I SA/SZ 777/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję Prokuratury odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając część wniosku za dotyczący akt spraw regulowanych Kodeksem postępowania karnego, a część za informację przetworzoną, dla której nie wykazano szczególnego interesu publicznego.
Skarżący G. K. domagał się od Prokuratury udostępnienia zawiadomień o przestępstwach, danych pracowników prokuratury (stanowiska, wynagrodzenia, imiona i nazwiska) oraz postanowień i wniosków dotyczących zakończonych postępowań karnych. Prokuratura odmówiła, uznając część wniosku za dotyczący akt spraw regulowanych Kodeksem postępowania karnego, a część za informację przetworzoną, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego. WSA w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę G. K. na decyzję Prokuratury odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia zawiadomień o przestępstwach, danych pracowników prokuratury (stanowiska, wynagrodzenia, imiona i nazwiska) oraz postanowień i wniosków dotyczących zakończonych postępowań karnych. Prokuratura odmówiła, argumentując, że część żądanych informacji dotyczy akt spraw, których dostęp reguluje Kodeks postępowania karnego, a pozostałe informacje (dane pracowników) mają charakter informacji przetworzonej, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego. Sąd administracyjny uznał, że w zakresie pytań dotyczących akt spraw, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania, a dostęp reguluje Kodeks postępowania karnego. W odniesieniu do danych pracowników, sąd podzielił stanowisko organu, że jest to informacja przetworzona, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania, gdy są nie do pogodzenia z przepisami Kodeksu postępowania karnego, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k.) stanowią przepisy szczególne, które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie dostępu do akt spraw karnych i postępowań przygotowawczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 3 § ust. 1 pkt 1
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 16 § ust. 1
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
k.p.k. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § § 5
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § § 5a
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § § 5b
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 2
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 3 § § 1
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dostęp do akt spraw karnych i postępowań przygotowawczych regulowany jest przepisami Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje o pracownikach prokuratury (stanowiska, wynagrodzenia) stanowią informację przetworzoną, dla której udostępnienia wymagane jest wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego dla udostępnienia informacji przetworzonej.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje nie stanowią informacji przetworzonej. Organy nie udowodniły ani nie uzasadniły, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. Inne prokuratury udostępniały podobne informacje bez pytania o wykazanie szczególnego interesu publicznego.
Godne uwagi sformułowania
informacja przetworzona to m.in. taka informacja publiczna, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającego użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana ich w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych na podstawie pierwotnego zasobu danych. przetworzenie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. przepisów u.d.i.p. nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej przetworzonej jest zatem uzależnione od spełnienia tej przesłanki (szczególnie istotny interes publiczny).
Skład orzekający
Elżbieta Dziel
przewodniczący sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
sędzia
Bolesław Stachura
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście przepisów szczególnych (Kodeks postępowania karnego) oraz kryteriów uznania informacji za przetworzoną i wymogu wykazania interesu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania informacji od prokuratury i odnosi się do interpretacji przepisów o dostępie do informacji publicznej w powiązaniu z przepisami proceduralnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – i wyjaśnia, kiedy przepisy szczególne wyłączają jego stosowanie oraz jakie są kryteria informacji przetworzonej. Jest to istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawami obywatelskimi.
“Czy prokuratura zawsze musi udostępniać informacje? Sąd wyjaśnia granice dostępu do akt i danych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 777/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Bolesław Stachura Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesława Achrymowicz Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 ust.1 pkt.1, art.13 ust.1, art.14 ust. 1, art.16 ust.1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję P. O. w K. z dnia 20 listopada 2024 r. nr 3039-4.Ip.34.2024 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. nr [...] Prokurator nie uwzględnił odwołania G. K. i utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego w S. z dnia 3 lipca 2024 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 20 czerwca 2024 r. do Prokuratury Rejonowej w S. wpłynęło pismo G. K., w którym wnioskodawca powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł o : 1. udostępnienie mu wszystkich zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, które zgłosił Dyrektor Zakładu Karnego w S. do tutejszej Prokuratury w roku 2023 i 2024, 2. ilu pracowników jest zatrudnionych w tutejszej Prokuraturze, na jakich stanowiskach pracy oraz jakie otrzymują oni wynagrodzenie za pracę według stanowiska pracy wraz z podaniem imienia i nazwiska tych pracowników; 3. udostępnienie mu wszystkich postanowień oraz zarządzeń wydanych przez Prokuratora, który prowadził postępowania karne przygotowawcze, chodzi o zakończone postępowania za przestępstwa z art.197, 203 oraz art. 247 kodeks karny, w roku 2023 i 2024; 4. udostępnienie mu wniosków Prokuratora, który kierował on do sądu o tymczasowe aresztowanie za różne przestępstwa w roku 2023, 2024, chodzi o zakończone postępowania karne. Po rozpoznaniu tego wniosku, Prokurator Rejonowy w S. w dniu 3 lipca 2024 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą udzielenia wnioskowanej informacji publicznej albowiem uznał, że informacja której domaga się wnioskodawca jest informacją przetworzoną i zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej musi on wykazać, że udostępnienie mu tych informacji jest szczególnie ważne dla interesu publicznego, czego wnioskodawca nie zrobił. Od powyższej decyzji wnioskodawca odwołał się podnosząc, że decyzja ta narusza jego prawo wynikające z art. 61 Konstytucji, a swoją decyzję Prokurator Rejonowy w S. oparł na domysłach. W związku z powyższym, przed rozpoznaniem odwołania zwrócono się do wnioskodawcy o wykazanie, w czym przejawia się szczególny interes publiczny przemawiający za udzieleniem mu informacji przetworzonej. W odpowiedzi wnioskodawca stwierdził, że informacja, której się domaga nie jest informacją przetworzoną. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. Prokurator Okręgowy w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, informacja, której domaga się wnioskodawca jest informacją przetworzoną albowiem wymaga jej zredagowania, opracowania przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, zaangażowania intelektualnego w przygotowanie nowej jakościowo informacji. W orzecznictwie wskazuje się, że informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja publiczna, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającego użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana ich w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych na podstawie pierwotnego zasobu danych. Jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2024 r. III OSK2168/22 ). Organ odwoławczy dodał, że przetworzenie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zatem zupełnie nowa jakość, co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2024 r. III OSK 2559/22). Nadto podkreślił, że wszelkie informacje dotyczące pracowników prokuratury, niebędących prokuratorami, w tym zajmowane stanowiska i osiągane dochody nie jest informacją publiczną, albowiem nie dotyczy osób wskazanych w art. 4 u.d.i.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o stwierdzenie, że w sprawie nastąpiła bezczynność w załatwieniu jego wniosku. Skarżący nie zgadza się z organami, że informacje o które wnioskuje stanowią formę przetworzoną. Zdaniem skarżącego, organy w swoich decyzjach nie udowodniły oraz nie uzasadniły, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. W ocenie skarżącego, organy uchylają się od udostępnienia mu wnioskowanych informacji. Skarżący nie zgadza się również z tym, że wnioskowane dane w całości stanowią informację przetworzoną. Skarżący wskazał, że inne prokuratury, które udostępniały mu tego typu informacje nigdy nie pytały go o wykazanie szczególnego interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o nieuwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jednocześnie według z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż jest ona zgodna z prawem. W kontrolowanej sprawie, skarżący wnioskiem z 12 czerwca 2024 r. powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Prokuratury o: 1. udostępnienie mu wszystkich zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, które zgłosił Dyrektor Zakładu Karnego w S. do tutejszej Prokuratury w roku 2023 i 2024, 2. ilu pracowników jest zatrudnionych w tut. Prokuraturze, na jakich stanowiskach pracy oraz jakie otrzymują oni wynagrodzenie za pracę według stanowiska pracy wraz z podaniem imienia i nazwiska tych pracowników; 3. udostępnienie mu wszystkich postanowień oraz zarządzeń wydanych przez Prokuratora, który prowadził postępowania karne przygotowawcze, chodzi o zakończone postępowania za przestępstwa z art.197, 203 oraz art. 247 kodeks karny, w roku 2023 i 2024; 4. udostępnienie mu wniosków Prokuratora, który kierował on do sądu o tymczasowe aresztowanie za różne przestępstwa w roku 2023, 2024, chodzi o zakończone postępowania karne. Na wstępie wskazać należy, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2) lub w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też poinformować wnioskodawcę, że informacji takiej nie posiada, względnie - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. W rozpoznawanej sprawie, adresatem wniosku jest Prokurator który pozostaje organem władzy publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji, zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r. poz. 390) prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Prokurator wykonuje obowiązki z art. 2 wymienionej ustawy poprzez podejmowanie czynności wymienionych w art. 3 § 1 tej ustawy, a w szczególności: (pkt 1) prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami. Sam organ również nie kwestionował tego, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W sprawie nie jest wątpliwe to, że Prokurator bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) udzielił skarżącemu odpowiedzi, w formie decyzji odmownej. W rozpoznawanej sprawie, pytania nr: 1, 2 i 4 zawarte we wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej dotyczyły dostępu do akt spraw, których dostęp regulują odrębne przepisy. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zasady dostępu do akt postępowania karnego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy regulują przepisy zawarte w art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (t.j.Dz. U. z 2024 r. poz. 37) - dalej powoływanej jako "k.p.k.". I tak art. 156 § 1 k.p.k. stanowi, że stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Z kolei przepisy art. 156 § 5, § 5a i § 5b k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Zgodnie z art. 156 § 5 k.p.k. jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Z kolei w razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b (art. 156 § 5a k.p.k.). Przepis art. 156 § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (art. 156 § 5b k.p.k.). Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano (zob.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1381/22, z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5052/21), że takimi przepisami są m.in. przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k. Wskazane regulacje k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko do stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego i zakończonego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i ustawa ta nie ma do nich zastosowania. Przepisy te zawierają bowiem zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Skoro zatem dostęp do żądanych informacji publicznych określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., to w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. Powyższe stanowisko zaaprobowano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1399/15; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19 oraz z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 298/20 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 298/20 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił wprost, że kwestia dostępu do akt postępowania przygotowawczego wyczerpuje wszelkie uprawnienia nie tylko pokrzywdzonego lub podejrzanego, ale także innych osób do uzyskania przez nich informacji zawartych w aktach czy dokumentach prowadzonego postępowania. Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów k.p.k. sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego. Dokumenty zgromadzone przez organ w aktach, podlegają udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Mimo zatem częściowo nieprecyzyjnego uzasadnienia stanowiska Prokuratora, że wszystkie wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej a wnioskodawca nie wykazał, że udostępnienie mu tych informacji jest szczególnie ważne dla interesu publicznego uznać należy, że powyższe nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro udostępnienie odpowiedzi na pytania 1,3, 4 wniosku, nie następuje w trybie u.d.i.p. lecz na podstawie art. 156 § 5b k.p.k. Natomiast odnośnie pytania 2 wniosku, prawidłowo organ wskazał, że wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej a wnioskodawca nie wykazał, że udostępnienie mu tych informacji jest szczególnie ważne dla interesu publicznego. Wskazać przy tym należy, że dostęp do informacji publicznej jest z reguły bezwarunkowy. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego, ani nawet faktycznego. Powyższa zasada doznaje jednak ograniczenia m.in. w sytuacji, gdy udostępnienie określonej informacji publicznej wymaga jej uprzedniego przetworzenia przez adresata wniosku. Jakkolwiek bowiem prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, to jednak wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji publicznej przetworzonej jest zatem uzależnione od spełnienia tej przesłanki. Należy przy tym podkreślić, że na gruncie przepisów u.d.i.p. ustawodawca nie doprecyzowuje pojęcia "informacji przetworzonej", wobec tego ciężar dookreślenia tego pojęcia został przeniesiony na podmioty stosujące prawo. W rzeczywistości proces ustalania pojęcia "informacja przetworzona" odbywa się na gruncie judykatury. W toku stosowania przepisów u.d.i.p. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, wedle którego informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba, tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z dnia 17 października 2006 r. o sygn. akt I OSK 1347/05). Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny w tym zakresie można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej. I tak zgodnie z pierwszą z nich, tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych ( dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński , Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133). Z kolei druga koncepcja, tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej opiera się na założeniu, że jest to tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s. 85-86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno- organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji), będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze itd.) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienie z wnioskiem. W konsekwencji wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie – również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności – nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej , której żąda wnioskodawca. Sąd podziela stanowisko organów, według których rozpatrywany wniosek skarżącego, w zakresie pkt 2 niewątpliwie ma za przedmiot informację publiczną przetworzoną. Zebranie, zestawienie, analiza i zanonimizowanie danych, obrazujących " ilu pracowników jest zatrudnionych w tutejszej prokuraturze, na jakich stanowiskach pracy oraz jakie otrzymują oni wynagrodzenie za pracę według stanowiska pracy wraz z podaniem imienia i nazwiska tych pracowników", w sposób niewątpliwy wymaga od organu dodatkowego nakładu pracy niezależnie od wykonywania obowiązków, wynikających z bieżącego funkcjonowania Prokuratury. Uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiązałoby się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami tego organu. W związku z powyższym, obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którą organ ten zakwalifikował jako informacje przetworzoną było poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie oraz wyznaczenie mu terminu do wykazania istnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. przedstawienia argumentacji świadczącej o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem żądanej informacji przetworzonej, co też organ uczynił. Pismem z dnia 29 października 2024 r. skarżący został bowiem wezwany do wskazania w terminie 7 dni szczególnego interesu publicznego przemawiającego za utworzeniem żądanej informacji. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu, dlatego decyzja o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji była prawidłowa. W orzecznictwie podnosi się, że domaganie się dostępu do informacji publicznej mającej charakter przetworzony jest usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeśli natomiast żądanie to związane jest z prywatnym interesem wnioskodawcy, to zasadne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wskazać należy, że udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania organów państwa, przemawia za przyjęciem, iż po stronie skarżącego nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie żądanej informacji. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w przypadku skarżącego. Skarżący nie reprezentuje bowiem podmiotu, do którego zadań należałoby kontrolowanie działalności Prokuratury. Wnioskowana informacja publiczna mogłaby służyć wyłącznie do prywatnych celów wnioskodawcy, a takiej sytuacji art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w części dotyczącej przetworzonej informacji publicznej, nie przewiduje. Mając na względzie przedstawione wyżej argumenty, Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI