III SA/Gl 545/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-09-22
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowapylica płucgórnictwoinspekcja sanitarnakodeks pracyrozporządzenie o chorobach zawodowychbadania lekarskienarażenie zawodoweWSA Gliwice

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracownika na decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że brak jest podstaw do jej stwierdzenia, mimo narażenia zawodowego, gdy badania lekarskie nie potwierdziły choroby.

Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc górników kopalń węgla. Organy administracji odmówiły, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które nie potwierdziły choroby, mimo udokumentowanego narażenia zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdy specjalistyczne badania lekarskie nie wykazały schorzenia spełniającego kryteria choroby zawodowej, a sąd nie jest uprawniony do samodzielnej oceny medycznej.

Sprawa dotyczyła skargi pracownika na decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc górników kopalń węgla. Pracownik był zatrudniony w kopalni i narażony na czynniki szkodliwe, jednak badania lekarskie przeprowadzone w upoważnionych placówkach medycznych nie potwierdziły obecności pylicy płuc, która jest chorobą zawodową. Organy inspekcji sanitarnej, opierając się na tych orzeczeniach lekarskich, wydały decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwą ocenę dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie kilku przesłanek jednocześnie: rozpoznanie choroby przez lekarza specjalistę, występowanie czynników szkodliwych w środowisku pracy oraz istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy. W tej sprawie kluczowe było to, że badania lekarskie nie potwierdziły choroby zawodowej, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej oceny medycznej i jest związany opiniami biegłych lekarzy. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i oceniły materiał dowodowy, a brak rozpoznania choroby przez uprawnioną placówkę diagnostyczną uniemożliwia jej stwierdzenie, nawet przy udokumentowanym narażeniu zawodowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnioną placówkę diagnostyczną uniemożliwia jej stwierdzenie przez organy administracji, nawet jeśli pracownik był narażony na czynniki szkodliwe.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie łącznie kilku przesłanek, w tym rozpoznanie choroby przez lekarza specjalistę. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej oceny medycznej i jest związany opiniami biegłych lekarzy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p. art. 235¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

k.p. art. 235²

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Dz.U. 2013 poz 1367 art. § 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p. art. 237

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

Podstawa do wydania rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Dz.U. 2013 poz 1367 art. § 5 ust. 1-3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Określa właściwość lekarzy i jednostek orzeczniczych do rozpoznawania chorób zawodowych.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 104 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydania decyzji przez organ I instancji.

Dz.U. z 2021, poz. 195 art. 5 pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Dz.U. z 2021 r. poz. 137 art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 78 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pominięcie lub oddalenie wniosków dowodowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnione jednostki medyczne, co jest kluczową przesłanką do jej stwierdzenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwej oceny dowodów. Twierdzenie o istnieniu związku przyczynowego między schorzeniami skarżącego a wykonywaną pracą, pomimo braku medycznego potwierdzenia choroby zawodowej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji. Sąd jest związany ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę diagnostyczną uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej.

Skład orzekający

Adam Gołuch

sprawozdawca

Aleksandra Żmudzińska

członek

Dorota Fleszer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia orzeczeń lekarskich w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej oraz ograniczeń kognicji sądu administracyjnego w ocenie medycznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku medycznego potwierdzenia choroby zawodowej, mimo narażenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania w sprawach o choroby zawodowe i rolę badań lekarskich, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy.

Choroba zawodowa: czy samo narażenie wystarczy, gdy lekarz mówi "nie"?

Sektor

górnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 545/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Aleksandra Żmudzińska
Dorota Fleszer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1367
par 5 ust 1-3 i par 8 ust1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr NS-HP.2332.2.13.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr NS-HP.2332.2.13.2022, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej jako k.p.a. oraz art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz.U. z 2020 r. poz.1320 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm.), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 24 lutego 2022 roku, nr [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (zwany dalej organem I instancji).
Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 24 lutego 2022 roku, nr [...], działając w oparciu o art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021, poz. 195 ze zm.), art. 235¹ i 237 Kodeksu pracy nie stwierdził u G. F. (dalej: skarżący) choroby zawodowej – pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu decyzji organ m.in. stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły orzeczenia lekarskie:
1) Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia 2 grudnia 2019 r., nr [...],
2) Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w L. z dnia 22 grudnia 2021 r., nr [...].
Organ I instancji wskazał, że skarżący był zatrudniony w Kopalni [...] "[...]" w K. oraz w kopalnianej drużynie ratowniczej, w warunkach stwarzających ryzyko powstania danego rodzaju choroby zawodowej. Badania specjalistyczne przeprowadzone w upoważnionych placówkach medycznych nie pozwoliły jednak na rozpoznanie u skarżącego pylicy płuc górników kopalń węgla. Kluczowym badaniem pozwalającym na ustalenie wystąpienia tego schorzenia jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej w pozycji tylno – przedniej zmian ogniskowych w miąższu płucnym, mogącym odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Badania lekarskie, przeprowadzone zgodnie ze standardami ustalonymi przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w G., wykluczyły u skarżącego obecność omawianego rodzaju zmian w miąższu płucnym.
Organ I instancji zaakcentował, iż w dokumentacji karty oceny narażenia zawodowego nie wyszczególniono pracy w latach [...] r. do [...] r. tj. równoległej pracy w dwóch oddziałach górniczych. Z dokumentów tych wynika wykazanie stanowisk pracy zgodnie ze świadectwem pracy. Jednakże pracodawca potwierdził narażenie zawodowe na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej za wyjątkiem okresów świadczeń rehabilitacyjnych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił niewystarczające badania w stosunku do ich wyniku czyli niestwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej wskazał art. 235¹ Kodeksu pracy, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). W pierwszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u badanego istnienie choroby zawodowej w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 2/3 wykazu chorób zawodowych. Organ odwoławczy przytoczył treść poszczególnych przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. i wskazał, że wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej zważają na spełnienie kilku pozytywnych elementów jednocześnie: rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych i musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, zaś wyniki oceny warunków pracy pozwalają na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Dalej organ odwoławczy omówił ustalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego uznając, że materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo zebrany i oceniony. Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu organ wyjaśnił, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. i był w niniejszej sprawie zachowany. Zgodnie z zawartą w § 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. definicją choroby zawodowej - konieczną przesłanką jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego. Do medycznego rozpoznawania chorób zawodowych właściwymi są lekarze zatrudnieni w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia wymienieni w § 5 powołanego rozporządzenia. Odwołujący był badany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, gdzie lekarze specjaliści uznali, że brak jest przesłanek do zdiagnozowania choroby zawodowej. Nie było również podstaw by te orzeczenia, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczym, kwestionować. W konsekwencji wobec braku rozpoznania choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach nie miał podstaw, by uwzględnić odwołanie skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W skardze zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (dalej: KP), poprzez stwierdzenie, że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pomimo występowania objawów świadczących o wielu schorzeniach, które zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy.
b) art. 235² KP, poprzez stwierdzenie, że u skarżącego nie występują żadne choroby zawodowe pomimo występowania udokumentowanych chorób w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
2. naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art.8 kpa, art.9 kpa, art.11 kpa. art. 12 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a art.78§ 1 i 2 k.p.a art.84§ 1 k.p.a i art.80 kpa, a także art.107§ 3 k.p.a polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji naruszenia przez organ przepisów k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów w celu wskazania, że orzeczenia lekarskie wydane w przedmiotowej sprawie są wadliwe. Także nierozstrzygnięcie przez organ wątpliwości na korzyść skarżącego, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu oraz nieczuwaniu przez organ aby skarżący nie poniósł szkody, a także dowolną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego co skutkowało odmową uznania schorzeń za chorobę zawodową bądź uznania, że schorzenie można zakwalifikować jako różne choroby zawodowe.
b) art.151 p.p.s.a. w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), poprzez oddalenie odwołania przez przyjęcie, że u skarżącego nie wystąpiła choroba zawodowa w okresie wykonywania pracy i po zakończeniu pracy pomimo orzeczeń lekarskich w których instytucje orzecznicze dostrzegają oddziaływanie szkodliwe dla zdrowia skarżącego a nie rozpoznały choroby zawodowej.
c) art.151 p.p.s.a. w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez oddalenie odwołania, pomimo braku przez organy i jednostki orzecznicze prawidłowej oceny, że w miejscach pracy, gdzie pracował był narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia.
e) art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art.237 § 4 pkt.1 KP, § 6 ust.4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez oddalenie odwołania pomimo wykazania w przedłożonej karcie ryzyka zawodowego lat przepracowanych w kopalnianej Drużynie Ratowniczej K[...] "[...]".
Podniesione wyżej zarzuty naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący w uzasadnieniu skargi zarzucił m.in. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Charakter pracy wykonywanej przez skarżącego wskazuje, że liczne schorzenia, na które cierpi, mogły zostać spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w miejscu pracy. Powyższe okoliczności dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie jest związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym u niego schorzeniem płuc, a wykonywaną pracą. Zarzucił skarżący, iż organy obu instancji naruszyły w ten sposób przepis art. 235¹ KP. Ponadto, zdaniem skarżącego, został naruszony przepis art. 235² K.P, przez stwierdzenie, iż nie występują u niego żadne choroby zawodowe, pomimo ich udokumentowania.
Zarzucił również skarżący naruszenie przepisu art. 151 k.p.a. w związku z paragrafem 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, przez nieprzyjęcie wystąpienia u niego choroby zawodowej, pomimo że odmienne okoliczności wynikają z orzeczeń lekarskich.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Organ II instancji, wskazał, że podnoszone w skardze przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest artykułów 7, 7a, 8, 9, 11 i 12 k.p.a., jak również przepisów art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji, nie zasługują na uwzględnienie ponieważ stan faktyczny został ustalony w sposób wyczerpujący a organ podjął wszystkie wymagane czynności i zgromadził konieczny materiał dowodowy w celu wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 24 lutego 2022 roku, nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd uznał, że nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, co skutkowałoby koniecznością ich uchylenia.
W rozpatrywanej sprawie, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy Kodeks pracy i przepisy rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367). Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przy czym, jak wynika z § 5 ust. 1-3 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w ustawie o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia, wskazanych w tym przepisie.
Rozporządzenie reguluje także sposób przeprowadzania oceny narażenia zawodowego.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: schorzenie zostanie rozpoznane jako choroba zawodowa przez lekarza zatrudnionego we właściwej jednostce orzeczniczej, w środowisku pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia i bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.
Ustalenia stanu faktycznego - w podanym wyżej, istotnym dla sprawy zakresie - poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 k.p.a., który wyraża między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa stwierdzenia choroby zawodowej Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.
Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W związku z tym skarżący został poddany badaniu w dwóch jednostkach medycznych (I i II stopnia), to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w L. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż skarżący, w całym okresie pracy w K[...] "[...]", w tym również w kopalnianej jednostce ratownictwa górniczego, pracował w narażeniu na czynniki szkodliwe, mogące powodować chorobę zawodową w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla. Oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki medyczne, ale przeprowadzone specjalistyczne badania nie pozwoliły na stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej, albowiem nie stwierdzono u niego zmian w miąższu płucnym spełniających kryteria ujęte w wykazie chorób zawodowych. Należy zatem podzielić zdanie organu odwoławczego, iż stan zdrowia skarżącego nie upoważnia, zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, do uznania omawianej choroby zawodowej, gdyż nie spełnia ściśle określonej w wykazie chorób zawodowych przesłanki.
Należy też zauważyć, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok WSA w Opolu z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Op 286/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 435/08; wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie będąc uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2396/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), należało uznać, że organ drugiej instancji, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionego lekarza, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę.
Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę diagnostyczną uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. W tej sytuacji dla wyniku sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący pracował kiedykolwiek w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, skoro występującemu schorzeniu nie można przypisać cech choroby zawodowej.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały zatem podstawy do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Sad zauważył też, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego i po ewentualnym rozpoznaniu pylicy płuc może być wszczęte kolejne postępowanie administracyjne, prowadzące do stwierdzenia choroby zawodowej.
Sąd nie stwierdził nadto, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia powoływanych przez skarżącego przepisów postępowania. Organy obu instancji nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Wnioski dowodowe skarżącego, które zmierzały do udowodnienia potwierdzonego wcześniej innymi dowodami faktu wykonywania pracy w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej, zostały pominięte względnie oddalone w sposób całkowicie zgodny z dyspozycją art. 78 § 2 k.p.a.
Reasumując, należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI