III SA/GL 621/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. o odmowie przyznania skarżącej K. G. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2021. Spór dotyczył działki nr [...] położonej w gminie U., obręb Z.. Organ administracji uznał, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do tej działki, ponieważ umowa dzierżawy zawarta przez jej ojca z jednym ze współwłaścicieli (W. M.) nie była ważna, gdyż nie uzyskała zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd administracyjny uznał jednak, że kluczowe dla przyznania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntu rolnego, a niekoniecznie posiadanie tytułu prawnego, co potwierdzają przepisy unijne i krajowe oraz orzecznictwo TSUE. Sąd podkreślił, że wyrok TSUE C-216/19 dotyczy sytuacji konfliktu między wnioskodawcami, a w niniejszej sprawie drugi rolnik wycofał swój wniosek, co wyeliminowało potrzebę badania tytułu prawnego. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przepisów KPA dotyczących uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 Kpa) poprzez niewskazanie konkretnych podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących płatności obszarowych w kontekście posiadania gruntu vs. tytułu prawnego, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i interpretacji prawa UE w tym zakresie. Konieczność analizy stanu faktycznego każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych wystarczające jest faktyczne użytkowanie gruntu, czy konieczne jest posiadanie tytułu prawnego do tego gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Faktyczne użytkowanie gruntu jest wystarczające do przyznania płatności, a posiadanie tytułu prawnego jest wymagane tylko w szczególnych przypadkach określonych przepisami prawa lub w sytuacji konfliktu między wnioskodawcami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy unijne i krajowe wiążą prawo do dopłat z faktycznym posiadaniem i użytkowaniem gruntu, a niekoniecznie z tytułem prawnym. Wyrok TSUE C-216/19 dotyczy sytuacji sporów między wnioskodawcami, a nie ogólnego wymogu posiadania tytułu prawnego. Brak tytułu prawnego nie może być przeszkodą do otrzymania dopłat, jeśli rolnik faktycznie użytkuje grunt i nie ma konkurencyjnych wniosków.
Czy decyzja administracyjna zawiera wystarczające uzasadnienie prawne i powołanie podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nie zawierała wystarczającego uzasadnienia prawnego i powołania konkretnych przepisów, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 Kpa.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy powołał w całości szereg aktów prawnych, co uniemożliwiło ocenę, na których konkretnie przepisach oparł swoje rozstrzygnięcie. Decyzja musi zawierać powołanie podstawy prawnej i wyjaśnienie jej w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy.
Przepisy (15)
Główne
Rozporządzenie 1307/2013 art. 24 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Interpretacja TSUE w sprawie C-216/19 - kwalifikujące hektary są w dyspozycji właściciela, gdy złożono wnioski zarówno właściciela, jak i osoby trzeciej faktycznie wykorzystującej grunt bez podstawy prawnej.
Rozporządzenie 1307/2013 art. 36 § 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Hektary muszą pozostawać w posiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwo członkowskie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać powołanie podstawy prawnej.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 8 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Ustawa PROW art. 20 § 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu, gdy grunt stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego.
Ustawa o płatnościach bezpośrednich art. 18 § 4
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Płatność bezpośrednia do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, jst itp. przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku ma do tej działki tytuł prawny.
Rozporządzenie ws. warunków art. 5 § 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne"
W drugim lub kolejnym roku realizacji zobowiązania, pomoc jest przyznawana, jeżeli grunty objęte zobowiązaniem znajdują się w posiadaniu rolnika lub zarządcy, nawet jeśli nie są spełnione warunki przyznania płatności lub nie złożono wniosku.
Rozporządzenie ws. warunków art. 6 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne"
Wielkość obszaru objętego zobowiązaniem i miejsce jego realizacji zasadniczo nie podlegają zmianie w trakcie realizacji.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
k.c. art. 336
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja posiadania.
k.c. art. 698 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dzierżawca nie może oddać przedmiotu dzierżawy osobie trzeciej do bezpłatnego używania ani go poddzierżawiać bez zgody wydzierżawiającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntu, a nie posiadanie tytułu prawnego. • Wyrok TSUE C-216/19 dotyczy sytuacji konfliktu wnioskodawców, a nie ogólnego wymogu tytułu prawnego. • Decyzja administracyjna nie zawierała wystarczającego uzasadnienia prawnego i powołania podstawy prawnej. • Przepisy krajowe (np. § 5 ust. 5 rozporządzenia ws. warunków) wskazują na posiadanie jako wystarczające do kontynuacji zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Organ administracji uznał, że brak tytułu prawnego do działki uniemożliwia przyznanie płatności. • Organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na wybiórczej interpretacji wyroku TSUE C-216/19.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntu rolnego, a niekoniecznie posiadanie tytułu prawnego. • Wyrok TSUE C-216/19 należy odczytywać w ten sposób, że w przypadku, gdy z wnioskiem o płatność występuje więcej niż jeden wnioskodawca, organ winien zbadać ich tytuły prawne do gruntu, gdyż pierwszeństwo w uzyskaniu płatności należy się właścicielowi. • Natomiast w sytuacji, gdy złożono tylko jeden wniosek nie ma podstaw do badania tytułu prawnego do gruntu rolnego, bo nie powstaje problem któremu z wnioskodawców należy przyznać dopłaty skoro jest on tylko jeden. • Z pkt. 34. wyroku wynika, że ani art. 24 rozporządzenia nr 1307/2013, ani żaden inny przepis prawa Unii nie wymaga, aby wnioskodawca przedstawił tytuł własności lub jakikolwiek dowód podstawy prawnej użytkowania na poparcie wniosku o przyznanie uprawnień do płatności w celu wykazania, że zadeklarowane kwalifikujące hektary pozostają w jego dyspozycji.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności obszarowych w kontekście posiadania gruntu vs. tytułu prawnego, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i interpretacji prawa UE w tym zakresie. Konieczność analizy stanu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe rozumienie przepisów dotyczących płatności rolnych i jak ważne jest faktyczne użytkowanie gruntu, a nie tylko formalne posiadanie tytułu prawnego. Pokazuje też błędy proceduralne organów administracji.
“Czy brak aktu notarialnego pozbawi Cię unijnych dopłat? Sąd wyjaśnia, co liczy się naprawdę.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.