III SA/Gl 609/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. Sprawa dotyczyła dwóch kwestii: opodatkowania sprzedaży samochodu importowanego w kwietniu 2004 r. oraz podwójnego dokumentowania transakcji sprzedaży samochodów. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż samochodu importowanego przed 1 maja 2004 r. powinna być opodatkowana na zasadach ogólnych (cała kwota sprzedaży), a nie według procedury opodatkowania marżą, powołując się na art. 174 ustawy o VAT. Sąd uznał jednak, że ten przepis przejściowy jest sprzeczny z prawem wspólnotowym (art. 26a VI Dyrektywy VAT) i zasadą równości wobec prawa, ponieważ pozbawia podatnika prawa do opodatkowania marżą w sytuacji, gdy import nastąpił przed wejściem Polski do UE. Sąd podkreślił, że prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym i powinno być stosowane bezpośrednio. W odniesieniu do podwójnego dokumentowania transakcji, sąd zgodził się z organami, że wystawienie faktury VAT z wykazanym podatkiem rodzi obowiązek jego zapłaty zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, nawet jeśli faktura nie dokumentuje faktycznej sprzedaży, chyba że zostanie wystawiona korekta. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o VAT w kontekście prawa wspólnotowego, zasada pierwszeństwa prawa UE, stosowanie procedury marży do towarów nabytych przed wejściem do UE, zasada równości wobec prawa w prawie podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży towarów (samochodów) nabytych przed 1 maja 2004 r. i sprzedanych po tej dacie, w kontekście przepisów przejściowych ustawy o VAT z 2004 r. oraz rozporządzenia z 23 czerwca 2004 r.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sprzedaż samochodu osobowego, który został zaimportowany przez podatnika przed dniem 1 maja 2004 r., a sprzedany po tej dacie, powinna być opodatkowana według procedury opodatkowania marżą (art. 120 ustawy o VAT), czy na zasadach ogólnych (art. 29 ust. 1 ustawy o VAT), ze względu na przepis przejściowy art. 174 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedaż powinna być opodatkowana według procedury opodatkowania marżą.
Uzasadnienie
Krajowy przepis przejściowy (art. 174 ustawy o VAT) wyłączający stosowanie procedury marży do towarów nabytych lub zaimportowanych przed 1 maja 2004 r. jest sprzeczny z prawem wspólnotowym (art. 26a VI Dyrektywy VAT), które nie wprowadza takiego rozróżnienia, oraz z zasadą równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym.
Czy wystawienie faktury VAT z wykazanym podatkiem, która nie dokumentuje faktycznej sprzedaży, rodzi obowiązek zapłaty tego podatku zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystawienie faktury z wykazanym podatkiem rodzi obowiązek zapłaty, chyba że zostanie wystawiona korekta.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wynika ze szczególnej roli faktury w systemie VAT i jest odzwierciedleniem art. 21 ust. 1 lit. d VI Dyrektywy. Obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze istnieje nawet wtedy, gdy faktura nie dokumentuje sprzedaży, ale może być złagodzony przez możliwość wystawienia korekty, pod warunkiem wyeliminowania ryzyka uszczuplenia wpływów budżetowych.
Czy przepisy krajowe dotyczące opodatkowania VAT powinny być interpretowane i stosowane zgodnie z prawem wspólnotowym, w tym z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sądy administracyjne są zobowiązane działać na podstawie prawa krajowego i wspólnotowego, stosując zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego.
Uzasadnienie
Po przystąpieniu Polski do UE, prawo wspólnotowe (pierwotne i wtórne) oraz orzecznictwo ETS stanowią część systemu prawnego. Organy władzy publicznej, w tym organy podatkowe i sądy, mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym.
Czy rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2004 r. wprowadzające stawkę 0% na część wartości dostawy używanych samochodów osobowych (równą cenie nabycia) powinno być stosowane również do transakcji sprzedaży dokonanych przed wejściem w życie rozporządzenia, ale po 1 maja 2004 r., w celu zapewnienia równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnicy, którzy nabyli samochody przed 1 maja 2004 r. i sprzedali je po tej dacie, powinni mieć możliwość zastosowania skutków wynikających z tego rozporządzenia, aby uniknąć nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej.
Uzasadnienie
Stan prawny wprowadzony rozporządzeniem z 23 czerwca 2004 r. nieuzasadnienie różnicował sytuację podatników sprzedających samochody nabyte przed 1 maja 2004 r. w zależności od daty sprzedaży (przed lub po 25 czerwca 2004 r.). Taka dyskryminacja jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej.
Przepisy (24)
Główne
u.p.t.u. z 2004 r. art. 29 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. z 2004 r. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. z 2004 r. art. 120 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2004 r. art. § 41a § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2004 r. art. § 41a § 2
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 139
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. z 2004 r. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. z 2004 r. art. 7 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. z 2004 r. art. 43 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. z 2004 r. art. 43 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. z 2004 r. art. 174
Ustawa o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż samochodu importowanego przed 1 maja 2004 r. powinna być opodatkowana marżą, a nie całą kwotą sprzedaży, ze względu na sprzeczność krajowego przepisu przejściowego z prawem wspólnotowym i zasadą równości. • Krajowy przepis przejściowy art. 174 ustawy o VAT jest niezgodny z VI Dyrektywą VAT i zasadą równości wobec prawa. • Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym i powinno być stosowane bezpośrednio. • Rozporządzenie Ministra Finansów z 23 czerwca 2004 r. powinno być stosowane w sposób zapewniający równość podatników, którzy nabyli samochody przed 1 maja 2004 r. i sprzedali je po tej dacie.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepis przejściowy art. 174 ustawy o VAT, wyłączając procedurę marży dla towarów importowanych przed 1 maja 2004 r. • Nie było podstaw do zastosowania zwolnienia z VAT jako towaru używanego. • Wystawienie faktury VAT z wykazanym podatkiem rodzi obowiązek zapłaty tego podatku zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe, jak każde organy władzy publicznej, są zobowiązane działać na podstawie prawa (art. 120 O.p.). Zasadę tę wzmacnia Konstytucja stanowiąc, że nie tylko na podstawie ale i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). • Po dniu 1 maja 2004 r. za "prawo" należy uznać te normy prawne, które wynikają nie tylko z przepisów krajowych ale także i z przepisów wspólnotowych funkcjonujących w ramach jednego multicentrycznego systemu prawa. • W sytuacji, gdy nie występują wątpliwości, że przepisy prawa krajowego są sprzeczne z bezpośrednio skutecznymi przepisami prawa wspólnotowego, to wówczas ewentualna ich kolizja musi być rozstrzygnięta zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, która sprowadza się do zakazu stosowania prawa krajowego sprzecznego z prawem wspólnotowym... • Krajowy przepis przejściowy nie może pozbawić prawa podatnika do opodatkowania samej marży, przy dostawie towaru, ze względu na to, że jego import nastąpił przed dniem 1 maja 2004 r. • W ten sposób znaleźli się w niekorzystnej sytuacji, ponieważ byli zmuszeni opodatkować cały obrót stawką w wysokości 22 %, a nie tylko tak wyliczoną różnicę.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Mirosław Kupiec
sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o VAT w kontekście prawa wspólnotowego, zasada pierwszeństwa prawa UE, stosowanie procedury marży do towarów nabytych przed wejściem do UE, zasada równości wobec prawa w prawie podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży towarów (samochodów) nabytych przed 1 maja 2004 r. i sprzedanych po tej dacie, w kontekście przepisów przejściowych ustawy o VAT z 2004 r. oraz rozporządzenia z 23 czerwca 2004 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kolizji prawa krajowego z prawem wspólnotowym w kontekście podatkowym, co ma znaczenie dla wielu podatników. Wyjaśnia zasady stosowania procedury marży i pierwszeństwa prawa UE.
“Czy prawo UE może unieważnić polskie przepisy podatkowe? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.