III SA/Gl 570/24

III SA/Gl 570/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 146
art. 50 ust. 6 i ust. 17
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr 202/12/2024/KL w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. S. (dalej "Skarżący") jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ" lub "organ") wydana w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 50 ust. 16 i 18 oraz art. 102 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 146, zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej "k.p.a."), Prezes NFZ stwierdził obowiązek poniesienia przez Skarżącego kosztów udzielonych mu świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 5.078,00 zł.
W oparciu o posiadane dane Prezes NFZ ustalił, że Skarżącemu udzielono świadczenia opieki zdrowotnej sfinansowane przez NFZ (pobyt w szpitalu w dniach od 6 września 2019 r. do 19 września 2019 r.) oraz że Skarżący złożył oświadczenie, na podstawie którego potwierdził, że we wskazanych dniach był osobą uprawnioną do korzystania ze świadczeń.
Z informacji przekazanych przez ZUS zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ wynika, że Skarżący w ww. dniach nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 23 listopada 2023 r. do Śląskiego OW NFZ wpłynęła korespondencja, do której A. S. dołączyła kopię Polisy Ubezpieczenia [...] dla B. S..
Pismem znak: [...] z dnia 7 grudnia 2023 r. poinformowano Skarżącego, iż posiadanie prywatnego ubezpieczenia nie upoważnia do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez NFZ. W oparciu o adres zamieszkania wskazany w Polisie Ubezpieczenia [...] poinformowano, iż jeżeli Skarżący był ubezpieczony w Wielkiej Brytanii istnieje na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego możliwość rozliczenia przedmiotowych kosztów. W tym celu zwrócono się z prośbą o przesłanie danych instytucji, w której Skarżący był ubezpieczony. Zwrócono się także o przesłanie pisemnego pełnomocnictwa dla A. S.
W odpowiedzi na zawiadomienie o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy w dniu 19 stycznia 2024 r. A. S. przesłała kopię karty European Health Insurance Card wystawionej dla Skarżącego, na której brak jest daty początkowej obowiązywania.
Pismem znak: [...] z dnia 24.01.2024 r. Śląski OW NFZ zwrócił się do instytucji Wielkiej Brytanii z prośbą o wydanie Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego obowiązujących w dniach od 6 września 2019 r. do 10 września 2019 r.
W dniu 1 lutego 2024 r. otrzymano dokumenty [...] z odmową wydania Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących EKUZ na powyższe okresy. Instytucja wskazała powód: "Nieuprawniony do świadczeń z tytułu choroby od tego państwa członkowskiego we wnioskowanym okresie."
Ponownie zwrócono się z prośbą do instytucji Wielkiej Brytanii, jednak w dniu 9 lutego 2024 r. także otrzymano decyzję odmowną. Nie jesteśmy w stanie wystawić pacjentowi Tymczasowych Certyfikatów.
Pismem znak: [...] z dnia 21 lutego 2024 r. Skarżący został poinformowany o odmowie wydania przez instytucję brytyjską Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących EKUZ i został poproszony o pozyskanie dokumentu, który będzie potwierdzał jego prawo do świadczeń w dniach od 6 września 2019 r. do 10 września 2019 r., we własnym zakresie oraz przesłanie jego kopii do Śląskiego OW NFZ.
Prezes NFZ stwierdził, że do dnia wydania niniejszej decyzji Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających, że w dniach udzielenia świadczeń był osobą ubezpieczoną lub uprawnioną do świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie przepisów o koordynacji. W ocenie organu przesłana kopia Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego nie może stanowić podstawy do rozliczenia kosztów świadczeń z zagraniczną instytucją ubezpieczenia, ponieważ nie widnieje na niej data początku ważności.
Organ wskazał, że analizował możliwość zastosowania w sprawie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, stanowiącego o niestosowaniu obowiązku uiszczenia kosztów świadczeń wobec osoby, która w chwili przedstawienia określonego dokumentu lub oświadczenia, działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do posiadania prawa do świadczeń. Jednak w ocenie organu w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono okoliczności mogących uzasadniać przyjęcie zastosowania tego przepisu. Dokonana przez organ szczegółowa analiza historii ubezpieczenia Skarżącego, widniejąca w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, nie daje w ocenie organu podstaw do przyjęcia, że miało miejsce usprawiedliwione błędne przekonanie co do istnienia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Przed udzieleniem świadczeń Skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego do dnia 24 września 2008 r., jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Po wyrejestrowaniu z tego tytułu, brak jest ponownych zgłoszeń do ubezpieczenia zdrowotnego. Na oświadczeniu z dnia 6 września 2019 r. Skarżący oświadczył, że jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ zwrócił uwagę, że błędne przekonanie Skarżącego mogło wynikać z zawartej umowy ubezpieczenia na wyjazd turystyczny z prywatnym podmiotem PZU. Jednak w ocenie organu nie można go uznać za usprawiedliwione, ponieważ z ogólnie obowiązujących przepisów nie wynika, że na podstawie prywatnego ubezpieczenia osoba posiada prawa do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Postępowanie dowodowe wykazało, iż Skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym prawa do świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach wskazanych w powyższej tabeli. Organ podniósł, iż Skarżący pomimo braku potwierdzenia przez system eWUŚ prawa do świadczeń finansowanych przez NFZ (status ubezpieczenia w eWUŚ "na czerwono"), nie wykazał zainteresowania kwestią wyjaśnienia swoich uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej. Tym bardziej, iż w związku ze złożeniem przez Skarżącego pisemnego oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, miał on świadomość, iż w okresie udzielania świadczeń, system nie potwierdzał posiadania przez niego ubezpieczenia zdrowotnego.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, reprezentowany przez matkę, jako pełnomocnika, wniósł o zmianę decyzji przy zastosowaniu przepisu art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach w celu ponownego rozpoznania.
Zarzucił naruszenie:
- art. 77 §1 k.p.a. poprzez przedwczesne wydanie opinii kończącej niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone przez organ,, w stosunku do wcześniej przyjętego przedłużenia terminu rozpatrzenia sprawy skutkujące brakiem uwzględnienia pisma Skarżącego z dnia 27 kwietnia 2024 r. z oświadczeniem i wnioskiem o odstąpienie od obciążenia Skarżącego kosztami leczenia i pobytu w szpitalu na podstawie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach,
- art. 77 §1 k.p.a. poprzez przyjęcie ustalenia braku obejmowania okresu pobytu Skarżącego, to jest okresu od dnia 6 września 2019 r. do dnia 10 września 2019 r. posiadaną przez niego kartą European Health Insmance Card - UK nr [...] ważną do dnia 3 września 2024 r. w oparciu o błędną korespondencję kierowaną do instytucji w Wielkiej Brytanii nie uwzględniającej zapytania o okres obowiązywania wskazanej karty, a ściśle o datę wydania jej Skarżącemu,
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak pełnej i indywidualnej analizy w przypadku pobytu Skarżącego w szpitalu w odniesieniu do ewentualnego zastosowania przepisu art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach; cyt.: ,Każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie" (str. 4 decyzji, wiersz 21 od góry),
- art. 80 k.p.a. poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie ustalenia, że Skarżący, cyt.: "nie zachował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji, co do posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym prawa do świadczeń opieki zdrowotnej" (str. 5 decyzji, wiersz 10-12 od góry), które legło u podstaw decyzji obciążającej Skarżącego kosztami leczenia i pobytu w szpitalu, gdy ocena sytuacji prawnej w oparciu o dokumenty posiadane przez osobę przyjmowaną do szpitala leży z oczywistych powodów wyłącznie po stronie personelu szpitala,
- art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie ustalenia oderwanego od ugruntowanej życiowo praktyki postępowania, cyt. ,Konstytucja RP daje obywatelowi możliwość zapoznania się z obowiązującym prawem, gdyż stanowi, że warunkiem wejścia w życie każdego aktu prawnego powszechnie obowiązującego jest jego ogłoszenie" (str. 5 decyzji, wiersz 20-22 od góry), gdyż każdy ma prawo z uwagi na stan zdrowia zgłosić się na leczenie do szpitala, przy czym to personel szpitala ma obowiązek przed przyjęciem poinformować każdego, czy leczenie i pobyt w szpitalu będzie odpłatny, czy będzie nieodpłatny,
- art. 111 § 1 k.p.a. polegający na braku powiadomienia, że strona postępowania może w terminie 14 dni od doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia, co do rozstrzygnięcia, co w niniejszej sprawie ma szczególnie istotne znaczenie z uwagi na przedwczesne wydanie decyzji skutkujące brakiem rozpoznania i uwzględnienia treści zawartych w piśmie Skarżącego z dnia 27 kwietnia 2024 r.
Skarżący argumentował, że organ wydał decyzję o zwrocie kosztów leczenia szpitalnego po upływie prawie 5 lat od jego pobytu w szpitalu, co jest zgodne z prawem, lecz bez uwzględnienia istotnych okoliczności:
- braku poinformowania Skarżącego przed przyjęciem do szpitala o odpłatnym leczeniu i o odpłatnym pobycie w szpitalu,
- braku poinformowania Skarżącego w dniu opuszczania szpitala o jakiejkolwiek potrzebie uzupełnienia posiadanych dokumentów przy przyjmowaniu go do szpitala odnośnie nieprzysługiwania opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
W ocenie Skarżącego nieuwzględnienie powyższych okoliczności narusza zasady życia społecznego.
3. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszonym i rozpoznanie jej na posiedzeniu niejawnym oraz o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.
W zakresie wniosku o odrzucenie skargi Prezes NFZ wskazał, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną – A. S., która nie wskazała w treści skargi, że jest złożona w imieniu innej osoby. Do skargi nie załączono pełnomocnictwa do reprezentowania strony postępowania administracyjnego- B. S., a pełnomocnictwo takie nie zostało także złożone w toku postępowania przed organem. Zatem skarżąca nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi i powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 ust. 6 p.p.s.a.
W zakresie wniosku o oddalenie skargi Prezes NFZ odniósł się do zarzutów skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
4. W piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dołączonych do pisma dokumentów, tj.
- e-mail od [...] z dnia 03.09.2019 r. do B. S. (zał. nr 1)
- e-mail od [...] z dnia 03.09.2019 r. do B. S. (zał. nr 2)
- kopii tłumaczenia powyższych dokumentów z języka angielskiego na język polski przez tłumacza przysięgłego poświadczonej za zgodność z oryginałem (zał. nr na okoliczność wykazania faktu, że Skarżący od dnia 03.09.2019 r. posiadał ubezpieczenie European Health Insurance Card - UK nr [...] ważne do dnia 03.09.2024 r., które było ważne w podczas pobytu Skarżącego na leczeniu szpitalnym w od dnia 06.09.2019 r. do dnia 10.09.2019 r. wbrew ustaleniom Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach, że Skarżący nie posiadał w powyższym okresie odpowiedniego ubezpieczenia.
Odnosząc się do wniosku Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach w odpowiedzi na skargę dotyczącego skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i rozpoznania jej na posiedzeniu niejawnym pełnomocnik Skarżącego wniosła o oddalenie tego wniosku.
5. W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła o dopuszczenie dowodu z jej zeznań w charakterze świadka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Na wstępie wyjaśnić należy, że A. S. przedłożyła dokument - pełnomocnictwo udzielone jej do udziału w sprawie przez Skarżącego, stąd nie było podstaw do odrzucenia skargi.
Sąd na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a dopuścił dowód z dokumentów dołączonych do pisma Skarżącego z dnia 8 sierpnia 2024 r. i oddalił wniosek o przesłuchanie pełnomocnika Skarżącego w charakterze świadka.
Wbrew zarzutom skargi organ działał zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.), podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), a nadto zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonał swobodnej jego oceny (art. 80 k.p.a.), co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniu wydanej przez niego decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) - organ szczegółowo wskazał dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.
Bezsporne w sprawie jest, że Skarżącemu w dniach od 6 września do 19 września 2019 r. udzielono świadczenia opieki zdrowotnej sfinansowane przez NFZ – leczenie stacjonarne w SP ZOZ MSWiA w Katowicach.
Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach, w sytuacji gdy pacjent nie może potwierdzić prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w drodze weryfikacji elektronicznej ani poprzez przedstawienie dokumentu potwierdzającego posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego (w przypadku świadczeniobiorcy innego niż ubezpieczony – poprzez przedstawienie decyzji przewidzianej w art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach.), powinien potwierdzić swoją tożsamość poprzez okazanie świadczeniodawcy swojego dowodu osobistego, paszportu lub prawa jazdy (legitymacji szkolnej w przypadku dziecka) i jednocześnie złożyć pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej o treści: "Posiadam prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych." (art. 50 ust. 6 i ust. 7 ustawy o świadczeniach).
Skarżący w dniu 6 września 2019 r. w ww. SP ZOZ okazał dowód osobisty i złożył pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zgodnie z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:
1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo
1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo
2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6,
- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1.
Natomiast w myśl art. 50 ust. 17 ustawy oświadczeniach obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
W sprawie przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wykazało, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Z akt sprawy wynika, iż organ w oparciu o dane z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych prawidłowo ustalił, że Skarżący nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce po dniu 24 września 2008 r., kiedy to Skarżący zakończył pracę w Polsce.
Zasadnie organ wskazał, że po wyrejestrowaniu z tego tytułu Skarżący nie mógł racjonalnie zakładać, iż nadal jest objęty bezpłatną opieką zdrowotną.
Również zawarta umowa ubezpieczenia na wyjazd turystyczny V z prywatnym podmiotem PZU nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy do uznania przez Skarżącego, że posiada prawo do świadczeń refundowanych ze środków publicznych.
Przedłożona przez pełnomocnika Skarżącego kopia karty EKUZ wskazuje tylko końcową datę jej ważności. Akta sprawy potwierdzają, że organ w piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r. zwrócił się o wystąpienie do instytucji analogicznej względem NFZ w Wielkiej Brytanii o wydanie Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego obowiązujących w dacie udzielenia świadczeń (6-10 września 2019 r.). W odpowiedzi organ uzyskał dokumenty [...] z odmową wydania Skarżącemu Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących EKUZ na 6, 7, 8, 9 i 10 września 2019 r., z adnotacją: "Nieuprawniony do świadczeń z tytułu choroby od tego państwa członkowskiego we wnioskowanym okresie." Organ ponownie zwrócił się z prośbą do odpowiedniej instytucji w Wielkiej Brytanii, jednak w dniu 9 lutego 2024 r. ponownie otrzymał dokument [...] o braku możliwości wystawienia Skarżącemu Tymczasowych Certyfikatów za ww. okres, z adnotacją "Nieuprawniony do świadczeń z tytułu choroby od tego państwa członkowskiego we wnioskowanym okresie."
Organ pismem z dnia 22 lutego 2024 r. poinformował Skarżącego (pismo odebrane przez dorosłego domownika z dniu 27 lutego 2024 r.), że instytucja w Wielkiej Brytanii odmówiła wydania wydanie Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego obowiązujących w dacie udzielenia świadczeń (6-10 września 2019 r.) oraz że Skarżący może we własnym zakresie zwrócić się do instytucji, w których był ubezpieczony we wrześniu 2019 r. o wydanie dokumentu - Certyfikatów Tymczasowo Zastępujących Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego - obowiązującego od 6 września do 10 września 2019 r. Organ wyznaczył Skarżącemu w tym celu termin 21 dni od odebrania pisma i poinformował o wydaniu decyzji w oparciu o zgromadzony materiał. Skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że przesłana kopia Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego European Health Insurance Card — UK nie może stanowić podstawy do rozliczenia kosztów świadczeń z zagraniczną instytucją ubezpieczenia, ponieważ nie widnieje na niej data początku ważności, a instytucja, która kartę wydała dwukrotnie zaprzeczyła, aby w wymienionym okresie Skarżący posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych.
Przedłożone przez pełnomocnika Skarżącego dowody – maile nie wykazują, że Skarżący posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych w okresie od 6 do 10 września 2019 r.
Wynika z nich jedynie, że w dniu 3 września 2019 r. Skarżący zarejestrował się na portalu NHSBSA EHIC i że zgłoszenie zostało przyjęte; mail w temacie: potwierdzenie zamówienia Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego.
Przerzucanie odpowiedzialności za zaistniałą sytuację na personel szpitala (SP ZOZ) jest nieuprawnione. W świetle ww. przepisów Szpital był zobligowany udzielić świadczeń zdrowotnych Skarżącemu, w sytuacji kiedy Skarżący złożył pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Personel szpitala nie miał podstaw do przyjęcia, że oświadczenie Skarżącego nie jest prawdziwe i w konsekwencji, że Skarżącego trzeba poinformować, że świadczenia są odpłatne.
Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach.
W nauce prawa i orzecznictwie podkreśla się, że w odniesieniu do wyjątku uregulowanego w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach skorzystanie z niego wiąże się z koniecznością ustalenia istnienia po stronie osoby nieuprawnionej "usprawiedliwionego błędnego przekonania". (Daniel Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13). Zasadniczo "na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne" (Daniel Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13), przy czym nie są to jedyne przypadki, do których ma zastosowanie omawiany wyjątek. Skoro bowiem ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń", to jak zasadnie wywodzi się w doktrynie każdy taki przypadek "należy analizować i oceniać indywidualnie" (Daniel Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13; zob. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1001/19 i z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 997/20 ).
W sprawie organ przeprowadził taką indywidulną analizę.
Niewątpliwie brak prawa do świadczeń nie wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż Skarżący.
Organ ustalił, że Skarżący nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce po dniu 24 września 2008 r. Zasadnie organ wskazał, że po wyrejestrowaniu z tego tytułu Skarżący nie mógł racjonalnie zakładać, iż w 2019 r. nadal jest objęty bezpłatną opieką zdrowotną.
Również zawarta umowa ubezpieczenia na wyjazd turystyczny V z prywatnym podmiotem PZU nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy do uznania przez Skarżącego, że posiada prawo do świadczeń refundowanych ze środków publicznych.
Skarżący powinien wiedzieć, że podstawą udzielenia bezpłatnych świadczeń nie jest samo posiadanie karty ubezpieczenia zdrowotnego. Aby świadczenia opieki zdrowotnej pozostawały bezpłatne istotny jest status ubezpieczenia zdrowotnego pacjenta. Status ten z oczywistych względów może ulec zmianie w czasie na jaki karta została wydana.
Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżący powinien być zorientowany w swojej sytuacji prawnej przynajmniej w tak minimalnym stopniu, by wiedzieć czy prawo do świadczeń refundowanych posiada, czy też nie oraz czy i w jakim kraju opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W sprawie Sąd na doszukał się żadnych okoliczności świadczących o tym, że Skarżący w chwili złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach, działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał zarzuty Skarżącego za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.