III SA/Gl 576/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku elektrycznego najemcy lokalu, uznając, że organy zbyt formalistycznie potraktowały wymóg posiadania umowy z dostawcą energii.
Skarżąca, najemczyni lokalu, wniosła o przyznanie dodatku elektrycznego, jednak organy odmówiły, ponieważ umowa z dostawcą energii była zawarta na inną osobę. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego i zbyt formalistycznie zinterpretowały pojęcie odbiorcy końcowego energii elektrycznej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne zużycie i opłacanie energii, a nie tylko posiadanie umowy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku elektrycznego A. P., która jest najemczynią lokalu mieszkalnego. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, ponieważ umowa na dostawę energii elektrycznej do lokalu była zawarta na właścicielkę lokalu, J. G., a nie na skarżącą. Skarżąca argumentowała, że mimo braku bezpośredniej umowy, faktycznie korzysta z energii i za nią płaci, co wynika z umowy najmu i potwierdzeń przelewów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, stosując zbyt formalistyczne podejście. Zgodnie z definicją odbiorcy końcowego energii elektrycznej, kluczowe jest faktyczne zużycie energii w gospodarstwie domowym, a nie wyłącznie posiadanie formalnej umowy z dostawcą. Sąd podkreślił, że organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wywiad środowiskowy, aby ustalić rzeczywisty stan faktyczny i sprawdzić, kto faktycznie ponosi koszty energii elektrycznej. Uchylając zaskarżone decyzje, sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem celów ustawy i faktycznego stanu rzeczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, najemca lokalu, który faktycznie zużywa i opłaca energię elektryczną, może być uznany za odbiorcę końcowego, nawet jeśli umowa z dostawcą jest zawarta na inną osobę (np. właściciela lokalu).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji zbyt formalistycznie zinterpretowały pojęcie odbiorcy końcowego, koncentrując się wyłącznie na posiadaniu umowy z dostawcą energii. Kluczowe jest faktyczne zużycie i opłacanie energii w gospodarstwie domowym, co powinno być przedmiotem wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w tym wywiadu środowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
ustawa art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Określa warunki przyznania dodatku elektrycznego odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym.
Pomocnicze
Prawo energetyczne art. 3 § pkt 13b
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne
Definiuje odbiorcę końcowego jako odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym - odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym.
ustawa art. 31 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Określa terminy składania wniosków o dodatek elektryczny.
ustawa art. 32 § ust. 1-5
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Reguluje zasady weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w tym możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 24a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy postępowania w sprawie świadczeń, w tym możliwości uzupełnienia brakujących dokumentów.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
k.p.a. art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość odebrania wyjaśnień od strony.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca, jako najemca, faktycznie korzysta z energii elektrycznej i ponosi koszty jej zużycia, co powinno być podstawą do przyznania dodatku, mimo braku formalnej umowy z dostawcą. Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na formalnym braku umowy.
Odrzucone argumenty
Odmowa przyznania dodatku z powodu braku bezpośredniej umowy między skarżącą a przedsiębiorstwem energetycznym.
Godne uwagi sformułowania
nie można wywieźć, że wyłącznie strona takiej umowy jest odbiorcą końcowym faktycznie to ona za nią płaci i ją wykorzystuje stricte formalistyczne podejście do sprawy zaprezentowane przez organy nie daje się obronić w kontekście celów ustawy ratio legis świadczenia (...) koncentruje się na udzieleniu pomocy (...) jak największej liczbie gospodarstw domowych
Skład orzekający
Dorota Fleszer
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Jankiewicz
sędzia
Barbara Orzepowska-Kyć
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia odbiorcy końcowego energii elektrycznej w kontekście dodatku elektrycznego, obowiązki organów w postępowaniu wyjaśniającym, znaczenie faktycznego stanu rzeczy nad formalnymi dokumentami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najemcy i dodatku elektrycznego, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych sprawach, gdzie kluczowe jest ustalenie faktycznego stanu rzeczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne korzystanie z usług, a nie tylko formalne umowy, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje też, jak sądy korygują błędy administracji.
“Czy płacisz za prąd, ale umowa jest na kogoś innego? Sąd wyjaśnia, czy dostaniesz dodatek!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 576/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-02-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Dorota Fleszer /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1704 art. 27 ust. 1 Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 maja 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2608/2023/10648 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 16 marca 2023 r. nr [...]. Uzasadnienie Decyzją z dnia 17 maja 2023 r., znak SKO.PSW/41.5/2608/2023/10648 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. nr [...] z dnia 16 marca 2023r. odmawiającej przyznania A. P. (dalej: Skarżąca) prawa do dodatku elektrycznego. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do dodatku elektryczny zostało wszczęte na wniosek Skarżącej z 1 lutego 2023r. Z akt sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania na budynek przy ul. [...] K., złożona została do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków przez zarządcę budynku. Decyzją z dnia 16.03.2023r. organ odmówił przyznania Skarżącej prawa do dodatku elektrycznego. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia w szczególności było to, że z dołączonego do wniosku zaświadczenia/rozliczenia z przedsiębiorstwem elektrycznym wynikało, że Skarżąca nie jest odbiorcą końcowym energii elektrycznej. Z załączonych dokumentów wynikało bowiem, że jest nim J. G.. Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Po ponownej analizie akt sprawy SKO utrzymało decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu decyzji przedstawiło mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne. Ponadto podtrzymało stanowisko organu I instancji co do tego, że – na gruncie art. 27 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 13b ustawy Prawo energetyczne – Skarżąca nie jest odbiorcą końcowym dokonującym zakupu energii elektrycznej w celu jej użycia w gospodarstwie domowym. Zakupu tego dokonuje J.G., która jest właścicielem lokalu przy ul. [...] K. i to ona podpisała umowę na dostawę energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym. Natomiast Skarżąca zamieszkuje we wskazanym mieszkaniu. W skardze Skarżąca podniosła, że odmowa dodatku jest niezasadna. Pomimo bowiem, że nie ma ona bezpośrednio zawartej umowy z zakładem energetycznym to jest końcowym odbiorcą energii elektrycznej. Skarżąca jest najemcą lokalu i w konsekwencji końcowym odbiorcą energii elektrycznej. To Skarżąca faktycznie korzysta z energii elektrycznej i płaci za niego za pośrednictwem Wynajmującej J. G., co zresztą wynika z zawartej umowy najmu. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, co następuje Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z 17 maja 2023r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 16 marca 2023r. odmawiającą przyznania Skarżącej prawa do dodatku elektrycznego. W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Istota sporu w badanej sprawie dotyczy tego, czy Skarżąca posiada status odbiorcy końcowego energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 z późn. zm.; dalej: Prawo energetyczne), a jeśli tak to czy przysługuje jej dodatek energetyczny. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1704 z późn. zm.; dalej: ustawa). Zgodnie z jej art. 27 ust. 1 dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 z późn. zm.) do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przy czym przez odbiorcę energii elektrycznej w rozumieniu ww. art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne rozumie się odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym - odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek, w terminie od 1 grudnia 2022 r. do 1 lutego 2023 r., o czym stanowi art. 31 ust. 1 i 2 i art. 30 ust. 3 ustawy. W przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2, do wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego dołącza się rozliczenie z przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną lub zaświadczenie wydane przez to przedsiębiorstwo potwierdzające, że zużycie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w tym samym miejscu zamieszkania w 2021 r. wyniosło więcej niż 5 MWh (art. 31 ust. 1a tej ustawy). Wypada w tym miejscu podkreślić, że jest to jedyny wymagany dokument, który należy dołączyć do wniosku. Należy także przywołać art. 32 ustawy, w którym wyznaczone zostały zasady weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego. I tak, wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 32 ust. 1 ustawy). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2. Przepis art. 34 ust. 2 stosuje się (art. 32 ust. 2 ustawy). Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 32 ust. 3 ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (art. 32 ust. 4 ustawy). Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, lub uniemożliwienie jego przeprowadzenia, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku elektrycznego (art. 32 ust. 5 ustawy). Jednocześnie – co wynika z art. 34 ustawy - do postępowania w sprawie wypłaty dodatku elektrycznego stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.). Wskazano w nich w szczególności, że w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ponadto w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym dodatku elektrycznego przedmiotowej ustawy stosuje się przepisy k.p.a. (art. 34 ust. 2 ustawy). Oznacza to tym samym, że organ rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do dodatku elektrycznego zobligowany jest do podjęcia stosownych czynności w celu ustalenia w sposób niepozostawiający wątpliwości istnienia okoliczności kluczowych dla sprawy, stosując przy tym wyznaczoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy materialnej. W doktrynie definiowana jest ona jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań (M. Wierzbowski, Zasady ogólne (w:) M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 2000, s. 19). Tym samym organ przed rozstrzygnięciem sprawy powinien przeprowadzić wszelkie możliwe dowody zmierzające do pełnego wyjaśnienia sprawy. Wspomniana zasada koreluje z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego celem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona. Wobec powyższego weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego - na co zwrócił uwagę WSA w Łodzi w wyroku z 17 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 587/23, winna mieć charakter wszechstronny i nie może polegać jedynie na sprawdzeniu danych widniejących we wniosku o przyznanie dodatku oraz dołączonych do niego dokumentów, bez podjęcia czynności pozwalających na jednoznaczne wyjaśnienie wszelkich niejasności i to w sposób znajdujący odzwierciedlenie w aktach. Katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek elektryczny, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak należytego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego na dzień wydania decyzji i to w zakresie przesłanek, od których spełnienia zależy możliwość przyznania wnioskodawcy świadczenia, jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle ustawy stanowiącej podstawę materialnoprawną wydanych decyzji, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego. W badanej sprawie – co wynika z wniosku Skarżącej z 31 stycznia 2023 r. - zamieszkuje ona w lokalu ul. [...] w K. na podstawie umowy najmu. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem ogrzewania jest ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Oprócz wniosku Skarżąca przedłożyła fakturę za energię elektryczną dostarczaną pod ww. adres, na której jako nabywca widniała J. G.. I to właśnie ta dana z tego dokumentu wpłynęła na negatywną dla Skarżącej treść decyzji. Organ I instancji przyjął bowiem, że skoro Skarżąca nie zawarła umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, to nie jest odbiorcą energii elektrycznej w celu jej zużycia w swoim gospodarstwie domowym i tym samym nie spełnia przesłanek przyznania jej wnioskowanego dodatku. Kluczowym w niniejszej sprawie okazuje się zatem wyznaczenie zakresu podmiotowego pojęcia "odbiorca energii elektrycznej". Jak wynika z art. 3 pkt 13b Prawo energetyczne jest nim odbiorca końcowy dokonujący zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Zdaniem Sądu z faktu zawarcia umowy z przedsiębiorstwem energetycznym nie można wywieźć, że wyłącznie strona takiej umowy jest odbiorcą końcowym. Uwzględnić należy także taką możliwość, że pomimo tego, że osoba nie zawarła wprawdzie umowy o dostarczanie energetycznej, ale faktycznie to ona za nią płaci i ją wykorzystuje. Wykluczona jest oczywiście sytuacja, w której o dodatek wystąpi osoba, która nielegalnie pobiera prąd. Wymienione stany faktyczne nie są jedynymi możliwymi. Dopuszczalna jest sytuacja, w której o dodatek wystąpią spadkobiercy, zajmujący lokal, w którym prąd dostarczany jest na podstawie umowy zawartej przez spadkodawcę i którzy opłacają za niego rachunki. Podpisanie umowy wiąże się wtedy z przepisaniem licznika, co może trwać w czasie, podobnie jak nie zawsze można szybko uregulować sprawy spadkowe (por. WSA w Łodzi w wyroku z 17 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 587/23). W ocenie Sądu nie może być zatem wyłącznym powodem odmowy przyznania dodatku elektrycznego okoliczność, że umowę o dostarczanie energii elektrycznej podpisał inny podmiot niż ten, który faktyczne dokonuje zapłaty. Organ I instancji rozstrzygając sprawę stwierdził, że odbiorcą energii elektrycznej dostarczanej do nieruchomości przy ul. [...] w K. jest J. G., ponieważ to z nią zawarta jest umowa na dostarczanie gazu. Realizując tę umowę to ona dokonuje zapłaty za energię elektryczną, co wynika z dołączonej do wniosku faktury. Z akt administracyjnych nie wynika, aby organ podjął jakiekolwiek czynności zmierzające na weryfikacji złożonego wniosku w zakresie tego, kto faktycznie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w K. i ponosi koszty utrzymania tego lokalu, w tym dokonuje opłat za energię elektryczną. Takie postępowanie organu świadczy o uchybieniu przez niego nie tylko zasadom postępowania dowodowego, ale także regułom wnioskowania. Po prostu przed wydaniem decyzji organ nie zbadał wszystkich okoliczności, mających znaczenie dla ustalenia istnienia prawa Skarżącej do dodatku energetycznego. W badanej sprawie stwierdzić należy także uchybienie SKO, które orzekając dysponowało już przedłożonymi przez Skarżącą do akt potwierdzeniami przelewów z płatnościami z tytułu najmu lokalu oraz jej wyjaśnieniami co do faktycznego realizowania zakupu energii elektrycznej dla jej gospodarstwa domowego przy ul. [...] w K.. Organ odwoławczy nie wyjaśniając powodów, uznał że istotnym w sprawie jest wyłącznie sama formalna okoliczność podpisana umowy z dostawcą energii elektrycznej, niezależnie od tego kto jest rzeczywistym odbiorcą energii elektrycznej, dokonującym faktycznej zapłaty za nią i faktycznie zużywającym ją w gospodarstwie domowym. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do poszczególnych argumentów i zarzutów Skarżącej, poprzestając wyłącznie na tym, że skoro w dniu złożenia wniosku skarżąca nie miała podpisanej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, to tym samym nie jest odbiorcą końcowym. Wymaga podkreślenia – co zresztą również akcentowane jest w orzecznictwie- że stricte formalistyczne podejście do sprawy zaprezentowane przez organy nie daje się obronić w kontekście celów ustawy. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy (druk 2630) "projektowana regulacja pozwoli na uruchomienie nadzwyczajnego instrumentu zwiększającego bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych, w szczególności obywateli w największym stopniu narażonych na ubóstwo energetyczne i zapewni im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków. (...) Projekt ustawy ma na celu zapewnienie wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w tym zużywanej na potrzeby pomieszczeń gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, lokali o charakterze zbiorowego mieszkania, węzłów cieplnych i hydroforni, oświetlenia budynków mieszkalnych, garaży, domów letniskowych w ogródkach działkowych - o ile nie jest w tych pomieszczeniach prowadzona działalność gospodarcza. (...) Dodatkowo, przewidziano zwiększony poziom wsparcia dla tych odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, którzy w wyniki sytuacji losowych lub charakteru prowadzonego przez nich gospodarstwa, mogą być bardziej narażeni na ubóstwo energetyczne tj. odbiorców posiadających gospodarstwo rolne, odbiorców posiadających Kartę Dużej Rodziny oraz odbiorców będących osobami niepełnosprawnymi. (...) W projektowanym akcie prawnym wprowadzono również instrument łagodzący wzrost kosztów dla gospodarstw domowych, które wykorzystują energię elektryczną do ogrzewania." Zatem ratio legis świadczenia wprowadzonego przedmiotową ustawą koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku elektrycznego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Potwierdza to również treść art. 32a tej ustawy, zgodnie z którymi dodatek przyznaje się, w opisanych tam okolicznościach, nawet w sytuacji niezłożenia wniosku przez stronę. Projektowana regulacja miała co do zasady zapewnić bezpieczeństwo energetyczne gospodarstwom domowym i zapewnić im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków. W ocenie Sądu, organ otrzymując wniosek zobowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające poprzez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Skarżącej w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego i zebraniu dodatkowego materiału dowodowego pozwalającego ustalić kto faktycznie dokonuje zapłaty za energię elektryczną w badanym gospodarstwie domowym. Organ po ustaleniu, czy to Skarżąca faktycznie opłaca rachunki za energię elektryczną i czy brak jest innego wniosku złożonego dla innego gospodarstwa domowego spod tego samego adresu, winien rozpoznać jej wniosek na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy i albo wypłacić dodatek skarżącej, albo zakończyć postępowanie decyzją o odmowie przyznania dodatku w przypadku odmiennych ustaleń i braku zaistnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego dodatku. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie o przedmiotowy dodatek prowadzone jest wprawdzie na podstawie przepisów ustawy, ale w sprawach nieuregulowanych stosuje się - na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem organ, na podstawie art. 86 k.p.a., ma możliwość odebrania wyjaśnień od Skarżącej. Ponadto obowiązany jest wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. z zachowaniem art. 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 27 ust. 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 13b Prawo energetyczne oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 79a i art. 80 k.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowi to podstawę do uchylenia decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów uzasadnienia wyroku. Ponownie rozstrzygając sprawę należy przede wszystkim wziąć pod uwagę cele mającej zastosowanie w sprawie ustawy oraz zweryfikować i ocenić okoliczności związane z faktycznym stanem rzeczy, jako determinujące status rzeczywistego odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI