III SA/GL 621/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-09-15
NSAAdministracyjneNiskawsa
sądy administracyjnesądy powszechnewłaściwość sąduodrzucenie skargikontrola administracjipostępowanie karne wykonawczeprawa osadzonych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na działalność Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w G., stwierdzając brak właściwości sądu administracyjnego do kontroli czynności sądów powszechnych.

Skarżący R. K. złożył skargę na działalność Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w G., zarzucając naruszenia praw osób pozbawionych wolności i brak nadzoru. Sąd Okręgowy wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. WSA w Gliwicach przychylił się do tego stanowiska, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad działalnością sądów powszechnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R. K. na działalność Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w G. Skarżący zarzucał naruszenie prawa do obrony, niezawisłości i bezstronności, łamanie praw osób pozbawionych wolności oraz brak nadzoru. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny, badając swoją właściwość, stwierdził, że zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, określony w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie obejmuje działalności sądów powszechnych. Zgodnie z przepisami, skargi dotyczące działalności sądów powszechnych rozpatruje prezes sądu. W związku z tym, WSA w Gliwicach odrzucił skargę jako niedopuszczalną, powołując się na art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., podkreślając brak właściwości sądu administracyjnego do kontroli czynności sądów powszechnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na działalność Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, która obejmuje ściśle określone w ustawie akty i czynności. Działalność sądów powszechnych, w tym wydziałów penitencjarnych, nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Właściwość do rozpatrywania skarg na działalność sądów powszechnych przysługuje prezesom tych sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, który nie obejmuje działalności sądów powszechnych.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1 i § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi, gdy nie podlega ona kognicji sądu administracyjnego.

Pomocnicze

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 41b § § 1 i § 2

Reguluje właściwość prezesów sądów do rozpatrywania skarg na działalność sądów powszechnych.

p.p.s.a.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jednolity z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. 2024 poz. 935)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ dotyczą działalności sądu powszechnego.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi i kontroli podejmowanych przez te sądy czynności, czy rozstrzygnięć.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o braku właściwości sądów administracyjnych do kontroli działalności sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których skarżona jest działalność sądu powszechnego, a nie działania organów administracji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 2/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy ustalenia właściwości sądu, co jest rutynowe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 621/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na Sąd Okręgowy w G. w przedmiocie działalności wydziału penitencjarnego sądu okręgowego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 20 maja 2025 r. R. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działalność Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w G. zarzucając naruszenie prawa do obrony, niezawisłości i bezstronności w postępowaniu wykonawczym, łamanie praw osób pozbawionych wolności, a także brak działań w zakresie nadzoru jednostkami penitencjarnymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Złożona skarga, której przedmiotem jest działalność Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w G. nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Tryb postępowania w tego rodzaju skargach został bowiem uregulowany w art. 41b § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz.U. z 2004 r. poz. 334 ze zm.), zgodnie z którym organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu powszechnego, jest prezes sądu. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego (art. 41b § 2 zd. 1)
Z powyższego wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi i kontroli podejmowanych przez te sądy czynności, czy rozstrzygnięć. Zatem skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy p.p.s.a., albowiem ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI