I SA/Bd 403/07

I SA/Bd 403/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /przewodniczący/
Mirella Łent /sprawozdawca/
Teresa Liwacz
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 80 i 81
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
par. 7
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art,90
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 lipca 2007 r. sprawy ze skargi R. K. i B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz R. K. i B. K. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2006r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] w wysokości 1388,00 zł rok produkcji [...].
W uzasadnieniu organ celny wskazał, iż w dniu 01 lutego 2006r. do Urzędu Celnego w B. wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nadpłaty podatku akcyzowego wraz z należnymi odsetkami.
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił podatnikowi stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty.
Uzasadniając przedmiotową decyzję po dokonaniu interpretacji przepisów mających zastosowanie w powyższej sprawie organ podatkowy stwierdził, iż wyroby akcyzowe niezharmonizowane to takie, które mogą być obłożone podatkiem akcyzowym tylko w danym państwie członkowskim bez naruszenia zasad prawa wspólnotowego.
W związku z tym fakt przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej, nie ogranicza ustawodawstwa polskiego w kwestii tworzenia katalogu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych opodatkowanych podatkiem akcyzowym. O takim stanie prawnym zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego stanowi art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania.
Od powyższej decyzji pismem z dnia 21 marca 2006r. skarżący złożył odwołanie
do Dyrektora Izby Celnej w T., w którym stwierdził, iż podatek akcyzowy z tytułu
nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego został pobrany niesłusznie.
Decyzją z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który został powołany w celu kontrolowania przestrzegania
oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Do aktów wspólnotowego prawa
wtórnego należy zaliczyć rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie.
Organ podkreślił, iż z wyżej wymienionych aktów prawa wtórnego jedynie rozporządzenie jest aktem wiążącym państwo w całości i jest bezpośrednio stosowane w każdym państwie członkowskim. Oznacza to, że akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Dyrektywą, która reguluje podstawy harmonizacji podatku akcyzowego oraz określa
zasady nakładania i poboru podatku akcyzowego na szczeblu Wspólnoty Europejskiej jest Dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania.
Dalej wskazał, iż z art. 3 ust. 3 powyższej Dyrektywy wynika, iż Państwa
Członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż te wymienione w ust. 1 pod warunkiem jednakże, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi. Zgodnie z wyżej wymienionym artykułem państwa członkowskie Unii Europejskiej zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż oleje mineralne, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy handlu między tymi państwami. Polska skorzystała z przysługującego prawa i w ustawie o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004r. (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) została uregulowana sprawa opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów nie zarejestrowanych na terenie kraju, a stawki tego podatku zostały opublikowane w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego z dnia 22 kwietnia 2004r. (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.).
W ocenie Dyrektora Izby Celnej wszystkie zagadnienia związane z podatkiem
akcyzowym dotyczącym samochodów (wyroby tzw. niezharmonizowane) są regulowane jedynie przez przepisy polskiego prawa i tylko w jego granicach możliwe
jest rozstrzygniecie przez organ celny tej sprawy.
Ponadto stwierdził, że Państwa Członkowskie mają swobodę regulacji
w tym zakresie i mogą stosować stawki akcyzy na takim poziomie, który
jest najkorzystniejszy ze względu na ich własny interes społeczno - ekonomiczny,
np. w Finlandii dodatkowo opodatkowane są leki, słodycze, czekolada, cukier, nawozy sztuczne, a także samochody (osobowe i dostawcze) oraz motocykle. Natomiast w Danii specjalnym podatkiem opodatkowano np. wodę mineralną, herbatę, kawę, czekoladę, słodycze, lody, opakowania sztuczne.
Podkreślił również, iż zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego
nie jest instytucją traktatów założycielskich Unii Europejskiej i Wspólnot. Zasada
ta ukształtowała się w orzecznictwie ETS. Jej uzasadnieniem jest ustanowienie
specyficznego porządku prawnego, na korzyść którego państwa członkowskie ograniczyły swoje uprawnienia suwerenności. Wspólnotowy porządek prawny z chwilą wejścia Traktatu w życie stał się integralną częścią porządków prawnych państw członkowskich, które sądy obowiązane są stosować. ETS odnosi pierwszeństwo zarówno do prawa pierwotnego (traktatów założycielskich), jak i prawa pochodnego (aktów wydawanych przez organy Unii). Pierwszeństwo prawa wspólnotowego jest pierwszeństwem stosowania, a nie obowiązywania. Oznacza to. że prawo wspólnotowe nie jest w stanie uchylić prawa krajowego. Zasada nadrzędności Konstytucji jest zasadą najwyższej rangi, a pierwszeństwo prawa wspólnotowego zapewnione jest wyłącznie w granicach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zagwarantowane w art. 91 ust. 2 Konstytucji
pierwszeństwo stosowania umów międzynarodowych, ratyfikowanych na podstawie
upoważnienia ustawowego lub podjętego w trybie ogólnokrajowego referendum
upoważniającego: w tym umów o przekazaniu kompetencji "w niektórych sprawach" -
przed postanowieniami ustaw niedającymi się współstosować - nie prowadzi wprost
do uznania analogicznego pierwszeństwa tychże umów przed postanowieniami
Konstytucji. W ocenie Dyrektora Izby Celnej Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot
Europejskich jest głównym, ale nie jedynym depozytariuszem uprawnień w zakresie
stosowania traktatów w systemie prawnym Wspólnot i Unii Europejskiej. Orzeka on na zasadzie wyłączności o ważności i wykładni prawa wspólnotowego. Przedmiotowa wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości winna mieścić się zdaniem organu w zakresie funkcji i kompetencji przekazanych przez państwa członkowskie na rzecz Wspólnot. Wykładnia ta winna być ponadto oparta na założeniu wzajemnej lojalności pomiędzy instytucjami wspólnotowo-unijnymi a państwami członkowskimi. Założenie to generuje - po stronie ETS - powinność przychylności dla krajowych systemów prawnych, po stronie zaś państw członkowskich – powinność najwyższego standardu respektowania norm wspólnotowych.
Państwa członkowskie w ocenie organu zachowują prawo do oceny, czy prawodawcze organy wspólnotowe, wydając określony akt, działały w ramach kompetencji przekazanych i czy wykonywały swe uprawnienia zgodnie z zasadami subsydiarności i proporcjonalności.
Przekroczenie tych ram powoduje, że wydane poza nimi akty nie są objęte zasadą
pierwszeństwa prawa wspólnotowego.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż art. 23 ust. 1 i ust. 2, art. 25 oraz art. 90
Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie jest skierowany do podmiotów jakimi są m.in. organy podatkowe, lecz do podmiotów, do których należy władza ustawodawcza.
Zgodnie natomiast z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin
publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Powstanie obowiązku podatkowego jest uzależnione od występowania cechy
nieistotnej dla stwierdzenia podobieństwa produktów krajowych i zagranicznych,
czyli fakt niezarejestrowania pojazdu w Polsce. Podobieństwo towarów w ocenie organu drugiej instancji rozpatruje się albo mając na uwadze sposób klasyfikowania tych samych towarów z punktu widzenia regulacji podatkowych, celnych lub statystycznych, albo poprzez kryterium użyteczności - czyli podobieństwo towarów ze względu na zaspokajanie użytkownikom tych samych potrzeb tego samego rzędu i możliwość używania ich zamiennie albo jako wyroby ekwiwalentne. Podatek akcyzowy jest w Polsce wymagany od podmiotu dokonującego każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium RP. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w T. polskie przepisy podatkowe nie różnicują produktów krajowych od nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Samochody osobowe niezarejestrowane w kraju podlegają obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z ustawy o podatku akcyzowym, a obowiązek zapłaty podatku akcyzowego wynika z faktu objęcia tym podatkiem samochodów osobowych przywiezionych do Polski w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego, jak również sprzedawanych przed ich pierwszą rejestracją na terenie RP oraz samochodów osobowych pochodzących z importu. Akcyza naliczana jest także od samochodów nowych wyprodukowanych w kraju jak również od kolejnej sprzedaży samochodu nowego, przed pierwszą rejestracją, np.: w ramach sieci dealerskiej określonej marki samochodów, gdzie poprzez zwiększenie marży, wzrasta podatek akcyzowy.
W takim stanie prawnym i w tak obowiązujących zasadach opodatkowania nie można stwierdzić zróżnicowania sytuacji samochodu osobowego wyprodukowanego w Polsce, sprzedanego do innego kraju DE i następnie sprowadzonego do Polski, jak również sytuacji samochodu wyprodukowanego za granicą i sprowadzonego stamtąd
jako samochodu używanego do Polski.
Nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody, w tym używane, nie jest wyrazem dyskryminacji podatkowej, lecz wyrazem realizacji zasady powszechności
opodatkowania. Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie organu, nie można
zgodzić się z podniesionym przez skarżącego zarzutem naruszenia postanowień Traktatu, bowiem podatkiem akcyzowym obciążana jest każda wyżej wymieniona czynność – zatem ten rodzaj podatku stanowi powszechny podatek wewnętrzny (art. 25 Traktatu), jak również zastosowany w niniejszym przypadku podatek akcyzowy obciąża także w takim samym stopniu wyroby krajowe i nie można twierdzić, że odnosi się on wyłącznie do towarów pochodzących z innych Państw Członkowskich (art. 90 Traktatu).
Organ odwoławczy podkreślił, iż sprzedaż w kraju używanych samochodów osobowych (już w kraju rejestrowanych) nie podlega wprawdzie podatkowi akcyzowemu, jednakże należy mieć na względzie fakt, iż podatek ten, zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu (bądź przez producenta, bądź też importera) jest już zawarty w cenie samochodu. W związku z tym nie można w kontekście art. 90 TWE mówić o dyskryminacji nabywców samochodów osobowych wyprodukowanych i użytkowanych w innych Państwach Członkowskich, w porównaniu do zakupujących takie same wyroby wyprodukowane i użytkowane w kraju, jak twierdzi strona skarżąca.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził ponadto, iż przywołane w odwołaniu wyroki
Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie odpowiadają przedstawionej we wniosku
sytuacji i nie mogą być przenoszone na stan faktyczny w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 23, art. 25 i art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz postanowień Dyrektywy 92/12 EWG i 70/50 EWG.
W ocenie skarżącego organy celne błędnie interpretują przepisy Traktatu
ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wskazał również, że w wyroku z dnia 9 maja 1985 roku w sprawie 112/84 Michael Humbolt v Directer des services fiscaux skład orzekający ETS podkreślił bezwzględne obowiązywanie art. 90 TWE względem wszystkich państw członkowskich. Stwierdzono, iż powyższy przepis zabrania różnicowania stawek podatku nakładanego na samochody, które w praktyce dotyczy samochodów importowanych z innych krajów członkowskich, a tym samym stanowi formę ukrytej dyskryminacji towarów pochodzących z tych krajów. Zdaniem wnioskodawcy jego stanowisko potwierdza również orzeczenie ETS z dnia 12 września 2002 roku w sprawie C-101/00 Tulliasiamies, Antki Siiiin przeciwko Finlandii. Sprawa dotyczyła szykanowania handlu autami używanymi. ETS uznał za niedopuszczalną sytuację w której w cenie porównywalnego pojazdu na rynku wewnętrznym podatki stanowią 25%, natomiast w cenie podobnych aut używanych, sprowadzonych w imporcie prywatnym stanowią one 40-70%.
Wskutek nałożenia podatku akcyzowego zdaniem skarżącego podobne proporcje ustaliły się na rynku polskim. W tej sytuacji do rozpatrzenia wniosku o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego należy stosować zapisy TWE wspomniane we wniosku.
Zdaniem wnioskodawcy interpretacja dokonana przez organy celne jest subiektywna
i błędna.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 21 września 2006r. Sąd zawiesił z urzędu postępowanie z uwagi na wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co do zgodności regulacji krajowych w zakresie podatku akcyzowego z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2007r. Sąd z urzędu podjął zawieszone
postępowanie sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie
obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić
należy, że decyzja ta narusza prawo.
Przystępując do rozważenia sprzeczności wydanego rozstrzygnięcia z prawem
wspólnotowym należy zauważyć, że na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) z dniem 1 maja 2004r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo wspólnotowe. Na mocy art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich (m.in. Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską) i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w Akcie. Z kolei art. 54 tego Aktu stanowi, że nowe państwa członkowskie wprowadzą w życie środki niezbędne do przestrzegania od dnia przystąpienia przepisów dyrektyw i decyzji w rozumieniu artykułu 249 Traktatu WE.
Szczególne właściwości prawa wspólnotowego wynikają z zasady: bezpośredniego skutku, bezpośredniego stosowania i pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem wewnętrznym państw członkowskich. Zgodnie z tą ostatnią zasadą organy państw członkowskich, w tym zwłaszcza sądy, są obowiązane do niestosowania przepisu prawa wewnętrznego sprzecznego z bezpośrednio skutecznym przepisem prawa wspólnotowego (np. wyrok ETS w sprawie 106/77 Amministrazione delie Finanze delio Stato przeciwko Simmmenthal SpA). Według natomiast zasady bezpośredniego skutku prawo wspólnotowe wprost nakłada na jednostki pewne prawa i obowiązki. W praktyce oznacza to, że podmioty
indywidualne w państwach członkowskich mogą przed sądami krajowymi powoływać
się na treść prawa wspólnotowego i wywodzić z niego określone dla siebie prawa
lub obowiązki drugiej strony. Natomiast zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania norma prawa wspólnotowego uzyskuje status prawa pozytywnego w państwach członkowskich bez konieczności jej transformacji do porządku krajowego (por. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, pod red. R. Skubisza, W-wa 2003, s. 39).
Według art. 80 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody
osobowe niezarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy są m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie samochodów powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe.
W myśl art. 81 tej ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego
samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju są obowiązane:
1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego
naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia
wewnątrzwspólnotowego, 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Z kolei z § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r.
w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) wynika, że stawka akcyzy na nowe samochody lub nie starsze niż 2 lata wynosi, w zależności od pojemności silnika, 3,1 % lub 13,6 %. W przypadku natomiast sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji stosuje się stawki akcyzy obliczone według określonego w tym przepisie wzoru (Su = Sn + 12 x (W-2). Stawka
akcyzy wzrasta wraz z wiekiem pojazdu, nie może jednak przekroczyć 65% podstawy opodatkowania.
Art. 90 ust. 1 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie będzie nakładać
pośrednio lub bezpośrednio, na produkty innych państw członkowskich jakiegokolwiek podatku wewnętrznego, który byłby wyższy od podatku nałożonego na podobny produkt krajowy.
Przepis ten jest bezpośrednio skuteczny (por. wyrok ETS w sprawie 57/65 Lutticke przeciwko Hauptzollamt Sarrelouis). Stanowi on w systemie Traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Przepis ten ma zapewnić swobodny przepływ towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (por. wyrok ETS w sprawach C - 393/04 i C - 41/05 Air Liquide Industries Belgium). Warunki te mogą zostać zniekształcone wskutek zastosowania krajowego systemu podatkowego traktującego w inny sposób towary ze względu na ich pochodzenie.
Zakaz dyskryminującego opodatkowania dotyczy towarów podobnych. Trybunał
szeroko interpretuje pojęcie podobieństwa towarów i ocenia je nie na podstawie
ich identyczności, ale raczej w związku z ich podobnym lub porównywalnym użyciem,
ocenianym na podstawie możliwego rozwoju nawyków konsumentów (por. wyrok ETS w sprawie C - 216/81 COGIS przeciwko Amministrazione delie Finanse delio Stato, wyrok ETS w sprawie C - 106/84 Komisja przeciwko Danii). Uznaje on również podobieństwo towarów, gdy ze względu na ich cechy i ich użycie mogą być one postrzegane jako towary konkurencyjne (por. wyrok ETS w sprawie C-113/94 Casarin przeciwko Directeur generades impost). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zarówno samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich jak i używane samochody zakupione w kraju posiadają takie same obiektywne cechy, jak surowce wykorzystywane do ich produkcji czy sposób wytwarzania oraz spełniają te same potrzeby z punktu widzenia konsumenta. Są to zatem produkty podobne.
W zakresie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy
Trybunał orzekł już, że art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności
podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi
się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi z innych państw (por. wyrok ETS w sprawie C- 387/01 Weigel przeciwko Finanziandesdirektion fur Ybralberg, wyrok ETS w sprawach C -290/05 i C 333/05 Nadasdi oraz Nemeth).
Art. 90 ust. 1 TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty
przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe
są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe.
W sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej
w Warszawie (w związku z którą Sąd zawiesił postępowanie), Trybunał orzekł, iż artykuł 90 ust. 1 TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r., ma takie skutki.
W przedmiotowej sprawie, w świetle powyższego wyroku Trybunału, skarżącemu
będzie należał się zwrot podatku akcyzowego, gdy kwota zapłaconego przez niego
podatku za używany samochód przywieziony z zagranicy będzie przewyższać podatek rezydualny zawarty w cenie odsprzedaży podobnego samochodu używanego, który został już zarejestrowany w kraju. Chodzi więc o porównanie akcyzy zapłaconej od używanego samochodu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej z akcyzą zawartą w cenie pojazdu jaką trzeba by zapłacić, gdyby kupiło się podobny używany samochód w kraju. Naruszenie art. 90 ust. 1 TWE nastąpi wówczas, gdyby okazało się, że zapłacony przez skarżącego podatek przewyższa akcyzę zawartą w cenie podobnego pojazdu w kraju.
Ustalenie czy strona powinna otrzymać zwrot podatku akcyzowego należy
do organów celnych. W tym celu określą one wartość rynkową używanego pojazdu w kraju podobnego do sprowadzonego przez skarżącego z zagranicy w oparciu o zobiektywizowane kryteria (takie jak np.: wiek pojazdu, przebieg, stan ogólny), i wyliczą hipotetyczną kwotę podatku akcyzowego zawartą w cenie pojazdu krajowego. Kwotę tę porównają z kwotą akcyzy uiszczoną przez skarżącego i dokonają zwrotu podatku, jeżeli strona zapłaciła więcej niż powinna. Należy mieć na względzie, że cena odsprzedaży pojazdu w kraju maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu. Przy czym, jeśli podatek od nowego pojazdu równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek 10 zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu, jest równy temu samemu ułamkowi.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności narusza art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji
podatkowej. Wyrażona w art. 122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek
ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie
ma art. 187 § 1, nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał
dowodowy. Uzasadnienia decyzji organów celnych nie odpowiadają też wymogom
określonym w art. 210 § 4 Ordynacji. Dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu
postępowania wyjaśniającego będzie można ocenić czy żądanie skarżącego stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego jest uzasadnione i czy doszło do naruszenia art. 90 ust. 1 TWE.
Wobec zajętego przez Sąd stanowiska pozostałe zarzuty podniesione w skardze
nie wymagają szczegółowego rozpatrzenia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy
Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.