III SA/GL 550/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy O. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o zwrocie dofinansowania w ramach RPO WSL, uznając zasadność decyzji organu w związku z nieprawidłowościami w realizacji projektu.
Gmina O. zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa Śląskiego nakazującą zwrot dofinansowania w kwocie ponad 3,6 mln zł na realizację projektu "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z.". Gmina zarzucała organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że środki zostały wydatkowane prawidłowo. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Gmina dopuściła się nieprawidłowości, w tym zatajenia informacji o aneksie przedłużającym termin realizacji projektu, przedstawienia nieprawdziwych danych we wnioskach o płatność oraz niepełnego naliczenia kar umownych. Sąd podkreślił, że działania Gminy doprowadziły do wszczęcia postępowania karnego, w którym zapadły prawomocne wyroki skazujące.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy O. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego nakazującą zwrot dofinansowania w kwocie 3 643 752,94 zł wraz z odsetkami, przyznanego na realizację projektu "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z.". Gmina zarzucała organowi błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zarząd Województwa Śląskiego, działając jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, stwierdził nieprawidłowości w wykorzystaniu środków finansowych, w tym przedstawienie niepełnych i nieprawdziwych informacji we wnioskach o płatność, zatajenie aneksu przedłużającego termin realizacji umowy z wykonawcą oraz niepełne naliczenie kar umownych. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy, uznając, że działania Beneficjenta (Gminy O.) stanowiły naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie i przepisów prawa, co uzasadniało rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia i żądanie zwrotu środków. Sąd podkreślił, że ustalenia prawomocnych wyroków karnych, w tym skazujących przedstawiciela Gminy O. za poświadczenie nieprawdy w dokumentacji projektowej, wiążą sąd administracyjny. W ocenie Sądu, Gmina dopuściła się naruszeń, które uzasadniały decyzję organu o zwrocie dofinansowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przedstawienie nieprawdziwych lub niepełnych informacji i dokumentów stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie i przepisów prawa, uzasadniając rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia i zwrot środków wraz z odsetkami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Gmina O. zatajając informacje o aneksie przedłużającym termin realizacji projektu, przedstawiając nieprawdziwe dane we wnioskach o płatność oraz niepełnie naliczając kary umowne, naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie i przepisy prawa. Działania te, potwierdzone ustaleniami kontroli oraz prawomocnymi wyrokami karnymi, uzasadniały decyzję o zwrocie dofinansowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Przepis ten stanowi podstawę do żądania zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, jeśli zostały wykorzystane z naruszeniem procedur.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7
Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia prawa wspólnotowego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie UE.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98
Nakłada na państwa członkowskie odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości i dokonywanie korekt finansowych.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu administracyjnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.
Pomocnicze
u.z.p.p.r. art. 25 § pkt 1
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Określa odpowiedzialność instytucji zarządzającej za prawidłową realizację programu operacyjnego.
u.z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt 14 i 15 a
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Określa zadania instytucji zarządzającej, w tym prowadzenie kontroli i odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Ustawa o samorządzie województwa art. 41 § ust. 1 i ust. 2 pkt 4
Określa kompetencje zarządu województwa.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 art. 152
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny.
Ustawa - Ordynacja podatkowa art. 54 § § 1 pkt 3 i 7
Dotyczy sposobu naliczania odsetek za zwłokę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawienie przez Beneficjenta nieprawdziwych lub niepełnych informacji i dokumentów stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie jest traktowane jako naruszenie procedur w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Ustalenia prawomocnych wyroków karnych dotyczące popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Gminy O. dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego przez organ administracji. Twierdzenie Gminy, że środki zostały wydatkowane prawidłowo i nie ma podstaw do zwrotu dofinansowania.
Godne uwagi sformułowania
Beneficjent przedstawił IZ RPO WSL dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje. Wpis w Dzienniku budowy nie odpowiadał rzeczywistemu postępowi prac. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
Skład orzekający
Krzysztof Kandut
przewodniczący
Małgorzata Herman
sprawozdawca
Krzysztof Wujek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków unijnych w przypadku naruszenia umowy o dofinansowanie, znaczenie ustaleń z postępowań karnych dla postępowań administracyjnych, odpowiedzialność beneficjentów funduszy europejskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w okresie programowania 2007-2013. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy znaczącej kwoty dofinansowania unijnego i poważnych zarzutów o nieprawidłowości, w tym powiązań z postępowaniem karnym. Pokazuje konsekwencje błędów w realizacji projektów finansowanych ze środków publicznych.
“Gmina musi zwrócić miliony złotych z UE przez nieprawidłowości. Sąd potwierdza: błędy w dokumentacji i zatajanie informacji kosztują.”
Dane finansowe
WPS: 3 643 752,94 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 550/18 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2018-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 186/19 - Wyrok NSA z 2023-04-14 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 1870 art. 207 ust 1 pkt 2 i ust 9 pkt 1 i ust 12a pkt 1 w zw. z art. 67 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn. Dz.U. 2016 poz 383 art. 25 pkt 1 i art. 26 ust 1 pkt 15 i 15 a Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7 i art 98 ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r, nr [...], Zarząd Województwa Śląskiego, działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej k.p.a.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 486 z późn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z późn. zm.; dalej: u.f.p.) oraz w zw. z art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 383 z późn. zm. dalej: u.z.p.p.r.), art. 2 pkt 7 i art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 z późn. zm.) w zw. z art. 152 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r" str. 320 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w sprawie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 przez Beneficjenta – Gminę O., realizującego projekt pn. "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z. o obiekt Sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi i zapleczem, siecią wodociągową oraz kompleksem boisk zewnętrznych" w oparciu o umowę z dnia [...] r. o numerze: [...] wraz z aneksami w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, utrzymał w mocy swoją zaskarżoną decyzję z [...] r. nr [...], zobowiązującą do zwrotu dofinansowania w kwocie 3 643 752,94 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta z płatności ze środków europejskich w ramach RPO WSL 2007-2013. . Zarząd Województwa Śląskiego, przedstawiając w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy wskazał, że w dniu [...] r. pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego, pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej: IZ RPO WSL), a Gminą O. reprezentowaną przez Wójta Gminy (dalej: Beneficjent, strona, skarżąca), została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z. o obiekt sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi i zapleczem, siecią wodociągową oraz kompleksem boisk zewnętrznych" o numerze [...], która była dwukrotnie aneksowana w dniach: [...] r. oraz [...] r. (dalej: umowa o dofinasowanie). Na jej podstawie przyznano Beneficjentowi dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie nieprzekraczającej 4 035 286,16 zł i stanowiącej nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Aneksem nr 1 do umowy o dofinansowanie ustalono nowe terminy rzeczowego rozpoczęcia realizacji projektu na dzień 15 listopada 2012 r. i jego zakończenia na dzień 30 stycznia 2014 r. a także finansowego zakończenia realizacji projektu na dzień 28 lutego 2014 r. W załączniku do tego aneksu pn. "Harmonogram rzeczowo-finansowy" naniesiono szczegółowo daty rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych zadań i etapów projektu. Natomiast w aneksie nr 2 do umowy o dofinansowanie określono całkowitą wartość projektu w wysokości 4 747 395,49 zł, całkowite wydatki kwalifikowalne projektu w wysokości 4 747 395,49 zł, środki funduszu w kwocie nieprzekraczającej 4 035 286,16 zł i stanowiącej nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu oraz wkład własny Beneficjenta w wysokości 712 109,33 zł i stanowiący 15% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Ponadto w aneksie wskazano nową datę poniesienia pierwszego wydatku w projekcie na 17 czerwca 2008 r., a także zmieniono postanowienia dotyczące wypowiedzenia umowy. W dniu [...] r. pomiędzy Gminą O. jako Zamawiającym a ,,A’’ jako wykonawcą została zawarta umowa o wykonanie ww. projektu tj. robót budowlanych polegających na wykonaniu rozbudowy i przebudowy szkoły podstawowej w Z. wraz z zagospodarowaniem terenu. Termin rozpoczęcia robót ustalono na 25 lutego 2013 r., natomiast termin zakończenia i odbioru końcowego na dzień 31 grudnia 2013 r. W dniu [...] r., IZ RPO WSL, działając na podstawie § 15 umowy o dofinansowanie oraz art. 26 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przeprowadziła na miejscu realizacji projektu pn. "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z. o obiekt sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi i zapleczem, siecią wodociągową oraz kompleksem boisk zewnętrznych" (dalej: projekt) kontrolę doraźną, której przedmiotem była ocena zgodności wykorzystania środków finansowych z zakresem określonym w umowie o dofinansowanie (dalej: kontrola). IZ RPO WSL dokonując wizji lokalnej potwierdziła jedynie częściowe wykonanie robót, a w szczególności : wykonanie budynku sali gimnastycznej wraz z częścią dydaktyczną lecz bez jej nawierzchni sportowej - sala posiadała jedynie wylewkę betonową; finalizowanie prac związanych z podjazdem dla osób niepełnosprawnych; średniozaawansowane prace związane z budową boisk do gry w piłkę nożną, siatkówkę, koszykówkę oraz tenis ziemny a także budową placu zabaw, ciągów komunikacyjnych i elementów małej architektury; brak zagospodarowania terenu wokół budynku szkoły i obiektów sportowych oraz brak jego obsadzenia zarówno roślinnością niską, jak i wysoką. Ujawniony stan zaawansowania robót budowlanych odbiegał od prowadzonej dla projektu dokumentacji. Stwierdzone uchybienia i wnioski wynikające z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w informacji pokontrolnej sporządzonej 26 stycznia 2015 r. i uzupełnionej 17 marca 2015 r., które doręczono Beneficjentowi. Jak wynika z zapisów Dziennika budowy, na dzień 23 grudnia 2013 r. zakończono roboty związane z wykończeniem boisk zewnętrznych oraz ciągów pieszo jezdnych. Następnie na dzień 27 grudnia 2013 r. zakończono roboty wykończeniowe cz. dydaktycznej i sali gimnastycznej, a na dzień 30 grudnia 2013 r. zakończono roboty budowlane i instalacyjne oraz zgłoszono obiekt do odbioru inwestorskiego. Dalsze wpisy dokonane w Dzienniku budowy (począwszy od dnia 20 stycznia 2014 r.) informują o przystąpieniach do odbioru budynków, kotłowni oraz boisk zewnętrznych. Jednakże ze względu na usterki lub inne niewykonane prace ich odbioru nie zostały dokonane. Z kolei, w dniu 14 lutego 2014 r. zostały zakwestionowane roboty zagospodarowania terenu z uwagi na usterki. Beneficjent we wniosku o płatność pośrednią nr [...] (data złożenia wniosku w formie papierowej: [...] r.) określił sumę poniesionych wydatków ogółem na kwotę 1 320 742,44 zł. Wskazał, że Generalny Wykonawca zgłosił zakończenie prac w ramach umowy. W chwili obecnej trwają odbiory techniczne, przy czym już wiadomo, że Wykonawca zostanie zobligowany do usunięcia wad i usterek. Na koniec wskazał, że w chwili obecnej przy realizacji projektu nie występują żadne problemy. Beneficjent na stronie 15 ww. wniosku oświadczył, że informacje zawarte w nim są zgodne z prawdą, a wykazane wydatki zostały zapłacone. Zgodnie z § 12 ust. 4 umowy zlecającej wykonawcy roboty budowlane, podstawą do wystawienia przez wykonawcę faktur stanowi zatwierdzony przez inspektora nadzoru kosztorys powykonawczy, na podstawie którego sporządzony zostanie protokół odbioru robót podpisany bez zastrzeżeń przez tego inspektora i kierownika robót. Zasady odbioru przedmiotu umowy strony ustaliły w § 16 tej umowy. Dopiero w dniu 24 czerwca 2014 r. na podstawie końcowego protokołu odbioru przyjęto wykonanie przedmiotu umowy na roboty budowlane bez wad i usterek. Organ wskazał, że Beneficjent składając ww. wniosek o płatność pośrednią nie poinformował IZ RPO WSL o problemach związanych z odbiorem końcowym prac związanych z inwestycją. Beneficjent nie wskazał o niezakończonych pracach dotyczących poszczególnych boisk oraz nawierzchni sali gimnastycznej. Organ podkreślił, że również zapisy Dziennika budowy jak i protokoły odbioru robót nie informują o problemach związanych z niewykonaniem prac w umownym terminie. Informują jedynie o usuwaniu wad i usterek na poszczególnych robotach. Dalej stwierdził, że inwestycja nie została zakończona zgodnie z umownym terminem, tj. do dnia 31 grudnia 2013 r. Wskazał przy tym, że zapisy zamieszczone w Dzienniku budowy były niezgodne z rzeczywistym stanem prowadzonych robót, zwłaszcza z ich zakończeniem, co również zostało wykazane w poszczególnych protokołach odbioru robót boisk i sali gimnastycznej. Beneficjent składając ww. wniosek o płatność pośrednią poświadczył w nim nieprawdę wskazując, że w toku realizacji projektu nie występują żadne problemy, w tym przypadku dotyczące niezakończenia w terminie inwestycji. Ponadto zgodnie z § 12 ust. 3 umowy na roboty budowlane zapłata za wykonanie przedmiotu umowy nastąpi na podstawie przedłożonych faktur oraz zgodnie z planem finansowym instytucji współfinansującej. Zważywszy, iż protokoły odbioru poszczególnych robót stanowią załączniki do faktur będących podstawą dokonywania przez Beneficjenta płatności na jego rzecz, organ stwierdził, iż Beneficjent przedstawił IZ RPO WSL dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T. (dalej: PINB), na wniosek IZ RPO WSL, również przeprowadził kontrolę projektu pod kątem sprawdzenia zgodności wykonywania robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym. Podczas kontroli stwierdzono, że "inwestycja jest na ukończeniu i do zakończenia budowy pozostało wykonanie nawierzchni na korcie tenisowym oraz boisku do siatkówki jak też obsadzenie terenu zielenią". Po dokonaniu kontroli dziennika budowy stwierdzono, że "inwestor wprowadził nieistotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na wprowadzeniu dodatkowej warstwy betonu do podbudowy boiska do koszykówki (...)". Ponadto, w okresie od dnia 5 czerwca 2014 r. do dnia 29 grudnia 2014 r. w Gminie O., Centralne Biuro Antykorupcyjne (dalej: CBA) przeprowadziło "Kontrolę procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie udzielania zamówienia publicznego dotyczącego "Rozbudowy i przebudowy Szkoły Podstawowej w Z. wraz z zagospodarowaniem terenu" oraz rozliczania wykonania przedmiotowej inwestycji w ramach projektu dofinansowanego z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego". W wyniku przeprowadzonej kontroli projektu CBA w Protokole Kontroli z dnia 29 grudnia 2014 r. oraz w Wystąpieniu pokontrolnym z dnia 24 kwietnia 2015 r. stwierdziło m.in. nieprawidłowości w postaci naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie (składanie do IZ RPO WSL wadliwych dokumentów) oraz prowadzenie niezgodnie ze stanem faktycznym, nierzetelnie dokumentacji budowlanej związanej z inwestycją realizowaną w ramach umowy o dofinansowanie. W wyniku przeprowadzonej kontroli przez IZ RPO WSL, Zespół Kontrolujący w Informacji Pokontrolnej podpisanej w dniu 26 stycznia 2015 r. stwierdził, że Beneficjent przedstawił IZ RPO WSL dokumenty niepełne i zasadniczo odbiegające od stanu faktycznego (nieprawdziwe) celem uzyskania dofinansowania, tj. refundacji wydatków przedstawionych we wnioskach o płatność, co powinno skutkować rozwiązaniem umowy o dofinansowanie bez okresu wypowiedzenia. Beneficjent nie zgodził się z ustaleniami kontrolnymi IZ RPO WSL i pismem z dnia 26 lutego 2015 r. złożył do nich swoje zastrzeżenia. Po dokonaniu analizy zastrzeżeń Beneficjenta, IZ RPO WSL w Informacji Pokontrolnej zmienionej i uzupełnionej z dnia 17 marca 2015 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. IZ RPO WSL, po analizie stwierdzonych naruszeń oraz mając na uwadze stanowisko Beneficjenta, podtrzymała dotychczasowe ustalenia i uznała, że Beneficjent naruszył: 1) pkt 6.2. Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013; 2) § 2 ust. 7 i 8 oraz § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie; 3) pkt 5.3. i pkt 5.4. Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w RPO WSL na lata 2007-2013 stanowiący Załącznik nr 2 do Szczegółowego opisu priorytetów RPO WSL na lata 2007-2013 (dalej: Wytyczne w sprawie kwalifikowalności wydatków); i w konsekwencji stwierdziła, że w trakcie realizacji projektu doszło do powstania nieprawidłowości, w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 z późn. zm., dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006). Następnie IZ RPO WSL pismem z dnia [...] r., nr [...], poinformowała Beneficjenta o stwierdzeniu w toku kontroli nieprawidłowości oraz o wszczęciu procedury rozwiązania umowy o dofinansowanie bez okresu wypowiedzenia na podstawie § 20 pkt 2 ppkt 4 umowy. Jednocześnie wezwała Beneficjenta do dokonania zwrotu środków w wysokości 3.412 654,48 zł wraz z odsetkami. Zarząd Województwa Śląskiego, w ślad za podjętą uchwałą nr [...] z dnia [...] r., pismem z dnia [...] r. o nr [...], poinformował Beneficjenta o rozwiązaniu z nim bez wypowiedzenia umowy o dofinansowanie na podstawie § 20 pkt 2 ppkt 4 umowy tj. w przypadku, jeżeli Beneficjent przedstawił IZ RPO WSL w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji projektu nieprawdziwe, sfałszowane, podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę albo niepełne dokumenty i informacje w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania w ramach umowy. Po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu należności IZ RPO WSL, pismem z dnia [...] r. o nr [...], zawiadomiła Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, nieprawidłowo wykorzystanych przez Beneficjenta przy realizacji projektu. Organ I instancji na podstawie całego materiału dowodowego potwierdził ustalenia poczynione w toku przeprowadzonej kontroli, tj. ustalił, że Beneficjent przy realizacji projektu: 1) przekazał IZ RPO WSL informacje niepełne (zataił fakt podpisania aneksu do umowy na roboty budowlane przedłużającego termin zakończenia robót - pisma z dnia 10 i 11 grudnia 2013 r.) oraz nieprawdziwe (Beneficjent zaprzeczył, że został przedłużony termin realizacji umowy na roboty budowlane - pismo z dnia 28 stycznia 2014 r.); 2) przedstawił IZ RPO WSL dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje (w licznych dokumentach informacje dotyczące przebiegu prac nie odzwierciedlały faktycznego ich przebiegu, co potwierdziły kontrole PINB, CBA oraz IZ RPO WSL), a także poświadczył nieprawdę we wniosku o płatność nr [...] w zakresie informacji dotyczących postępu rzeczowego projektu (Beneficjent poinformował, że "w chwili obecnej przy realizacji projektu nie występują żadne problemy"); 3) naliczył wykonawcy robót budowlanych karę umowną w niepełnej wysokości (kara umowna została naliczona jedynie za nieterminowe wykonanie podłogi sportowej. Jednak w związku z niewywiązaniem się wykonawcy z zobowiązania umownego, tj. zakończenia robót i odbioru końcowego do dnia 31 grudnia 2013 r., Beneficjent winien od tej daty naliczyć i dochodzić od wykonawcy kary umownej na podstawie § 15 umowy na wykonanie robót, obejmującą cały przedmiot umowy.). W związku z powyższym organ stwierdził, że Beneficjent naruszył zasady kwalifikowalności wydatków oraz postanowienia umowy o dofinansowanie i uznał za niekwalifikowalne wszystkie wydatki jakie poniósł on przy realizacji projektu. Zarząd Województwa Śląskiego, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w dniu [...] r. wydał decyzję o nr [...], zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu wypłaconego dofinansowania w łącznej kwocie 3 643 752,94 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (dalej: decyzja organu I instancji). Pismem z dnia 18 września 2017 r. Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego wniosku zarzucił organowi administracji publicznej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że środki pobrane na realizację projektu zostały wydatkowane z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przyznanych Beneficjentowi na podstawie umowy o dofinansowanie oraz uznaniu tych wydatków za niekwalifikowalne w oparciu o przepisy krajowe, co w konsekwencji skutkuje niewłaściwym zastosowaniem art. 2 pkt 7 i 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w zw. z pkt 6.2 Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków oraz pkt 5.3 i 5.4 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków i uznaniem, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy spełnione zostały przesłanki definicji "nieprawidłowości", podczas gdy brak jest ku temu przesłanek. Ponadto zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez pominięcie i niebudzącej wątpliwości okoliczności, że zakwestionowane w toku wydatki zostały rzeczywiście poniesione przez Beneficjenta, a także art. 8 k.p.a. oraz art. 11. k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji oraz wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania oraz wyjaśniania zasadności przesłanek. Zarząd Województwa Śląskiego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i w tym zakresie przywołał ustalenia zawarte w decyzji z dnia [...] r. Zaznaczono, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił cały materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji, którego ustalenia zostały uznane za swoje przez organ drugiej instancji. Podkreślono, że strona nie złożyła w ramach postępowania odwoławczego dodatkowych wyjaśnień. W dalszej kolejności organ przedstawił regulacje prawne znajdujące zastosowania w sprawie, przytaczając i interpretując przepisy krajowe oraz unijne. Następnie przywołał zarzuty, które strona podniosła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; oceniając je jako bezzasadne i podzielając w pełni argumentację prezentowaną w decyzji z dnia [...] r. Następnie omówił szczegółowo motywy jakie legły u podstaw wydania decyzji o cofnięciu przyznanego dofinansowania. Organ odniósł się do postawionych przez Beneficjenta zarzutów. Odnośnie zarzutu przekazania IZ RPO WSL niepełnych i nieprawdziwych informacji organ administracyjny zwrócił uwagę, że Beneficjent przekazał IZ RPO WSL informacje niepełne i nieprawdziwe. I tak w pismach z dnia 10 i 11 grudnia 2013 r. zataił fakt zawarcia z wykonawcą aneksu do umowy na roboty budowlane przedłużającego termin realizacji robót z dnia 31 grudnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. Zarazem Beneficjent w piśmie z dnia [...] r. o numerze [...] poinformował, że umowa na roboty budowalne z wykonawcą nie została przedłużona z uwagi na możliwość nałożenia przez IZ RPO WSL korekty finansowej w wysokości 10% w tym zakresie. Jednocześnie Beneficjent poinformował, że w chwili obecnej brak aneksu nie ma wpływu na dalszą realizację projektu. Zarzucono także Beneficjentowi, że przedstawił on IZ RPO WSL dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje, a także poświadczył nieprawdę we wniosku o płatność nr [...] informując, że w toku realizacji projektu nie występują żadne problemy. Nie wskazał mianowicie na niezakończone prace dotyczące poszczególnych boisk oraz nawierzchni sali gimnastycznej. Podkreślono, że zapisy Dziennika budowy jak i protokoły odbioru robót nie informują o problemach związanych z niewykonaniem prac w umownym terminie. Informują jedynie o usuwaniu wad i usterek na poszczególnych robotach. Zwrócono uwagę, że Beneficjent zawarł dwie umowy z podwykonawcami, tj. firmą ,,B’’ Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: ,,B’’) - na wykonanie nawierzchni sportowych boisk do koszykówki, piłki ręcznej, siatkówki, tenisa i piłki nożnej oraz nawierzchni sali gimnastycznej oraz firmą ,,C’’ S.A. z siedzibą w K. (dalej: ,,C’’) - na wykonanie robót budowlanych w zakresie nawierzchni asfaltowych boisk. Mając na uwadze terminy zakończenia poszczególnych robót podwykonawców inwestycji organ stwierdził, że inwestycja nie została zakończona zgodnie z umownym terminem, tj. do dnia 31 grudnia 2013 r. Wskazał przy tym, że zapisy zamieszczone w Dzienniku budowy były niezgodne z rzeczywistym stanem prowadzonych robót, zwłaszcza z ich zakończeniem. Natomiast odnośnie naliczenia wykonawcy kary umownej w niepełnej wysokości zwrócono uwagę, że wykonawca nie zakończył robót oraz nie dokonał odbioru końcowego w terminie wskazanym w umowie, tj. do dnia 31 grudnia 2013 r. Beneficjent zgodnie z postanowieniami umowy na roboty budowlane winien dochodzić od wykonawcy należności z tytułu kary umownej, nie ograniczając jej jedynie do nieterminowego wykonania podłogi sportowej. Beneficjent winien uwzględnić wszystkie niewykonane przez wykonawcę w rzeczywistości prace i w tym zakresie naliczyć karę umowną zgodnie ze sposobem obliczenia wskazanym w § 15 pkt 1 ppkt a umowy na roboty budowlane. Tymczasem naliczył wykonawcy jedynie karę umowną w wysokości 8 034,74 zł za nieterminowe wykonanie podłogi sportowej. Organ szeroko odniósł się do postawionych przez Beneficjenta zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, stwierdzając, że są bezpodstawne. Zaznaczył, że fakt poniesienia rzeczywistych wydatków na realizację projektu nie stanowi jeszcze o "kwalifikowalności wydatku" w myśl procedur obowiązujących w ramach jego realizacji. O kwalifikowalności wydatku decyduje spełnienie łącznie wszystkich jego przesłanek. Beneficjent złożył skargę na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego a to: - art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7 i 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w zw. z pkt. 6.2. Krajowych wytycznych dot. kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 oraz pkt. 5.3 i pkt. 5.4 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków RPO WSL na lata 2007 - 2013 stanowiących załącznik nr 2 do Szczegółowego opisu priorytetów RPO WSL na lata 2007 - 2013 poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że środki pobrane na realizację projektu zostały wydatkowane z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przyznanych skarżącej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu oraz uznaniu tych wydatków za niekwalifikowalne w oparciu o przepisy krajowe oraz poprzez uznanie, że spełnione zostały przesłanki definicji "nieprawidłowości", podczas gdy brak jest ku temu przesłanek; - art. 67 u.f.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez ich niezastosowanie i nierozstrzygnięcie prawidłowo o sposobie naliczania odsetek za zwłokę od nieterminowego zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji projektu przedstawiła dokumenty nieprawdziwe, w związku z czym uznanie, że naruszyła § 2 ust. 7 i 8 oraz § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie; -naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu przez Zarząd Województwa Śląskiego wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia, czy stwierdzone uchybienia miały bądź mogły mieć jakikolwiek wpływ na powstanie szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, w efekcie czego organ w sposób nieuzasadniony zobowiązał skarżącą do zwrotu dofinansowania; - art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowych i niepełnych ustaleń w zakresie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwe ustalenie, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a co za tym idzie, że doszło do naruszenia procedur, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło to do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., pomimo, że nie spełniły się przesłanki stosowania tego przepisu; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poprzez niewyjaśnienie jakie konkretne przepisy prawa wspólnotowego zostały naruszone w stopniu uzasadniającym zobowiązanie do zwrotu dofinansowania; niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - art. 12 k.p.a. poprzez przewlekły i niewnikliwy sposób prowadzenia postępowania ze szkodą dla skarżącej, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu i instancji, pomimo naruszeń przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zarząd Województwa Śląskiego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując zajęte stanowisko i jego argumentację. W załączeniu przedłożył wyroki wydane w sprawach karnych: wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] r. oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z [...] r. w sprawie sygn. [...]. W piśmie procesowym z 11 września 2018 r., strona skarżąca ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, oświadczyła że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w całości i złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów, m.in. korespondencji z organem dotyczącej zmiany terminu zakończenia projektu, umowy z [...] r. zlecającej ,,D’’ Sp. z o.o. rozliczenie projektu, uchwałę i pismo Zarządu Województwa Śląskiego i o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia. Przed Sądem, na rozprawie w dniu 20 września 2018 r., strony podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że Gmina O. wystąpiła do Sądu Okręgowego w K. o ustalenie istnienia stosunku prawnego pomiędzy Gminą a Zarządem Województwa Śląskiego w stosunku do przedmiotowej umowy o dofinansowanie oraz o zapłatę pozostałej części dofinansowania. Pełnomocnik organu oświadczył, że nie posiada informacji na temat wytoczonego powództwa o ustalenie stosunku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1307 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja, wbrew postawionym w skardze zarzutom nie narusza prawa unijnego i krajowego.. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest zasadność zwrotu dofinansowania przyznanego i wypłaconego skarżącej na podstawie umowy z dnia [...] r. o numerze [...] wraz z aneksami o dofinansowanie projektu pn. "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z. o obiekt sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi i zapleczem, siecią wodociągową oraz kompleksem boisk zewnętrznych" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013. Beneficjent, podpisując umowę o dofinansowanie projektu, otrzymał bezzwrotną pomoc, pod warunkiem zrealizowania określonych w niej warunków. Poza sporem są postanowienia zawartej umowy o dofinansowanie, w tym prawa i obowiązki Beneficjenta oraz przypadki, w których IZ RPO WSL jest uprawniona do rozwiązania umowy z wypowiedzeniem i bez wypowiedzenia, jak również następstwa rozwiązania umowy. Umowa o dofinansowanie projektu wskazuje przy tym na unijne i krajowe przepisy mające zastosowanie w realizacji tych postanowień. W szczególności są m.in. to przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r, ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i ustawy z 27 sierpnia 2009 r. finansach publicznych – powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, że ww. Rozporządzenie Rady 1083/2006, mimo jego uchylenia ze skutkiem od 1 stycznia 2014 r. z mocy przepisu art. 153 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013, nadal znajduje zastosowanie w sprawie, co wprost wynika z przepisów przejściowych ww. Rozporządzenia 1303/2013. (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia 2013.12.20). Powołany w decyzji art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 nakłada na państwa członkowskie odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości przy wykorzystaniu unijnych funduszy oraz dokonywanie wymaganych korekt finansowych (ust. 1). Ponadto przepis art. 98 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Z kolei, art. 2 pkt 7 rozporządzenia definiuje "nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. O postępowaniu w razie nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich stanowią przepisy ustawy o finansach publicznych. W szczególności zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji (...). Pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. rozumie się procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu. Procedury - jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. - mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania Beneficjenta. Naruszenie postanowień umowy stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2017r., II GSK 489/16, LEX nr 2434297, wyrok NSA z dnia 1 września 2017r., II GSK 3214/16, LEX nr 2406629). W konsekwencji do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii, w tym w umowie o dofinansowanie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2017r., IV SA/Gl 458/17, LEX nr 2469379). Zgodnie z przepisem art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. u.z.p.p.r., za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą pełni zarząd województwa. Ustawa wskazuje również kompetencje instytucji zarządzającej do wykrywania nieprawidłowości i nakładania korekt finansowych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1, 14, 15 i 15a tej ustawy do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi: - wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006; - prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów; - odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych; - ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Instytucja zarządzająca zobowiązana jest do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a także innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków europejskich, dokonywania oceny wagi tych naruszeń z punktu widzenia budżetu UE i ewentualnie nakładania korekt finansowych. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy i zawartej pomiędzy stronami umowy o dofinansowanie projektu, należy stwierdzić, że w § 20 ust. 2 pkt 4 tej umowy w brzmieniu nadanym aneksem nr 2 strony postanowiły, że IZ RPO WSL może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeżeli beneficjent przedstawił IZ RPO WSL w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji projektu nieprawdziwe, sfałszowane, podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę albo niepełne dokumenty i informacje w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania w ramach umowy. W takim przypadku, zaistniałym w niniejszej sprawie, Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez IZ RPO WSL na rachunek bankowy przez nią wskazany (§ 20 ust. 3 umowy). W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził i dokładnie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyny rozwiązania umowy z Beneficjentem bez wypowiedzenia. Zawarcie umowy o dofinasowanie, zobowiązuje Beneficjenta do realizacji projektu w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację oraz osiągnięcie i utrzymanie celów oraz wskaźników przewidzianych we wniosku o dofinansowanie. Wydatki muszą być ponoszone celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa europejskiego i polskiego oraz dokumentami programowymi jak i umową o dofinansowanie. W rozpatrywanej sprawie, termin zakończenia projektu został określony na 31 grudnia 2013 r. Mimo wstępnej zgody organu, na wniosek Beneficjenta, nie doszło do zmiany tego terminu. Strony nie sporządziły bowiem wymaganego w tym przedmiocie aneksu do umowy o dofinansowanie projektu, a Beneficjent obawiając się korekty finansowej projektu nie skorygował wniosku oraz harmonogramu rzeczowo –finansowego, przeciwnie poinformował organ o braku problemów i występował o dalsze płatności. W związku z upływem terminu zakończenia projektu, organ przeprowadził kontrolę celem oceny zgodności wykorzystania środków finansowych z zakresem określonym w umowie o dofinansowanie. Okazało się wówczas, że roboty objęte umową nie zostały w terminie wykonane. Poza sporem jest, że w przedmiotowej sprawie umowa nie została zrealizowana w terminie t.j. do dnia 31 grudnia 2013 r. Beneficjent, mimo posiadanej wiedzy o problemach związanych z dochowaniem terminu zakończenia projektu, wskazywał we wniosku o płatność pośrednią, że przy realizacji projektu nie występują żadne problemy co nie polegało na prawdzie. Ustalono, że wpisy w Dzienniku budowy nie odpowiadały rzeczywistemu postępowi prac, a protokoły odbioru robót również nie potwierdzały ich wykonania. Beneficjent zataił fakt podpisania aneksu do umowy zawartej z wykonawcą, na podstawie którego termin zakończenia robót zmienił z 31 grudnia 2013 r. na dzień 30 czerwca 2014 r. W ocenie Sądu bez znaczenia w sprawie jest ocena skuteczności tego aneksu, wobec nieprzedłożenia go do podpisu skarbnikowi gminy, skoro sam fakt podpisania go przez Wójta Gminy O. i zatajenia przed organem miał miejsce. Organ ustalił ponadto, że Beneficjent naliczył wykonawcy karę umowną w niepełnej wysokości, a w związku z tym wykazał we wniosku o płatność końcową niższą kwotę dochodu incydentalnego, o którą płatność zostaje pomniejszona. Nieprawidłowości w trakcie realizacji projektu stwierdziło w toku kontroli Centralne Biuro Antykorupcyjne. Wyniki kontroli znalazły swój finał w postępowaniu karnym i zarzutach postawionych osobom odpowiedzialnym za nadzór i wykonanie umowy o dofinansowanie. W ocenie Sądu wskazane okoliczności i waga naruszeń uzasadniały podjęcie uchwały o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia na podstawie § 20 ust. 2 pkt 4 umowy o dofinansowanie. W przedmiotowej sprawie Beneficjent swoim działaniem nie tylko złamał zasadę pacta sunt servanda, ale co więcej dopuścił się naruszeń, które doprowadziły do wszczęcia postępowania karnego, zakończonego już prawomocnie wobec dwóch osób biorących udział w realizacji umowy, w tym do przedstawiciela strony skarżącej. Takie działania Beneficjenta w świetle zawartej umowy nie mogą korzystać z ochrony prawa. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. za winnego został uznany przedstawiciel Gminy O. J. P. oskarżony o to, że w okresie od grudnia 2013 r. do czerwca 2014 r. wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągniecia korzyści majątkowej - utrzymania dla Gminy O. finasowania z Województwa Śląskiego na realizację projektu "Rozbudowa i przebudowa Szkoły Podstawowej w Z. o obiekt sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi i zapleczem, siecią wodociągową oraz kompleksem boisk zewnętrznych" w zamiarze, aby Wójt Gminy O. wprowadził w błąd pracowników organu poprzez przedłożenie poświadczających nieprawdę wniosków o płatność o numerze [...] z dnia [...] r. i o numerze [...] z dnia [...] r. wraz z załącznikami w postaci m.in. protokołów odbioru robót zawierających rozliczenie prac wykonanych w ramach przedmiotowego projektu oraz faktur VAT na podstawie których dokonano zapłaty wykonawcy projektu i doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości Województwa Śląskiego w wysokości nie mniejszej niż 784 078,68 zł i udzielił mu pomocy polegającej na sporządzeniu poświadczającej nieprawdę dokumentacji związanej z realizacją ww. inwestycji, w tym w ten sposób, że będąc funkcjonariuszem publicznym zatrudnionym w Urzędzie Gminy O. na stanowisku inspektora ds. inwestycji poświadczył nieprawdę w protokołach odbioru robót co do okoliczności mających znaczenie prawne tj. do stanu zaawansowania ich wykonania. Za winnego został również uznany prawomocnie kierownik budowy J. N. o czyn z art. 271 § 3 i § 1 k.k. ( wyrok SA w K. z [...] r., sygn. [...]). Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd administracyjny jest związany tymi ustaleniami prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, które odnoszą się do popełnienia przestępstwa. Przez pojęcie ustalenia prawomocnego wyroku, w rozumieniu art. 11 p.p.s.a., należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., sygn.. II FSK 2070/09, CBOSA). Podobne stanowisko NSA zajął w wyroku z 19 lipca 2017 r., sygn. I FSK 2204/15, LEX nr 2359741, stwierdzając, że przez pojęcie ustalenia prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Przepis art. 207 u.f.p. przewiduje jedynie "sankcję" za nieprawidłowe wykorzystanie środków europejskich w postaci ich zwrotu wraz z odsetkami. Konieczność zapłaty odsetek od zwracanej kwoty, liczonych od dnia przekazania środków, wynika nie tylko z art. 207 ust.1 u.f.p., ale także z postanowień umowy o dofinansowanie. W konsekwencji rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, zgodnie z § 20 ust. 3 umowy Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wskazanym przez IZ RPO WSL na rachunek bankowy przez nią wskazany. W ustalonym stanie faktycznym sprawy niewątpliwie zaistniały przesłanki określone w § 20 ust. 2 pkt 4 umowy o dofinansowanie, a rozwiązanie umowy o dofinansowanie bez wypowiedzenia było uzasadnione i skuteczne wobec doręczenia Beneficjentowi w dniu 26 sierpnia 2015 r. uchwały Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia i usunięcie z listy projektów do dofinansowania przedmiotowego projektu. Należy dodać, że zgodnie z § 24 ust. 4 umowy, w przypadku braku porozumienia co do sporów powstałych z realizacją umowy, spory te rozstrzyga sąd powszechny właściwy według siedziby IZ RPO WSL. W toku całego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, Beneficjent nie zainicjował przed sądem powszechnym żadnej sprawy związanej z realizacją umowy o dofinansowanie czy jej rozwiązaniem. Należy stwierdzić, że wbrew postawionym zarzutom organ prawidłowo przeprowadził postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, z poszanowaniem reguł zawartych w k.p.a. oraz ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego unijnego i krajowego, które powołano, prawidłowo zinterpretowano i szeroko omówiono w zaskarżonej decyzji, co usuwa zarzut ich naruszenia. Organ wskazał prawidłową podstawę i sposób naliczenia odsetek. Zaskarżona decyzja została należycie i przekonująco uzasadniona, organ przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia obszerną i pełną argumentację faktyczną i prawną. Wskazał i omówił przepisy stanowiące podstawę anulowania przyznanego dofinansowania. A zatem, naruszenie procedur w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych i powstanie nieprawidłowości w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, uzasadniało rozwiązanie umowy o dofinansowanie bez wypowiedzenia i tym samym anulowanie wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI