III SA/Gl 562/24

III SA/Gl 562/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 85, art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 30 sierpnia 2018 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2018 r., po rozpoznaniu wniosku A. C. (dalej Strona, Skarżący), Prezydent Miasta R. orzekł o wydaniu prawa jazdy z ograniczeniem terminu ważności uprawnienia do kierowanie pojazdami kategorii AM/B1/B do dnia 16 sierpnia 2033 r.
W uzasadnieniu powołał się m.in. na art. 10 ust.1-3, art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej k.p.a.) i możliwość odstąpienia od sporządzenia pisemnego uzasadnienia w trybie art. 107 § 4 k.p.a. Pouczył również o możliwości zaskarżenia decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...], wydanego 21 sierpnia 2018 r.; uznanie uprawnienia skarżącego do otrzymania prawa jazdy niezawierającego wpisu dotyczącego ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił:
1. naruszenie art. 18 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. (dalej: "Rozporządzenie") w sprawie wydania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, poprzez wpisanie w dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, mimo tego że uprawnienie uzyskane zostało bezterminowo 11 sierpnia 2000 r., wobec czego data ważności tegoż uprawnienia na nowo wydanym dokumencie winna być oznaczona symbolem " –";
2. naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez wykonanie czynności materialno-technicznej w postaci wydania nowego dokumentu prawa jazdy z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na wprowadzeniu zmian w zakresie posiadanych uprzednio uprawnień;
3. naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. poprzez zmianę pierwotnej decyzji o przyznaniu skarżącemu bezterminowych uprawnień kategorii B bez podstawy prawnej.
W uzasadnieniu wskazał, że uzyskał bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B dnia 11 sierpnia 2000 r., co potwierdzał dokument prawa jazdy z dnia 29 września 2001 r., nr [...]. W 2018 r. Skarżący wniósł o wymianę dokumentu prawa jazdy. Dnia 21 sierpnia 2018 r. został wydany nowy dokument prawa jazdy, zgodnie z którym w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy został wpisany termin ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Organ dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "B", zamiast dotychczasowego symbolu " - " oznaczającego bezterminową ważność tego uprawnienia, umieścił datę 16 sierpnia 2033 r. Z wydanego blankietu prawa jazdy wynika, że organ ograniczył terminowo posiadane bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami nie mając do takich czynności podstaw faktycznych, jak i prawnych. Takie działania uznał za bezprawne i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności. Wskazując na zasadność i dopuszczalność skargi powołał się na informacje uzyskane z mediów o możliwości kwestionowania przed sądem spornych ograniczeń w terminie ważności prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa stanowi skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a."). Zgodnie natomiast z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 4 wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę po upływie terminu do jej wniesienia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący odebrał dokument prawa jazdy w dniu 9 września 2018 r., a zatem 30 dniowy termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upłynął.
Z ostrożności organ wskazał, że Skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B nr [...] wydane przez Prezydenta Miasta R. w dniu 29 września 2001 r. - ważne bezterminowo, prawo jazdy zawierało kod ograniczeń 01 - okulary, ograniczenie wynikające ze stanu zdrowia kierowcy (orzeczenie lekarskie). 20 sierpnia 2018 r. skarżący złożył wniosek o wymianę ww. dokumentu prawa jazdy, zgodnie z art. 18 ust.1 oraz art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, w związku ze zmianą stanu faktycznego, wykonania korekty wzroku - wykreślenie kodu 01 z prawa jazdy, na podstawie uzyskanego nowego orzeczenia lekarskiego oraz ustalonego nowego terminu ważności badań lekarskich dla posiadanych kategorii prawa jazdy.
Organ powołał się na § 9 ust.1 pkt 15 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów oraz regulacje § 10 ww. rozporządzenia; a także orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 53 § 1 ustawy p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie; skargę na akty lub czynności, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 4 wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Zgodnie natomiast z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi po terminie, sąd odrzuca skargę postanowieniem, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.
Wskazać także należy na uchwałę NSA z 4 grudnia 2000 r. o sygn. akt FPS 10/00 (ONSA 2001, nr 2 poz. 56) z aprobującymi glosami A. Bartosiewicza i R. Kubackiego (OSP 2002 nr 12 poz. 154 s. 612), z której uzasadnienia wynika, że decyzja procesowa, jako akt zewnętrzny, musi być zakomunikowana stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowania stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest dopuszczalność zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta R. z 30 sierpnia 2018 r. - doręczonej Skarżącemu 3 września 2018 r. wraz z wydaniem dokumentu prawa jazdy nr [...], z ograniczeniem termin ważności uprawnienia do kierowanie pojazdami kategorii AM/B1/B, do 16 sierpnia 2033 r.
Zaskarżoną decyzję wraz z dokumentem prawa jazdy z kwestionowanym wpisem – ograniczeniem terminu jego ważności uprawnienia - Skarżący odebrał 3 września 2018 r. Mimo stosownego pouczenia nie skorzystał z przysługujących środków jej zaskarżenia. W konsekwencji z mocy art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę należało uznać za niedopuszczalną. Zgodnie bowiem z tym przepisem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Nadto wraz z decyzją 3 września 2018 r. Skarżący odebrał dokument prawa jazdy z kwestionowanym wpisem. Zatem - jeśliby nawet przyjąć, że przedmiotem skargi była czynność wydania dokumentu - to 30-dniowy termin do jej zaskarżenia upływał 3 października 2018 r. (środa). Skargę zaś wniesiono 20 maja 2024 r. Od czasu otrzymania przez Stronę skarżącą ww. dokumentu tj. 3 września 2018 r. do czasu wniesienia przez nią skargi upłynęło ponad pięć lat. Po otrzymaniu decyzji i dokumentu prawa jazdy Skarżący zaniechał jakiegokolwiek działania i nie podjął żadnych kroków w kierunku ewentualnego podważenia wydanych dokumentów.
Wprawdzie w uzasadnieniu skargi Strona skarżąca wskazywała, że informacje o możliwości kwestionowania przed sądem spornych ograniczeń w terminie ważności prawa jazdy uzyskała dopiero z mediów - okoliczność ta jednak nie może stanowić podstawy do uznania skargi za wniesioną w terminie i możliwości jej merytorycznego rozpatrzenia. W decyzji bowiem Strona była odpowiednio pouczona o przysługujących środkach odwoławczych, z czego nie skorzystała. Trudno uznać za wiarygodne zawarte w skardze bardzo ogólne stwierdzenie Skarżącego, że z powodu braku wiedzy nie podjął działań, aby zaskarżyć wydaną decyzję i unieważnić wpisane w prawo jazdy ograniczenie czasowe uprawnień.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy Skarżący musiałby bowiem uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu wniesienia skargi istniały okoliczności nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności, czego jednak nie uczynił. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Nieznajomość prawa, a także niezapewnienie sobie pomocy prawnej co najmniej w okolicznościach, które mają istotne znaczenie dla Skarżącego w zakresie posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, nie mogą uwalniać od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Natomiast skarga wniesiona chociażby jeden dzień po terminie nie może podlegać rozpoznaniu. Zgodnie bowiem z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, a trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Upływ jego sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny wniesioną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Konkludując rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skargę odrzucił.