III SA/GL 551/24

III SA/Gl 551/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 252 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 2029
art. 35
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 15,art. 7, art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr SKO.4117.37.2024 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 kwietnia 2024 r. nr SK0.4117.37.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania W. B. (dalej Strona, Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 27 grudnia 2023 r. znak [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi – utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołał się m.in. na przepisy art. 138 §1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej O.p.), art. 60 pkt. 1, art. 67, art. 251 ust.1 i 5 i art. 252 ust. 1 pkt 1, ust 5 i 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.; dalej u.f.p.), oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 ze zm.; dalej u.f.z.o.)
W uzasadnieniu przedstawiło stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wyjaśniło, że pierwszoinstancyjną decyzją organ orzekł w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi przez Stronę – jako podmiot prowadzący Przedszkole [...] w C. - do budżetu miasta C. jako: wykorzystanej w 2020 roku niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 71.175,43 wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 14 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty; niewykorzystanej w 2020 roku w kwocie 6.656,46 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 1 lutego 2021 roku do dnia zapłaty na rachunek bankowy Urzędu Miasta.
W odwołaniu Strona zakwestionowała tę decyzję podkreślając zasadność wydatkowania poszczególnych kwot.
Zaskarżoną decyzją SKO nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Podkreśliło, że podstawę żądania zwrotu udzielonej dotacji stanowił art. 252 ust. 1 i 5 u.f.p. Pojęcie wykorzystania dotacji "niezgodnie z przeznaczeniem" nie zostało wyjaśnione przez ustawodawcę, jednakże w orzecznictwie sądowym "przeznaczenie" konkretnej dotacji ustala się w oparciu o właściwe przepisy określające cele oraz zadania, którym służy dana dotacja, a także regulujące zasady wydatkowania tej dotacji; sposób wykorzystania dotacji determinują przepisy u.f.z.o. w brzmieniu obowiązującym w 2020 r.
Przedstawiając ustalenia faktyczne SKO wyjaśniło, że w wyniku przeprowadzonej kontroli oraz postępowania administracyjnego, organ I instancji uznał za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem kwotę 12.450,00 zł na zakup telewizora Samsung [...] i wyjaśnił, że telewizor ten nie został okazany kontrolującym w trakcie oprowadzania kontrolujących przez organ prowadzący Przedszkole w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych, a w dziennikach zajęć i Indywidualnych Programach Edukacyjno-Terapeutycznych nie było informacji o realizowaniu zajęć specjalistycznych z wykorzystaniem telewizora. Ponadto zauważył, że zarówno w toku postępowania kontrolnego, jak i wszczętego postępowania administracyjnego organ prowadzący nie wykazał, że telewizor znajduje się w jednej z sal przedszkolnych.
Zdaniem więc SKO powyższych ustaleń nie mogły podważyć twierdzenia zawarte w odwołaniu, że między innymi telewizor Samsung [...] znajduje się w jednej z sal i służy prowadzeniu zajęć wraz z tablicą multimedialną oraz załączona fotografia telewizora, skoro odwołujący nie wykazał, że telewizor znajdował się w jednej z sal przedszkolnych. Z załączonych przez odwołującego fotografii także nie wynika w żaden sposób, że w toku postępowania kontrolnego telewizor znajdował się w jednej z sal i służył prowadzeniu zajęć - tym samym zarzuty odwołującego SKO uznało za całkowicie bezzasadne.
Dalej SKO wskazało, że na podstawie ustaleń kontroli oraz postępowania administracyjnego organ I instancji uznał za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem kwotę 43.000,00 zł na zakup terapeutycznej komory hiperbarycznej i w sposób prawidłowy wykazał, iż wydatek na zakup tej komory nr seryjny [...] zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. nie jest bezpośrednio związany z kształceniem, wychowaniem i opieką; stanowi wydatek majątkowy, który nie może być finansowany ze środków dotacji.
SKO podkreśliło, że Interpretacja Departamentu Wychowania i Edukacji Włączającej Ministerstwa Edukacji i Nauki nr DWEW-WSPE.4016.13.2023.CZ z 21 kwietnia 2023 r. wskazuje, iż w przepisach ustawy o finansowaniu zadań oświatowych jednoznacznie wskazano, że dotacja przekazana na uczniów i wychowanków posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz na uczniów oddziałów integracyjnych w szkołach może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków na realizację zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego. Do takich wydatków nie można zaliczyć wydatków związanych z finansowaniem działalności leczniczej, która nie może być realizowana przez jednostki systemu oświaty. Zatem w opinii Ministerstwa Edukacji i Nauki zakup komory hiperbarycznej jest nieuzasadniony bowiem terapia hiperbaryczna jest świadczeniem z zakresu ochrony zdrowia. Zatem w kwestii zakupu terapeutycznej komory hiperbarycznej organ I instancji słusznie wskazał, że organ prowadzący przedszkole ma obowiązek zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz zorganizować dla dziecka warunki umożliwiające naukę w dostępnym dla niego zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji czy zagwarantować specjalistyczną opiekę. Poza tym zauważył, że w żadnym z przedłożonych w trakcie kontroli Indywidualnym Programie Edukacyjno-Terapeutycznym dzieci uczęszczających do przedszkola nie było wzmianki o potrzebie prowadzenia terapii polegającej na oddychaniu tlenem o wysokim stężeniu w warunkach podwyższonego ciśnienia. Tym samym argument, iż konieczność stosowania terapii w komorze hiperbarycznej wynikała z Indywidualnych Programów Edukacyjno - Terapeutycznych wychowanków przedszkola nie znalazła potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wobec czego organ I instancji uznał, że terapia ta jest usługą w zakresie opieki medycznej służącą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a jednostki systemu oświaty nie mogą finansować z dotacji działalności leczniczej. Potwierdzeniem tego, iż terapia w komorze hiperbarycznej jest świadczeniem z zakresu ochrony zdrowia jest między innymi Zarządzenie Nr 82/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 14 października 2008 r. Natomiast załączone oświadczenie sklepu O polskiego dystrybutora i dostawcy komór hiperbarycznych o tym, że zakupiona komora hiperbaryczna nie jest wyrobem medycznym nie zmienia faktu, iż terapia hiperbaryczna jest świadczeniem z zakresu ochrony zdrowia. Nadto SKO podzieliło wyjaśnienia organu I instancji, który w sposób szczegółowy odniósł się do przedłożonych w trakcie kontroli indywidualnych Programów Edukacyjno - Terapeutycznych dzieci uczęszczających do przedszkola, a także przekazanej w toku postępowania przez organ prowadzący Przedszkole Uchwały Rady Pedagogicznej nr [...] z 4 września 2020 r. w sprawie dokonania zmian w Indywidualnych Programach Edukacyjno-Terapeutycznych dzieci objętych orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego.
Dalej SKO podzieliło stanowisko I instancji co do uznania wydatku w wysokości 1.900,00 zł - stanowiącego różnicę ceny pomiędzy modelem telefonu komórkowego marki Apple a modelem marki Samsung - za niekwalifikujący się do sfinansowania z środków dotacji. Stwierdzono bowiem, że zakup za kwotę 5.699,00 zł telefonu komórkowego firmy Apple [...] przez organ prowadzący przedszkole jako telefonu stacjonarnego w kontrolowanym Przedszkolu należy uznać za wydatek, który nie został dokonany w sposób oszczędny, dlatego też słusznie wzbudziła zastrzeżenia organu I instancji kwota tego wydatku. Dla porównania organ I instancji słusznie wskazał, że w 2020 r. dostępny był np. telefon marki Samsung [...] w cenie 3.799,00 zł o parametrach zbliżonych do modelu zakupionego przez organ prowadzący przedszkole. Tym samym różnica w cenie pomiędzy modelem marki Apple a modelem marki Samsung wynosi aż kwotę 1.900,00 zł, która w tym wypadku nie musiała zostać poniesiona.
SKO podzieliło także stanowisko zakwestionowania kwoty 169,07 zł na zakup materiałów biurowych i uznanie jej za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż dokument WZ nr [...] z dnia 21 września 2020 r. na zakup materiałów biurowych na kwotę 169,07 zł nie jest dowodem księgowym wskazanym w §11 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a w związku z nieprzekazaniem w toku postępowania administracyjnego żadnego dokumentu źródłowego - księgowego słusznie uznano tą kwotę 169,07 zł za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Organ I instancji na podstawie ustaleń – wg SKO - słusznie również uznał wydatek w wysokości 195,40 zł (data księgowania 25 listopada 2020 r.), dotyczący zapłaty za wywóz odpadów komunalnych w Przedszkolu [...] przy ul. [...] w C., za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Skoro bowiem dotacja z budżetu jednostki samorządu terytorialnego jest przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej i może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących przedszkola poniesionych w okresie za który przysługuje co podlega kontroli właściwych organów i rozliczeniu, to rozliczenie to powinno nastąpić odrębnie w odniesieniu do każdej jednostki oświatowej również w sytuacji gdy organ prowadzący prowadzi więcej niż jedno przedszkole, a jest to uzasadnione tym, że beneficjentem dotacji jest właśnie przedszkole, a nie organ prowadzący. Dlatego też organ I instancji w sposób prawidłowy uznał kwotę 195,40 zł (data księgowania 25 listopada 2020 r.) za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż dotyczy ona Przedszkola [...] przy ul. [...] w C. zgodnie z tytułem płatności na potwierdzeniach transakcji oraz zawiadomieniem o stawkach za opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 15 lipca 2019 r. Zatem nie można zakwalifikować jako prawidłowo wykorzystanej dotacji przeznaczonej na sfinansowanie wydatku za wywóz odpadów na kwotę 311,28 zł (daty księgowania: 26 sierpnia 2020 r., 7 października 2020 r., 25 listopada 2020 r.) oraz na kwotę 528,00 zł (daty księgowania: 1 czerwca 2020 r., 16 czerwca 2020 r.), albowiem wydatki te dotyczą działalności gospodarczej pn. D K. B., prowadzonej pod tym samym adresem co Przedszkole tj. przy ul. [...], [...] C., a organ prowadzący przedszkole nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego charakter i sposób prowadzenia tzw. Biura wirtualnego w siedzibie Przedszkola przez D K. B., a także kosztów utrzymania budynku pomiędzy Przedszkole a D. Dlatego też organ I instancji przyjął założenie, że Przedszkole funkcjonuje od godziny 7.00 do 17.00 tj. 10 godzin dziennie, a D od godziny 8.00 do 16.00 tj. 8 godzin dziennie czyli 2 godziny (20%) krócej, wobec czego organ I instancji ustalił procentowo-godzinowy algorytm podziału wydatków, zgodnie z którym: Przedszkole [...] 60%, a D K. B. 40%. W konsekwencji organ I instancji w sposób uzasadniony wywnioskował, że wydatki za wywóz śmieci w wysokości 311,28 zł oraz 528,00 zł stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Mając na uwadze powyższy podział wydatków pomiędzy Przedszkole [...] a D K. B. także wydatki poniesione na zakup energii oraz opłaty za zużycie wody w łącznej wysokości 3.788,72 zł – zdaniem SKO - prawidłowo uznano za niekwalifikujące się do sfinansowania z dotacji. Ponadto słusznie uznano wydatek w wysokości 8.832,96 zł poniesiony na wynagrodzenie dyrektora za niekwalifikujący się do sfinansowania z dotacji. W ślad za organem I instancji SKO stwierdziło, że Strona została powołany na stanowisko dyrektora ds. terapii z dniem 2 stycznia 2020 r., a wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji zostało wypłacone tylko jeden raz w ciągu całego roku tj. 31 grudnia 2020 r. Wyjaśniono, że wynagrodzenie dyrektora wypłacane jest w oparciu o dokument wewnętrzny np. regulamin wynagradzania lub notę księgową, jednakże Strona nie przedstawiła dokumentów określających wysokość wynagrodzenia dyrektora Przedszkola, a przedłożona uchwała nie reguluje wysokości tegoż wynagrodzenia, lecz stanowi jedynie o powierzeniu stanowiska dyrektora ds. terapii. Tym samym słusznie uznano wydatek w wysokości 8.832,96 zł poniesiony na wynagrodzenie dyrektora Przedszkola za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Dodatkowo organ i instancji prawidłowo ustalił, iż organ prowadzący Przedszkole [...] nie wykorzystał części dotacji w kwocie 6.656,46 zł. Z korekty rozliczenia złożonej dnia 18 października 2023 r. wynika, iż organ prowadzący Przedszkole [...] wydatkował w 2020 roku dotację z budżetu Miasta C. w wysokości 1.907.273,91 zł dlatego też organ I instancji uwzględniając powyższą korektę uznał kwotę dotacji w wysokości 6.656,45 zł za dotację niewykorzystaną.
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO również podniosło, że aprobata przedstawionej przez odwołującego argumentacji stwarzałaby znaczne ryzyko w zakresie dowolności w wydatkowaniu środków publicznych. Zatem stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przez siebie przepisów.
Odnosząc się do wniosku odwołującego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków oraz dowodu z oględzin pomieszczeń przedszkola SKO uznało, iż ten wniosek dowodowy nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem zebrany w toku kontroli oraz postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwolił na prawidłowe i dokładne ustalenie stanu faktycznego.
Jednocześnie odnosząc się do wniosku odwołującego o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej wskazało, że nie zachodzi konieczność przeprowadzenia rozprawy albowiem na gruncie rozpoznawanej sprawy rozprawa nie zapewni przyspieszenia lub uproszczenia postępowania.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę żądając uchylenia decyzji obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia a mianowicie:
a) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania bez poszanowania zasady praworządności, co wyrażało się w braku uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego, których rozpoznanie miało istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy;
b) naruszenie przepisów postępowania, tj,: art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a. jak również art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez Organy I i II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia tj.: brak przeprowadzenia postępowania dowodowego; nieuwzględnienia wniosków skarżącego o: przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron postępowania oraz dowodu z oględzin pomieszczeń przedszkola; oparcie decyzji wydanej przez SKO na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego; poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez dowolne i wybiórcze przeanalizowanie dokumentacji, która stanowiła jedyny dowód jaki Organy zgromadziły w toku postępowania administracyjnego; poprzez absolutny brak zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w sprawie m. in. nieumożliwienie wypowiedzenia się co do przeprowadzonego postępowania, niewyznaczenie rozprawy administracyjnej oraz niepoinformowanie o zamiarze wydania decyzji przez organ odwoławczy, co uniemożliwiło Stronie zajęcie końcowego stanowiska w sprawie;
c) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez SKO zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie samodzielnie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego i oparcie się głównie na ustaleniach poczynionych przez Prezydenta Miasta, podczas gdy obowiązkiem organu II instancji było nie tylko formalne wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji, lecz winno ono zostać poprzedzone merytorycznym zbadaniem okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
2. obrazę przepisów prawa materialnego: poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego i art. 252 ust. 1 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy w rzeczywistości została ona wydatkowana na cele wskazane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oraz na zadania organu prowadzącego, które mogą być finansowane z dotacji oświatowej, a tym samym dotacja została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących, które mogą być pokryte dotacją oświatową w związku z realizacją celów z zakresu kształcenia, wychowania i opieki w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
W uzasadnieniu obszernie uargumentowano te zarzuty; powołano orzecznictwo akcentując zasadność wydatków. Zawnioskowano także zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie decyzji i podtrzymał argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzji odpowiada wymogom prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dokonane zostały z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia więc ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z brzmieniem art. 252 ust. 1 u.p.f. w 2020 r., kiedy udzielana była sporna dotacja - dotacje udzielone z budżetu Jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 7 lub pkt 2. Z kolei ust. 5 stanowił, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która po pierwsze została wydatkowana w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów aniżeli te, na które została udzielona albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach oświatowych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji. Charakter zaś przedmiotu postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem czyni uzasadnionym oczekiwanie organu, by to beneficjent dotacji wylegitymował się należytą dokumentacją przedstawiającą przepływ pieniędzy z pozyskanej dotacji. W tego rodzaju postępowaniu to beneficjent powinien przedstawić taki materiał, który jednoznacznie świadczy o zgodnym z prawem wydatkowaniu dotacji. Przepisy k.p.a. nie wykluczają także tego, by w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zwrotu dotacji korzystać z otwartego katalogu dowodów, o którym mowa w art. 75 § 1 k.p.a. Niemniej jednak w praktyce to właśnie dokumenty są kluczowe dla wykazania przepływu środków. W sytuacji ich braku obrona tezy o zgodnym z prawem pobraniu lub wykorzystaniu dotacji jest skomplikowana (vide: wyroki NSA z 9.02.2024 r., I GSK 180/20; z 15.03.2024 r., I GSK 395/20).
Natomiast z przeprowadzonej kontroli oraz postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika prawidłowość zakwestionowania przez organy poszczególnych wydatków i uznania ich za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem:
- kwotę 12.450,00 zł na zakup telewizora Samsung [...], który nie został okazany kontrolującym w trakcie oprowadzania w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych, w dziennikach zajęć i Indywidualnych Programach Edukacyjno-Terapeutycznych brak było informacji o realizowaniu zajęć specjalistycznych z jego wykorzystaniem, a Skarżący nie wykazał, że telewizor znajduje się w jednej z sal;
- kwotę 43.000,00 zł na zakup terapeutycznej komory hiperbarycznej jako niezwiązany z kształceniem, wychowaniem i opieką, gdyż stanowił wydatek majątkowy, który nie może być finansowany ze środków dotacji, bowiem w żadnym z przedłożonych w trakcie kontroli Indywidualnym Programie Edukacyjno-Terapeutycznym dzieci uczęszczających do przedszkola nie było wzmianki o potrzebie prowadzenia terapii polegającej na oddychaniu tlenem o wysokim stężeniu w warunkach podwyższonego ciśnienia;
- kwotę 1.900,00 zł jako różnicę w cenie pomiędzy modelem marki Apple a marki Samsung, która nie musiała zostać poniesiona skoro dostępny był aparat o parametrach zbliżonych do modelu zakupionego przez organ prowadzący;
- kwotę 169,07 zł na zakup materiałów biurowych potwierdzony jedynie dokumentem WZ nr [...] z 21 września 2020 r., który nie jest dowodem księgowym;
- kwoty za wywóz odpadów komunalnych oraz mediów w placówce dokonując proporcjonalnego wyliczenia procentowo-godzinowego podziału wydatków.
Nadto zasadnie uznano za niekwalifikujący się do sfinansowania z dotacji wydatek w wysokości 8.832,96 zł poniesiony na wynagrodzenie dyrektora. Strona bowiem została powołana na stanowisko dyrektora ds. terapii z dniem 2 stycznia 2020 r., a wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji zostało wypłacone tylko jeden raz w ciągu całego roku tj. 31 grudnia 2020 r., jednak Strona nie przedstawiła dokumentów określających wysokość wynagrodzenia dyrektora, a przedłożona uchwała nie reguluje wysokości tegoż wynagrodzenia lecz stanowi jedynie o powierzeniu stanowiska dyrektora ds. terapii. Tym samym słusznie uznano wydatek w wysokości 8.832,96 zł za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem – a w konsekwencji stwierdzono, że Skarżący nie wykorzystał części dotacji w kwocie 6.656,46 zł.
Wskazać w tym miejscu należy, że w uzasadnieniu zarówno pierwszoinstancyjnej, jak i zaskarżonej do sądu decyzji Kolegium szeroko opisało treść poczynionych ustaleń, szczegółowo je argumentując. Zatem wskazywane w skardze zarzuty naruszenia przepisów w powyższym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie. O potencjalnym naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie może stanowić podjęcie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę postępowania, a żadna z podnoszonych przez Skarżącego okoliczność nie mogła zostać uznana za zasadną wobec zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń w toku kontroli zasadności wydatkowania dotacji.
Za chybione są także zarzuty naruszenia norm prawa materialnego. Przepis art. 35 u.f.z.o., jasno reguluje na co mogą być przeznaczone środki z dotacji oświatowej i określa katalog wydatków, które mogą być finansowane z tych środków. Przepis ten nie dotyczy wyłącznie jednostek samorządu terytorialnego udzielających dotacji, lecz przede wszystkim adresowany jest do podmiotów otrzymujących dotację, czyli także skarżącego. To właśnie beneficjent dotacji, czyli podmiot prowadzący placówkę oświatową, jest zobowiązany do wydatkowania otrzymanych środków zgodnie z zamkniętym katalogiem celów wskazanych w artykule 35 ustawy. Samorząd jako organ udzielający dotacji kontroluje prawidłowość jej wydatkowania, ale przepisy artykułu 35 dotyczą tego, na co beneficjent może przeznaczyć środki, a nie zasad udzielania dotacji przez samorząd. Gospodarowanie środkami publicznymi i udzielanie dofinansowań opiera się na konkretnych zasadach, ujętych w jednoznacznych regulacjach i obwarowane sztywnym reżimem prawnym; brak jest w tym zakresie spraw możliwości dowolności i stosowania uznania administracyjnego czy wykładni rozszerzającej przepisów prawnych.
Zdaniem składu tut. Sądu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, uwzględniając przedstawione w zaskarżonej decyzji okoliczności, nie można zarzucić organom naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Organy obu instancji dokonały właściwej analizy zebranego materiału dowodowego, rozpatrzyły zgłaszane przez Skarżącego zarzuty i argumenty, i w konsekwencji dokonały właściwej subsumpcji.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.