III SA/Gl 566/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-10-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowydodatek energetycznyźródła ciepłagospodarstwo domowewsparcieustawaorzecznictwosąd administracyjnyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące odrębnych gospodarstw domowych pod jednym adresem.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Skarżący mieszkał pod jednym adresem z innym gospodarstwem domowym i nie podjął formalnych kroków w celu nadania odrębnego adresu. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że nie spełniono przesłanki z art. 24 ust. 5a ustawy. WSA w Gliwicach uchylił decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, nie pouczyły strony o konieczności podjęcia działań i powinny kierować się celem ustawy, jakim jest wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza T. odmawiającą przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Problem prawny dotyczył interpretacji art. 24 ust. 5a-5c ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił przesłanki umożliwiającej przyznanie dodatku, ponieważ nie podjął formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu dla swojego gospodarstwa domowego, mimo zamieszkiwania pod jednym adresem z innym gospodarstwem. WSA w Gliwicach uznał jednak, że stanowisko organów jest bezpodstawne. Sąd wskazał, że z przepisów nie wynika obowiązek podjęcia przez stronę działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu, a organy z urzędu posiadają wiedzę, czy jest to możliwe. Ponadto, organy naruszyły przepisy k.p.a., nie pouczając strony o konieczności podjęcia takich działań jako warunku przyznania świadczenia. Sąd podkreślił cel ustawy, jakim jest wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, i wskazał na potrzebę celowościowej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe". W związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak formalnego ustalenia odrębnego adresu nie uniemożliwia przyznania dodatku, jeśli organ z urzędu ustalił zamieszkiwanie odrębnych gospodarstw domowych i nie pouczył strony o konieczności podjęcia takich działań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 24 ust. 5a ustawy nie nakłada na stronę obowiązku formalnego ustalania odrębnego adresu, a organy posiadają wiedzę o możliwości takiego ustalenia. Ponadto, organy naruszyły przepisy k.p.a. nie pouczając strony o tej przesłance.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5a

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5b

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5c

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

Pomocnicze

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

ustawa o środkach nadzwyczajnych art. 36 § pkt 2 lit. c

Ustawa o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku

u.w.t.i.r.o.c.e.b. art. 27a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r.o.c.e.b. art. 27g § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepis art. 24 ust. 5a ustawy, uznając brak formalnego ustalenia odrębnego adresu za przeszkodę w przyznaniu dodatku. Organy naruszyły przepisy k.p.a. (art. 79a) nie pouczając strony o konieczności podjęcia działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu. Celem ustawy jest wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, co wymaga celowościowej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe".

Odrzucone argumenty

Skarżący nie spełnił przesłanki z art. 24 ust. 5a ustawy, ponieważ nie podjął formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu dla swojego gospodarstwa domowego.

Godne uwagi sformułowania

Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych nie została spełniona do dnia 30 listopada 2022 r. nie może zasługiwać na akceptację Sądu. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Organy naruszyły powyższy przepis, pozbawiając de facto skarżącą możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem. Organy administracji przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania dodatku, jaką stanowi samodzielność prowadzonego gospodarstwa domowego, winny skłaniać się do celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe".

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący

Dorota Fleszer

sędzia

Marzanna Sałuda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, zwłaszcza w kontekście odrębnych gospodarstw domowych pod jednym adresem oraz obowiązków informacyjnych organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkami energetycznymi i przepisami wprowadzonymi w związku z kryzysem energetycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów, które mogą być niejasne dla obywateli. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe informowanie przez organy administracji.

Czy brak formalnego adresu to przeszkoda w uzyskaniu dodatku na ogrzewanie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 566/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1967
art. 24
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 maja 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2672/2023/11296 w przedmiocie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza T. z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 maja 2023 r., znak SKO.PSW/41.5/2672/2023/11296 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania H. S. – dalej strona, skarżący- utrzymało w mocy decyzję Burmistrza T. nr [...] z dnia 19.04.2023 r. odmawiającej przyznania prawa do dodatku z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.
W dniu 22 listopada 2023r skarżący zwrócił się z wnioskiem o dodatek dla gospodarstw z tytułu wykorzystywania niektórych źródel ciepła.
Burmistrz T. decyzją nr [...] z dnia 19.04.2023 r. odmówił stronie przyznania prawa do dodatku z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał brzmienie obowiązujących przepisów prawa oraz podał argumenty przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem. Organ wskazał m.in., że jak wynika z przeprowadzonego w dniu 2023-03-23 wywiadu środowiskowego pod adresem K., ul. [...], [...]- [...] T. do dnia 30 listopada 2022 nie podjęto czynności prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania. W związku z tym, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 24ust. 5austawy z dnia z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw uzasadniona jest odmowa przyznania prawa do wnioskowanego dodatku.
Od ww. decyzji, odwołanie wniósł skarżący kwestionując jej legalność.
SKO w Katowicach nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia 26 maja 2023r. utrzymało ją w mocy.
Wskazało przy tym, iż postępowanie w sprawie ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 23.11.2022 r. We wniosku o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych strona wskazała, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe. We wniosku strona wskazała, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe zasilane peletem drzewnym.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 ze zm.), dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest;
1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo
2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo
3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu tennomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w prz35padku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W dalszej kolejności organ podkreślił, że w dniu 4 listopada 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2243), gdzie mocą art. 36 pkt 2 lit. c w ustawie o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw w art. 24 dodany został w szczególności ust. 25b w brzmieniu; dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w ust. 1. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków dokonywany jest z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
Ponadto, znowelizowany został przepis art. 24 ustawy poprzez dodanie ust. 5a-5c w brzmieniu:
5a. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1.
5b. W przypadku, o którym mowa w ust. 5a, gospodarstwu domowemu, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1.
5c. W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 5b, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
Kolegium wskazało iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy - w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale stosuje sic przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Dalej stwierdziło, iż organ I instancji działając w oparciu o przepisy ww. ustawy przeprowadził wywiad środowiskowy pod adresem; K. ul. [...] a z treści sporządzonej w trakcie wywiadu notatki służbowej wynika, że w budynku pod jednym adresem w odrębnych lokalach zamieszkuje kilka gospodarstw domowych.
Kolegium przywołało treść art. 24 ust. 5b ustawy podkreślając, że przepis art. 24 ust. 5a ustawy uzależnia przyznania dodatku dla gospodarstw domowych w trybie opisanym w art. 24 ust. 5b ustawy, od podjęcia przez stronę dodatkowych czynności związanych ustaleniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach w terminie do 30 listopada 2022 r. otwiera dopiero stronie drogę do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych w trybie opisanym w przepisie art. 24 ust. 5 b ustawy.
Skoro zatem ustawodawca wyraźnie wskazał przesłankę w art. 24 ust.5a ustawy, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, to obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu. O braku możliwości dokonania określonej czynności w wyznaczonym terminie można mówić wyłącznie w sytuacji, w której próba dokonania tej czynności w ogóle została podjęta. Bezczynność strony w omawianym zakresie nie może być utożsamiana z brakiem możliwości dokonania prawem wymaganej czynności w ustawowo określonym terminie.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika wywiad środowiskowy potwierdzający ustalenia dokonane przez organ I instancji o zamieszkiwaniu pod jednym adresem w odrębnych lokalach dwóch gospodarstw domowych. Z akt sprawy wynika jednak również, że strona nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Tym samym, strona nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych.
W skardze do WSA w Gliwicach strona zakwestionowała legalność wydanej decyzji podnosząc, iż z w budynku mieszkają dwie rodziny prowadzące odrębne gospodarstwo domowe co potwierdził wywiad środowiskowy .
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Natomiast według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z 26 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza T. z 19 kwietnia 2023 r. o odmowie przyznania stronie prawa do dodatku z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.
W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967, 2127, 2185, 2236, 2243 i 2687).
Stosownie do treści art. 24 ust. 1 tej ustawy dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowy w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest:
1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo
2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo
3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Art. 24 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowi natomiast, iż przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:
1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Art. 24 ust. 5 ustawy stanowi zaś, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Na mocy art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r., poz. 2243), obowiązującej od dnia 4 listopada 2022 r., do ustawy o szczególnych rozwiązaniach zostały dodane art. 24 ust. 5a – 5c. Zgodnie z art. 24 ust. 5a w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. Art. 24 ust. 5b ustawy stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w ust. 5a, gospodarstwu domowemu, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. Wreszcie, stosownie do art. 24 ust. 5c ustawy, w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 5b, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując kwestionowaną decyzję, nie kwestionowało, iż pod objętym przez H S. wnioskiem adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe. Za niesporne uznało to skarżący prowadzi jednoosobowe, odrębne gospodarstwo domowe, jednak nie podjął formalnych kroków w celu nadania zajmowanemu przez siebie lokalowi odrębnego numeru porządkowego. Dlatego też organ odwoławczy uznał, iż nie została spełniona przesłanka przyznania dodatku z tytuły wykorzystywania niektórych źródeł ciepła.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy jednak uznać za bezpodstawne. Z treści art. 24 ust. 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach wprost nie wynika obowiązek, czy też konieczność podjęcia przez stronę wnioskującą o przyznanie przedmiotowego świadczenia, działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu dla prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Łd 422/23, dostępny, podobnie jak pozostałe przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: "CBOSA"). Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych nie została spełniona do dnia 30 listopada 2022 r. nie może zasługiwać na akceptację Sadu. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi.
Ponadto z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że przed upływem określonego ustawą zawitego terminu, to jest 30 listopada 2022 r., strona skarżąca została pouczona o konieczności podjęcia działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu, jako warunku przyznania wnioskowanego świadczenia, wynikającego zdaniem organu z treści art. 24 ust. 5a ustawy. Zgodnie natomiast z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Natomiast art. 79a § 2 k.p.a. stanowi, iż w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Organy naruszyły powyższy przepis, pozbawiając de facto skarżącą możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem. Nawet mimo tego, iż przesłanka przyznania dodatku przyjęta przez organ nie wynika z przepisów ustawy.Podkreślić należy bowiem, że przedmiotowy dodatek ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby, o czym świadczą zmiany w ustawie o szczególnych rozwiązaniach, wprowadzone ustawą z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku. Celem tejże ustawy jest zrekompensowanie przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych. Organy administracji przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania dodatku, jaką stanowi samodzielność prowadzonego gospodarstwa domowego, winny skłaniać się do celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe", które nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali. Jeśli zatem każda z osób, jakie zamieszkują pod adresem przy ul. [...] K. [...]-[...] T. osiąga oddzielny dochód i samodzielnie zaspokaja swoje potrzeby, każda z nich powinna zostać uznana za prowadząca oddzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Z uwagi na wszystkie powyższe okoliczności, w ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje administracyjne podjęte zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego w postaci art. 24 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, jak i przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 11, art. 79a k.p.a., co obligowało Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji zobowiązane będą do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, przy pomocy wszelkich przewidzianych prawem narzędzi procesowych, w szczególności, co do faktu zamieszkania pod wskazanym adresem odrębnych gospodarstw domowych i spełnienia przez skarżącego ustawowych warunków do otrzymania dodatku z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, z uwzględnieniem zarówno celu ustawy o szczególnych rozwiązaniach, jak i intencji jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy.
Organy wezmą pod uwagę również przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów art. 24 ust. 5a – 5c ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.
Z uwagi na wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia 19 kwietnia 2023 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI