III SA/GL 549/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2020-12-10
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyczas pracy kierowcówtachografkara pieniężnakontrola drogowaczas prowadzenia pojazduczas odpoczynkuobowiązki przewoźnikaodpowiedzialność administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców i stosowaniu tachografów, uznając, że przedsiębiorca nie wykazał okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność.

Skarżący, przedsiębiorca transportowy, kwestionował karę pieniężną nałożoną za naruszenia przepisów dotyczących czasu jazdy kierowcy, przerw, odpoczynków oraz prawidłowego stosowania tachografu. Zarzucał błędy proceduralne i materialne organów obu instancji, w tym brak uwzględnienia wniosków dowodowych. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a naruszenia przepisów (m.in. nierejestrowanie aktywności kierowcy, brak okresowego badania tachografu) zostały udowodnione. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca nie wykazał istnienia okoliczności nadzwyczajnych lub niezależnych od niego, które wyłączałyby jego odpowiedzialność za działania kierowcy, co jest warunkiem zastosowania przepisów zwalniających z kary.

Sprawa dotyczyła skargi przedsiębiorcy transportowego G.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 6 450 zł. Kary nałożono za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie czasu odpoczynku, nierejestrowanie aktywności kierowcy przez tachograf oraz wykonywanie przewozu pojazdem z nieważnym badaniem tachografu. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych, w tym o przesłuchanie kierowcy) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów, podwójne sankcjonowanie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Sąd stwierdził, że kierowca przekroczył czas prowadzenia pojazdu o 39 minut, skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut, a także doszło do nierejestrowania aktywności kierowcy przez tachograf (karta nie była zalogowana) oraz wykonywania przewozu pojazdem z tachografem bez wymaganego badania okresowego (ostatnie badanie z 6 kwietnia 2018 r., a rejestracja pojazdu w Polsce nastąpiła 10 kwietnia 2018 r.). Sąd uznał, że organy prawidłowo nie zastosowały przepisów wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy (art. 92b i 92c u.t.d.). Przedsiębiorca nie wykazał, że zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, a także nie przedstawił dowodów na okoliczności nadzwyczajne i niezależne od niego, które uniemożliwiłyby przestrzeganie przepisów. Brak przeglądu tachografu został przez samego przedsiębiorcę uznany za przeoczenie. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca transportowy odpowiada za naruszenia popełnione przez swoich kierowców, a dowody wskazują na spełnienie przesłanek do nałożenia kar pieniężnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność, chyba że wykaże istnienie okoliczności nadzwyczajnych i niezależnych od niego, które uniemożliwiły przestrzeganie przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedsiębiorca ma obowiązek zapewnić właściwą organizację pracy i nadzór nad kierowcami. Błędy kierowcy, takie jak nieuwaga czy zapomnienie, nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, chyba że są wynikiem zdarzeń całkowicie od niego niezależnych i nieprzewidywalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten określa, że podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków podlega karze pieniężnej.

u.t.d. § zał. nr 3 lp. 6.1.4

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.

u.t.d. § zał. nr 3 lp. 6.2.1

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

u.t.d. § zał. nr 3 lp. 5.2.1

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut.

u.t.d. § zał. nr 3 lp. 5.2.2

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za każde następne rozpoczęte 30 minut przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

u.t.d. § zał. nr 3 lp. 5.3.1

Ustawa o transporcie drogowym

Kara pieniężna za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten dotyczy zwolnienia z odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, jeśli przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania. W tej sprawie nie zastosowano go, gdyż przedsiębiorca nie wykazał spełnienia tych przesłanek.

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten określa przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, m.in. brak wpływu podmiotu na powstanie naruszenia lub zdarzenia, których nie mógł przewidzieć. W tej sprawie nie zastosowano go, gdyż przedsiębiorca nie wykazał wystąpienia takich okoliczności.

nr 165/2014 art. 46

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

Przepis ten określa zasady przeprowadzania okresowych badań tachografów, w tym przy zmianie numeru rejestracyjnego pojazdu.

nr 165/2014 art. 34 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

Przepis ten nakłada na kierowców obowiązek stosowania wykresówek lub kart kierowcy oraz prawidłowego rejestrowania czasu pracy i aktywności.

nr 561/2006 art. 10 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów popełnione przez swoich kierowców.

u.t.d. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten odnosi się do stosowania przepisów dotychczasowych w sprawach naruszeń powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy.

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące uwzględniania przez organ żądań strony dotyczących przeprowadzenia dowodu.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający elementy, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna.

Ustawa o czasie pracy kierowców art. 25 § ust. 1

Przepis dotyczący obowiązku pracodawcy prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców.

Ustawa o czasie pracy kierowców art. 31 § ust. 1

Przepis dotyczący obowiązku wystawienia kierowcy zaświadczenia w określonych sytuacjach.

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis dotyczący zwolnienia z odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis dotyczący umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

u.t.d. art. 33 § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis stanowiący, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia popełnione przez swoich kierowców.

nr 561/2006 art. 10 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

Przepis stanowiący, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów popełnione przez kierowców. Naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i stosowania tachografów zostały udowodnione. Przedsiębiorca nie wykazał istnienia okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność (np. zdarzeń nadzwyczajnych, niezależnych od niego).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym błędnej wykładni. Wniosek o przesłuchanie kierowcy jako świadka. Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów.

Godne uwagi sformułowania

Przedsiębiorca transportowy odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca może uniknąć odpowiedzialności tylko wówczas, gdy w sprawie zaszły okoliczności nadzwyczajne, a jednocześnie niezależne od niego, przy czym obie przesłanki winny być spełnione kumulatywnie. Brak przeglądu tachografu był wynikiem przeoczenia, czyli okoliczności zależnej tylko od strony.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Herman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przewoźnika za działania kierowców oraz interpretacja przepisów dotyczących tachografów i czasu pracy kierowców."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie kontroli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy codziennych problemów branży transportowej związanych z kontrolami i karami, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców z tego sektora. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie przepisów i jakie mogą być konsekwencje zaniedbań.

Przewoźniku, nieuwaga kierowcy może kosztować tysiące złotych. Sąd wyjaśnia, kiedy odpowiadasz za błędy pracownika.

