III SA/GL 621/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-01-10
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturyfikcyjne transakcjeprawo podatkowepostępowanie kontrolneuzasadnienie decyzjiskarżącyorgan podatkowysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje.

Sprawa dotyczyła prawa podatnika do odliczenia podatku VAT naliczonego od firmy B, która okazała się być firmą fikcyjną, nieprowadzącą faktycznej działalności gospodarczej. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, argumentując, że skoro transakcje zakupu od firmy B nie miały miejsca, to nie można było odliczyć podatku naliczonego. Podobnie, sprzedaż udokumentowana fakturami wystawionymi przez firmę skarżącego na rzecz innych podmiotów również nie odzwierciedlała rzeczywistego obrotu. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J. S. – Firmy A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach dotyczącą podatku od towarów i usług. Sprawa wywodziła się z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, który określił zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT za określony okres, kwestionując prawo firmy A do odliczenia podatku naliczonego. Podatek naliczony wynikał z faktur wystawionych przez firmę B P.H., która okazała się być firmą fikcyjną, założoną na zlecenie i nieprowadzącą faktycznej działalności. Naczelnik Urzędu Skarbowego potwierdził brak rejestracji firmy B jako podatnika VAT. Dodatkowo, istniał wyrok skazujący P.H. za udział w fikcyjnym obrocie towarami, w tym dla firmy A. Organy podatkowe uznały, że skoro firma A nie nabyła faktycznie towarów od firmy B, nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Podobnie, sprzedaż udokumentowana fakturami wystawionymi przez firmę A nie odzwierciedlała rzeczywistego obrotu. Sąd administracyjny, po analizie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień świadków i wyroku sądu karnego, uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w przypadku faktycznego nabycia towarów lub usług. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, uznając zebrany materiał za wystarczający. Podkreślono, że prawo do odliczenia VAT nie wynika z samego posiadania faktury, lecz z faktycznego nabycia towaru lub usługi. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli faktury dokumentują transakcje, które nie miały miejsca.

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w przypadku faktycznego nabycia towarów lub usług, co potwierdzają zarówno przepisy ustawy o VAT, jak i orzecznictwo sądów. Posiadanie faktury nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszy mu rzeczywiste nabycie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy faktycznego obrotu towarem.

u.p.t.u. art. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży powstaje w związku z faktycznym obrotem.

Pomocnicze

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 6 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 10 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 27 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 292

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 25 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 4 § pkt 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

O.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Firma B P.H. była firmą fikcyjną, nieprowadzącą faktycznej działalności gospodarczej. Transakcje zakupu od firmy B nie miały miejsca, co pozbawiało prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sprzedaż udokumentowana fakturami wystawionymi przez firmę A na rzecz innych podmiotów również nie odzwierciedlała rzeczywistego obrotu. Dowody zebrane w postępowaniach karnych i kontrolnych były dopuszczalne jako materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej poprzez akceptację włączenia do materiału dowodowego dowodów zebranych w innych postępowaniach. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego włączenia protokołu z przesłuchania J. S. jako świadka w innej sprawie. Zarzuty naruszenia art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie sprzeczności.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jeżeli więc odbiorca faktury nie nabył towaru (usługi) - a tak się dzieje w przypadku otrzymania faktury stwierdzającej sprzedaż, która w rzeczywistości nie miała miejsca - to nie można odliczyć podatku naliczonego wykazanego w tej fakturze. Prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi.

Skład orzekający

Ewa Karpińska

przewodniczący

Marek Kołaczek

członek

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT wymaga faktycznego nabycia towarów lub usług, a nie tylko posiadania faktury. Interpretacja dopuszczalności dowodów z innych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w analizowanym okresie, choć zasady dotyczące odliczenia VAT są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadużyć w VAT i fikcyjnych transakcji, co jest zawsze interesujące dla przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak sądy podchodzą do dowodów i interpretacji przepisów w takich przypadkach.

Fikcyjne faktury VAT: Kiedy prawo do odliczenia staje się pułapką?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 621/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Ewa Karpińska /przewodniczący/
Marek Kołaczek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Kołaczek, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007r. przy udziale – sprawy ze skargi J. S. – Firma A w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za [...]. w kwocie[...]zł.
W podstawie prawnej powyższej decyzji organ powołał się na art. 21 § 3, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 1 oraz art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).
W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że w wyniku postępowania kontrolnego stwierdzono, iż w deklaracji VAT-7 za [...]. firma A J. S. z siedzibą w C. przy ul. [...] wykazała kwotę podatku VAT podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego w wysokości [...]zł. Podatek naliczony wykazany w przedmiotowej deklaracji w łącznej kwocie [...] wynikał wyłącznie z faktur wystawionych przez firmę B P. H. w C.. Zaś podatek należny w łącznej kwocie [...] zł wynikał z faktur sprzedaży wystawionych przez firmę A na rzecz firmy C spółka cywilna w C. i firmy D J. B. w D. Dlatego też organ w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy protokół z kontroli stwierdził, że w przedmiotowej deklaracji podatkowej firma A wykazała podatek naliczony i podatek należny zawarty w fakturach VAT dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie zostały zrealizowane. Ustalono bowiem, że B. B. założyła firmę B P. H. w C. na zlecenie Pana J. M., jednak w rzeczywistości P. H. nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, a firma B miała służyć jedynie przepływowi dokumentów. Jednocześnie podkreślono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. pismami z dnia [...] i [...]r. poinformował, że ww. firma w ogóle nie została zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług w tym organie, nie składała deklaracji VAT-7 i nie dokonywała wpłat z tytułu tego podatku. Nadto powołano się na skazujący wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]r. o sygn. akt [...] uznający P. H. za winnego, tego że w okresie od [...]r. do [...]r. w C. działając czynem ciągłym, wspólnie i w porozumieniu z inną osobą podjął czynności mające na celu znaczne utrudnienie stwierdzenia przestępczego pochodzenia środków finansowych pochodzących z nielegalnego wytwarzania[...]i handlu[...]w ten sposób, że prowadząc fikcyjną działalność handlową pod firmą B założył rachunek bankowy w oddziale [...]., na który przelano łącznie kwotę [...] zł z tytułu zapłaty za fikcyjną sprzedaż [...] dokonaną dla spółek E i A /.../.
Wobec powyższego organ powołując się na art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, obowiązującej w kontrolowanym okresie, stanowiącej iż podatnik posiada prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług – uznał, że skoro w [...]r. kontrolowana jednostka w rzeczywistości nie nabyła [...] od firmy B to nie miała prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w kwocie [...]zł. Zatem w związku ze stwierdzonym brakiem [...] w upozorowanych transakcjach sprzedaży pomiędzy firmą A a firmą B organ kontroli skarbowej stwierdził, że w badanym miesiącu kontrolowana jednostka nie dokonywała również obrotu [...]w rozumieniu art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, i tym samym po stronie firmy A nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży w rozumieniu art. 6 ww. ustawy.
Zaznaczono także, że powołana na wstępie decyzja została wydana po uprzednim uchyleniu decyzją nr [...]z dnia [...]r przez organ odwoławczy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. [...]z dnia [...]r., w której pierwotnie określono zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za [...]. w kwocie [...]zł. Dlatego też w ramach ponownych czynności dowodowych przesłuchano świadków P. H., A. H. – [...] skarżącego J. S., J. M., o czym powiadomiono pełnomocnika strony, który jednakże nie skorzystał z prawa uczestnictwa w tymże przesłuchaniu. Organ przytoczył także wyjaśnienia B. B. – założycielki firmy B. Poza tym postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. włączył do materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie protokół z przesłuchania skarżącego J. S. w charakterze świadka w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w firmie C.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie żądając uchylenia decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W zarzutach podkreślono naruszenie przepisów art. 180 § 1 i art. 181 ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzucono nieformalne włączenie do materiału dowodowego niniejszej sprawy dowodów zebranych w innym postępowaniu kontrolnym oraz w postępowaniach prowadzonych przez Prokuraturę i Policję. Zakwestionowano dopuszczalność włączenia do akt protokołu z przesłuchania J. S., który jako strona postępowania odmówił składania wyjaśnień.
Odrębnym pismem z dnia [...]r. strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C. w sprawie o sygn. akt[...], dotyczącej obrotu[...], w której w charakterze osób podejrzanych występują między innymi Panowie: J. S., A. B. i P. H..
Postanowieniem nr [...]z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił żądanego zawieszenie postępowania odwoławczego nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy podzielając stanowisko i argumentację zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. Powołując się na regulacje wynikające z art. 19 ust. 1 i 2 obowiązującej w badanym okresie ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stwierdzono, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego jedynie o podatek naliczony, który wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług. Jeżeli więc odbiorca faktury nie nabył towaru (usługi) - a tak się dzieje w przypadku otrzymania faktury stwierdzającej sprzedaż, która w rzeczywistości nie miała miejsca - to nie można odliczyć podatku naliczonego wykazanego w tej fakturze. Zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w przypadku skumulowania dwóch okoliczności, tj. otrzymania faktury stwierdzającej nabycie towaru lub usługi oraz otrzymania towaru lub wykonania usługi. Rozłączne spełnienie omawianych warunków skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zasadnie pozbawił kontrolowaną jednostkę prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach, w których jako wystawca figuruje firma B P. H. w C., ponieważ - jak ustalono - transakcje te nie miały miejsca w rzeczywistości. Zatem biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie organ kontroli skarbowej stwierdził, że w rozliczeniu podatku od towarów i usług za [...]r. kontrolowana firma A J. S. bezpodstawnie wykazała podatek naliczony i podatek należny VAT, ponieważ posiadane faktury VAT dot. zakupów od firmy B i sprzedaży do firm C s.c. w C. i D J. B. w D. dokumentowały czynności, które w rzeczywistości nie zostały zrealizowane. Dlatego też organ pierwszej instancji pozbawił skarżącego, wynikającego z art. 19 ust. 1 obowiązującej w badanym okresie ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z posiadanych przez niego faktur zakupu, w których jako wystawca figuruje firma B. Stwierdzono jednocześnie, że wystawienie przez J. S. dla firmy C i D J. B. w D. faktur sprzedaży nie odzwierciedlających faktycznego obrotu [...] w rozumieniu art. 15 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy nie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego.
Ponadto odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących naruszenia znowelizowanego brzmienia art. 181 Ordynacji podatkowe organ zaznaczył, że nowe uregulowanie obowiązujące po dniu 1 września 2005r., a więc w czasie prowadzonego postępowania odwoławczego, musiałyby być respektowane tylko i wyłącznie w przypadku, gdyby w jego toku prowadzone było jakiekolwiek postępowanie dowodowe. W badanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, ponieważ cały materiał dowodowy sprawy został zebrany przez organ pierwszej instancji przed zmianą treści art. 181 Ordynacji podatkowej, a więc dopuszczalne było oparcie się na dowodach zgromadzonych przez Prokuraturę i Policję.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się J. S. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz zasądzenie kosztów procesu. W zarzutach podkreślił naruszenie art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez akceptację włączenia do materiału dowodowego dowodów przeprowadzonych w sposób sprzeczny z regułami postępowania tj. protokołu z [...]r. z przesłuchania w charakterze świadka A. B., dokonanego z naruszeniem art. 190 Ordynacji podatkowej oraz adnotacji inspektora kontroli skarbowej; akceptację włączenia do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...]r. sygn. akt [...], dot. P. H.; naruszenie art. 216 Ordynacji podatkowej odnośnie protokołu z [...]r., wyciągu z protokołu z [...]r. i wyciągu z protokołu z [...]r. z przesłuchania jako podejrzanego A. B., protokołu z[...]r. z przesłuchania w charakterze podejrzanego J. S.
Pełnomocnik skarżącego podniósł także naruszenie art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 199 Ordynacji podatkowej, polegające na akceptacji włączenia do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy protokołu z przesłuchania Pana J. S. w charakterze świadka dokonanego w innej sprawie oraz naruszenie art. 122 i art. 187 § 1, w związku z art. 292 Ordynacji podatkowej, poprzez akceptację niezebrania i niewyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przy jednoczesnym niewyjaśnieniu sprzeczności pomiędzy przeprowadzonymi dowodami, jak również poprzez akceptację niepodjęcia wszelkich niezbędnych danych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz odstąpienie od zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Według Pełnomocnika, w prowadzonym postępowaniu kontrolnym organ pozbawiony był samodzielności, co wyrażało się między innymi w tym, że Policja i Prokuratura, arbitralnie decydowały o tym, co znajdzie się w aktach postępowania kontrolnego, podczas gdy strona z przyczyn od niej niezależnych nie miała dostępu do tych materiałów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie złożonym do rozpatrywanej sprawy, które wpłynęło do Sądu w dniu [...]r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów akt sprawy Sądu Rejonowego Wydział [...] Karny w C. o sygn. [...] na okoliczność, iż wszystkie faktury zakupu i sprzedaży towarów przez firmę A były dokumentami potwierdzającymi faktyczny obrót towarami.
Natomiast na rozprawie sądowej w dniu 10 stycznia 2007r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi i w/w wniosku akcentując, że w postępowaniu zgromadzono wystarczające dowody potwierdzające fikcyjny obrót dokumentowany "pustymi" fakturami.
Odnosząc się do powyższego wniosku Sąd postanowił oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów akt sprawy Sądu rejonowego Wydział [...] Karny w C. o sygn. [...] albowiem uznał, iż nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a równocześnie może spowodować nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że w świetle art. 19 ust. 1 obowiązującej w badanym okresie ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust. 2,
Przepisy powyższego artykułu statuują jedną z podstawowych zasad podatku od towarów i usług: prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Prawo to przysługuje każdemu podatnikowi, który spełni warunki określone w ustawie i aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie.
Muszą być zatem spełnione niezbędne warunki, aby istniała możliwość skorzystania ze wspomnianego odliczenia:
- może go dokonać tylko podatnik podatku VAT, a w kontekście art. 25 ust. 3 powoływanej ustawy wyłącznie podatnik, który złożył zgłoszenie rejestracyjne i nie został wykreślony z rejestru,
- w danym okresie rozliczeniowym musi wystąpić kwota podatku należnego (nawet jeśli byłaby równa 0 zł), a w konsekwencji również czynność podlegająca opodatkowaniu tym podatkiem,
- obniżenie może nastąpić tylko w przypadku nabycia przez podatnika towarów i usług w rozumieniu art. 4 pkt 1 i 2 ustawy,
- musi istnieć związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą opodatkowaną.
Reasumując należy stwierdzić, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego jedynie o podatek naliczony, który wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług. Jeżeli więc odbiorca faktury nie nabył towaru (usługi) - a tak się dzieje w przypadku otrzymania faktury stwierdzającej sprzedaż, która w rzeczywistości nie miała miejsca - to nie można odliczyć podatku naliczonego wykazanego w tej fakturze.
Kwestionowanymi przez skarżącego decyzjami organy pozbawiły kontrolowaną firmę A prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach, w których jako wystawca figuruje firma B w C., ponieważ - jak ustalił to organ I instancji - zakup [...] w firmie B nie miał miejsca w rzeczywistości, co jest równoznaczne z brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur "wystawionych" przez tę firmę. W badanym bowiem okresie kontrolowana jednostka nie zakupiła [...] od firmy B, która miała być jedynym dostawcą tego towaru, to bezspornym jest, iż firma A nie mogła sprzedać [...] do firmy C i D J. B. w D., ponieważ go nie posiadała. Przesłuchano w charakterze świadków m.in. B. B. i P. H., których wyjaśnienia potwierdziły fikcyjność przeprowadzanych transakcji. Również strona nie wskazała żadnego innego źródła, w którym miałaby dokonywać zakupów [...]. Jedynym zatem dostawcą [...] miała być firma B P. H., która w rzeczywistości nie prowadziła żadnej działalności.
Również Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. pismami z dnia[...]i [...]r. poinformował, że ww. firma w ogóle nie została zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług w tym organie, nie składała deklaracji VAT-7 i nie dokonywała wpłat z tytułu tego podatku.
Poza tym kwestię fikcyjnego obrotu [...] przesądził Sąd Rejonowy w C., który wyrokiem z dnia [...]r. o sygn. akt [...] uznał P. H. za winnego podejmowania czynności utrudniających stwierdzenia przestępczego pochodzenia środków finansowych pochodzących z nielegalnego wytwarzania [...] i handlu [...] poprzez prowadzenie fikcyjnej działalności handlowej pod firmą B na której rachunek bankowy przelewano zapłatę za fikcyjną sprzedaż [...] dokonywaną m.in. dla firmy skarżącego A.
Tym samym za zasadne należało uznać stwierdzenie organu pierwszej instancji, że mimo wystawienia przez skarżącego J. S. w badanym okresie faktur sprzedaż [...]do innego odbiorcy - ze względu na brak rzeczywistego obrotu towarem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 obowiązującej w badanym okresie ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, po stronie kontrolowanej jednostki nie powstał obowiązek podatkowy z tytuł sprzedaży w rozumieniu art. 6 tej ustawy.
Za bezpodstawne Sąd uznał także zarzuty naruszenia art. 181 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 września 2005r., gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowi jednolitość począwszy od [...]r. tj. od daty wszczęcia postępowania kontrolnego wobec firmy A J. S. w C.. Zaistniała w toku prowadzonego postępowania nowelizacja powoływanej normy prawnej w żaden sposób nie miała wpływu na legalność przeprowadzonych wcześniej dowodów, ich wiarygodność. Brak było też podstaw do wyłączenia dowodów zgromadzonych pod rządami wcześniejszego brzmienia tego przepisu, który dopuszczał jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia wskazując między innymi na materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe; bez wymogu aby postępowania te były prawomocnie zakończone.
Podobnie – zdaniem składu orzekającego Sądu – chybiony jest zarzut naruszeni postanowień art. 216 Ordynacji podatkowej poprzez włączenie do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy materiałów zebranych przed wydaniem decyzji w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za badany okres rozliczeniowy z dnia [...]r., uchylonej następnie po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego przez organ II instancji decyzją z dnia [...]r. Podkreślić należy, że materiał dowodowy zebrany przez organ kontroli skarbowej w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za [...]r. przed wydaniem pierwotnej decyzji z dnia [...]r. mimo wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy stanowił łączny materiał dowodowy wraz z materiałem zebranym w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji. Dotyczył on tego samego przedmiotu – kontroli danego okresu rozliczeniowego i tej samej strony - podatnika. Poza tym w myśl art. 127 ordynacji podatkowej postępowanie jest dwuinstancyjne i kończy się decyzją ostateczną. Zatem dokumenty zgromadzone przez organ I instancji stanowią materiał dowodowy aż do ostatecznego zakończenia danego postępowania tj. wydania merytorycznej decyzji rozstrzygającej sprawę ostatecznie bądź umarzającej postępowanie.
Również zaznaczyć należy, że kwestionowane przez skarżącego włączenie do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy protokołu z przesłuchania J. S. jako świadka w toku innego postępowania kontrolnego (dot. firmy C – nie ma w rozpatrywanej sprawie żadnego znaczenia. Zgromadzony bowiem przez organy materiał dowodowy, wyjaśnienia B. B. – założycielki firmy B, P. H., jego wyrok skazujący oraz pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. miały przesądzający charakter w rozpatrywanej sprawie.
Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 122 – zasady prawdy obiektywnej i 187 § 1 – obowiązku organu podatkowego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - Ordynacji podatkowej, które nastąpiłoby w przypadku zaniechania przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania całości dowodów i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Organy obu instancji w przeprowadzonych czynnościach dowodowych ustaliły, że w badanym okresie kontrolowana jednostka nie zakupiła [...] od firmy B więc nie mogła sprzedać [...] do firmy C.
Natomiast podnieść również należy, że strona pozostawała w toku postępowania bierna, nie wskazała żadnych dowodów potwierdzających swoje argumenty, nie składała wniosków ograniczając się wyłącznie do wnoszenia zarzutów co do prawidłowości prowadzonego postępowania. Również nie wskazała żadnego innego źródła, w którym miałaby dokonywać zakupów [...] oprócz firmy B P. H., która w rzeczywistości nie prowadziła żadnej działalności - co wykazano wyżej.
Na zakończenie wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz administracyjnych sądów wojewódzkich wyrażono pogląd, że podstawą odliczenia VAT mogą być tylko i wyłącznie faktury wystawione przez zarejestrowany podmiot gospodarczy i mający w ewidencji działalności gospodarczej na bieżąco aktualizowane dane (wyrok WSA z roku 2005 o sygn. I SA/Po 1167/2005) Poza tym prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi (wyrok NSA z dnia 30.10.2003r. o sygn. III SA 215/2002).
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI