III SA/Gl 565/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-06-08
NSAinneŚredniawsa
kara administracyjnawydobycie kopalinybez koncesjiopłata podwyższonaprawo geologiczne i górniczeWSAkontroladowodypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. R. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu opłaty podwyższonej za wydobycie piasku bez koncesji.

Skarżący M. R. kwestionował decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego nakładającą na niego opłatę podwyższoną za wydobycie piasku bez koncesji. Twierdził, że prace miały charakter niwelacyjny lub zostały wykonane przez osoby trzecie. Sąd uznał jednak, że materiał dowodowy, w tym pomiary geodezyjne i oględziny, jednoznacznie potwierdził wydobycie kopaliny przez skarżącego. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów administracji za prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego nakładającą na skarżącego opłatę podwyższoną za wydobycie piasku bez wymaganej koncesji. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że prowadzone prace miały charakter niwelacyjny lub porządkowy, a ubytek kopaliny wynikał z kradzieży przez nieznane osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym protokołów oględzin, pomiarów geodezyjnych i dokumentacji fotograficznej, uznał ustalenia organów administracji za prawidłowe. Sąd stwierdził, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a czynności te wykonał skarżący, mimo jego twierdzeń o niwelacji terenu lub działaniu osób trzecich. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa geologicznego i górniczego, w tym dotyczące opłaty podwyższonej za wydobycie bez koncesji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, prace te, skutkujące ubytkiem kopaliny, stanowią wydobycie kopaliny podlegające opłacie podwyższonej, jeśli odbywają się bez wymaganej koncesji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyniki pomiarów i oględzin jednoznacznie wskazują na odłączenie kopaliny od złoża, a nie jedynie na prace niwelacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

p.g.g. art. 140 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 140 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 143 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.g. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 6 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 140 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 143 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

uCOVID-19 art. 15 § zzs⁴ ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

uCOVID-19 art. 15 § zzs4 ust. 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.g.g. art. 153 § ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 oraz pkt 7

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 164 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 53

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Argumenty

Odrzucone argumenty

Prace miały charakter niwelacyjny, a nie wydobywczy. Ubytek kopaliny nastąpił w wyniku kradzieży przez osoby trzecie. Brak dowodów na ilość wydobytej kopaliny i okres jej wydobycia. Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak powołania biegłego i niedostateczne zebranie materiału dowodowego. Dowody zebrane przed wszczęciem postępowania są wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał ustalenia faktyczne poczynione przez organ za prawidłowe i podzielił je. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...], na której organ stwierdził wydobycie kopaliny. Sąd podziela stanowisko organu, że to skarżący wydobywał kopalinę bez wymaganej koncesji. Skoro skarżący nie zawiadomił organów ścigania o kradzieży piasku, to do takiej kradzieży nie doszło.

Skład orzekający

Barbara Orzepowska-Kyć

przewodniczący

Marzanna Sałuda

członek

Piotr Pyszny

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za wydobycie kopaliny bez koncesji, dopuszczalność dowodów zebranych przed wszczęciem postępowania, ocena wiarygodności twierdzeń o działaniu osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydobycia piasku na działce prywatnej i interpretacji przepisów Prawa geologicznego i górniczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za nielegalne wydobycie surowców, co jest tematem o pewnym zainteresowaniu, zwłaszcza w kontekście egzekwowania prawa i dowodów w postępowaniu administracyjnym.

Wydobywał piasek bez zezwolenia? Sąd wyjaśnia, kto odpowiada i jakie dowody są kluczowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 565/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Piotr Pyszny /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 502/22 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 868
art. 140 ust. 2 pkt 2,  ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., znak [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. (dalej również jako organ, Prezes WUG) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r. ustalającą M. R. (dalej jako strona, skarżący) opłatę podwyższoną za wydobycie [...] tony kopaliny-piasku z części działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości L., gmina W. w powiecie [...]m, w okresie od czerwca 2017 r. do marca 2019 r.,w kwocie [...] zł.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 i 695 – dalej jako kpa) oraz art. 140 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3oraz art. 143 ust. 2 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r., poz. 868 – dalej jako pgig).
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Na podstawie pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...]
z [...] r., Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej jako Dyrektor OUG, organ I instancji) powziął informację o wydobywaniu piasku bez wymaganej koncesji na terenie działki o nr ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości L., gmina W. stanowiącej własność H. i M. R. Na podstawie uzyskanej informacji, pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili wizję lokalną działki nr [...], udokumentowaną protokołem nr [...] z [...] r. "Podczas oględzin stwierdzono, że teren w/w działki jest częściowo zalesiony, a częściowo teren został przekształcony w wyniku wcześniej prowadzonych robót ziemnych - widoczne stare skarpy powstałe w wyniku wydobywania piasku (skarpy częściowo porośnięte drzewkami i zakrzaczone). W wyniku oględzin stwierdzono również niedawne ślady prowadzenia robót ziemnych związanych z wydobywaniem piasku, teren został wyrównany, wyrobiska częściowo zasypane". W trakcie wizji lokalnej obecny był M. R., który oświadczył, że prowadził roboty związane z wyrównaniem części działki nr [...] z użyciem spycharki, jednakże oświadczył, iż nie prowadził na tej działce robót związanych z wydobywaniem piasku i nie wie kto takie roboty mógłby prowadzić. Stwierdzono, że działka nr [...] sąsiaduje z działkami o numerach [...] i [...], na części których przedsiębiorca: "A" "L." M. R., ul. [...],[...]-[...] W., posiada koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "L.", udzieloną decyzją Starosty [...] z dnia [...], znak [...]. Pan M. R. poinformował, że na terenie działki nr [...] prowadzi budowę stawu rybnego i posiada stosowne pozwolenie.
Pismem z [...] r. znak: [...], l.dz. [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zwrócił się do Starosty [...] o przekazanie informacji dotyczących rozstrzygnięć wydanych co do działek ewidencyjnych nr: [...], [...] i [...], położonych w miejscowości L., gmina W., powiat [...], w zakresie udzielonych pozwoleń na budowę, koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, decyzji dotyczących rekultywacji, pozwoleń wodno-prawnych lub innych informacji mogących wyjaśnić, jakiego typu prace ziemne mogą być prowadzone na przedmiotowych działkach.
Zgodnie z informacją z rejestru gruntów z dnia [...] r. właścicielami działek o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] są H. i M. R. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stawu rybnego na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w L.. Zgodnie z decyzją nr [...], obszar oddziaływania obiektu obejmować miał nieruchomości o numerach [...], [...] oraz [...], położone w gminie W..
Pismem z [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego
w K. zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego
w [...] z prośbą o sprawdzenie zgodności prowadzonych robót budowlanych związanych z budową stawu rybnego na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...]. W odpowiedzi z dnia [...] r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w L. poinformował, że podjęto czynności kontrolne, mające na celu stwierdzenie zgodności robót budowlanych z projektem budowlanym
i warunkami określonymi w decyzji nr [...].
Postępowanie administracyjne wszczęto z urzędu, o czym strona została powiadomiona pismem z [...] r. znak: [...], l.dz. [...] przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K.. W piśmie tym organ I instancji zawiadomił również stronę o planowanym terminie przeprowadzenia oględzin działki nr [...] w dniu [...] r.
Dnia [...]r. strona zapoznała się z aktami sprawy administracyjnej.
W wyniku przeprowadzonych [...] r. oględzin działki nr [...] pracownicy organu pierwszej instancji stwierdzili, że stan wyrobiska we wschodniej części działki uległ zmianie w odniesieniu do stanu na dzień przeprowadzenia wizji lokalnej z dnia [...] r. Jedno z wyrobisk, znajdujące się bliżej drogi gruntowej nr [...], zostało całkowicie zasypane masami ziemnymi, natomiast wyrobisko nr 1 zostało częściowo zasypane, a skarpy wyrobiska od strony zachodniej zostały wyrównane i wyprofilowane w wyniku wepchnięcia do wyrobiska mas ziemnych. Miejsce wydobywania kopaliny ze skarpy południowej części działki [...] przy drodze gruntowej [...] nie uległo zmianie w odniesieniu do dnia [...] r., przy skarpie w części północnej i południowej zdeponowano masy ziemne. W związku z powyższym odstąpiono od wykonania ponownych pomiarów geodezyjnych, z uwagi na brak nowych śladów wydobywania kopaliny. W trakcie oględzin Pan M. R. oświadczył, że działka nr [...] stanowi własność jego oraz jego małżonki, H. R. Pan R. oświadczył również, że nie wie kto i kiedy wydobywał piasek na terenie działki nr [...] oraz kto prowadził roboty ziemne na tej działce. Zapytany, czy zgłaszał fakt wydobywania kopaliny
z terenu jego działki odpowiedział, że nie zgłaszał tego, z uwagi na obawę o własne bezpieczeństwo oraz posiadane mienie.
Pismami z [...] r. oraz z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zwrócił się do KMP w [...] z prośbą o przekazanie wszelkich informacji i ustaleń wynikających z prowadzonych czynności w sprawie prowadzenia wydobywania kopaliny bez koncesji z działki nr [...]. W odpowiedzi z dnia [...] r. l.dz. [...] w [...] poinformowała, że nie prowadzi żadnych czynności procesowych w przedmiotowej sprawie, jednakże
z uzyskanych informacji wynika, że M. R. sprzedawał pozyskiwaną kopalinę firmie "B".
Pismem z dnia [...] r. [...] organ pierwszej instancji poinformował stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego.
Na podstawie "Sprawozdania z prac biurowych mających na celu obliczenie ilości wydobytej kopaliny bez koncesji", sporządzonego po wizji lokalnej przeprowadzonej na działce nr [...] stwierdzono, że wydobytą kopalinę należy zaklasyfikować jako piaski i żwiry. Podczas wizji lokalnej miejsca wydobywania kopaliny na terenie działki nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono, że na przedmiotowym terenie istniały cztery wyrobiska powstałe w wyniku eksploatacji piasku (dwa wyrobiska we wschodniej części działki oraz widoczne ślady wydobywania piasku po obu stronach skarpy przy drodze gruntowej nr [...]). W celu dokładnego obliczenia ubytku kopaliny z terenu działki [...] zastosowano metodę siatki trójkątów. Przy sporządzaniu dokumentacji kartograficznej oraz obliczeniowej wykorzystano programy komputerowe: [...]wersja [...] firmy [...], [...] wersja [...] firmy [...], [...] [...] firmy [...].
Pomiary terenowe wykonano z wykorzystaniem służbowego odbiornika GPS typ [...] firmy [...] i kontrolera [...], z użyciem poprawek położenia punktów z systemu [...] (poprawka powierzchniowa RTN). Na podstawie obliczeń ustalono, że z terenu działki nr [...], w okresie od czerwca 2017 r. do marca 2019 r., wydobyto łącznie z czterech wyrobisk [...] m3 kopaliny (piasku).
Te ustalenia stały się podstawą do wydania przez organ I instancji decyzji
z [...] r., znak: [...].
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia dyrektorowi OUG w K..
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji dokonał analizy przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, a to art. 1 ust. 1 pkt 2 pgig, art. 6 ust. 1 pkt 3 pgig dokonując wykładni pojęcia kopaliny, jej wydobycia, odłączenia kopaliny od złoża oraz wskazał, że działalność tego rodzaju winna być poprzedzona uzyskaniem koncesji, co wynika
z art. 21 ust. 1 pkt 2 pgig. Brak tejże koncesji skutkuje koniecznością określenia opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji, o czym stanowi art. 140 ust. 1 i 2. Stroną postępowania w tym przedmiocie jest zaś podmiot, który prowadził działalność bez wymaganej koncesji.
Organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej [...] r. stwierdzono obecność czterech wyrobisk,
w których widoczne były świeże ślady prowadzenia robót ziemnych, związanych
z wydobywaniem piasku. Sporządzono dokumentację fotograficzną oraz dokonano pomiarów GPS czterech wyrobisk wydobywania piasku z widocznymi niedawnymi śladami robót ziemnych. Wyniki pomiarów (rzędne terenu) wskazały, iż głębokość pomierzonych wyrobisk wynosiła: dla wyrobiska nr 1 - od 1,0 do 3,5, dla wyrobiska
nr 2 - ok. 3,5 m, dla wyrobiska nr 3 - od 2,0 do 5,0 m i dla wyrobiska nr 4 - od 2,0 do 4,0 m. Z tych względów organ za niezasadne uznał twierdzenia strony, że przeprowadzone prace mają związek budowy stawu rybnego na sąsiednich działkach. Ponadto działka [...] nie była objęta pozwoleniem na budowę stawu.
W ocenie organu strona przyznała, że prowadziła prace niwelacyjne na terenie działki nr [...], nie wymienionej w decyzji nr [...], jednocześnie w toku postępowania nie wskazała podmiotów, które miałyby dopuścić się wydobycia kopaliny, pomimo twierdzenia, że osoby trzecie dokonywały eksploatacji, a ponadto nie zainicjowała działań umożliwiających organom ścigania podjęcie czynności, zmierzających do ustalenia sprawców domniemanej kradzieży kopaliny.
Ustalając objętość wydobytej kopaliny organ stwierdził, że została ona ustalona jako różnica objętości modelu terenu "przed eksploatacją", utworzonego na podstawie rzędnych wysokościowych górnej krawędzi wyrobisk, będących obszarem nienaruszonym eksploatacją, oraz modelu terenu "po eksploatacji", utworzonych na podstawie rzędnych terenu wyrobiska uzyskanych w trakcie pomiarów GPS w dniu [...] r. Porównanie rzędnych terenu krawędzi górnej i dolnej płaszczyzny wyrobisk (różnice rzędnych od 1,0 m do 5,0 m) wyraźnie wskazały, iż doszło do ubytku kruszywa z terenu działki nr [...].
Ustalenie okresu wydobywania kopaliny zaś nastąpiło w oparciu o analizę zdjęć satelitarnych z portalu [...], przy czym początek okresu ustalony został na podstawie ortofotomapy z portalu [...], sporządzonej na bazie zdjęć satelitarnych, wykonanych w dniu [...] r. Ze znajdującej sięw aktach sprawy mapy wynika, że teren, w dniu wykonania zdjęcia w miejscu czterech wyrobisk, nie był przekształcony, wobec czego organ pierwszej instancji przyjął, że eksploatacja kopaliny rozpoczęła się po dniu wykonania zdjęcia, a koniec okresu prowadzenia eksploatacji kruszywa bez koncesji przyjęty został w dniu wykonania przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. pomiaru geodezyjnego. Wskazany w zaskarżonej decyzji okres prowadzenia eksploatacji kruszywa bez koncesji w żadnej mierze nie miał wpływu na ilość kopaliny, za którą naliczono opłatę podwyższoną, a określał jedynie przypuszczalny okres, w którym kopalina była wydobywana bez precyzyjnego wskazania dni, w których prowadzono wydobycie. Skoro wydobycie kopaliny nastąpiło pomiędzy czerwcem 2017 r. a marcem 2020 r., to pięcioletni okres przedawnienia do wydania decyzji nie upłynął.
Organ uzasadnił również oparcie swoich ustaleń na obliczeniach dokonanych w oparciu o pomiary sporządzone w dniu pierwszej wizji lokalnej. W trakcie oględzin (drugich) [...] r. stwierdzono bowiem, że stan wyrobisk we wschodniej części działki [...] uległ zmianie w odniesieniu do stanu na dzień przeprowadzenia wizji lokalnej. Wyrobisko oznaczone numerem 2 zostało całkowicie zasypane masami ziemnymi, natomiast wyrobisko nr 1 zostało częściowo zasypane, a skarpy wyrobiska od strony zachodniej zostały wyrównane i wyprofilowane w wyniku wepchnięcia do wyrobiska mas ziemnych. Pozostałe wyrobiska, oznaczone numerami 3 i 4, nie zmieniły swoich rozmiarów. Z tego względu zasadnym było oparcie rozstrzygnięcia na pomiarach dokonanych [...] r. Zarówno wizja lokalna jak i oględziny działki prowadzone były przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K., pracujących na stanowiskach inspektora ds. miernictwa, nadinspektora ds. miernictwa oraz nadinspektora ds. górnictwa odkrywkowego, tj. osób posiadających praktykę, doświadczenie, wykształcenie i uprawnienia pozwalające na prawidłowe ustalenie ilości wydobytej kopaliny.
Do przeliczenia objętości wydobytej kopaliny na tony przyjęto wartość gęstości objętościowej dla piasków drobno i średnioziarnistych mało wilgotnych w stanie luźnym, ustaloną na podstawie polskiej normy [...] wynoszącą 1,6 g/cm3.
Organ odwoławczy w toku postępowania zwrócił się do pełnomocnika strony
o wskazanie osób prowadzących ziemne prace porządkowe i niwelacyjne.
W odpowiedzi z dnia [...] r. pełnomocnik strony wskazał, że odwołujący się "częściowo dokonywał sam prace ziemne porządkowe i niwelacyjne w zakresie niwelowania zmian gruntowych po wybraniu kopaliny przez nieznane mu osoby". Ponadto, odwołujący się nie znał danych personalnych osób, które wcześniej wydobywały piasek.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.;
- art. 5 ust. 2 pkt 3 pgig poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu jakoby działalność prowadzona przez Skarżącego w okresie od czerwca 2017 do marca 2019 r. na działce nr [...] położonej w miejscowości L. nosiła znamiona wydobycia kopaliny
w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy:
a). działalność ta nie polegała na odłączeniu kopaliny w postaci żwiru i piasku od złoża, lecz na prowadzeniu robót związanych niwelacją, porządkowaniem
i plantowaniem terenu,
b). sam ubytek piasku nie był wynikiem działania skarżącego a przejawem kradzieży kopalin dokonanych przez okolicznych mieszkańców
c). brak jest dowodów potwierdzających ilość ubytku kruszywa i brak jest dowodów wykazujących, iż doszło do ubytku aż [...] m 3 pisku
d). brak jest dowodów iż doszło do ubytku kruszywa w okresie od czerwca 2017 do marca 2019 - w szczególności wykazana co było w czerwcu 2017 r.
- art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 141 pgig wyrażające się
w bezpodstawnym zastosowaniu tych przepisów w sprawie i wymierzeniu na ich podstawie skarżącemu opłaty podwyższonej w kwocie w sytuacji gdy strona
w okresie od czerwca 2017 do marca 2019 r. na działce nr [...] położonej
w miejscowości L. nie wydobywała kopaliny w postaci żwiru i piasku, a robili to najprawdopodobniej okoliczni mieszkańcy miejscowości.
Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj.:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niedostateczne rozważenie
i błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkiem czego było dokonanie ustalenia faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym, jakoby strona w od czerwca 2017 do marca 2019 r. na działce nr [...] położonej
w miejscowości L. wydobywała kopalinę w postaci żwiru i piasku
- art. 6, art. 8 i art. 77 § 1 i 2 oraz art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony oraz zwrócenia się do Komendanta Komendy Powiatowej Policji w L. lub rozpytania wśród okolicznych mieszkańców miejscowości L., w tym właścicieli działek położonych obok działki nr [...]: czy skarżący sam dokonywał wydobycia kopalin, czy zdarzały się sytuacje, aby inne osoby bez wiedzy i zgodny skarżącego wydobywały kopaliny,
- art. 84 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 poprzez zaniechanie powołania biegłego celem wyliczenia ilości pobranej kopaliny oraz braku wykazania jak i na jakiej podstawie organ ustalił, że doszło do wydobycia [...] m3 piasku od czerwca 2017 do marca 2019r.
W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji, ewentualnie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 kpa i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał przede wszystkim, że nie kwestionuje ustaleń organu co do tego, że na działce [...] doszło do odłączenia kopaliny od złoża, jednak decyzje organów obu instancji zostały wydane
z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ bowiem przyjął, że skoro skarżący jest przedsiębiorcą posiadającym koncesję na wydobycie kopaliny z trzech sąsiednich działek, to również wydobywa kopalinę
z działki [...]. Tymczasem prowadzone tam prace miały charakter niejako pomocniczy wobec budowy stawu, a nadto część kopaliny została wydobyta wbrew woli skarżącego przez okolicznych mieszkańców.
Skarżący stwierdził również, iż co prawda prowadził częściowo prace ziemne opisane w protokole oględzin z [...] r. jednak podczas ich wykonania nie doszło do odłączenia kopaliny od złoża. Sam skarżący miał instruować pracowników, by w razie dojścia do złoża kopaliny natychmiast przerywali prace ziemne. Zdjęty nakład był zezwałowany, a następnie przemieszczony z powrotem na działkę [...].
Nadto skarżący stwierdził, że pomiędzy datą zawiadomienia o nielegalnej rzekomo eksploatacji a podjęciem czynności w sprawie upłynął okres czterech miesięcy, w czasie których organ nie podjął czynności w sprawie.
Organ wadliwie oparł się na materiałach pozyskanych przed wszczęciem postępowania.
Wadliwie organ nie ustalił danych osób, które faktycznie wykonywały roboty ziemne na przedmiotowej działce. Organ nie ustalił chociażby jednego przewozu, czy też transakcji sprzedaży kopaliny dokonanej przez skarżącego z działki [...]. Nie zweryfikował również twierdzeń skarżącego o tym, że to osoby trzecie, wbrew woli skarżącego kradły kopalinę z jego terenu. Podjęte przez skarżącego działania zmierzające do ustalenia kręgu tych osób doprowadziło do tego, że nieznani sprawcy podpalili należący do skarżącego las położony obok wyrobiska.
Z tych względów organ nie ustalił należycie osób, które rzeczywiście dokonały wydobycia kopaliny.
Nie został również należycie ustalony okres, w którym miało dojść do eksploatacji wyrobiska. Niewystarczająca w ocenie skarżącego jest sama analiza zdjęć z ogólnodostępnego portalu [...].
Co do ilości wydobytej kopaliny to i w tym aspekcie skarżący wytknął uchybienia organowi. Przede wszystkim podniósł, że organ wadliwie zaniechał dokonania ponownych pomiarów wyrobiska [...] r, opierając się jedynie na pomiarach dokonanych [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl
z kolei art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do wniosku skarżącego
o rozpoznanie skargi na rozprawie zamiast na posiedzeniu niejawnym, o czym skarżący został zawiadomiony. Przed przystąpieniem do kwestii merytorycznych należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz zarządzenie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r, w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi. Ponadto pouczono strony, że mają prawo w terminie 5 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi.
Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 ppsa) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 ppsa), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się zaś do kontroli legalności wydanej decyzji dokonanej w jej całokształcie, a nie tylko przez pryzmat zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne są prawidłowe, zarówno co do samego faktu wydobycia kopaliny, osoby prowadzącej to wydobycie, okresu prowadzenia eksploatacji oraz ilości wydobytej kopaliny. Stanowisko skarżącego było niejednoznaczne. Z jednej strony skarżący stwierdził, że nie doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a z drugiej strony stwierdzał, że piasek wydobyły bez jego wiedzy osoby trzecie, jemu nieznane, wbrew jego woli. Niemniej jednak materiał dowodowy zebrany w postępowaniu był wystarczający do stwierdzenia, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a czynności tych dokonał skarżący.
Na te okoliczności wskazują przede wszystkim przeprowadzone oględziny działki [...], dokonane w ich toku pomiary, sporządzone mapy sytuacyjno-wysokościowe i dokonane na ich podstawie obliczenia. Prawidłowo również organ ustalił, że działka ta nie była objęta koncesją na wydobycie kopaliny, a która to koncesja dotyczyła działek sąsiednich [...] i [...]. Na działce tej nie prowadzono też budowy stawu. Ta bowiem była prowadzona na działkach sąsiednich w oparciu
o stosowne pozwolenie.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący jest właścicielem działki
o numerze ewidencyjnym [...], na której organ stwierdził wydobycie kopaliny. Współwłaścicielem tejże działki jest również żona skarżącego, wobec której postępowanie zostało umorzone z uwagi na fakt, iż to skarżący zajmował się prowadzeniem eksploatacji, jego małżonka nie posiadała żadnych informacji na temat prowadzonych prac, nie wiedziała gdzie działka się znajduje. Prawo własności organ ustalił prawidłowo w oparciu o dane dotyczące tejże nieruchomości. Te ustalenia zresztą stały się podstawą do prowadzenia postępowania wobec skarżącego i wydania decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej wobec jego osoby, jako prowadzącej eksploatację bez wymaganej koncesji na podstawie art. 143 ust. 2 pkt 2 pgig.
W ocenie Sądu organ nie dopuścił się uchybienia przepisom postępowania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Skarżący bowiem w skardze podnosił, że stosownych pomiarów dokonano podczas pierwszych oględzin działki [...] r., zatem przed formalnym wszczęciem postępowania, podczas drugich oględzin już w toku postępowania [...] r. pomiarów nie dokonano. Przepis art. 75 § 1 kpa stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis art. 77 § 1 kpa obliguje zaś organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że pierwsze oględziny działki [...] zostały dokonane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie. Nadto przed tą datą organ pozyskał dokumenty dotyczące pozwoleń, koncesji na prowadzenie prac na tej działce, a które to dokumenty stały się podstawą ustaleń faktycznych w sprawie. Nie jest jednak zasadny zarzut skarżącego, że te czynności stanowią o wadliwości zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia organu. Sąd miał na uwadze fakt, że skarżący wziął udział w oględzinach [...] r. Oświadczył wówczas, że działka [...] stanowi jego własność, że to on prowadził roboty związane z jej wyrównaniem i zaprzeczył temu, jakoby prowadził na tej działce wydobycie piasku; nie wiedział, kto taką działalność mógł prowadzić (k. 103 akt administracyjnych). To podczas tych oględzin dokonano również stosownych pomiarów za pomocą specjalistycznych urządzeń przeznaczonych do tego rodzaju prac. Sporządzono również mapę sytuacyjno-wysokościową, na której oznaczono wyrobiska.
Podczas drugich oględzin [...] r. (k. 300 akt administracyjnych) stwierdzono, że stan wyrobisk we wschodniej części uległ zmianie w odniesieniu do stanu z [...] r., wyrobisko 2 zostało całkowicie zasypane masami ziemnymi, wyrobisko 1 zostało częściowo zasypane, a skarpy wyrobiska od strony zachodniej zostały wyrównane i wyprofilowane w wyniku wepchnięcia do wyrobiska mas ziemnych. Obecny skarżący podał, że nie wie kto i kiedy wydobywał piasek ani kto prowadził roboty ziemne na jego działce. Nie zgłaszał również na Policję nielegalnego wydobycia piasku z jego działki obawiając się o bezpieczeństwo swoje i swojej rodziny.
Z omówionych wyżej protokołów wynika, że organ dokonując ustaleń faktycznych co do ilości wydobytej kopaliny prawidłowo oparł się na obu protokołach oględzin oraz na pomiarach dokonanych podczas oględzin [...] r. mimo, iż zostały one dokonane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie. Zostały jednak przeprowadzone w toku kontroli o czym niżej. Skoro jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, to nie ma podstaw, by kwestionować oględziny i pomiary dokonane przed wszczęciem postępowania, lecz włączone w poczet materiału dowodowego sprawy, omówione
i poddane wnikliwej analizie. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że po pierwszych oględzinach doszło do zasypania części wyrobiska. Ta okoliczność stała się przyczyną odstąpienia od ponownych pomiarów [...] r. Gdyby bowiem organ nie odniósł się do pierwszych oględzin i dokonanych wówczas pomiarów, to niemożliwym byłoby ustalenie prawidłowej ilości wydobytej kopaliny. Nie byłoby bowiem możliwości dokonania pomiarów wskutek częściowego zasypania wyrobiska. Nadto skarżący wziął udział w obu oględzinach, zatem żadne z nich nie odbyły się bez jego udziału. Miał również zagwarantowane prawo wypowiedzi podczas oględzin, z czego zresztą skorzystał wskazując za pierwszym razem, że to on prowadzi roboty ziemne związane z wyrównaniem terenu, a za drugim razem wskazując, że nie wie, kto takie prace wykonuje.
Skoro zaś podczas pierwszych oględzin dokonano pomiarów, których prawidłowość nie była kwestionowana przez skarżącego, sporządzono dokumentację fotograficzną, sporządzono mapę sytuacyjno – wysokościową, której prawidłowości również skarżący nie kwestionował, a materiał ten został omówiony w uzasadnieniu decyzji, to nie sposób podważyć prawidłowość procedowania przez organ w tym zakresie. Nadto skarżący miał zagwarantowane prawo zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, złożenia doń zastrzeżeń, czy też wskazania nowych wniosków dowodowych, z czego zresztą skorzystał.
To te pomiary posłużyły organowi do ustalenia objętości wydobytej kopaliny bez wymaganej koncesji. Jako gołosłowne muszą jawić się stwierdzenia skarżącego, że organ nie wykazał na jakiej podstawie dokonał wyliczenia objętości wydobytej kopaliny. Temu właśnie posłużyły dokonane pomiary podczas pierwszych oględzin. To na ich podstawie ustalono wysokość stropu i spągu złoża, sporządzono mapę sytuacyjno-wysokościową, a uzyskane wyniki porównano z mapą sprzed eksploatacji. Wszystkie te wyliczenia szczegółowo opisane zostały w sporządzonym sprawozdaniu z prac biurowych mających na celu obliczenie ilości wydobytej kopaliny (dalej jako sprawozdanie). Wśród załączników do sprawozdania wymienia się mapę sytuacyjno-wysokościową sprzed eksploatacji, mapę według stanu na dzień [...] r. (po eksploatacji), dokumenty obliczeniowo-pomiarowe
z pomiarów geodezyjnych. To te dokumenty pozwoliły organowi na dokonanie obliczenia objętości, a w konsekwencji wagi wydobytej kopaliny. Jeszcze raz należy podkreślić, że stosowne pomiary zostały przeprowadzone przez osoby posiadające
w tym zakresie uprawnienia, zatem nie zachodziła konieczność powołania biegłego, który dokonałby ponownego obliczenia ilości wydobytej kopaliny. Biegły ten zresztą
i tak oparłby się na pomiarach dokonanych przez pracowników organu, albowiem złoże zostało w części zasypane masami ziemnymi, co ujawniono podczas oględzin [...] r.
Oględziny z [...] r. zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. W myśl bowiem art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 oraz pkt 7 pgig, przy wykonywaniu nadzoru i kontroli upoważnionym pracownikom organów administracji geologicznej oraz pracownikom organów nadzoru górniczego, w granicach ich właściwości rzeczowej i miejscowej, przysługuje, po okazaniu legitymacji służbowej, prawo całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do miejsc wydobywania kopalin dostępu do niezbędnych informacji, urządzeń i dokumentów, pobierania próbek, przeprowadzania niezbędnych badań lub wykonywania innych czynności kontrolnych.
Zgodnie zaś z art. 164 ust. 1 pkt 1 i 2 pgig organami nadzoru górniczego są Prezes Wyższego Urzędu Górniczego i dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych. Oznacza to, że pracownicy organu I instancji byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli w miejscu wydobycia kopaliny wraz z odpowiednim sprzętem i wykonania innych czynności kontrolnych w postaci dokonania pomiarów, które posłużyły do wykonania mapy sytuacyjno-wysokościowej według stanu po eksploatacji
i sporządzenia dokumentacji fotograficznej. Nie zachodziła zatem konieczność uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego przed dokonaniem kontroli. Pozyskanie danych w trybie kontroli i oparcie na tych danych ustaleń faktycznych
w sprawie w toku postępowania było zatem prawidłowe.
Co więcej – podczas drugich oględzin [...] r. stwierdzono częściowe zasypanie wyrobiska i z tego też m.in. powodu odstąpiono od ponownych pomiarów. Gdyby zatem podważyć dopuszczalność oparcia ustaleń faktycznych na pomiarach dokonanych podczas pierwszych oględzin, to niemożliwym byłoby ustalenie rzeczywistej objętości wydobytej kopaliny.
Oględziny przeprowadziły osoby posiadające uprawnienia do wykonania oględzin, pomiaru terenu i wykonania obliczeń zawartych w dokumentacji. Sąd nie znalazł podstaw do tego, by szczegółowo wymienione okoliczności podważyć. Strona nie kwestionowała również kwalifikacji zawodowych osób dokonujących pomiarów
z ramienia organu. Sąd również nie dopatrzył się w tym zakresie nieprawidłowości opierając się na przepisach art. 53 i następne pgig. Kwestie uprawnień górniczych
w Ustawie Prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje. Nie budziło wątpliwości Sądu posiadanie przez osoby dokonujące pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności, na podstawie których sporządzono fachową dokumentację.
Również wykorzystane urządzenia pomiarowe posiadały stosowne atesty, czego zresztą strona nie kwestionowała.
Nie naruszyło uprawnień procesowych i to postępowanie organu, które polegało na pozyskaniu innych jeszcze dokumentów dotyczących prowadzonych robót, albowiem strona miała zagwarantowaną możliwość zapoznania się z nimi
i zgłaszania dowodów przeciwnych.
Odnosząc się do zarzutu niepowołania przez organ niezależnego biegłego celem wyliczenia objętości wydobytej kopaliny stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Zgodnie z art. 78 § 1 i 2 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
Gromadząc materiał dowodowy organ jest zobowiązany, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa i rozwiniętą w art. 77 § 1 kpa, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sposób wszechstronny i kompletny, odzwierciedlający rzeczywisty przebieg zdarzeń mających istotne znaczenie dla sprawy, a także przed podjęciem rozstrzygnięcia, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa, dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. Nie ma też obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w nieskończoność, w tym przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Uwzględnienie żądania strony zależy od tego, czy wnioskowany dowód może przyczynić się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1768/19 – dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z tym w ocenie Sądu organ nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii biegłego, albowiem nie wymagał tego stan sprawy.
Odnosząc się do kwestii ustaleń czasu, w którym doszło do wydobycia kopaliny, to i te ustalenia organu Sąd podziela. Wbrew stanowisku skarżącego organ nie oparł się wyłącznie na zdjęciach z ogólnodostępnego portalu [...], lecz w oparciu o te zdjęcia sporządził ortofotomapy, które poddał analizie. Skoro na zdjęciach i wykonanych [...] r. i na sporządzonych na ich podstawie ortofotomapach nie ujawniono eksploatacji, zaś podczas oględzin i pomiarów dokonanych [...] r. taką eksploatację ujawniono, to przyjęty okres prowadzenia wydobycia jest prawidłowy. Słusznie zresztą organ wskazał, że istotne znaczenie ma ustalenie początku eksploatacji dla oceny kwestii przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej opłatę podwyższoną.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych organu
w zakresie dwóch ostatnich kwestii będących przedmiotem zarzutów skargi, to jest tego, czy prowadzone prace polegały na odłączeniu kopaliny od złoża oraz, czy to skarżący, czy też inne nieznane mu osoby eksploatowały złoże bez jego wiedzy
i zgody.
Odnosząc się do kwestii charakteru wykonanych robót Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża,
a prowadzone prace nie miały charakteru niwelowania terenu, co miało być następstwem robót związanych z budową stawu. Wskazać bowiem należy w ślad za organem, że wynik dokonanych pomiarów w toku oględzin [...] r. dał podstawę do przyjęcia, że na działce [...] prowadzona jest eksploatacja złoża. Świadczą o tym wyniki pomiarów, które ujawniły wyrobiska powstałe po wydobyciu piasku. Zestawienie wyników pomiarów z mapą sytuacyjno-wysokościową sporządzoną przed eksploatacją jednoznacznie wskazuje, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża. Nie sposób bowiem przyjąć, mając na uwadze objętość wydobytej kopaliny, że prace mają charakter wyrównania terenu.
Odnosząc się do drugiej kwestii dotyczącej tego, kto tą eksploatację prowadził, Sąd podziela stanowisko organu, że to skarżący wydobywał kopalinę bez wymaganej koncesji. Sam skarżący raz zaprzeczał, by na działce były prowadzone prace wydobywcze, a raz wskazywał, że takie prace były prowadzone przez nieznane mu osoby. Twierdzenia skarżącego w zakresie, w którym zaprzecza prowadzeniu eksploatacji są niewiarygodne. Przede wszystkim organ I instancji pozyskał z Komendy Powiatowej Policji w L. pismo datowane na [...] r., z którego wynika, że Policja nie prowadzi żadnych czynności procesowych w sprawie prowadzenia wydobywania kopaliny bez koncesji z działki [...]. Pismo to stanowiło odpowiedź na zapytanie organu dotyczące wszelkich informacji/ ustaleń w sprawie wydobywania kopaliny ze wskazanej działki. Organ odwoławczy zaś przed wydaniem decyzji zwrócił się do skarżącego o podanie danych osób prowadzących prace ziemne na działce [...], a skarżący takich osób nie wskazał. Skarżący wyjaśnił również, że eksploatację piasku prowadziły nieznane mu osoby, lecz nie zgłaszał tego faktu na Policję obawiając się o bezpieczeństwo swoje i rodziny. Organ na tej podstawie zasadnie stwierdził, że to skarżący prowadził wydobycie kopaliny z działki [...]. Nie istniał bowiem żaden dowód potwierdzający stanowisko skarżącego. Przeprowadzenie dowodu z rozpytania okolicznych mieszkańców co do tego kto wydobywał piasek z wymienionej działki, czy też dowodu z zeznań strony na tą okoliczność było niecelowe. Skoro skarżący nie powiadomił o fakcie kradzieży piasku organów ścigania, to przesłuchanie jego osoby nie przyniosłoby żadnych nowych informacji poza tymi, którymi organ już dysponował. Nie sposób też podzielić stanowisko skarżącego, że nie zawiadamiał organów ścigania o kradzieży piasku z powodu obaw o własne bezpieczeństwo. Skarżący przecież jest przedsiębiorcą posiadającym koncesję na wydobycie kopaliny z sąsiednich działek. Jest zatem świadom obowiązków związanych z rozpoczęciem eksploatacji. Niewątpliwie jest świadom konsekwencji niedopełnienia obowiązków wynikających z Prawa geologicznego i górniczego. A skoro tak, to nie sposób przyjąć, by tolerował kradzieże piasku z własnej działki, w konsekwencji ciągłe uszczuplanie jego majątku i nie podjął żadnych działań zmierzających do przeciwdziałania takiej sytuacji. Słusznie organ uznał, że skoro skarżący nie zawiadomił organów ścigania o kradzieży piasku, to do takiej kradzieży nie doszło. Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, że ilość wydobytego piasku jest znaczna. Trudno uznać, by okoliczni mieszkańcy ukradli w ciągu niespełna dwóch lat aż taką ilość kopaliny i byli w stanie w takim stopniu zastraszyć skarżącego, że ten tolerował taki stan rzeczy.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż ustalenia faktyczne poczynione przez organ są prawidłowe z przyczyn szczegółowo wyżej opisanych. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne. Do tak ustalonego stanu faktycznego organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego – ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 p.p.g., działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 p.p.g., jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 p.p.g.).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 p.p.g., kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 p.p.g.). Z kolei, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 p.p.g., wykonywana po uzyskaniu koncesji.
Ponadto w świetle art. 143 ust. 2. p.g.g. w sprawach określonych w dziale VII, tym tych dotyczących opłaty podwyższonej, stroną postępowania jest odpowiednio przedsiębiorca (pkt 1) albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji (pkt 2), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych (pkt 3), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych (4). W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne (ust. 3 art. 143).
Ustalony w sprawie stan faktyczny oceniany przez pryzmat powołanych wyżej przepisów prawa materialnego prowadzi do wniosku o zasadności nałożenia na skarżącego opłaty podwyższonej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący prowadził działalność polegającą na wydobyciu kopaliny ze złoża bez wymaganej przepisami ustawy koncesji.
Jako niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego. Podnosząc taki zarzut strona winna wskazać, czy uchybienie tym przepisom polega na ich błędnej wykładni czy niewłaściwym zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego. Zarzut ten aktualizuje się wówczas, gdy ustalenia faktyczne nie są kwestionowane. Lektura zarzutów podniesionych w skardze sugeruje jednak, że skarżący za ich pośrednictwem zamierzał podważyć ustalenia faktyczne w sprawie. Sąd pierwszej instancji jest zobowiązany zbadać legalność decyzji w jej całokształcie, niezależnie od zarzutów skargi. Sąd zatem ocenił prawidłowość zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego norm prawa materialnego
i doszedł do przekonania, że organ nie popełnił w tym zakresie żadnego uchybienia. Organ wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, dokonał ich analizy, a wnioski z niej wynikające w ocenie Sądu są prawidłowe.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI