III SA/Gl 600/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-06-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
kuratorwynagrodzeniepodatek VATpostępowanie administracyjnekoszty postępowaniaprawo procesowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił akt Prezydenta Miasta w sprawie wynagrodzenia kuratora, uznając zasadność doliczenia podatku VAT do przyznanej kwoty.

Sprawa dotyczyła skargi K.P. na akt Prezydenta Miasta J. w przedmiocie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Sąd uchylił zaskarżony akt, uznając, że wynagrodzenie kuratora powinno być powiększone o podatek VAT, co było błędnie pominięte przez organ. Sąd wskazał również na potrzebę ponownego rozpatrzenia przez organ kwestii zwrotu niektórych wydatków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę K.P. na akt Prezydenta Miasta J. dotyczący wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia jej wynagrodzenia, domagając się uwzględnienia podatku VAT oraz wyższej stawki. Sąd uznał skargę za częściowo zasadną, uchylając zaskarżony akt. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że wynagrodzenie kuratora będącego adwokatem powinno być podwyższone o należny podatek od towarów i usług, zgodnie z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego i orzecznictwem Sądu Najwyższego. Sąd nie podzielił argumentacji organu o braku podstaw do doliczenia VAT. Jednocześnie Sąd wskazał, że organ powinien ponownie rozważyć zasadność zwrotu niektórych wydatków poniesionych przez skarżącą, w tym kosztów nadania zażalenia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zasądziło na rzecz skarżącej kwotę 207,80 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wynagrodzenie kuratora będącego adwokatem podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego oraz uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wynagrodzenie kuratora podlegającego rozliczeniu VAT jest podwyższane o ten podatek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 2018 poz. 536 art. 1 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Wynagrodzenie kuratora ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie, nie mniej niż 60 zł.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, jeżeli narusza prawo materialne, prawo dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Dz.U. 2018 poz. 536 art. 1 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej, nieprzekraczającej stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to nakład pracy, wartość przedmiotu sporu lub stopień zawiłości sprawy.

Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 art. 2 § 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50.000 zł wynoszą 3.600 zł.

k.p.c. art. 6034 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wynagrodzenie kuratora obowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie z obowiązującą stawką tego podatku.

k.r.i.o. art. 184 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy ustanowienia przedstawiciela dla strony nieobecnej w postępowaniu.

K.p.a. art. 34 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy ustanowienia przedstawiciela dla strony nieobecnej w postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie kuratora będącego adwokatem powinno być powiększone o podatek VAT. Organ błędnie zastosował przepisy, nie uwzględniając możliwości podwyższenia wynagrodzenia o VAT.

Odrzucone argumenty

Organ prawidłowo ustalił wynagrodzenie w kwocie 1.440,00 zł, bez uwzględnienia VAT. Nie było podstaw do przyznania wynagrodzenia w stawce minimalnej (3.600 zł) bez VAT.

Godne uwagi sformułowania

wynagrodzenie przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 K.p.a. w zw. z art. 184 § 1 KRO należy do kosztów postępowania administracyjnego wysokość wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a. w zw. z art. 184 § 1 KRO - wobec braku w tym zakresie przepisów z zakresu postępowania administracyjnego - należy ustalać, stosując przez analogię zasady określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. wynagrodzenie kuratora obowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług jeżeli kuratorem strony, której miejsce pobytu nie jest znane jest adwokat, jego wynagrodzenie podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług

Skład orzekający

Beata Machcińska

sprawozdawca

Małgorzata Herman

sędzia

Marzanna Sałuda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia kuratorów będących adwokatami w postępowaniach administracyjnych, w tym kwestię doliczania podatku VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu w postępowaniu administracyjnym, ale zasada dotycząca VAT ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wynagrodzenia kuratora, w tym ważnej kwestii podatku VAT, która może być interesująca dla prawników praktyków.

Kuratorowi należy się VAT! WSA w Gliwicach wyjaśnia zasady wynagradzania pełnomocników z urzędu.

Dane finansowe

WPS: 19 592 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 600/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 536
§ 1 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych  przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. P. na akt Prezydenta Miasta J. z dnia 22 maja 2024 r. nr MZDiM.SA.7150.W.1.20.2020.2024 w przedmiocie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz skarżącej 207,80 (dwieście siedem 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K.P. (dalej: "Skarżąca") jest akt Prezydenta Miasta J. (dalej: "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Sąd Rejonowy w M., Wydział [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022 r. (sygn. akt [...]) ustanowił dla K.N. przedstawiciela w osobie adw. K. P., w celu reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta J.
2. Pismem z dnia 15 stycznia 2024 r. Skarżąca wniosła do organu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z urzędu, kosztów dojazdu do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. oraz kosztów nadanej korespondencji w niniejszej sprawie, tj. 6 X 6,80 zł.
3. Prezydent zawiadomieniem z dnia 22 maja 2024 r. w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z 19 kwietnia 2023 r. ([...]), w związku z wnioskiem Skarżącej z dnia 15 stycznia 2024 r., przyznał Skarżącej tytułem: kosztów pomocy prawnej udzielonej nieznanemu z urzędu - 1.440,00 zł, kosztów dojazdu do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. - 25,30 zł oraz kosztów nadanej korespondencji - 40,80 zł, tj. łącznie 1.506,10 zł.
W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że wynagrodzenie przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 K.p.a. w zw. z art. 184 § 1 KRO należy do kosztów postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 261 i n. k.p.a. (zob. uchw. SN z 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, OSNC 1990, Nr 1, poz. 11). Jak podnosi się w orzecznictwie (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2016 r., IV SA/GI 577/16, Legalis, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2019 r., I SAB/Wa 320/19, Legalis, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r., III OSK 4038/21, Legalis) wysokość wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) ustanowionego dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a. w zw. z art. 184 § 1 KRO - wobec braku w tym zakresie przepisów z zakresu postępowania administracyjnego - należy ustalać, stosując przez analogię zasady określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 536). Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. W świetle ust. 2 w/w przepisu wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.
Prezydent argumentował, że w sprawie na stronę został nałożony obowiązek zapłaty kwoty 19.592,00 zł. W świetle § 2 pkt 5 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50. 000 zł – 3.600 zł. Zatem wysokość kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynosi 1.440,00 zł (3.600,00 zł x 40%).
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej wysokość zwrotu uzasadnionych wydatków, które kurator poniósł w związku ze swoimi czynnościami, nie może przekraczać kwot wynikających z przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
W świetle § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.) koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 -1,15 zł.
Biorąc pod uwagę, że siedzibę przedstawiciela od siedziby MZDiM dzieli 11 km, tytułem kosztu dojazdu przyznano kwotę 25,30 zł (2 x 11 km x 1,15).
Tytułem nadanej korespondencji przedstawicielowi należy się kwota 40,80 zł (6x6,80 zł).
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zaskarżyła zawiadomienie organu, cyt.: "części dot. ustalenia kwoty wynagrodzenia za pełnienie funkcji przedstawiciela dla nieobecnego oraz w części nie uwzględniającej wzrost wydatków po stronie skarżącej w kwocie 6,80 zł, nie kwestionuje zaś w części przyznającej wydatki poniesione w niniejszej sprawie (tj. w wysokości 66,10 zł)."
Zaskarżonemu zawiadomieniu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie wynagrodzenia przedstawiciela dla nieobecnego (kuratora) bez uwzględnienia podatku VAT w wysokości 23%, które to doprowadziło do zaniżenia kwoty wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną nieznanemu z miejsca pobytu,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie przez analogię rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określania wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej podczas, co doprowadziło do ustalenia wynagrodzenia adwokata w wysokości 40 % stawki minimalnej za czynności adwokackie, podczas gdy właściwe było zastosowanie zgodnie z wykładnią systemową art. 99 3 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wskazującego na wynagrodzenie reprezentanta nieletniego (uprzednio zwanego kuratorem) będącego adwokatem,
3. naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej poprzez prowadzenie sprawy w sposób przewlekły, w oderwaniu od wskazań Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata będącego kuratorem, w oderwaniu od stanowiska doktryny wskazującej na niekonstytucyjność różnicowania wynagrodzenia adwokatów świadczących pomoc prawną z uwagi na pełnioną pozycję, a także poprzez wysłanie pisma bez jakiegokolwiek pouczenia o możliwości jego zaskarżenia.
Skarżąca wniosła o cyt.:
"1. zwolnienie mnie z obowiązku uiszczania opłaty z tytułu złożonej skargi,
2. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie adwokatowi wynagrodzenia w kwocie 3.600 zł plus VAT (czyli 4.428,00 zł) wraz z należnymi i niezbędnymi wydatkami w sprawie w postaci uznanych przez organ I instancji w zawiadomieniu 40,80 zł za koszty korespondencji wraz 25,30 koszty dojazdu, a także wydatków w postaci 6,80 zł stanowiących koszt nadania zażalenia do SKO, na mocy którego uchylono postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia 15.02.202 r, a także 7,80 zł stanowiących koszt nadania niniejszej skargi, względnie o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji."
Uzasadniając skargę, Skarżąca argumentowała, że w kwestii wydatków organ nie uwzględnił kosztów poniesionych w związku z nadaniem korespondencji do SKO w wysokości 6,80 zł - zażalenie kuratora na postanowienie organu I instancji, które zostało uchylone przez SKO i sprawa ponownie wróciła do organu.
Zdaniem Skarżącej w sprawie odnieść należy się do wykładni systemowej i interpretując zapisy dotyczące wynagrodzenia należy stosować art. 99 3 § 3 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, zgodnie z którym do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta dziecka będącego adwokatem lub radcą prawnym stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze lub art. 22 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, a nie § 2, który wskazuje na zastosowanie stawki 40% dla kuratorów.
Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że przepisy dot. wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony ustalone jako 40 % normalnego minimalnego wynagrodzenia adwokatów działających jako profesjonalnych pełnomocników są niezgodne z konstytucyjną ochroną praw majątkowych i zasadą równości wobec prawa oraz powodują naruszenie zasady proporcjonalności.
Skarżąca zwróciła uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2023 r. (sygn. akt IV SA/Wr 384/22).
Podniosła, że w kwestii Vat-u dla adwokata, działającego jako kurator wielokrotnie wypowiadały już sądy, m.in. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 stycznia 2022 r. (sygn. akt III CZP 37/22) wskazał, że jeżeli kuratorem takim jest adwokat, jego wynagrodzenie podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług.
W ocenie Skarżącej organ powinien zastosować rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Reasumując, Skarżąca wniosła o ustalenie wynagrodzenia w kwocie 3.600 zł plus VAT (czyli 4.428,00 zł) + należne i niezbędne wydatki w niniejszej sprawie (uznane w zawiadomieniu 40,80 zł za koszty korespondencji + 25,30 koszty dojazdu + 6,80 koszty nadania zażalenia do SKO, w związku z którym uchylono postanowienie Prezydenta Miasta J. + 7,80 zł koszt nadania niniejszej skargi).
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
5. W związku z wyznaczonym na dzień 8 kwietnia 2025 r. terminem rozprawy Skarżąca wniosła o jego zmianę, co Sąd uwzględnił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się częściowo uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2429 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, (bo te są wymienione w pkt od 1 do 3), a więc są czynnościami faktycznymi, materialno-technicznymi, skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przedmiotem skargi do WSA na podstawie wyżej cytowanego przepisu mogą być akty niebędące decyzjami ani postanowieniami, o charakterze indywidualnym. Takim indywidualnym aktem jest zawiadomienie Prezydenta o wysokości wynagrodzenia Skarżącej pełniącej funkcje kuratora dla osoby nieobecnej.
W sprawie poza sporem jest to, że kuratorowi ustanowionemu dla strony postępowania administracyjnego, a tym samym i Skarżącej przysługuje z tego tytułu wynagrodzenie. Wynika to zarówno z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2748/12, LEX nr 1529036), jak również z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 117/88 (OSNC z 1990 r. Nr 1, poz. 11). Zgodnie z powołaną uchwałą wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego - dalej: "k.r.i.o.", zaś wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego. W uchwale tej stwierdzono również, że kurator wyznaczony przez sąd na podstawie art. 184 § 1 k.r.i.o. do zastępowania strony w postępowaniu administracyjnym nie jest kuratorem prawa materialnego, a jest kuratorem w danym postępowaniu. O charakterze kuratora decyduje cel ustanowienia, nie zaś jego podstawa prawna. Zatem wynagrodzenie za sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego, ze względu na jej charakter jest ściśle związane z konkretnym postępowaniem administracyjnym.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki WSA w Gliwicach z: 8 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 577/16, 10 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 529/17, 4 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 643/18, publ.: CBOSA) podkreśla się, że przeciwne stanowisko nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą RP jako Państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP).
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 28 maja 2024 r, sygn. III OSK 4381/21, że w choć zakresie ustalenia podstaw wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym brakuje właściwej regulacji, to jednak w tego rodzaju sprawie możliwym jest odpowiednie stosowanie przepisów, których treść, cel ustanowienia oraz funkcje uzasadniają wniosek o ich odpowiedniości dla potrzeb ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego kuratorowi ustanowionemu dla osoby nieobecnej na podstawie art. 34 § 1 K.p.a. Tego rodzaju przepisy można odnaleźć w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. 2018r. poz. 536; dalej: "rozporządzenie z 2018 roku"), które regulują wynagrodzenie kuratora działającego w podobnym charakterze – zob. wyroki NSA z 2 marca 2023 r. III OSK 7054/21, z 17 stycznia 2024 r. II FSK 165/23, z 12 stycznia 2024 r. II GSK 696/23.
W sprawie Prezydent, ustalając wynagrodzenie Skarżącej z tytułu pełnienia funkcji kuratora prawidłowo oparł się ma rozporządzeniu z 2018 roku.
Sporna natomiast jest wysokość przyznanego wynagrodzenia.
§ 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia z 2018 roku stanowi:
– "Wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej «kuratorem», ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł." (§ 1 ust. 1);
– "Wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to:
1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie;
2) wartość przedmiotu sporu;
3) stopień zawiłości sprawy" (§ 1 ust. 3).
W sprawie, z uwagi że na K.N. został nałożony obowiązek zapłaty kwoty 19.592,00 zł, Prezydent, na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), przyznał Skarżącej wynagrodzenie w kwocie 1.440,00 zł (3.600,00 zł. x 40%).
Skarżąca natomiast domaga się przyznania wynagrodzenia w stawce minimalnej, tj. w kwocie 3.600,00 zł powiększonej o podatek od towarów i usług.
W ocenie Sądu z przytoczonych przepisów wynikają jasne reguły. Jeżeli wartość przedmiotu sporu mieści się w przedziale od 10.000 zł do 50.000 zł, wynagrodzenie przedstawiciela (kuratora) ustala się – co do zasady – w wysokości od 60 zł (kwota minimalna określona wprost w rozporządzeniu z 2018 r.) do 1.440 zł (40% stawki minimalnej za czynności adwokackie). W myśl reguły wyjątkowej ustanowionej w § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 roku, ilekroć spełnione są opisane tam przesłanki, wynagrodzenie to ustala się kwocie wyżej, aczkolwiek i w tym przypadku nie może ono przekraczać 3.600 zł (stawka minimalna za czynności adwokackie). Kwoty te podlegają podwyższeniu o stawkę podatku VAT.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca, pełniąc obowiązki przedstawiciela dla K.N. - nieznanego z miejsca pobytu złożyła odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. z przedmiocie nałożenia na K.N. obowiązku zapłaty kwoty 19.592,00 zł, tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu (decyzje z dnia 30 czerwca 2022 r. i z 19 kwietnia 2023 r.) W efekcie złożonego odwołania od decyzji z dnia 19 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 lipca 2023 r. orzekło o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji dnia 19 kwietnia 2023 r. i orzekło o nałożeniu na K.N. obowiązku zapłaty kwoty w wysokości 10.582 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia i przechowywania pojazdu. Jak podała Skarżąca na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. decyzja jest ostateczna, Skarżąca nie wniosła od niej skargi do WSA.
Prezydent na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 roku w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), prawidłowo ustalił Skarżącej wynagrodzenie w kwocie 1.440,00 zł (3.600,00 zł. x 40%). W sprawie nie było podstaw do przyznania wynagrodzenia w kwocie 3.600,00 zł (w stawce minimalnej za czynności adwokackie), gdyż nie wystąpiły przesłanki określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 roku.
Błędne jest natomiast stanowisko organu o niedoliczaniu do wynagrodzenia kuratora podatku od towarów i usług.
Należy bowiem mieć na uwadze, że ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398 z późn. zm.) dokonano nowelizacji przepisów kodeksu postępowania cywilnego o kurateli. Stosownie do art. 6034 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 1568) wynagrodzenie kuratora obowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie z obowiązującą stawką tego podatku.
Wobec powyższego jeżeli kuratorem strony, której miejsce pobytu nie jest znane jest adwokat, jego wynagrodzenie podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt III CZP 37/22, publ. LEX).
Odnosząc się do powołanego przez Skarżącą wyroku TK z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt SK 89/22, w którym uznano, że § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należy zauważyć, że w orzeczeniu tym wyraźnie wskazano, iż TK (cyt.) "nie rozstrzyga, czy zaskarżony przepis rozporządzenia czyni iluzorycznym prawo podmiotowe chronione przez art. 64 ust. 2 Konstytucji – co musiałoby oznaczać faktyczne wygaszenie tego prawa w analizowanym zakresie. Trybunał, wydając wyrok, przedmiotem rozstrzygnięcia nie uczynił kwestii wysokości wynagrodzenia należnego kuratorowi (dla zmaterializowania się, dla zaspokojenia prawa chronionego przepisem art. 64 ust. 2 Konstytucji) – wyrok rozstrzyga inny problem konstytucyjny: eksponuje konstytucyjny zakaz lokowania w rozporządzeniu rozstrzygnięć objętych zaskarżonym przepisem, w sytuacji, gdy nie jest możliwe, by uznać, że rozstrzygnięcia te wykonują ustawę, w zakresie materii zastrzeżonej przez Konstytucję dla ustawy".
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że skarga jest zasadna w części, w której Skarżąca podniosła, iż jej wynagrodzenie podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną. Ponadto rozważy zasadność zwrotu Skarżącej wydatku w kwocie 6, 80 zł z tytułu, jak podała Skarżąca, poniesionych kosztów nadania zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w związku z którym uchylono postanowienie Prezydenta Miasta J.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 146 p.p.s.a. w związku z art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżony akt.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 207.80 zł tytułem wpisu i kosztów nadania skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI