III SA/GL 551/22

III SA/Gl 551/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 580/23 - Wyrok NSA z 2024-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15q, 16 i 18
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Referent-stażysta Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. T. na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 20 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
J. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą J. ul. [...] – dalej strona, skarżący- zwrócił się z wnioskiem do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wzywającym Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o zapłatę kwoty [...] zł z ustawowymi odsetkami. We wniosku wskazał, iż w związku z pandemią koronawirusa i odgórnie wprowadzonymi obostrzeniami, od miesiąca marca 2020 roku zmuszony był zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej, a co za tym idzie nie osiągał dochodów. W tym czasie zatrudniał 12 pracowników na umowę o pracę. W związku z zaistniałą sytuację skorzystał z możliwości wynikających z ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Złożył zatem wnioski za miesiące kwiecień, maj i czerwiec, otrzymując dofinansowanie do wynagrodzeń i składek dla pracowników z FGŚP, jak i skorzystał z 50% umorzenia składek pracowniczych w ZUS.
Ze środków otrzymanych z FGŚP każdy przedsiębiorca musiał się rozliczyć zatem korzystając z programu komputerowego znajdującego się na stronie FGŚP, który był tak skonstruowany, iż w przypadku gdy pracodawca oświadczył w formularzu fakt skorzystania z 50% umorzenia składek na pracowników w ZUS, program blokował dalszą możliwość rozliczenia otrzymanych środków z FGŚP. W związku z brakiem możliwości rozliczenia się J. T. zmuszony był do zwrotu środków uzyskanych z FGŚP dla pracowników w wysokości [...] zł. W ocenie skarżącego miał podstawę do otrzymania zwróconych środków w wysokości [...] zł na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w tym względzie przywołał art 31 zo ust. 1 a. w.w ustawy.
Wskazał także na treść 15g ust 1, ust. 2 i ust. 8, art. 15 ust. 16 ustawy podnosząc, iż aby przedsiębiorcy nie przysługiwało dofinansowanie na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a., musiałby uzyskać pomoc z tego samego tytułu. Zaznaczył, iż powstaje wątpliwość czy umorzenie składek ZUS w wysokości 50% łącznej kwoty z tytułu składek, o jakiej mowa w art 31 zo ust. 1a ustawy, to tożsama pomoc co wynikająca z art. 15 g ust 2 tejże ustawy, czy jest to pomoc z tego samego tytułu?. W ocenie strony nie jest to ta sama pomoc. Ustawa w jego ocenie wskazuje, iż przedsiębiorcy przysługuje dofinansowanie z FGŚP w postaci składek należnych od pracodawcy jedynie od tej części wynagrodzenia, która podlegała dofinansowaniu z FGŚP. Trzeba zatem uznać, iż ta część składek, która podlegała umorzeniu z ZUS pochodziła od tej części wynagrodzenia, która nie podlegała dofinansowaniu z FGŚP. Nadto, art 31oz ust 1a ustawy mówi o umorzeniu 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek, a zatem tych składek, które uiszczane są od całości wynagrodzenia i należne zarówno od pracownika jak i pracodawcy. Art 15g ust 2 stanowi o składkach należnych jedynie od pracodawcy od dofinansowanego wynagrodzenia. Brak jest zatem sprecyzowania o które składki chodzi. Dlatego też nie można stosować interpretacji rozszerzającej, niekorzystnej dla przedsiębiorcy, zakładając tezę, która nie wynika z ustawy, iż jest to ta sama pomoc państwa, z tych samych tytułów. Nadto, odmienna interpretacja w/w przepisów odmawiająca przedsiębiorcom przyznania pomocy z FGŚP z tytułu opłacania składek od wynagrodzenia dla pracowników, z uwagi na umorzenie 50% składek ZUS, jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości. Taka interpretacja oznaczałby bowiem, iż przedsiębiorcy którzy zatrudniają od 10 pracowników mogą skorzystać jedynie z umorzenia 50% składek, podczas gdy przedsiębiorcy którzy zatrudniają poniżej 10 pracowników skorzystają z możliwości 100% umorzenia składek. Brak jest zatem faktycznego i prawnego uzasadnienia odmiennego traktowania przedsiębiorcy, który zatrudnia 9 pracowników, od tych który zatrudnia 10 pracowników.
Pismem z dnia 9.10.2020 roku Minister Pracy przekazał sprawę wg. właściwości do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, który jest organem administracyjnym realizującym zadania z ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
Odpowiadając na żądanie strony z dnia 29.09.2020 roku, Dyrektor Wojewódzkiego Urząd Pracy w Katowicach – dalej organ - stwierdził, iż żądanie wnioskodawcy nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a nadto, wg stanowiska Ministra Pracy, w przypadku gdy wnioskodawca uzyskał zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w okresie marzec- maj w całości lub w 50%, nie otrzyma ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należnych od pracodawcy od przyznanych świadczeń na podstawie 15 g i art 15gg również za inne miesiące ( np. czerwiec - sierpień) ponadto, kwota dofinansowania do wynagrodzeń pracownika zostanie pomniejszona o składki należne od pracownika. W konsekwencji organ uznał, iż rozliczenie zostało sporządzone prawidłowo i brak jest podstaw do zwrotu wskazanych w wezwaniu środków.
Pismem z dnia 2.12.2020 roku skarżący zakwestionował wydane pismo i wezwał do wskazania konkretnej podstawy prawnej odmowy wypłaty żądanej kwoty.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 20.01.2021r. nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach podtrzymał dotychczasowe stanowisko, stwierdzając jednocześnie, iż podstawą odmowy wypłaty kwoty [...] jest art. 15g ust. 18 ustawy Covid-19, który stanowi, iż podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, mogą otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskały pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Podsumowując stwierdził, iż rozliczenie wniosku zostało sporządzone prawidłowo i nie ma podstaw do przekazania środków na ubezpieczenia społeczne.
Następnie z uwagi na treść otrzymanych pism od organu w tym z dnia 20.01.2021r. pisma skarżący skierował do Sądu Rejonowego w W. pozew o zapłatę. W pozwie powielił całkowicie zarzuty opisane we wniosku z dnia 29.09.2020r.
Postanowieniem z dnia 22.02.2022r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. na podstawie art. 464 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Gliwicach zaznaczając, iż w sprawie droga sądowa przed sądami powszechnymi nie przysługuje.
W związku ze skargą (opisaną jako pozew) strony Dyrektor WUP w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie w całości. Zaznaczył, iż pismo z dnia 20.01.2022r nie mieści się w żadnej kategorii spraw podlegających kontroli w trybie ustawy - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego z ostrożności organ wskazał, że skarga powinna ulec odrzuceniu z uwagi na niedochowanie terminu do jej złożenia.
Nadto jednak przy przyjęciu kognicji Sadów administracyjnych wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, iż żądanie strony nie jest zasadne.
W tym względzie wskazał, iż 07.04.2020r. Skarżący złożył wniosek nr [...] o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGSP. Powyższy wniosek składany był w trybie art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm). Skarżący wnioskował o wypłatę w łącznej wysokości [...]zł. Na wnioskowaną kwotę składały się [...] zł jako dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników objętych obniżonym wymiarem czasu pracy oraz kwota [...]zł na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwot dofinansowania do wynagrodzeń. W treści wniosku skarżący wskazał, że 10 pracownikom obniżył wymiar czasu pracy, oraz że zanotował spadek obrotów/ przychodów o co najmniej 15%.
Wniosek został pozytywnie zweryfikowany i tym samym zawarta została umowa pomiędzy organem, a skarżącym dotycząca wypłaty wnioskowanych środków. Skarżącemu zostały wypłacone trzy transze dofinansowania do wynagrodzeń pracowników w dniu 27.04.2020r, w dniu 25.05.2020r., oraz w dniu 23.06.2020r. po [...]zł każda.
Zgodnie z § 3 zawartej umowy skarżący zobowiązany był w terminie do 30 dni po upływie okresu pobierania świadczeń złożyć do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania środków, dokumenty potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres objęty dofinansowaniem.
Skarżący przedłożył wymagane dokumenty i w dniu 31.07.2020r. dokonał zwrotu kwoty [...]zł, która wynikała z przedłożonego przez niego kalkulatora rozliczeniowego i załączonych wykazów. Oprócz zwróconej kwoty [...]zł wypłaconej tytułem składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwoty dofinansowania skarżący zwrócił kwotę [...]zł tytułem zwrotu niewykorzystanych świadczeń.
Następnie skarżący pismem z dnia 29.09.2020r. wezwał organ do zapłaty kwoty [...]zł w treści pisma wskazując, że dokonany przez niego zwrot w/w kwoty był niezasadny i ma podstawę do otrzymania zwróconych środków w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie organ odmówił zapłaty wskazując, że brak jest podstaw do zwrotu. Wyjaśniono, że w przypadku gdy wnioskodawca uzyskał zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w okresie marzec- maj w całości lub w 50% nie otrzyma ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych środków na ubezpieczenie społeczne pracowników należnych od pracodawcy od przyznanych świadczeń na podstawie art. 15g i art. 15gg również za inne miesiące.
W kolejnym wezwaniu do zapłaty skarżący ponowił swoje żądanie zapłaty kwoty [...] zł, a organ podtrzymał swoje stanowisko co do bezzasadności zgłoszonego żądania.
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach wskazał, ze stosownie do art. 15g ust 18 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm) wsparcie z FGŚP w postaci dofinansowania do wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy mogą otrzymać wyłączcie w przypadku, jeśli nie uzyskali pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS jakie skarżący otrzymał na podstawie art. 31 zo ust 1 ustawy COVID dotyczyło dokładnie tych samych miesięcy co okres objęty dofinansowaniem wypłacanym przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach
Zgodnie z przyjętą wykładnią przez te same tytuły należy rozumieć wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenie społeczne niezależnie od nazwy miesięcy, za które są wypłacane, z maksymalnym limitem 3 miesięcy. Jednakowa regulacja obowiązuje w przypadku instrumentu pomocowego ujętego w art. 15gg specustawy. W takim przypadku w obowiązującym wówczas stanie prawnym, jeżeli beneficjent obok pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne z FGŚP otrzymał pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia składek ZUS za te same miesiące ( kwiecień- czerwiec), a więc w zakresie tego samego tytułu prawnego zobowiązany był do zwrotu otrzymanego niejako dwukrotnie świadczenia. W tym zakresie organ powołał się na wyrok WSA w Łodzi.
Organ wskazał, że przedsiębiorcy, mogą otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskali pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Przepis art. 15g ust. 18 ustawy COVID posługuję się sformułowaniem "takich samych tytułach wypłat" co zdaniem organu oznacza iż chodzi o rodzaj tytułu a nie o skonkretyzowany tytuł.
O ile bowiem wynagrodzenie za pracę za miesiąc czerwiec nie jest tym samym tytułem co wynagrodzenie za miesiąc lipiec - oba będą takim samym, rozumianym rodzajowo, tytułem wypłaty. W konsekwencji na podstawie przepisów tzw. Tarczy antykryzysowej dany pracodawca może otrzymać wsparcie na tego pracownika za okres maksymalnie trzech miesięcy.
Końcowo organ zauważył, że wysokość dofinansowania na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwot dofinansowania do wynagrodzeń wynosiła [...]zł, a skarżący domaga się zwrotu kwoty [...]zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 zwanej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje oraz określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym oraz zabezpieczającym) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 2. tego artykułu, w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
W pierwszej kolejności odnotować należy, iż rozpoznanie przez Sąd wniesionej przez skarżącego skargi od czynności Dyrektora WUP w Katowicach z dnia 20.01.2022r. w zakresie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGSP w kwocie [...] zł jest następstwem przekazania sprawy tut. Sądowi w tym zakresie przez Sąd Rejonowy w W., co nastąpiło na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. W myśl art. 58 § 4 p.p.s.a. przekazanie to wiąże skład orzekający w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, przekazana stronie - J. T. z 20.01.2022r. informacja, iż roszczenie o zwrot kwoty [...] zł z tytułu przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy jej nie przysługuje podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako rozstrzygnięcie o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być akty lub czynności, które: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. ;b) są podejmowane w sprawach indywidualnych; c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. W sprawie mamy do czynienia z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami wskazanego w przepisach funduszu, działanie organu na podstawie art. 15g ustawy o COVID jest działaniem z zakresu administracji publicznej stanowi ono wyraz władczego i rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. W konsekwencji, skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
W myśl przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W niniejszej sprawie Sąd przyjął, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi na pismo organu z 20.01.2021r nr [...] nastąpiło bez winy strony, której to nie udzielono informacji o sposobie i terminie do jej wniesienia, w konsekwencji czego skargę merytorycznie rozpoznał.
Podkreślić należy, że w ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne dokonują kontroli administracji wyłącznie zatem z punktu widzenia oceny zgodności zaskarżonego aktu (w tej sprawie czynności materialno – technicznej) z normami prawnymi. Nie kierują natomiast oceny ani na wypełnianie przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych (np. kierowania się zasadami współżycia społecznego), ani kryteriów celowościowych.
W tak określonych ramach, skarga na czynność Prezydenta WUP w Katowicach z 20.01.2021r. w zakresie nieuznania zasadności żądania strony co do zapłaty kwoty [...] zł dotyczącej rozliczenia wniosku nr [...] o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych podlegała uwzględnieniu aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Podnieść należy, że kwestia pomocy dla pracodawców - ochrony miejsc pracy; wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym; obniżenie wymiaru czasu pracy została uregulowana w art. 15g ustawy dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – dalej ustawa- ( Dz. U. Nr z 2020 poz. 374). Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284), podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz państwowa osoba prawna w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10.
Podmiotom, o którym mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321 i 568) od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1. ( ust. 2 art. 15g).
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 6, jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek, o którym mowa w ust. 1, było wyższe niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku.(ust.7). Podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą obniżyć wymiar czasu pracy pracownika maksymalnie o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (ust. 16).
Do wypłaty i rozliczania świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz środków, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 7-16 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, z wyjątkiem art. 8 ust. 3 pkt 8 oraz art. 13 pkt 2 tej ustawy, oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy.( ust. 17).
Podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskały pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (ust. 18).
W przedmiotowej sprawie to właśnie art. 15g ust.18 ustawy stanowił podstawę wydania zaskarżonej czynności z dnia 20.01.2021r. zaś ustalony stan faktyczny sprawy sprowadzał się do wskazania przez organ, w odpowiedzi z dnia 20.01.2021r. że WUP w Katowicach podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z 19.11. 2020 roku gdyż roszczenia Wnioskodawcy o zwrot kwoty [...] zł są całkowicie bezzasadne, co wynika z treści art. 15 g ust. 18 ustawy COVID 19 stąd rozliczenie wniosku sporządzone przez stronę jest prawidłowo i nie ma podstaw do przekazania środków na ubezpieczenia społeczne.
Jednak by stwierdzić, czy dokonane rozliczenie wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy jest prawidłowe i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa organ przed podjęciem rozstrzygnięcia w tym przedmiocie winien dokonać analizy przedstawionych danych i dokumentów dotyczących tej formy pomocy publicznej na tle obowiązujących regulacji prawa. W przedmiotowej sprawie tego całkowicie zabrakło. W sytuacji, gdy strona domagała się spełnienia jej żądania wywodzonego z treści wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGSP i z przepisów prawa działanie właściwego organu w tym przedmiocie winno przybrać formę decyzji administracyjnej nie pisma. Zgodnie bowiem z art. 61 k.p.a postępowanie administracyjne toczy się z urzędu lub na żądanie strony. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.( art. 61 § 3 k.p.a). Po myśli zaś art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przepisy Kodeksu mają zastosowanie do spraw indywidualnych załatwianych w drodze decyzji, o ile przepisy szczególne lub Kodeks nie wyłączają stosowania w tych sprawach ogólnego postępowania administracyjnego. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, decyzja administracyjna jest uważana za szczególny rodzaj aktu administracyjnego, definiowany jako: "Oparte na przepisach prawa materialnego władcze oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie w akcie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie" (przegląd niektórych określeń aktu administracyjnego W. Dawidowicz, Nauka prawa administracyjnego. Zarys wykładu, t. 1, Zagadnienia podstawowe. Warszawa 1965, s. 285 i n.) Jednocześnie, w doktrynie nie budzi większych wątpliwości okoliczność, iż możliwym jest domniemywanie formy decyzji administracyjnej w przypadku stwierdzenia, że obowiązująca norma materialnego prawa administracyjnego daje podstawy do dokonania jej autorytatywnej konkretyzacji w zakresie uprawnienia, pozbawienia uprawnienia, nałożenia lub zwolnienia z obowiązku. "W orzecznictwie istnieje utrwalony pogląd, że jeżeli organ administracji publicznej został upoważniony przez przepisy prawa do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, lecz z przepisów nie wynika w jednoznaczny sposób forma rozstrzygnięcia w tych sprawach, to należy przyjąć, że sprawy te powinny być załatwiane w drodze decyzji administracyjnej" (tak: wyrok TK z 14.06.2005 r., P 18/03, OTK-A 2005/6, poz. 63; postanowienie NSA z 12.06.2013 r., II GSK 595/13, LEX nr 1549360). W konsekwencji skoro strona domagała się zapłaty kwoty [...] zł jako poniesionej na rzecz ochrony miejsc pracy z FGPS w oparciu o przepisy ustawy COVID -19 rzeczą organu było załatwienie wniosku w sposób wymagany prawem.
Nie mniej jednak pomimo zastosowania przez organ wadliwej formy prawnej co do sposobu załatwienia żądania strony, to jednak w sytuacji, gdy dotyczyło ono w istocie rozliczenia wniosku w zakresie otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy, a w konsekwencji zapłaty kwoty [...] zł jako nienależnie zwróconej przez organ powinno być umotywowane. Brak uzasadnienia stanowiska organu w tym zakresie powoduje, że zaskarżona czynność wymyka się całkowicie spod kontroli Sądu. Nieprzedstawienie motywów, które legły u podstaw podjęcia takiej, a nie innej czynności, uniemożliwiają dokonanie przez Sąd kontroli jej legalności. Motywy przyjętego przez organ stanowiska muszą być nadto także znane stronie, której praw i obowiązków podjęta czynność dotyczy. Winny one zostać przez ten organ uzewnętrznione w treści podjętej czynności. W przedmiotowej sprawie organ wprawdzie w treści spornego pisma powołał się na art. 15g ust. 18 ustawy wskazując to jako podstawę prawną negatywnego sposobu załatwienia żądania strony, jednak nie odniósł w ogóle tej treści do stanu faktycznego sprawy wynikającego z danych ujętych we wniosku o przyznanie świadczeń i sposobu jego rozliczenia. Nie wskazał zatem, przyczyn z powodu których odmownie załatwił żądanie strony. W konsekwencji nie wiadomo zatem, czy stanowisko organu jest zgodne z treścią przepisów prawa materialnego. Brak wskazania motywów podjętej czynności, czyni tę czynność zatem bezskuteczną jako, że podjęta została z naruszeniem w/w obowiązków. Działanie organu w niniejszej sprawie polega na stosowaniu prawa i wywiera określone skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia. Z konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa – art. 7 Konstytucji RP wynika, że działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ponadto prawo każdego obywatela do podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III SA/KR 893/14; LEX nr 1513776 oraz III SA/Kr 752/19, dostępne na CBOSA). Te argumenty przemawiały zatem za stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności w przedmiocie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Zaznaczenia także wymaga, iż wskazanie szerokiej argumentacji w odpowiedzi na skargę która legła u podstaw stanowiska zajętego w sprawie przez organ nie sanuje braków zaskarżonego pisma ta winna być bowiem wyartykułowana w jego treści, z tej przyczyny jest zatem spóźniona i nie może być w ogóle brana pod uwagę przez Sąd przy ocenie legalności zaskarżonej czynności.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, zwracając uwagę, aby nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadało prawu procesowemu i materialnemu. Organ powinien zatem w motywach podjętego rozstrzygnięcia przedstawić racje, które będą przemawiały za jego podjęciem i przedstawić w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący tok rozumowania, który doprowadził go do jej podjęcia przedstawiając ocenę poszczególnych dowodów i podniesionych argumentów strony wraz z mającymi w sprawie zastosowanie przepisami prawa .
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, orzekając o tym w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).