III SA/Gl 571/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-11-08
NSArolnictwoŚredniawsa
rolnictwopomoc finansowainwazja na UkrainęARiMRrozporządzeniewsparciedotacjepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej dla rolnika, uznając, że organy nie zbadały należycie wszystkich przesłanek i nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową dla rolników dotkniętych rosyjską inwazją na Ukrainę, jednak ARiMR odmówiła jej przyznania, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących struktury upraw. Skarżący argumentował, że spełnia inny warunek (produkcja energii z OZE), ale nie dołączył dokumentów z powodu błędnej informacji od doradcy. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając naruszenia proceduralne i nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej dla rolnika w ramach wsparcia dla podmiotów dotkniętych rosyjską inwazją na Ukrainę. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie warunku dotyczącego struktury upraw rolnych w 2022 roku (uprawa główna zajmowała 82,87% gruntów ornych, podczas gdy rozporządzenie dopuszczało maksymalnie 75% dla gruntów poniżej 10 ha). Skarżący podniósł, że spełnia inny warunek – produkcję energii elektrycznej z odnawialnego źródła energii (fotowoltaika) – ale nie dołączył dokumentów potwierdzających ten fakt do wniosku, ponieważ został wprowadzony w błąd przez doradcę rolniczego, który wypełniał wniosek. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Wskazał na naruszenia proceduralne, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że organy powinny wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, a dokumenty dołączone do odwołania, dotyczące produkcji energii z OZE, powinny być traktowane jako uzupełnienie wniosku, a nie jego zmiana, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona została wprowadzona w błąd. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie zostało to jednoznacznie ustalone z powodu naruszeń proceduralnych organów.

Uzasadnienie

Organy odmówiły przyznania pomocy, skupiając się na niespełnieniu jednego z warunków dotyczących struktury upraw. Sąd wskazał, że organy nie zbadały należycie innych potencjalnych warunków (np. produkcji energii z OZE) i nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

rozporządzenie § § 2, § 10

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r.

Określa warunki przyznania pomocy finansowej dla rolników dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Kluczowe są warunki z § 2 ust. 4, w tym wymogi dotyczące struktury upraw (lit. c) lub produkcji energii z OZE (lit. g).

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

u.ARiMR art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 10

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 39c ust. 1

u.r.e.i.p.e. art. 2 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 44 § ust. 4

u.o.ź.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

p.w. art. 389 § pkt 6

Ustawa Prawo wodne

p.w. art. 394 § ust. 1 pkt 9

Ustawa Prawo wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały należycie wszystkich przesłanek przyznania pomocy, w szczególności możliwości spełnienia warunku produkcji energii z OZE. Strona została wprowadzona w błąd co do konieczności dołączenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, co narusza zasadę czynnego udziału w postępowaniu. Organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy czuwają nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wartości od których zależy przyznanie pomocy nie mogą być obarczone błędem pisarskim. W takim wypadku skarżąca nie powinna ponosić konsekwencji wprowadzenia jej w błąd przez pracownika za pośrednictwem którego wniosek został złożony.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Małgorzata Herman

sprawozdawca

Dorota Fleszer

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, zasady czynnego udziału strony, obowiązek wyjaśniania okoliczności przez organy, interpretacja przepisów dotyczących pomocy dla rolników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy związanej z inwazją na Ukrainę i konkretnych warunków przyznania tej pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie, nawet jeśli początkowo wydaje się, że strona nie spełnia warunków formalnych.

Błąd doradcy kosztował rolnika pomoc finansową? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak organy powinny działać.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 571/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Herman /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 324/24 - Wyrok NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2742
par. 2 i par. 10
Rozporządzenie Ministra  Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach  działania Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie  dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 9 maja 2023 r. nr OR12-2023-169 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach wsparcia dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 marca 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 9 maja 2023 r., nr OR12-2023-169, Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 775, - dalej k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2157) oraz
§ 2, § 10 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2742, dalej: rozporządzenie) w sprawie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę", po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję, nr [...], z 10 marca 2023 r. w sprawie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę", którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. (dalej: organ I instancji) odmówił przyznania pomocy.
Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 18 stycznia 2023 r. strona złożyła w biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniosek o udzielenie pomocy finansowej w ramach wsparcia na operacje "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę".
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku, Kierownik Biura ARiMR w Z. w dniu 10 marca 2023 r. wydał decyzję, w której odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Odwołując się do treści przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2022 r., organ I instancji wskazał, że skarżąca nie spełniła żadnego z warunków do przyznania płatności wymienionych w § 2 ust. 4, a w szczególności warunku, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt c tego rozporządzenia, bowiem we wniosku w ramach systemów wsparcia bezpośredniego złożonym w roku 2022 uprawa główna- jęczmień jary wyniosła 93%.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca, która nie zgodziła się z odmową przyznania pomocy podnosząc, że spełnia jeden z warunków do przyznania płatności ponieważ wytwarza energię elektryczną w instalacji z odnawialnego źródła energii. Do wniosku nie dołączyła kopii umowy z T., bowiem myślała, że spełnia warunki odnośnie przyznania płatności za zazielenienie we wnioskach złożonych w 2021-2022r. Do odwołania dołączyła kopie umowy tj. aneks nr 1 do umowy sprzedaży energii elektrycznej wraz usługą dystrybucji zawartej 19 sierpnia 2021 r.
Zaskarżoną decyzją z 9 maja 2023 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Organ II instancji podkreślił, że rozporządzenie określa warunki, jakie muszą zostać spełnione w celu uzyskania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przepisy rozporządzenia nie pozostawiają przy tym organom ARiMR żadnej swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy nie spełniają wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy. Organ wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego dokonał weryfikacji całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana decyzja przez organ I instancji. Podkreślił, że warunkiem otrzymania pomocy finansowej była konieczność spełnienia co najmniej jednego z warunków zawartych w § 2 pkt 4 rozporządzenia, a skarżąca nie spełniła żadnego z wymienionych w tym przepisie warunków i wobec tego pomoc finansowa jej nie przysługiwała.
Ustawodawca w § 2 pkt 4 lit. c w/w rozporządzenia jasno wskazał, że w przypadku posiadania przez rolnika lub jego małżonka gruntów ornych o powierzchni mniejszej niż 10 ha, aby spełnić warunek otrzymania pomocy w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" należało zadeklarować w 2021 r. oraz 2022 r. co najmniej dwie różne uprawy, dodatkowo uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie może zajmować więcej niż 75% tych gruntów ornych. W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony w roku 2021, natomiast w 2022 r. organ II instancji ustalił, że uprawa główna zajmuje 82,87% gruntów ornych.
Zauważył przy tym, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że we wniosku w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2022 uprawa główna- jęczmień jary wyniosła 93%. Powyższą wartość uznał jednak za błąd pisarski, który nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem uprawa główna w kampanii 2022 zajmuje 82,87% gruntów ornych czyli więcej niż 75% określone w § 2 pkt 4 lit. c rozporządzenia.
Ponadto organ stwierdził, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje wskazana przez stronę w odwołaniu okoliczność, że wytwarza energię elektryczną z w instalacji odnawialnego źródła energii, bowiem dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przyznania pomocy powinny być dołączone do wniosku. Wnioski można było składać w dniach od 18 stycznia do 7 lutego 2023 r. Podkreślił, że zmiany we wniosku o przyznanie pomocy lub w dołączonych do tego wniosku dokumentach niewynikające z wezwań Kierownika BP Agencji, zgłoszone po 14 lutego 2023 r. nie mają wpływu na przyznanie pomocy oraz na jej wysokość. Organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia, zmiany do wniosku niewynikające z wezwań Kierownika BP Agencji można było składać do 7 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy tj. do 14 lutego 2023 r. Zatem strona miała możliwość dołączenia kopii umowy z T. do 14 lutego 2023 r. z czego nie skorzystała.
Ponadto, strona składając wniosek o pomoc finansową oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania wnioskowanej pomocy określone w ustawie z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do tut. Sądu. W skardze, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:
1. § 2 i § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególni dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" - poprzez zaniechanie przyznania wsparcia w ramach niniejszego rozporządzenia ze względu na brak spełnienia przesłanek do jego przyznania określonych w rozporządzeniu, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie powinna skutkować przyznaniem przedmiotowego wsparcia;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej;
3. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie przez organ wezwania do uzupełnienia braków formalnych w zakresie złożonego wniosku.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie, w dniu 8 listopada 2023 r., pełnomocnik skarżącej w osobie jej męża oświadczył, że wniosek o pomoc wypełniał doradca rolniczy przy Urzędzie Gminy, który ustalił z pracownikiem organu, że wystarczające będzie wskazanie warunków przyznania wniosku określonych w pkt a-f rozporządzenia i nie musi już składać załączników dotyczących fotowoltaiki, które miała przygotowane. W ten sposób strona została wprowadzona w błąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie wsparcia z działania "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W wyniku rozpatrzenia wniosku organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, a stanowisko to zaaprobował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy, nie zbadał przesłanek, o których mowa w § 2 pkt 4 rozporządzenia.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełniła przesłanki przyznania pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z § 2 rozporządzenia pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 487, z późn. zm.), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:
1) zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;
2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.;
3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa);
4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. z 2022., poz. 1370),
b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,
c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,
d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania:
- "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub
- "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,
h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:
- urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687; zwanej dalej "Prawem wodnym"), lub
- stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył powyższy przepis i podkreślił, że warunkiem otrzymania pomocy finansowej jest konieczność spełnienia co najmniej jednego z warunków zawartych w § 2 pkt 4 rozporządzenia. W dalszej części uzasadnienia organ skoncentrował się na przesłance przyznania pomocy finansowej ujętej w § 2 pkt 4 lit. c rozporządzenia, która nie została spełniona.
Organ podsumował swoje rozważania stwierdzeniem, że skarżąca nie spełniła żadnego z wymienionych w § 2 pkt 4 rozporządzenia warunków do przyznania pomocy finansowej dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Organ podkreślił, że wnioski o przyznanie pomocy można było składać w terminie od 18 stycznia do 7 lutego 2023 r., a zmiany do wniosku niewynikające z wezwania agencji można było składać do 7 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy tj. do dnia 14 lutego 2023 r.
Z akt sprawy wynika, że po złożeniu wniosku, skarżąca została elektronicznie poinformowana, że wniosek został prawidłowo zarejestrowany. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono, że skarżąca nie spełnia żadnego z warunków przyznania pomocy. Z kolei, z decyzji organu odwoławczego wynika, że przeprowadzona kontrola zgodności i kompletności wykazała, że wniosek jest kompletny, a ponadto, że kontrola administracyjna sprawy nie wykazała nieprawidłowości skutkujących wystosowaniem wezwania do złożenia wyjaśnień. Co więcej w decyzjach organów znalazły się różne wartości przy ustaleniu jaki procent gruntów ornych zajmuje uprawa główna ( 93% i 82,87%). Z decyzji organu nie wynika w jaki sposób dokonano wyliczeń i jakie jest źródło danych przyjętych do podanego wyliczenia. Wartości od których zależy przyznanie pomocy nie mogą być obarczone błędem pisarskim, co stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił na rozprawie sposób składania wniosku przez doradcę rolniczego przy Urzędzie Gminy, który uznał, że pomoc zostanie przyznana bez konieczności składania dodatkowych dokumentów. Skarżąca i jej mąż nie byli w stanie sami wypełnić wniosku w formie elektronicznej. W takim wypadku skarżąca nie powinna ponosić konsekwencji wprowadzenia jej w błąd przez pracownika za pośrednictwem którego wniosek został złożony. Wskazane powyżej okoliczności wymagają zatem wyjaśnienia. Jeśli już w czasie wypełniania wniosku strona miała przygotowane do załączenia umowy z T. dotyczące warunku przyznania pomocy w oparciu o § 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia, a tylko na skutek błędnej informacji osoby, która w jej imieniu wypełniała wniosek, tego nie uczyniła to nie można uznać, że dołączenie ich wraz z odwołaniem stanowi zmianę wniosku w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Organ dysponuje wiedzą, której nie ma strona, a jego obowiązkiem jest zgodnie z art. 9 k.p.a. stosowanie przepisów postępowania w sposób zapewniający stronie czynny udział w postępowaniu oraz informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W myśl art. 10 k.p.a., strona powinna mieć zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a obowiązkiem organu jest przestrzeganie zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. Wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może nastąpić wyłącznie poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. oraz jego ocenę. Jakąkolwiek dowolność w tym zakresie wyklucza art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organy w kontrolowanej sprawie załatwiły sprawę bez rozważenia podniesionych przez skarżącą okoliczności faktycznych. Jeżeli w dniu składania wniosku, skarżąca wytwarzała energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, a jedynie wprowadzona w błąd przez osobę wypełniającą wniosek nie dołączyła wymaganych załączników, to brak podstaw do stwierdzenia, że nie spełniała żadnego z warunków, a dokumenty dołączone do odwołania należy traktować jako zmianę, a nie uzupełnienie wniosku.
Stwierdzone uchybienia proceduralne na obecnym etapie czynią przedwczesnym ustosunkowanie się przez Sąd do kwestii zasadności odmowy przyznania pomocy finansowej na podstawie analizowanych przepisów rozporządzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zawarte w tym wyroku. W szczególności uzupełni materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego i przeprowadzi jego ocenę w sposób pozwalający na dokonanie kompleksowych i jednoznacznych ustaleń w zakresie kwestionowanych przez organy warunków przyznania pomocy finansowej, o którą wystąpiła skarżąca.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzeknie w odrębnym postanowieniem.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI