie rozważył kwestii przedawnienia. W ocenie Sądu powyższy zarzut skarżącego jest chybiony z następujących względów:
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 31 sierpnia 2023 r.
Wezwanie do zwrotu, jak i wszczęcie postępowania, jak sam zresztą wskazał skarżący przerywa termin przedawnienia dochodzenia należności, który biegnie od nowa.
Natomiast decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 22 listopada 2023 r. i została doręczona skarżącemu. Zaskarżona decyzja datowana jest na 15 maja 2024 r. i ma przymiot decyzji ostatecznej, a została doręczona skarżącemu w dniu 24 mają 2024r.
Organ wszczynając postępowanie administracyjne oraz wydając decyzję zawsze powinien zbadać kwestię przedawnienia. W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, iż brak przedawnienia nie budzi wątpliwości, w uwagi na to, iż czas od wystąpienia nieprawidłowości do wszczęcia postępowania to rok (przerwanie biegu przedawnienia), a czas doręczenia decyzji ostatecznej (od wszczęcia postępowania) dzieli mniej niż dwa lata od wystąpienia nieprawidłowości i mniej niż rok od przerwania biegu przedawnienia.
Jak wynika Rozporządzenia RADY (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich:
"Artykuł 3
1. Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.
W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.
Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.
Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.
2. Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji.
Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego.
3. Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2.
Artykuł 1
2. Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez
Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem".
W związku z powyższym zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro Beneficjent na etapie postępowania administracyjnego, czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ani razu nie podnosił zarzutu przedawnienia, to materia ta nie musiała stanowić przedmiot wywodu prawnego zawartego w decyzji organów obu instancji.
Odnosząc się do kwestii braku rozważenia przez organ czy do zaprzestania działania w ramach projektu doszło przez brak działania i zaniechania Beneficjenta,
wskazać należy, iż Beneficjent 3 lutego 2023 r. w dokumencie pt. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" poinformował IZ o fakcie wykreślenia żłobka przy ul. [...] w K. z rejestru żłobków. W ww. sprawozdaniu Beneficjent udzielił odpowiedzi "TAK" na pytanie nr 5, czy nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. Jednocześnie w uzasadnieniu Beneficjent wskazał datę 24 sierpnia 2022 r. jako datę wykreślenia z rejestru żłobka przy ul. [...] w K.. Powyższe dowodzi, że Beneficjent przekazał informację o okoliczności powodującej naruszenie trwałości projektu dopiero na etapie realizacji obowiązku sprawozdawczego, tj. po ponad 5 miesiącach od zaistnienia tej okoliczności.
Natomiast zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 6):
6) Naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia w okresie trwałości co najmniej jednej z poniższych przesłanek:
a) zaprzestano działalności produkcyjnej lub ją relokowano poza obszar wsparcia PO,
b) nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści,
c) nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. (...)
8) zasada trwałości nie ma zastosowania w przypadku:
a) instrumentów finansowych,
b) sytuacji, gdy beneficjent zaprzestał działalności z powodu ogłoszenia upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa w rozumieniu art. 71 rozporządzenia ogólnego.
Z informacji dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wynikało że w odniesieniu do skarżącego brak byłowpisów dotyczących informacji dotyczących upadłości/postępowania naprawczego/postępowania restrukturyzacyjnego.
W świetle powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat. Zaprzestanie działalności Żłobka przy ul. [...] począwszy od 24 sierpnia 2022 r. skutkowało naruszeniem obowiązku zachowania trwałości projektu.
Odnosząc się do kwestii wymiaru korekty, wskazać należy, że naruszenie trwałości projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013 skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Również zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie projektu IZ RPO WSL ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. Także Wytyczne wskazują, że stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości.
Zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 5) stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości - w trybie określonym w art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, chyba że przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej stanowią inaczej.
Podobnie niezasadny jest zarzut Beneficjenta, iż organ w ogóle nie wskazał dlaczego przyjmuje okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Zgodnie z zasadami obliczania zasad zachowania trwałości, Beneficjent winien zachować trwałość, o której mowa wart. 71 rozporządzenia ogólnego przez 1096 dni tj. przez 3 lata od dnia 22 grudnia 2021 r. (od płatności końcowej na rzecz Beneficjenta) do dnia 22 grudnia 2024 r. Naruszenie trwałości nastąpiło 24 sierpnia 2022 r., zatem Beneficjent nie zachował trwałości projektu przez 852 dni.
Sąd podzielił też stanowisko organu, iż nie można zastosować rozwiązania proponowanego przez Beneficjenta aby okres trwałości pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (Święta), a także przyjąć korektę o dni w których czas opieki był skrócony. Zgodnie bowiem z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub FS musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy). Treść rozporządzenia w analizowanym przypadku odnosi się do okresu 3 lat tj. 1096 pełnych dni kalendarzowych bez wyszczególnienia na dni robocze i dni wolne. Stosując rozwiązanie zaproponowane przez Beneficjenta, aby okres trwałości pomniejszyć o dni wolne, lub o dni w których opieka była skrócona sprawiłoby to, że okres trwałości nie trwałby 3 lata ale o wiele dłużej.
Nadto zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, umową o dofinansowanie oraz wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu nr [...], Beneficjent zobowiązał się do zachowania trwałości projektu na wyżej określonych zasadach. Beneficjent otrzymując dofinansowanie i zobowiązując się do realizacji projektu określa czas trwania projektu w latach, miesiącach, dniach bez wyszczególnienia na dni wolne, święta czy godziny skróconego czasu opieki. Zarzut w tym zakresie jest niezasadny.
Naruszenie trwałości, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego, stanowi jednocześnie nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, tj. "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania iub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Zakres regulacji nieprawidłowości obejmuje konieczność badania istnienia przesłanki szkody w znaczeniu szkodliwego wpływu na budżet UE. W niniejszej sprawie wystąpiła rzeczywista szkoda w postaci uzyskania dofinansowania z przeznaczeniem na sfinansowanie wydatków w ramach [...], do otrzymania którego nie kwalifikowałaby się bez konieczności utrzymania trwałości projektu. Tym samym brak utrzymania trwałości jest nie do pogodzenia z warunkami określonymi w umowie, przepisach prawa powszechnie obowiązującego i procedurami obowiązującymi w ramach [...], jak i z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy unijnych oraz celami dofinansowania.
W przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda, gdyż Beneficjent otrzymując środki na realizację projektu nr [...] zapewnić miał w okresie trwałości "istnienie" zasobów infrastrukturalnych sfinansowanych ze środków unijnych, czego nie dochował zawieszając prowadzenie działalności i nie podejmując jej pomimo dokonanych ustaleń z Instytucją Zarządzającą.
W przypadku zaistnienia nieprawidłowości, w rozumieniu omawianego rozporządzenia ogólnego, obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia takiej nieprawidłowości. W związku z brzmieniem art. 207 ust. 1 u.f.p., pierwotne zobowiązanie Beneficjenta do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur powstaje z mocy prawa, po zaistnieniu przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p., w tym w razie naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zatem zobowiązanie do zwrotu, wynikające z faktu wykorzystania środków przyznanego dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, powstało wskutek samego zdarzenia wypełniającego przesłanki nieprawidłowości.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienie zasady proporcjonalności należy mieć na uwadze, że naruszenie trwałości projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Również zgodnie z zapisami umowy nr [...] z 20 marca 2017 r. wraz z aneksami Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. Także Wytyczne wskazują, że stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości.
Z uwagi na to, że w ramach projektu nr [...] pn. "[...]" stwierdzono naruszenie przez Beneficjenta zasady trwałości w odniesieniu do jednej z dwóch utworzonych placówek, tj. żłobka przy ul. [...] w K., organ przy obliczaniu korekty wziął pod uwagę jedynie wydatki poniesione w ramach [...] dotyczące żłobka przy ul. [...] w K.. Ponadto organ uwzględnił także wcześniejszą 10% korektę finansową nałożoną na przedmiotowe wydatki w decyzji [...] z 5 lutego 2020 r.
Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu przez 3 lata, tj. 1096 dni. Ze względu na fakt, iż żłobek przy ul. [...] w K. został wykreślony 24 sierpnia 2022 r. Beneficjent nie dochował trwałości przez 852 i tylko za ten okres niedochowania trwałości jest zobowiązany zwrócić należną kwotę.
Dlatego zarzut Beneficjenta, iż organ nie dochował zasady proporcjonalności jest niezasadny ponieważ IZ RPO WSL nałożyła korektę finansową proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana.
W świetle zaistniałego stanu faktycznego, biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego, Sąd podzielił stanowisko organu, że Beneficjent w ramach projektu współfinansowanego z [...] naruszył postanowienia zawarte w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu (w żłobku przy ul. [...] w K.) zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego oraz zapisy Wytycznych wskazane w rozdziale 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e).
Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/13 stanowiącego, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub [...] i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Przepis ten nakłada na państwa członkowskie obowiązek zastosowania zasady proporcjonalności zastosowanych środków do przyjętych naruszeń, ale ich określenie należy do ustawodawcy krajowego, który może zarówno wprowadzić sztywny taryfikator korekt jak i przyznać organom decydującym swobodę wyboru sankcji w określonych granicach.
IZ wydając decyzję zwrotową przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wydał decyzję, która jest prawidłowa, wbrew subiektywnym przekonaniom skarżącego. Sąd nie podziela w tym zakresie zarzutu aby doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 107§ 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Tym samym IZ podjęła wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.