Dane finansowe

WPS: 6450 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 549/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1019/21 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 92b  ust. 1,  art. 92c  ust. 1,   zał. nr 3 lp. 6.1.4, l.p. 6.2.1, l.p. 5.2.1, l.p. 5.2.2.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania skarżącego G.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...]r., znak: [...], nakładającą na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 6 450 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (dalej powoływana jako utd), które dotyczyły:
1. Wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, tj.:
a) Przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy
- o czas powyżej 15 minut do 30 minut – zgodnie z lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do utd 1x 150 zł;
- za każde następne rozpoczęte 30 minut – zgodnie z lp. 5.2.2. ww. załącznika do utd 1 x 200 zł;
b) Skrócenia dziennego czasu odpoczynku:
- o czas powyżej 15 min. do 1 godz. – zgodnie z lp. 5.3.1. ww. załącznika do utd – 1 x 100 zł;
2. Wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju:
- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi - zgodnie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do utd – 5 000 zł;
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji - zgodnie z lp.6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – 1 000 zł.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. kierował się wynikami kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej 1 lipca 2018 r., dotyczącej ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą ciężarową, potwierdzonej protokołem kontroli drogowej z tego dnia. Przedsiębiorcą realizującym przewóz międzynarodowy był skarżący w oparciu o licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. W trakcie kontroli stwierdzono, iż ostatnie badanie kontrolne tachografu cyfrowego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe zostało wykonane 6 kwietnia 2018r., kiedy pojazd nie został jeszcze zarejestrowany na terytorium Polski, gdyż pojazd ten został zarejestrowany po raz pierwszy w kraju 10 kwietnia 2018r. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami, przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach obowiązkowo przeprowadza się m.in. przy zmianie numeru rejestracyjnego pojazdu i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. Zatem przewóz był realizowany pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Podczas kontroli stwierdzono również, że w kontrolowanym pojeździe karta kierowcy nie była zalogowana w tachografie. Jak oświadczył kierowca, rozpoczynając przewóz drogowy 1 lipca 2018r. o godzinie 14:30 zapomniał zalogować swoją kartę kierowcy i kontynuował jazdę bez karty do czasu kontroli. Wyjęcie karty z tachografu spowodowało, że doszło do nierejestrowania za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Ponadto, kontrolujący stwierdzili, że kierujący pojazdem 1 lipca 2018r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 39 minut, a także skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut w rozpoczętym 12 czerwca 2018r. okresie rozliczeniowym. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentów ani innych zapisków czy adnotacji uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków.
Zawiadomieniem z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów utd w związku z wynikiem kontroli. Zawiadamiając o wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji wskazał na przepisy utd pozwalające na zwolnienie z odpowiedzialności przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy za naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu, tj. art. 92b ust.1 oraz art. 92c ustawy, przy czym wyjaśnił, iż ciężar udowodnienia, że zachodzą podstawy do zastosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność wykonującego przewóz drogowy, spoczywa na kontrolowanym podmiocie.
W odpowiedzi strona wniosła o przesłuchanie kierowcy R.O. w charakterze świadka na okoliczność ustalenia:
- czy był przeszkolony przez przedsiębiorcę w zakresie przestrzegania przepisów rozporządzenia 561/2006;
- czy miał udzielone przez przedsiębiorcę wytyczne odnośnie zadania transportowego realizowanego 1 lipca 2018 r.;
- dlaczego dopuścił się powstania naruszeń stwierdzonych w toku kontroli drogowej oraz czy i jaki wpływ miał przedsiębiorca na stwierdzone w toku kontroli naruszenia.
Pismem z 9 lipca 2019r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów w zakresie organizacji pracy kierowców, sposobów sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa przez kierowców, sposobów prowadzenia systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących.
W odpowiedzi strona nadesłała pismo z 25 lipca 2019 r., w którym ponownie wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy R.O. oraz nadesłanie kopii protokołu kontroli, który został stronie przesłany.
W piśmie z 19 sierpnia 2019 r. strona ustosunkowała się do wezwania z 9 lipca 2019 r. Wskazała m.in., iż w kwestii naruszenia określonego pod lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do utd, przedsiębiorca przeoczył konieczność wykonania sprawdzenia okresowego w związku ze zmianą numeru rejestracyjnego pojazdu. Jednocześnie wniosła o umorzenie postępowania w zakresie naruszenia określonego pod lp. 6.2.1. Powołując się na treść protokołu kontroli strona stwierdziła, że naruszenia powstały w skutek nieuwagi kierowcy oraz zapomnienia zalogowania karty do tachografu. Podniosła, że przedsiębiorca nie ma wpływu na fizyczne zalogowanie karty w tachografie i nie może przewidzieć, czy kierowca zrobi to właściwie. Według strony, zadania przewozowe są planowane w sposób prawidłowy, na dowód czego przedłożyła kserokopię zlecenia z 28 czerwca 2018r. oraz dokumentu "[...]". Wskazała, że godziny awizacji załadunku i rozładunku jednoznacznie potwierdzają możliwość wykonania frachtu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Strona podkreśliła, iż kierowca został zatrudniony 25 maja 2018r. tj. zaledwie miesiąc przed kontrolą, a przedsiębiorca analizując dane zawarte na karcie kierowcy oraz tachografie nie ujawnił naruszeń, aż do dnia kontroli, kiedy to kierowca zapomniał zalogować kartę. W piśmie tym przedsiębiorca ponowił wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy R.O..
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania ww. kierowcy jako świadka.
Organ I instancji wydając decyzję z [...]r., znak: [...], wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 165/2014 z 4 lutego 2014r. (Dz. U. UE. L. 60, s. 1 z 28 lutego 2014r. oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006r. (Dz. Urz. UE.L. 102 str. 1 z 11 kwietnia 2006r.), co skutkowało koniecznością nałożenia kar pieniężnych za każde stwierdzone naruszenie w wysokościach określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie organ nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających wystąpienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność administracyjnoprawną przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia.
Pismem z 18 grudnia 2019r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzji organu I instancji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77, 78, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego po kontroli drogowej blisko rok po stwierdzeniu naruszeń, wydanie decyzji jedynie w oparciu o ustalenia poczynione w toku kontroli drogowej bez uwzględnienia wniosków dowodowych składanych przez stronę, w tym wniosku o ponowne przesłuchanie w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy, złożył zażalenie na postanowienie wydane przez organ I instancji o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zaniechanie zbadania przesłanek do zastosowania norm określonych w art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędną i swobodną wykładnię art. 92c, nie zawierającą uzasadnienia dla braku przesłanek do zastosowania dyspozycji wynikającej z ww. przepisu, podwójnego sankcjonowania naruszenia określonego pod lp. 6.2.1 oraz lp.6.1.4 zał. nr 3 do utd.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia stanowisko organu pierwszej instancji co do stwierdzonych podczas kontroli naruszeń.
Odnośnie czasu pracy kierowców organ wskazał, że stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w 5 wskazanych tam formach.
W myśl art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, przedsiębiorca jest zobowiązany wystawić kierowcy zaświadczenie, w przypadku, gdy kierowca nie wykonuje pracy z powodów wskazanych w pkt. 1-6 tego przepisu. Powołał się też na art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa (...).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz tych naruszeń i wysokość kar za każde z nich określa załącznik nr 3 do ustawy.
Odnosząc się kolejno do zarzucanych stronie naruszeń, organ podniósł, że na podstawie okazanej w czasie kontroli karty kierowcy ustalił, że kierowca ten 1 lipca 2018r. od godz. 14:30 do 20:23 czasu CET/SEST przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 39 minut, gdyż prowadził pojazd łącznie przez 5 godz. 9 min. i w tym czasie nie odebrał wymaganych przepisami przerw. Stanowiło to naruszenie przewidziane w lp. 5.2.1. i 5.2.2. załącznika nr 3 do utd. a łączna kara za to naruszenie wynosi 350,00 zł (1 x 150 zł za przekroczenie powyżej 15 do 30 minut i 1 x 200 zł za każe następne rozpoczęte 30 minut).
Następnie organ stwierdził, że kierowca naruszył też przepisy o dziennym czasie odpoczynku. 12 czerwca 2018r. o godz. 6:41 rozpoczął 24-godziny okres rozliczeniowy, podczas którego powinien wykorzystać min. 9 godz. odpoczynku, natomiast wykorzystał jedynie 8 godz. i 30 min. wypoczynku, czyli skrócił okres wymaganego dziennego czasu odpoczynku o 30 minut. Natomiast za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny załącznik nr 3 do utd w lp. 5.3.1. przewiduje karę w kwocie 100 zł.
Kolejnym naruszeniem przepisów utd było wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Organ powołał się na art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, zgodnie z którym przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się m.in. przy zmianie numeru rejestracyjnego pojazdu i przynajmniej raz w okresie dwóch lat od ostatniej kontroli. Natomiast ostatnie badanie tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe miało miejsce 6 kwietnia 2018r., kiedy pojazd nie był jeszcze zarejestrowany w Polsce, gdyż rejestracja ta miała miejsce dopiero 10 kwietnia 2018r. i wówczas zmianie uległ jego numer rejestracyjny.
Zgodnie z lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do utd kara za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji wynosi 1 000 zł.
Dalej organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały naruszone art. 32 ust. 1 i 34 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014r. Doszło bowiem do naruszenia zasad rejestrowania aktywności kierowcy za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego. Do protokołu kontroli kierowca oświadczył, że rozpoczynając przewóz drogowy 1 lipca 2018r. o godz. 14:30 zapomniał zalogować swoją kartę kierowcy i kontynuował jazdę bez karty do czasu kontroli. W dniu kontroli karta kierowcy była więc wyjęta z tachografu, co powodowało brak rejestracji jego aktywności co do prędkości pojazdu, rodzaju aktywności i przebytej drogi i to niezależnie od tego, czy pojazd poruszał się czy stał. Organ stwierdził, że wykresówki lub karta kierowcy są zasadniczymi dowodami umożliwiającymi weryfikację przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców. Rejestracja tego rodzaju aktywności ma znaczenie dla ustalenia czasu jazdy, innej pracy, dyspozycyjności, przerw i odpoczynków, co - z uwagi na niewłożenie karty - w przedmiotowej sprawie okazało się niemożliwe.
Uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji naruszenia przyporządkowując go do lp. 6.2.1. załącznika nr 3 w brzmieniu: "nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi", a naruszenie zagrożone jest karą w kwocie 5 000 zł.
Organ nie dopatrzył się też okoliczności umożliwiających uwolnienie się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt określony w ustawie, o których mowa w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 utd. gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia, a powstanie deliktu jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od wykonującego przewóz.
Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. - nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Wyjaśnił też, że odesłania do uchylonego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 należy odnosić do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z 4 lutego 2014r.
Natomiast zgodnie z art. 92c ust. 1. u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Odpowiadając na pismo organu z 9 lipca 2019r. w piśmie z 19 sierpnia 2019r. strona stwierdziła, że wytyczne w zakresie realizowanych zleceń są wydawane kierowcom ustnie, a kierowca został przez niego ukarany karą upomnienia, która została usunięta z akt pracowniczych po zakończeniu pracy w firmie strony. Przypomniała, że dane są na bieżąco pobierane i organ posiada o tym wiedzę, gdyż w toku kontroli dokonał pobrania danych zarówno z karty kierowcy, jak i tachografu i nie stwierdził niedotrzymywania powyższych terminów przez kierowcę. Skarżący podniósł ponadto, że odnośnie naruszenia z lp. 6.1.4. przeoczył konieczność sprawdzenia okresowego w związku ze zmianą numeru rejestracyjnego pojazdu. Jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania odnośnie naruszenia lp. 6.2.1. powołując się na fakt, że powstało ono na skutek nieuwagi kierowcy i zapomnienia o konieczności zalogowania karty do tachografu, na które strona nie ma wpływu i nie może przewidzieć, czy kierowca wykona to prawidłowo.
Odnosząc się do tego organ stwierdził, że przesłanki egzoneracyjne przewidziane w art. 92b ust. 1 utd odnoszą się tylko do naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i nie obejmują sytuacji niewłaściwego użytkowania tachografu albo ingerencji w jego działanie, w tym nierejestrowania wskazań. Odnośnie naruszeń takich, jak stwierdzone w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca może się uwolnić od odpowiedzialności jedynie poprzez wykazanie przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, tj. w sytuacji, gdy wykaże, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a powstało ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Zdaniem organu II instancji nie ma przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., gdyż przedsiębiorca nie przedstawił dowodów potwierdzających, że wystąpiły jakieś nagłe, nieoczekiwane i nadzwyczajne okoliczności, które wyłączałyby odpowiedzialność przewoźnika. Przytoczył wyroki sądów administracyjnych, z których wynika, że przedsiębiorca może uniknąć odpowiedzialności tylko wówczas, gdy w sprawie zaszły okoliczności nadzwyczajne, a jednocześnie niezależne od niego, przy czym obie przesłanki winny być spełnione kumulatywnie. Przyznał, że z racji specyfiki działalności trudno jest o osobisty nadzór przewoźnika nad działaniami zatrudnionych kierowców, jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu na powstałe naruszenie czy okoliczności, której nie można przewidzieć, gdyż jest to sytuacja typowa dla tych stosunków. Organ podkreślił także obowiązki, jakie ciążą na przewoźniku w zakresie przeszkolenia kierowców w zakresie obsługi tachografów. Zatem również nieświadomości błędnej pracy tachografu czy jego stanu technicznego nie można kwalifikować w kategoriach nadzwyczajnych okoliczności, bo przewoźnik ma obowiązek zapewnić ich prawidłowe działanie. Organ wskazał także na konieczność takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa transportowego, aby uwzględnione zostały wszystkie wymogi prowadzenia takiej działalności, w tym odpowiednie motywowanie i dyscyplinowanie pracowników, aby minimalizować ryzyko zachowań skutkujących naruszeniem przepisów.
Zaaprobował pogląd organu I instancji co do zbędności dowodu z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, gdyż protokół kontroli zawiera wszystkie ustalenia dokonane w jej trakcie, w tym także wyjaśnienia kierowcy co do przyczyn jazdy bez włożenia karty kierowcy do tachografu, jak i powodów naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, co było spowodowane jego nieuwagą. Z uwagi na powyższe, nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów Kpa.
W skardze na to rozstrzygnięcie strona skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., 1481 oraz lp. 5.2.1., Ip. 5.2.2., lp. 5.3.1, lp. 6.1.4., lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) i art. 74 u.t.d. przez utrzymanie w całości decyzji w mocy pomimo zmiany podstawy prawnej wydanej decyzji administracyjnej i wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji administracyjnej na podstawie ustawy z 6 września 2011 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r., podczas gdy decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o u.t.d. w brzmieniu obowiązującym do 3 września 2018 r., a tym samym strona nie zna podstawy prawnej, na podstawie której nałożono na nią karę pieniężną, zaś naruszenia kolejnych lp. załącznika nr 3 do u.t.d. za które wymierzono karę przez organ II instancji nie zostały stwierdzone w protokole z kontroli z 7 lipca 2018 r. mającego moc dowodu urzędowego.
II. naruszenie art. 92 b ust. 1 utd w zw. z lp. 5.2.1, Ip. 5.2.2., lp. 5.3.1 . i lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej i nałożenie na skarżącego kary, gdy organy obu instancji naruszyły tryb zbierania dowodów przewidziany w utd na potrzeby ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, a także w zakresie, w jakim działania podmiotów kontrolujących naruszały przewidziane prawem procedury oraz w zakresie w jakim organy dowolnie ustaliły istotne dla sprawy okoliczności, nie dysponując w tym zakresie wystarczającym materiałem dowodowym, a wręcz zakładając a priori rozstrzygnięcie przy jednoczesnym pozbawieniu strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu przez bezzasadne oddalenie i pomijanie jej wniosków dowodowych, w tym wniosku o przesłuchanie świadka, kierowcy R.O., brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów cyfrowych wobec licznych wątpliwości co do działania tachografu oraz zaniechanie przeprowadzenia oględzin tachografu przez osobę posiadającą uprawnienia technika warsztatu pozwalające na weryfikację prawidłowego działania tachografu pomimo stwierdzonego w toku kontroli braku przeglądu tachografu;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. lp. 5.2.1, lp. 5.2.2., lp. 5.3.1. i lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. z uwagi na brak przeglądu okresowego i prawdopodobnie nieprawidłowe działanie tachografu co powoduje, że nie ma podstaw do nałożenia na stronę kary za naruszenia norm czasu pracy.
IV. błędne zastosowanie prawa materialnego poprzez błędną i niekorzystną dla strony kwalifikację stwierdzonego naruszenia w zakresie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez wymierzenie kary mimo braku podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym i błędną wykładnię normy prawnej z lp. 6.2.1. przez pominięcie funktora alternatywy zwykłej "lub" nakazującej rejestrowanie efektywności kierowcy na wykresówce "lub'' na karcie kierowcy, co potwierdza sam organ administracyjny, przez wnikliwą analizę czasu pracy kierowcy, skutkującą ostatecznie nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej.
Powołując się na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jako podstawę faktyczną orzekania Sąd przyjął ustalenia co do stanu faktycznego przedstawione w zaskarżonej decyzji, gdyż uznał, że zostały poczynione prawidłowo.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w łącznej kwocie 6 450 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017r., poz. 2200 czyli w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli) – dalej powoływana jako utd, które dotyczyły wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o:
- czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynkach, polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - zgodnie z lp.5.2.1. i 5.2.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (kara 350 zł) i skróceniu dziennego czasu odpoczynku - zgodnie z lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (kara 100 zł),
- stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju polegających na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi zgodnie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (kara 5 000 zł)
- wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji - zgodnie z lp.6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (kara 1 000 zł).
W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony i jest jasny. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo opisał, jakie uchybienia w odniesieniu do przepisów utd zostały stwierdzone w czasie kontroli 1 lipca 2018r., potwierdzonej protokołem. Nadto strona również miała możliwość przedkładania dowodów na okoliczności ustalone przez organ i w tym celu złożyła wniosek o przesłuchanie kierowcy. Tym niemniej zauważyć należy, że stosownie do art. 78 § 1 i 2 Kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
Z powyższego wynika, że obowiązek gromadzenia dowodów nie jest nieograniczony, gdyż wówczas ukończenie jakiegokolwiek postępowania byłoby praktycznie niemożliwe. Obowiązek ten ciąży na organie tylko wówczas, gdy dowód dotyczy okoliczności istotnej dla sprawy, która nie została wykazana innymi dowodami.
Odnośnie dowodu z zeznań kierowcy stwierdzić należy, że nie mogłyby się one przyczynić do pełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż stan faktyczny został wyjaśniony wystarczająco dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia, skoro kierowca oświadczył, że naruszenie przepisów o czasie pracy były wynikiem jego nieuwagi, a karty do tachografu nie włożył z powodu zapomnienia.
Również przesłuchanie tego kierowcy na okoliczność organizacji pracy w przedsiębiorstwie także nie było konieczne. Przedsiębiorca wezwany pismem z 9 lipca 2019r. do przedłożenia dowodów w zakresie organizacji pracy kierowców, sposobu sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania przez nich prawa, środków dyscyplinujących i innych wskazał jedynie, że wytyczne w zakresie realizacji zadań przewozowych udzielane są ustnie; co do pozostałych kwestii dot. dyscypliny i organizacji pracy się nie wypowiedział. Nie przedłożył również żadnych dokumentów, z których wynikałoby jak zapewniał właściwą organizację i dyscyplinę pracy.
Z tych okoliczności wynika, że przeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. Przesłuchanie kierowcy nie było jedynym sposobem wykazania istotnych dla strony okoliczności pozwalających jej uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że zapewniła prawidłową organizację pracy, gdyż – jak wyżej wskazano – mogła to uczynić przy pomocy innych dowodów, w tym także zeznań innych kierowców. Jeśli bowiem w przedsiębiorstwie strony istniały procedury kontrolne/dyscyplinujące, musiały obowiązywać w równym stopniu wszystkich zatrudnionych kierowców, nie tylko tego, który został objęty kontrolą, lecz wniosku o przeprowadzeniem dowodu z ich zeznań nie złożyła. Natomiast ów kierowca był obywatelem Ukrainy, stale zamieszkałym w L. i jego stosunek pracy ustał z dniem 28 lutego 2019r. (co wynika ze świadectwa pracy znajdującego się w aktach sprawy – karta 37 akt administracyjnych), a więc przed wszczęciem postępowania w sprawie, które nastąpiło na podstawie pisma z 17 maja 2019r., doręczonego stronie 11 czerwca tegoż roku. Zatem przeprowadzenie tego dowodu było nie tylko zbędne, ale także mogło się okazać praktycznie niemożliwe.
Również dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu działania tachografów i oględzin tachografu przez technika warsztatu na okoliczność "licznych wątpliwości co do jego działania" było nieuzasadnione. W zaskarżonej decyzji organ nie zarzucał, że wskazania tachografu były błędne czy niewiarygodne, lecz wskazał na obiektywny fakt, że nie został on poddany badaniu okresowemu przy rejestracji pojazdu w Polsce mimo takiego obowiązku. Ustalenia tego nie mogłaby zmienić ani opinia biegłego, ani oględziny dokonane przez osobę posiadającą wiedzę techniczną z zakresu działania tachografów.
Z powyższego wynika, że zarzut z pkt. II. skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Powracając do kompletności materiału dowodowego w zakresie braku przeglądu tachografu, z kolei przedsiębiorca oświadczył w piśmie z 19 sierpnia 2019r., że również było to wynikiem jego przeoczenia. Nie można zatem skutecznie zarzucać, że okoliczności faktyczne nie zostały wyjaśnione albo konieczne dowody - przeprowadzone.
Również zarzut z pkt. III. skargi, dot. braku przeglądu okresowego i związanego z tym prawdopodobnie nieprawidłowego działania tachografu - zdaniem Sądu - jest niezasadny.
Skoro to przedsiębiorca naruszył prawo poprzez fakt, że nie dochował swych obowiązków w zakresie przeprowadzenia przeglądu tachografu, to nie może wywodzić z tego korzystnych dla siebie skutków w postaci kwestionowania prawidłowości ustaleń kontroli co do naruszenia norm czasu pracy. Przyjęcie założenia przeciwnego premiowałoby przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie przewozów drogowych z naruszeniem warunków określonych w utd, a taki skutek jest oczywiście niemożliwy do zaakceptowania.
Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, że warunki wykonywania działalności w zakresie przewozów drogowych określa ustawa o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że do naruszenia ustawy stwierdzonego podczas kontroli 1 lipca 2018r. znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe i takie stały się podstawą prawną zaskarżonej decyzji, co wynika nie tylko z podstawy prawnej powołanej na wstępie decyzji, z treści decyzji, która na str. 5 akapit ostatni odnosi się wprost do tej kwestii wskazując, że w "sprawie znajduje zastosowanie ww. ustawa (utd – przyp. Sądu) w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, określonym w tekście jednolitym – Dz. U. z 2017r., poz. 2200 z późn. zm.", ale również opisy poszczególnych zarzucanych naruszeń cytowane w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Wskazuje to, że dotyczący tego zarzut I. skargi nie jest zasadny.
Jednym z zarzucanych jest naruszenie przewidziane w lp. 5.2.1. i 5.2.2. załącznika nr 3 do utd, zgodnie z którymi karze podlega przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
- o czas powyżej 15 minut do 30 minut - 150 zł,
- za każde następne rozpoczęte 30 minut – 200 zł.
Z ustaleń faktycznych wynika, że kierowca 1 lipca 2018r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 39 minut. Tego faktu strona nie kwestionuje, zatem wymierzenie kary w kwocie 350 zł łącznie z tytułu tych naruszeń jest zasadne.
W czasie kontroli organ ustalił także, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut w okresie rozliczeniowym rozpoczętym 12 czerwca 2018r., również tego ustalenia faktycznego strona nie podważa. Natomiast stosownie do lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do utd, karze 100 zł podlega skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, zatem i ta kara wymierzona została zgodnie z przepisami utd.
Organ wymierzył stronie karę także za naruszenie u.t.d. przewidziane w lp. 6.2.1. jt.: nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Obowiązek utrwalania przewozu na karcie kierowcy wynika z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym ... (Dz. Urz. UE. L. 2014. Nr 60 str. 1 z 28 lutego 2014r.). Zgodnie z powołanym przepisem:
1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździć, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) pkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.
4. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.
Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
5. Kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
(i) pod symbolem: czas prowadzenia pojazdu;
(ii) pod symbolem: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;
(iii) pod symbolem: "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE,
(iv) pod symbolem: przerwy lub odpoczynek.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2017r., poz. 2200), który karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych sankcjonuje naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli kierowca nie rejestrował na niej wskazań w zakresie swej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, czym wyczerpał hipotezę naruszenia z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. Odnośnie tego podkreślić należy, że powołany wyżej opis naruszenia w żaden sposób nie uzależnia kary za to naruszenie od przyczyn, z powodu których doszło do nierejestrowania aktywności kierowcy, w szczególności czy było to wynikiem jego świadomego działania, czy też błędu, zapomnienia itd.; kara wymierzana jest zawsze, gdy spełnione zostaną przesłanki do jej zastosowania, chyba, że zachodzą przesłanki egzoneracyjne, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.
Wskazuje to na niezasadność zarzutu wyrażonego w pkt. IV skargi.
Analizując stanowisko organu co do tego, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, Sąd podzielił ten pogląd. W u.t.d. wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika może mieć miejsce w dwóch przypadkach: określonych w art. 92b. i 92c u.t.d.
Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
2. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Z powyższego wynika, że cytowany przepis mógłby znaleźć zastosowanie w sprawie w odniesieniu do tych zarzutów, które odnoszą się do naruszenia przepisów o czasie pracy, o ile strona wykazałaby "właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów", natomiast strona wezwana o wyjaśnienie tych zagadnień pismem z 9 lipca 2019r. (karta 26) udzieliła tylko wybiórczych wyjaśnień, nie przedkładając jednocześnie żadnych dokumentów, z których wynikałoby jakie procedury wdrożyła celem zapewnienia dyscypliny i organizacji pracy.
Druga podstawą umożliwiającą przewoźnikowi uniknięcie odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy jest art. 92c ust. 1 utd. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Na istnienie przesłanki z pkt 2 strona nie wskazuje.
Odnośnie przesłanki z pkt 1 w orzecznictwie przyjmuje się, że artykuł 92c ust. 1 pkt 1 ustawy odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, w tym w zakresie doboru kadr i nadzoru nad pracownikami nie był w stanie przewidzieć (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1237/13). Przewidziane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do zatem jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. np. wyrok WSA w Opolu z 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Op 186/14). Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać w związku z organizacją przewozu, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa.
W piśmiennictwie wyrażane jest stanowisko, że przesłankę egzoneracyjną z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosić należy nie do zachowania przedsiębiorcy, lecz do siły wyższej, na którą nie ma on żadnego wpływu, i do wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą nie może odpowiadać (tak Paweł Daniel, Odpowiedzialność administracyjna z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w świetle nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, ZNSA 2012/5/32-49, teza 5.).
Natomiast strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały nadzwyczajne okoliczności zewnętrzne, wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń, w szczególności nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, że kierowca został przeszkolony w zakresie przepisów normujących zasady ewidencjonowania czasu pracy i przebytej drogi przy użyciu tachografu czyli przesłanki kary z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do utd. Wręcz przeciwnie, strona sama przyznała, że nieprzeprowadzenie przeglądu okresowego tachografu czyli naruszenie z lp. 6.1.4 ww. załącznika było wynikiem przeoczenia, czyli okoliczności zależnej tylko od strony. Wszak to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiej organizacji działalności gospodarczej, aby odbywała się ona z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji.
Również rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 w art. 10 ust. 3 stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
Postępowanie dowodowe Sąd ocenił jako kompletne, decyzja zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 1 Kpa, w tym wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Organ szczegółowo wskazał za jakie konkretnie naruszenia, kiedy i przez kogo popełnione oraz na podstawie jakich dowodów stwierdzone wymierzył karę; powołał też przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI