III SA/Gl 556/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2026-01-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbykara dyscyplinarnazawieszenie w czynnościachpostępowanie karneart. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policjisąd administracyjnyuzasadnienie decyzjiinteres publiczny

WSA w Gliwicach oddalił skargę policjanta na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji było zasadne mimo trwającego postępowania karnego.

Policjant został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustania przyczyn będących podstawą zawieszenia, tj. toczącego się postępowania karnego o łapownictwo. Policjant kwestionował decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasady domniemania niewinności. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo zastosowały przepis, który ma charakter fakultatywny i nie wymaga prawomocnego wyroku skazującego, a długotrwałe zawieszenie i jego negatywny wpływ na funkcjonowanie jednostki uzasadniały zwolnienie.

Policjant K. W. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, ponieważ przyczyny zawieszenia (toczące się postępowanie karne o łapownictwo) nie ustały. Policjant odwołał się od decyzji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, oraz naruszenie zasady domniemania niewinności. Kwestionował również fakultatywny charakter przepisu i sposób jego zastosowania, wskazując na wcześniejsze umorzenia postępowań dyscyplinarnych i administracyjnych oraz swoją nienaganną służbę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter uznaniowy i nie wymaga prawomocnego wyroku skazującego, a długotrwałe zawieszenie policjanta, jego negatywny wpływ na funkcjonowanie jednostki oraz interes publiczny uzasadniały zwolnienie. Sąd wyjaśnił również, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia nie jest postępowaniem karnym ani dyscyplinarnym, a zasada domniemania niewinności nie stoi na przeszkodzie zwolnieniu administracyjnemu, które nie jest sankcją karną, lecz rozwiązaniem stosunku służbowego z powodów organizacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie przepisu jest zasadne, ponieważ nie wymaga on prawomocnego wyroku skazującego, a długotrwałe zawieszenie i jego negatywny wpływ na funkcjonowanie jednostki uzasadniają zwolnienie.

Uzasadnienie

Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i nie uzależnia możliwości zwolnienia od wyniku postępowania karnego. Kluczowe są dwie przesłanki: upływ 12 miesięcy zawieszenia i nieustanie przyczyn zawieszenia, które w tej sprawie zostały spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 9

Ustawa o Policji

Przepis ma charakter fakultatywny (uznaniowy) i pozwala na zwolnienie policjanta ze służby po upływie 12 miesięcy zawieszenia, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Nie wymaga prawomocnego wyroku skazującego ani stwierdzenia winy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.P. art. 39 § ust. 1

Ustawa o Policji

Podstawa zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia postępowania karnego.

u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Inna podstawa zwolnienia ze służby (ważny interes służby), która była wcześniej rozważana w tej sprawie.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji.

k.p.a. art. 77 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego.

u.o.P. art. 42 § ust. 7

Ustawa o Policji

Możliwość przywrócenia do służby po uniewinnieniu w postępowaniu karnym.

u.o.P. art. 132

Ustawa o Policji

Definicja przewinienia dyscyplinarnego.

u.o.P. art. 133a

Ustawa o Policji

Znaczenie opinii związku zawodowego w postępowaniu dyscyplinarnym.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

k.k. art. 228 § § 3

Kodeks karny

Przestępstwo łapownictwa biernego.

k.k. art. 228 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo łapownictwa biernego.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada domniemania niewinności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji było zasadne, ponieważ spełnione zostały przesłanki upływu 12 miesięcy zawieszenia i nieustania jego przyczyn. Długotrwałe zawieszenie policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie jednostki i obciąża pozostałych funkcjonariuszy. Interes publiczny (bezpieczeństwo i porządek publiczny, właściwe funkcjonowanie jednostki) ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym policjanta. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i nie wymaga prawomocnego wyroku skazującego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Naruszenie zasady domniemania niewinności. Niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Brak obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego. Przekroczenie zakresu uznania administracyjnego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

norma z art. 39 ustawy resortowej stanowi, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego... Policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach - pkt 9 - upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten ma charakter fakultatywny (uznaniowy), co oznacza, że organ ma możliwość, ale nie obowiązek zwolnienia policjanta po spełnieniu przesłanek. Dla stosowania tego przepisu decydujące znaczenie mają wyłącznie dwie przesłanki: upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz nieustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia. Zwolnienie nie jest sankcją za przestępstwo, lecz rozwiązaniem stosunku służbowego z powodów organizacyjnych. Domniemanie niewinności w prawie karnym stanowi fundamentalną zasadę i obciąża prokuratora lub oskarżyciela obowiązkiem dowodu winy... Natomiast prawo administracyjne opiera się na innych przesłankach niż prawo karne.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwłaszcza w kontekście trwających postępowań karnych i zasady domniemania niewinności w prawie administracyjnym służbowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych z powodu postawienia zarzutów karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego stosowania przepisów o zwolnieniu ze służby funkcjonariuszy w kontekście postępowań karnych i zasady domniemania niewinności, co jest istotne dla prawników i funkcjonariuszy.

Policjant zwolniony ze służby mimo braku prawomocnego wyroku? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 556/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-01-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 41 ust. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. W. (W.) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 10 kwietnia 2025 r. nr 50/K/25 w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 kwietnia 2025 r., nr 50/K/25 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dale: KWP), po rozpatrzeniu odwołania K. W. (dalej: Strona, Skarżący, Policjant) od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w G. (dalej też: KMP) z 3 marca 2025 r. w sprawie zwolnienia ze służby - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołano się na art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.; dalej: ustawa o Policji) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.)
W uzasadnieniu wskazano, że Komendant Miejski Policji w G. rozkazem personalnym nr [...] z 3 marca 2025 r. zwolnił Stronę ze służby w Policji z dniem [...] r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, przy jednoczesnym nieustaniu przyczyn będących podstawą zawieszenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na trwające od dnia [...] r. zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych, a także toczące się przeciwko niemu w Prokuraturze Okręgowej w G. postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym przedstawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 228 § 3 kk w zb. z art. 228 § 1 kk oraz na brak możliwości określenia terminu orzeczenia prawomocnego wyroku. Organ I instancji podkreślił ponadto, że długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych Strony rodzi negatywne skutki dla właściwego funkcjonowania komórki organizacyjnej; zajmowane stanowisko, i konieczność realizowania obowiązków przez pozostałych policjantów w osłabionym składzie osobowym.
W odwołaniu od tej decyzji Skarżący wskazał na fakultatywny charakter przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji; fakt przedstawienia w postępowaniu karnym zarzutu popełnienia przestępstwa w związku ze służbą, do którego popełnienia się nie przyznał; wina dotąd nie została udowodniona; nie zapadł prawomocny wyrok. Wskazał również, że przedstawienie mu zarzutu jest wynikiem pomówienia. Zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegających na przyjęciu, że istnieją podstawy do zwolnienia go ze służby, podczas gdy toczące się wcześniej przeciwko niemu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby ze względu na jej ważny interes (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) zostało umorzone.
W postępowaniu odwoławczym KWP orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne, jak i uzasadnienie prawne dokonane przez organ pierwszej instancji jako prawidłowe. Wyjaśnił, że Skarżący do służby w Policji został przyjęty [...] r., a od dnia [...] r. zajmował stanowisko dyżurnego Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji [...] w G.. W dniu [...]r. prokurator Prokuratury Okręgowej w G. uwzględniając dane zebrane w materiałach postępowania ogłosił postanowienie o przedstawieniu Stronie zarzutu o to, że w [...] r. jako funkcjonariusz Policji przyjął od innych policjantów dokonujących zaboru w celu przywłaszczenia środków pieniężnych na szkodę osoby nieporadnej ze względu na stan psychiczny korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie nie większej niż 2.000 zł pochodzących z przestępstwa zaboru w celu przywłaszczenia w zamian za skierowanie tych policjantów na miejsce interwencji celem umożliwienia im dokonania przestępstwa, tj. o czyn z art. 228 § 3 w zb. z art. 228 § 1 kodeksu karnego. W konsekwencji KMP rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] roku zawiesił Policjanta w czynnościach służbowych od dnia [...] roku do dnia [...] roku. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] roku okres zawieszenia Policjanta w czynnościach służbowych został przedłużony do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego na podstawie art. 39 ust. 3 ww. ustawy.
Natomiast w związku z uzyskaną od prokuratora informacją o braku możliwości określenia terminu zakończenia postępowania karnego przeciwko policjantowi KMP wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia Strony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, podejmując w jego wyniku rozstrzygnięcie będące przedmiotem odwołania.
Nadto KWP podkreślił, że pozostawanie w służbie policjanta, który jej faktycznie nie pełni, gdyż jest zawieszony w pełnieniu obowiązków, wpływa negatywnie na wykonywanie zadań przez określoną komórkę, do której przypisany jest funkcjonariusz; obowiązki te muszą zostać rozdzielone na innych funkcjonariuszy, którzy są obciążeni dodatkową pracą. Skarżący doznawał ochrony przed rozwiązaniem nawet dłużej, niż tego wymaga przepis ustawy o Policji, bo blisko 13 miesięcy (do dnia zwolnienia ze służby). Mimo jednak upływu tak długiego okresu, sytuacja prawna Policjanta nie uległa zmianie. Z informacji uzyskanych przez organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania wynika, że w sprawie nie zapadł wyrok i nie można określić terminu zakończenia toczącego się przed Sądem Okręgowym w G. postępowania karnego przeciwko Policjantowi; akt oskarżenia został wniesiony dopiero [...] r. Poza tym postępowanie przed organem I instancji nie ma wpływu na toczące się w sprawie postępowanie karne, a tym bardziej na czas zakończenia tego postępowania. Wobec powyższego zasadnym było skorzystanie przez KMP z uprawnienia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i zwolnienie Policjanta ze służby. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania KWP uznał je więc za niezasadne.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł skargę i zarzucił:
1. naruszenie przepisów art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku Skarżącego doszło do spełnienia obu przesłanek zawartych w tym przepisie uzasadniających automatyczne zwolnienie;
2. naruszenie przepisów prawa tj. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: nie wykazanie w sposób konkretny i wyczerpujący przyczyn zwolnienia ze służby; nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; brak uzasadnienia faktycznego i prawnego; niewyjaśnienie w sposób merytoryczny wszelkich zarzutów znajdujących się w odwołaniu oraz brak reakcji na podnoszone zarzuty co do sposobu prowadzenia czynności; nie odniesienie się przez organ do zarzutów znajdujących się w odwołaniu w przypadku, gdy decyzja taka powinna być podejmowana po wyczerpującym przeanalizowaniu całego zebranego materiału dowodowego w konkretnej sprawie i w konkretnym przypadku przy uwzględnieniu całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
3. naruszenie przepisów prawa tj.: art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie by nadać rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności, powołując się na fakt, że w niniejszej sprawie nastąpił ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby, a tenże interes "wymaga, aby funkcjonariusz, który faktycznie służby nie pełni i może jej pełnić z uwagi na długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych został z tej służby bez zbędnej zwłoki zwolniony’’ (cyt. oryg.) - podczas gdy Skarżący pozostając w służbie organów Policji, w sposób bierny od dłuższego czasu nie wykonując już żadnych obowiązków, nie może "zagrażać" ważnemu interesowi społecznemu, który byłby tożsamy z ważnym interesem służby;
4. naruszenie przepisów prawa tj.: art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
5. przekroczenie zakresu uznania administracyjnego poprzez rezygnację w tej konkretnej sprawie z ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, podczas gdy we wcześniejszych sprawach dotyczących uznania skarżącego dwukrotnie za winnego popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, ten sam Komendant Wojewódzki w Katowicach dwukrotnie uchylał zaskarżone orzeczenia i umarzał postępowania dyscyplinarne pierwszej instancji podkreślając m.in.: że "kierunek przyjęty w toku całego postępowania jest mało precyzyjny (...) organ dyscyplinarny nieprawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a uzasadnienie rozstrzygnięcia oparł na domniemaniach. Nadto ten sam Komendant Wojewódzki w Katowicach po dogłębnej analizie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych podkreślił także, że "zachodzi wątpliwość zarówno co do zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, jak również zawinienia obwinionego w zakresie objętym zmodyfikowanym zarzutem dyscyplinarnym".
6. przekroczenie zakresu uznania administracyjnego poprzez rezygnację w tej konkretnej sprawie z ustalenia i rozważenia okoliczności istotnych dla sprawy takich jak dotychczasowej nienagannej służby Skarżącego oraz faktu, że do dziś nie zapadł żaden wyrok w tej sprawie, a Skarżący nigdy nie był karany dyscyplinarnie - natomiast był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany, posiada pozytywne opinie służbowe i specjalistyczne przeszkolenie zawodowe dyżurnego (jako jedyny na Komisariacie [...] w G.);
7. naruszenie przepisów prawa tj.: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania administracyjnego, naruszenie zasady poszanowania słusznego interesu strony;
8. naruszenie zasad Konstytucji RP tj. domniemania niewinności.
Obszernie opisał okres 13 m-cy postępowania dyscyplinarnego i administracyjnego; dwukrotne już próby wydalenia go ze służby i umorzenie tego postępowania przez KWP po uzyskaniu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasową argumentację. Wskazano na rodzaj i charakter zarzucanego Policjantowi czynu; przebieg prowadzonych postępowań; powołano się na orzecznictwo na poparcie stanowiska.
Na rozprawie Skarżący powtórzył zarzuty skargi i przedstawił przebieg prowadzonych wobec niego postępowań.
Natomiast pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie strony skarżącej, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.
Na początku rozważań wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy orzekające w sprawie organy policji prawidłowo orzekły zwolnienie Skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Zauważyć na wstępie należy, że norma z art. 39 ustawy resortowej stanowi, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Natomiast zgodnie z regulacją art. 41 ust. 2 policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach - pkt 9 - upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Natomiast chronologia zdarzeń w tej sprawie wyglądała następująco:
- [...] r. – przyjęcie Strony do służby policyjnej;
- [...]r. – objęcie stanowiska dyżurnego Komisariatu [...];
- [...]r. – przedstawienie Skarżącemu zarzutu z art. 228 § 3 kk tj. przestępstwa łapownictwa biernego;
- [...]r. – zawieszenie Skarżącego w czynnościach służbowych na podstawie artykułu 39 ust. 1 ustawy o Policji i [...] – przedłużenie zawieszenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego (wciąż w toku, [...] r. skierowano akt oskarżenia do Sądu);
- [...] r. – wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia;
- [...] r. – Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby z dniem [...] r. i 10 kwietnia 2025 r. – Decyzja KWP utrzymująca zwolnienie w mocy.
Zauważyć także należy, że równolegle do postępowania karnego toczyło się postępowanie dyscyplinarne, w którym KMP wymierzył Skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby (dwukrotnie – orzeczenia nr [...] z dnia [...] roku i nr [...] z dnia [...] roku). Oba orzeczenia zostały jednak uchylone przez KWP, a postępowanie dyscyplinarne umorzone, z uwagi na niewystarczającą ilość i niedostateczną jakość materiału dowodowego oraz naruszenia proceduralne. Podobnie KWP umorzył postępowanie administracyjne, które KMP wszczął w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji).
Natomiast podstawą prawną obecnie zaskarżanych orzeczeń jest przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, który stanowi: Policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten ma charakter fakultatywny (uznaniowy), co oznacza, że organ ma możliwość, ale nie obowiązek zwolnienia policjanta po spełnieniu przesłanek. Jednocześnie przepis ten nie uzależnia możliwości zwolnienia od: wyniku postępowania karnego, wydania prawomocnego wyroku skazującego czy stwierdzenia winy policjanta w postępowaniu karnym czy administracyjnym. Dla stosowania tego przepisu decydujące znaczenie mają wyłącznie dwie przesłanki:
- upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych (Policjant zawieszony został w dniu [...] roku, a zwolniony w dniu [...] r. Okres zawieszenia wyniósł zatem blisko 13 miesięcy, przekraczając w pełni wymóg przepisu);
- nieustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia, które zostały w tej sprawie kumulatywnie spełnione (przyczynę zawieszenia stanowi postępowanie karne toczące się przed Prokuraturą Okręgową w G.. Przyczyna ta nie ustała, bowiem postępowanie karne wciąż się toczy, [...] r. skierowany został akt oskarżenia do Sądu Okręgowego, postępowanie sądowe (sygn. akt [...]) dopiero się rozpoczęło i jest na początkowym etapie, brak jest jakiegokolwiek wyroku prawomocnego).
Wyjaśniając natomiast znaczenie fakultatywności przepisu wskazać należy, że organ stosujący go zobowiązany jest do ustalenia formalnego spełnienia obu przesłanek oraz wykazania konkretnych okoliczności branych pod uwagę przy wydaniu fakultatywnej decyzji.
Organy działające w sprawie - zarówno I jak i II instancji - uczyniły zadość temu wymogowi. Wskazały mianowicie na: długotrwałość zawieszenia (ponad rok) i jego negatywny wpływ na funkcjonowanie jednostki; kluczowe znaczenie stanowiska dyżurnego dla operacyjnego funkcjonowania komisariatu; obciążenie innych funkcjonariuszy realizujących obowiązki Skarżącego; interes społeczny tożsamy z interesem służby (bezpieczeństwo i porządek publiczny); możliwość obsadzenia etatu przez innego funkcjonariusza zdolnego do pełnienia służby.
Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury przeprowadzenia przedmiotowego postępowania. Organ przedstawił obszernie powody swojego rozstrzygnięcia sprawy podając jego podstawą prawną i faktyczną; szeroko i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty odzwierciedlające tok postępowania. W konsekwencji nie naruszył zarzucanych w skardze przepisów prawa. Zatem podnoszone przez Skarżącego argumenty należało uznać za chybione.
Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi należy wyjaśnić, że fakultatywny charakter przepisu nie stanowi przeszkody dla wydania decyzji zwolnieniowej, a organy prawidłowo wykazały konkretne okoliczności brane pod uwagę (długotrwałość zawieszenia, znaczenie stanowiska dyżurnego, obciążenie kadrowe, interes publiczny).
W konsekwencji przedstawionych rozważań należało stwierdzić, że żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie ma uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 prawidłowo został zastosowany, gdyż nie uzależnia zwolnienia od wyniku procesu karnego. Uzasadnienia decyzji obu instancji spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a., są wystarczające (konkretność uzasadnienia mimo pewnego stopnia ogólności, wskazuje na konkretne fakty m.in. czas zawieszenia, stanowisko, skutki dla jednostki), zawierają wyczerpującą analizę stanu prawnego i rozważań prawnych. Zarzut niewłaściwości rygoru należało ocenić jako chybiony wobec uzasadnienia jego zastosowania interesem publicznym zidentyfikowanym z interesem formacji tj. znaczeniem stanowiska dyżurnego, obciążenia obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy wobec blokowania etatu, który mógłby być obsadzony pracownikiem zdolnym do pełnienia służby, a powyższe zmniejsza zdolność operacyjną jednostki i może negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo ludzi.
Nieuzasadnione są także zarzuty braku wyjaśnienia stanu faktycznego skoro organy prawidłowo ograniczyły przedmiot sprawy i słusznie podkreśliły, że nie badają w tej sprawie: winy policjanta za popełnienie przestępstwa, zasadności zarzutów karnych, dowodów w postępowaniu karnym, postępowań dyscyplinarnych (które były przedmiotem odrębnych spraw), gdyż przedmiotem postępowania są wyłącznie przesłanki art. 41 ust. 2 pkt 9 – tj. upływ 12 miesięcy zawieszenia i nieustanie przyczyn zawieszenia.
Co do zarzutu przekroczenia zakresu uznania administracyjnego przez organy i wskazywane przez Skarżącego umorzenie poprzednich postępowań dyscypli-narnych przez KWP, nienaganną służbę, wielokrotne nagrody to podkreślić należy, że postępowanie dyscyplinarne dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnienie przewinienia, a postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia na art. 41 ust. 2 pkt 9 nie dotyczy odpowiedzialności, lecz zdolności do pełnienia służby (wymogi "nieposzlakowanej opinii"). Są to dwa niezależne systemy prawne. Tym samym umorzenie postępowania dyscyplinarnego przez KWP oznacza wyłącznie brak wystarczających dowodów na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w rozumieniu art. 132 ustawy resortowej. Ale nie oznacza, że policjant zachował "nieposzlakowaną opinię" bowiem przewinienie dyscyplinarne i "poszlaka" to są różne pojęcia. Natomiast znaczenie "poszlaki" w ocenie godności do służby w orzecznictwie NSA jest szerokie, bowiem nawet samo wszczęcie postępowania karnego z oskarżenia publicznego już samo stanowi poszlakę. Zatem długotrwałe zawieszenie w czynnościach, nawet bez ostatecznego wyroku, może uzasadniać wniosek o braku "przymiotów nieposzlakowanej opinii".
Odnosząc się do kwestii stanowiska związku zawodowego, na którego opinię powołuje się Skarżący to należy wyjaśnić, że ustawa o Policji nie przewiduje obowiązku zasięgania opinii związku zawodowego w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9, a opinię tę zasięgano w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 133a ustawy), gdzie miała ona znaczenie. Jednak postępowanie w sprawie zwolnienia administracyjnego ma inną naturę i inne przesłanki niż zakończone spornymi orzeczeniami. Zatem skoro w tej sprawie brak było takiego obowiązku prawnego to tym samym zarzuty w tej części nie znajdują uzasadnienia.
Ustosunkowując się do zarzutu braku zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ukończenia postępowania karnego należy wskazać, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego orzeczenia sądu lub innego organu w sprawie innej. Natomiast postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia z art. 41 ust. 2 pkt 9 nie zależy od wyniku postępowania karnego i organ może zwolnić policjanta, nawet jeśli ten ostatecznie zostanie uniewinniony. Dlatego też nie było podstawy do zawieszenia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady domniemania niewinności – Skarżący, powołując się na art. 42 ust. 1 Konstytucji RP tj. każdego uważa się za niewinnego, dopóki wina nie będzie stwierdzona prawomocnym wyrokiem, twierdzi, że zwolnienie go ze służby narusza tę zasadę - należy stwierdzić, że nie dotyczy prawa administracyjnego służbowego w tym zakresie. Domniemanie niewinności w prawie karnym stanowi fundamentalną zasadę i obciąża prokuratora lub oskarżyciela obowiązkiem dowodu winy, a wszelkie wątpliwości rozstrzygane winny być na korzyść oskarżonego, ogranicza możliwości pozbawienia wolności. Natomiast prawo administracyjne opiera się na innych przesłankach niż prawo karne. Art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie wymaga stwierdzenia winy – wymaga jedynie spełnienia ustanowionych w nim przesłanek. Zwolnienie nie jest sankcją za przestępstwo, lecz rozwiązaniem stosunku służbowego z powodów organizacyjnych. Samo wszczęcie postępowania karnego (postawienie zarzutu) nie stanowi przejawu złej woli czy dyskryminacji. Jest to naturalny skutek zebrania materiału świadczącego o możliwości popełnienia przestępstwa, a zawieszenie w czynnościach to standardowa procedura.
Zauważyć także należy, że w toku postępowania dochowano wymogów proceduralnych. Skarżący miał prawo do wglądu w akta, złożenia swojego stanowiska, możliwości odwołania i skargi do sądu. Tym samym prawa procesowe zostały zachowane. Natomiast rozważając podnoszoną przez Stronę godność i interes vs. interes publiczny należy stwierdzić, że zwolnienie jest dotkliwe dla Skarżącego wiążąc się z utratą pracy i dochodu, to jednak interes publiczny rozumiany jako bezpieczeństwo społeczeństwa, funkcjonowanie jednostki ma pierwszeństwo. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 zakłada możliwość takiego zwolnienia w sytuacji w jakiej znalazł się Skarżący. Natomiast możliwe jest także przywrócenie do służby jeśli postępowanie karne skończy się uniewinnieniem (art. 42 ust. 7 ustawy o Policji). W konkluzji więc należało uznać, że domniemanie niewinności nie przeszkadza zwolnieniu administracyjnemu, gdyż zwolnienie nie jest sankcją karną, a procedury administracyjne przeprowadzono prawidłowo.
Podsumowując przedstawione powyżej uwarunkowania faktyczne i prawne należało uznać, że organy administracyjne działały w granicach przyznanych im uprawnień, prawidłowo zastosowały normy materialne i proceduralne, a interes publiczny (bezpieczeństwo i porządek publiczny, właściwe funkcjonowanie jednostki policji) miał pierwszeństwo nad interesem indywidualnym.
Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI